Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mơ Khúc 40 Năm Của Trần Bát Nhã

10/02/202016:31:00(Xem: 1628)

MƠ KHÚC 40 NĂM CỦA TRẦN BÁT NHÃ

 

 

Lê Giang Trần

  blank

 
“Thơ… Khốn nạn, tôi, và tất cả tụi làm thơ chúng tôi, chạy không nổi khỏi nó. Nó là cái nghiệp, là sự chìm đắm vừa đau đớn vừa êm đềm, một thống khoái khó hiểu, đối với nhiều người, không trừ chính kẻ làm thơ…”

DU TỬ LÊ

 

*

 

Dạ thưa lòng vẫn ngậm ngùi

Mỗi khi nhớ lại cuộc đời của ta

Dầu mang quốc tịch Cờ Hoa

Căn cước tị nạn vẫn là lưu vong.

 

Đó là 4 câu thơ kết bài thơ Lưu Vong, bài thơ đầu trong thi tập MƠ KHÚC 40 NĂM của nhà thơ Trần Bát Nhã, cho thấy nỗi niềm ông cưu mang vằng vặc và ray rứt mà không riêng ông, người Việt Nam tị nạn sống khắp nơi trên thế giới, tâm trạng lưu vong là một nỗi sầu sâu kín hoen rỉ trong tâm thức của những ai sống biệt xứ mà vẫn còn tấm lòng nhớ thương quê hương nước Việt. Đặc biệt hơn, đối với những quân nhân miền Nam VN Tự Do sau khi tàn cuộc chiến, đã phải trải qua những năm tháng tù đày trong trại tù của Cộng Sản VN, đi tù với tên gọi là “học tập cải tạo”; những tù nhân này sau khi may mắn còn sống sót ra tù, vượt biên, hoặc về sau được nước Mỹ nhận cho định cư theo diện HO, vẫn không thể quên được niềm đau tủi nhục này. Với Trần Bát Nhã, ông có một giải pháp, LÀM THƠ:

 

Làm thơ như tập phóng sanh

Thả chim về cành thả cá về sông

Thả đau thương chốn bụi hồng

Thả mê ra ngộ thả thân bọt bèo

(TẬP LÀM THƠ)

 

Cuộc đời như giấc mơ trải dài 40 năm của tác giả, được ông ghi lại những hồi niệm nổi cợm, những ưu tư cuộc sống bấp bênh nơi xứ người, những trăn trở tình yêu từ tuổi học trò thơ mộng nhẫn đến nghiệt ngã ly biệt bao người đàn bà đến trong đời, những hồn nhiên đẹp tuổi xanh nơi ruộng vườn, những thảm kịch chiến tranh, những kinh hoàng thời gian tù đày trong trại cải tạo, những góc nhìn Sài Gòn thay đổi ngày nay, những thảm cảnh đời sống dân nghèo dưới chế độ cộng sản, những tư duy thuộc về tâm linh v.v… 40 năm đau đáu ấy, người chiến sĩ tràn trề sinh lực ngày xưa, nay cảm thấy mình giống như con ngựa già, như bóng tà dương, hãy đọc vài dòng thơ xuôi ông ví von:

 

Ngựa biết mình già, bốn vó không còn kham nổi những tung hoành thuở trước…

Bước soải chân trên đồi cỏ, như con ngựa kiểng chỉ đủ sức mua vui cho ngày tháng nhạt, thừa.

Nắng nung lòng Ngựa

Trong Tim còn có Lửa

Ngựa cuồng điên nhớ lại Hè nào…

Đêm đã qua, và một bình minh khác sắp nên thành.

Ngựa yên vui sống chung với bầy cho tới ngày hóa kiếp.

Những con ngựa. Một thời, một đất, một trời. Tên gọi Việt Nam.

[CON NGỰA GIÀ, BÓNG TÀ DƯƠNG]

 

blank

Người tị nạn mới định cư trên xứ người thường thường thuê nhà nơi xóm nghèo nhưng có đông người đồng hương đồng cảnh ngộ, để cảm thấy đồng hội đồng thuyền, một chút chòm xóm cùng chủng tộc cho âm lòng xa xứ.

 

Xin làm ơn khép hờ cánh cửa

Tôi cần một chút không khí bên ngoài, thông thoáng

Tôi cần chia sẻ mùi nấu nướng, mùi bếp buổi hoàng hôn

Tôi cần nghe tiếng nhạc đêm của những người hàng xóm

Đồng bào đồng hương đồng hội đồng thuyền

Đồng cảnh ngộ

Tiếng ca hát sẽ giúp tôi

tìm trong đống tro tàn kỷ niệm

những vết thương nhức nhối không cùng

 

Đây là chung cư bầy hầy của đám dân tị nạn

Tiền nào của nấy, giá bình dân

[CỬA SỔ]

 

Nhưng chủ đề tập thơ này có ý tập trung vào phạm trù TÌNH YÊU, điều mà ông thầm hỏi, ngầm hiểu, nhưng vẫn mong có câu trả lời:

 

Xin trả lời tôi hỏi một câu

Đất trời xưa cũ biết bao lâu

Tình yêu đâu phải điều mê hoặc

Mà khiến nhân gian chịu khổ sầu.

(CHỮ TÌNH)

 

Năm nay nếu thi rớt

Nàng sẽ lấy chồng. Tôi đi lính

Cả hai cùng rời con hẻm nhỏ

Nơi âm thanh cuồng nộ

Nơi hai đứa cùng lớn lên từng ngày

[UYỂN XƯA]

 

MƠ KHÚC 40 NĂM được chọn làm tựa thi tập, là bài thơ dài theo thể tự do, bài thơ cuối cùng khép lại tập thơ, được hồi niệm từ năm 1978 đến 2018. Anh quân nhân đi tù cải tạo được 3 năm thì:

 

1978

Em đã bỏ tôi đi

Mang theo thằng con trai ba tuổi

Cuộc chiến tàn

Nó vừa tròn một tháng

Ngày con chào đời

Tôi sa vào tay giặc

nên chưa lần nào gặp mặt con

...

 

10 năm sau chàng lính ra tù, về nhà thì căn nhà đã của chủ mới… anh nộp hồ sơ HO chờ đi Mỹ, bừng lên những hy vọng.

 

xách dao chém hồn ma quá khứ

ám ảnh đời tôi

Chiến tranh, ly biệt, tù đày

Tôi nhìn trời, kiêu hãnh

gồng mình lên gân

 

1998 anh HO đã ở Mỹ. Do khi ra tù về xóm nhà hỏi thăm, người ta nói rằng có rất nhiều người vợ tù mang con vượt biển. Anh hy vọng sẽ tìm gặp vợ con bên xứ người. Trong khi chờ đợi phép lạ xảy ra, cuộc đời anh trải qua đôi ba người đàn bà, tiếc là chỉ đi đến đổ vỡ. Anh HO thu mình sống lặng lẽ tịch mịch. 2018, bỗng qua một tiết mục quảng cáo trong đĩa DVD phim bộ VN anh mướn xem, người vợ của anh biến mất năm 1978 nay xuất hiện là một doanh gia giàu có và thành công ở Sài Gòn. Thế là anh tìm về quê hương để mong gặp gỡ xem sao. Tiếc thay, không phải là một kết cuộc có hậu của phim bộ. Và có thể chính nỗi đau thương cay đắng này là nguyên ủy khiến nhà thơ làm thành MƠ KHÚC 40 NĂM.

 

Không phải bỗng dưng nhà thơ chọn hai chữ BÁT NHÃ làm tên bút hiệu. Đó là một mật ngữ huyền diệu của nhà Phật và được dùng đặt tên cho bộ Kinh 8000 câu. Thi sĩ đã đưa ra vài bài thơ về Phật đạo trong thi tập này, như vậy ông đã hiểu lý Vô Thường và Tứ Khổ Đế. Ái dục là một nguyên nhân mãnh liệt nhất tạo ra khổ, trong đó, sân, si là hậu quả của tham ái.

 

Mây mưa tàn cuộc, bước ra

Tim nghe nhịp gõ trầm kha cuối đời

Thân còn mê mải rong chơi

Xác như đóm lửa tàn rơi ngoài đường

[HÀNH TRÌNH]

 

Chiến mã theo thời gian đã ngựa già. Chiến sĩ qua bờ nay HO. Quy luật thời gian không chừa một sinh linh nào, kiếp nhân sinh thì sinh lão bệnh tử, nhịp điệu 4 mùa xuân hạ thu đông cứ tuần hoàn. Ở tuổi thiền, tâm tĩnh, đôi khi cũng mỉm cười nhớ lại một thời nhiệt cuồng sinh lực, thơ mộng trái tim... Xin kết bài giới thiệu này bằng 4 câu thơ sau của bài KHÔNG ĐỀ 9, mà có thể nhà thơ Trần Bát Nhã muốn nói lên cái tâm trạng như thế:

 

Kiếm khách giang hồ xin tuyệt tích

Thân thế từ nay áng mây trôi

Viễn ly hát khúc anh hùng tận

Vạn lý cô thân bất khứ hồi

 

Lê giang trần

(Little Saigon, 29 tháng 12, 2019)

 

 

MUA TẬP THƠ XIN LIÊN LẠC TÁC GIẢ:

EMAIL: tranbn2000@gmail.com

Tel: 504-460-7618

 

 



 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
New York hiện có 113,704 trường hợp bị lây COVID-19, theo Thống Đốc Cuomo cho biết trong cuộc họp báo vào sáng Thứ Bảy. Tiểu bang ghi kỷ lục cao mới về các trường hợp bị lây hôm Thứ Sáu với 10,841. Có 15,905 người đang nằm bệnh viện và 4,126 người đang nằm trong phòng chăm sóc đặc biệt, theo ông Cuomo cho hay. Tính đến nay, tiểu bang New York đã có 3,565 người thiệt mạng vì dịch vi khuẩn corona. Trong khi đó trên toàn thế giới có hơn 1.1 triệu người đã bị nhiễm vi khuẩn corona và hơn 60,000 người thiệt mạng, theo Đại Học Johns Hopkins cho biết. Tại Hoa Kỳ có 270,000 người bị lây và hơn 7,100 người thiệt mạng. Wyoming là tiểu bang duy nhất tại Mỹ chưa có báo cáo về người nào thiệt mạng vì COVID-19.
Con số trường hợp bị lây vi khuẩn corona hàng ngày tại Nhật đã tăng gấp đôi trong tuần qua, từ khoảng 40 vào những ngày cuối tháng 3 tới 97 hôm Thứ Năm và 89 hôm Thứ Sáu, theo Chính Phủ Thành Phố Tokyo cho biết mà CNN tường thuật. Nếu khuynh hướng này tiếp tục, thì kết quả là xấu tệ, theo Kentaro Iwata, chuyên gia kiểm sót lây nhiễm từ Đại Học Kobe cho biết. “Nhật Bản cần phải can đảm thay đổi, khi chúng ta biết rằng chúng ta đang đi sai đường,” theo Iwata phát biểu. Tính tới Thứ Sáu, Nhật Bản có 3,329 trường hợi bị lây được xác nhận và 74 người thiệt mạng. Trên toàn cầu tính tới Thứ Sáu có 1,097,909 trường hợp bị lây và 59,113 người thiệt mạng. Hoa Kỳ có 277,355 trường hợp bị lây và 7,381 người thiệt mạng. Ý có 119,827 trường hợp bị lây và 14,681 người thiệt mạng. Tây Ban Nha có 119,199 trường hợp bị lây và 11,198 người bị thiệt mạng. Đức có 91,959 trường hợp bị lây và 1,275 người thiệt mạng.
Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật Hoa Kỳ (CDC) vào chiều Thứ Sáu, 3 tháng 4 đã đưa ra hướng dẫn tự nguyện đối với người dân Mỹ để che miệng và mũi khi đi ra ngoài. Tổng Thống Trump nói rằng ông đã không dự định làm theo đề nghị này. “Tôi không nghĩ rằng tôi sẽ làm điều đó,” theo ông cho biết trong cuộc họp báo tại Bạch Ốc của lực lượng chống vi khuẩn corona. Hướng dẫn mới đến trong sự ứng phó với chứng cứ tích tục cho thấy con người có thể lây lan vi khuẩn corona mà không có triệu chứng của COVID-19. Bác Sĩ Jerome Adams nhấn mạnh rằng biện pháp nhằm ngăn chận khả năng các cá nhân bị lây nhiễm từ việc lây lan vi khuẩn đúng hơn là bảo vệ người mang khẩu trang.
Trợ giúp thêm cho các tiểu thương bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng sức khỏe đang trên đường đi tới. Thống Đốc California Gavin Newsom đã công bố một loạt nguồn tài trợ mới cho các cơ sở kinh doanh nhỏ và giúp các công nhân tại California là những người bị thất nghiệp vì COVID-19.
Ba mươi học sinh cuối cấp trung học ở khu vực dịch vụ của Southern California Edison đã được xướng danh nhận Học Bổng Edison 2020 và sẽ được nhận 1.2 triệu Mỹ Kim học bổng từ Edison International để theo đuổi ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật hay toán (STEM). Ông Pedro Pizarro, chủ tịch kiêm CEO của Edison International phát biểu: “Chúng tôi rất tự hào về những học sinh này và những thành tích học tập xuất sắc của các em. Các học bổng này hỗ trợ về tài chính cho những học sinh xứng đáng này và gia đình các em để các em có thể tập trung vào việc học tập của mình. Chúng ta trông chờ vào các em để giúp chúng ta đổi mới và biến những ý tưởng lớn thành các giải pháp thực tế và chúng ta biết rằng các em có một tương lai tươi sáng ở phía trước.”
Kính thưa bà Chủ Tịch Hạ Viện, Hôm nay tôi đứng lên để vinh danh Thiếu Tướng Lê Minh Đảo, người vừa từ trần hôm 19 tháng 3, 2020. Thiếu Tướng Đảo đã cống hiến 87 năm cuộc đời của mình để chiến đấu vì lý tưởng tự do và phục vụ đồng bào.
Lệnh hoãn trên toàn tiểu bang bảo vệ những người thuê nhà ở trong các điều kiện đặc biệt gồm yêu cầu người thuê nhà đã trả tiền nhà trước ngày 27 tháng 3 năm 2020, và người thuê nhà thông báo cho chủ nhà bằng văn bản trước kỳ hạn trả tiền nhà rằng người thuê nhà cần hoãn tất cả hay một số tiền nhà bởi vì 3 điều kiện đặc biệt liên quan đến đại dịcjh COVID-19. Lệnh của Thống Đốc Newsom chủ ý xây dựng trên sắc lệnh trước đó của ông cho phép giới chức thẩm quyền đặc biệt thành phố hoãn các trục xuất những người thuê nhà vì ảnh hưởng đại dịch.
Tuy nhiên theo các chuyên gia, chỉ có mặt nạ đặc biệt với phân loại FFP (lọc mặt mảnh / filtering face piece) và phải rất khít với khuôn mặt mới có thể làm được điều này là ngăn chận được những giọt nhỏ trong không khí mà virus bay lơ lửng trong không khí, nhỏ đến mức mà một bảo vệ mũi-miệng đơn giản sẽ không ngăn chận nổi. Biện pháp phòng ngừa đã được chứng minh có hiệu quả vẫn là rửa tay kỹ lưỡng và giữ khoảng cách với người khác .!
Cuối cùng (hay nói chính xác hơn là cuối đời) rồi tôi cũng thấy một cây hoa gạo, mọc cạnh tường thành bao quanh Cung Điện Mandalay – kinh đô cuối cùng của vương triều Miến. Có thể vì mới đầu tháng ba, chưa tới giai đoạn mãn khai, và cũng vì tôi đứng khá xa (khoảng cách là cả một cái hào nước rộng) nên ảnh chụp những cành hoa gạo trông … không rõ nét! Kể cũng hơi đáng tiếc nhưng dù sao thì tôi cũng đã nhìn được tận mắt, và (tưởng) thế cũng đã đủ vui rồi.
Tin ngưng phát hành vé số trong 2 tuần cách ly toàn quốc làm sững sờ đến rơi nước mắt của nhiều bà con. Đây là cách kiếm sống duy nhất của hàng trăm ngàn người nghèo khổ, tàn tật, không nhà.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Đài Loan đã yêu cầu người đứng đầu Tổ chức Y tế Thế giới WHO phải đưa ra một lời xin lỗi, sau khi ông cáo buộc chính quyền đảo dẫn đầu công chúng công kích cá nhân ông và phản ứng của WHO đối với đại dịch Covid-19.
Đài truyền hình cộng đồng NHK cho biết, Tổng số ca nhiễm Covid-19 mới của Nhật Bản đã vượt qua 5,000 ca vào thứ Năm (09/04/2020), không có dấu hiệu chậm lại mặc dù tình trạng khẩn cấp được ban bố tại Tokyo và sáu khu vực khác.
Tối thứ Tư (08/04/2020), Trung Quốc đã công bố các biện pháp mới để phát hiện và ngăn chặn đợt bùng phát Covid-19 thứ hai nguy hiểm hơn với các “vật chủ thầm lặng” – những người mang mầm bệnh mà không hề có triệu chứng.
Khoảng giữa tháng 04/2020, một số nguồn tin cho biết, Surface Neo, chiếc máy màn hình kép của Microsoft, chạy hệ điều hành Windows 10X mới, sẽ bỏ lỡ ngày phát hành dự kiến vào mùa lễ năm 2020.
Tiểu bang New York, tâm chấn của cuộc khủng hoảng coronavirus (Covid-19) ở Mỹ, ghi nhận số ca tử vong đạt mức kỷ lục trong ngày thứ Tư (08/04/2020), khi các bác sĩ và y tá kỳ cựu cũng bị sốc về tốc độ chuyển xấu và tử vong của bệnh nhân.