Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mất cân bằng trong kinh tế toàn cầu: cuộc chạy đua xuống đáy vực (Bài 7)

20/01/202009:59:00(Xem: 682)

Khoảng cách giàu nghèo tăng vọt không những ở Tây Phương mà còn khắc nghiệt hơn nhiều tại các nước đang phát triễn. Hiện Trung Quốc có nhiều tỷ phú hơn Hoa Kỳ  trong khi nhiều tập đoàn đại gia mọc lên nhanh chóng ở Ấn Độ, Việt Nam. Ngược lại đa số công nhân vẫn còn sống chui rút trong các ổ chuột ở những thành phố lớn. Hai câu hỏi đặt ra là (1) tại sao tại Á Châu không trổi dậy phong trào dân túy phản kháng như ở Âu-Mỹ, và (2) liệu chênh lệch giàu nghèo trong các nước đang mở mang có sẽ thu hẹp dần hay ngày càng thêm sâu rộng?


Trả lời đơn giản cho câu hỏi thứ nhất là người dân tại các nước đang phát triển bị đàn áp nên không thể tập hợp thành phong trào chống đối mạnh mẻ như ở Tây Phương. Nhưng bên cạnh góc nhìn tiêu cực đó còn có thêm một nguyên nhân tích cực khác là toàn cầu hóa đã mang hàng tỷ dân chúng châu Á thoát ra khỏi ngưỡng cửa nghèo khó. Riêng Trung Quốc chỉ trong vòng 30 năm đã đưa từ 500-800 triệu người tiến lên mực sống trung lưu với sức mua (purchasing power) ngang bằng với Tây Phương. Tại Ấn Độ và Việt Nam điện nước, cầu cống, nhà lầu và điện thoại cầm tay lan tràn đến tận thôn quê. Tuy xã hội còn nhiều bất cập nhưng gần 100% dân chúng ở Đông và Nam Á (trừ Trung Đông) đạt đồng thuận rằng thương mại toàn cầu đã cải thiện đời sống của họ từ 30 năm nay. Hố sâu giàu nghèo tuy tăng vọt nhưng đời sống của mỗi gia đình vẫn được cải thiện. Ngược lại tại Âu-Mỹ khoảng 80% dân chúng lại thấy mức sống của họ chẳng những không tăng mà còn giảm cũng chính trong 30 năm đó. Cho nên các cuộc phản kháng chống độc tài, tham nhũng, bất công ở Á Châu rất khác biệt so với trào lưu dân túy chống toàn cầu hóa của Tây Phương.


Nhưng nếu giàu nghèo ngày thêm chênh lệch thì rồi xã hội nào cũng sẽ rơi vào bế tắc. Câu hỏi thứ nhì là liệu khoảng cách giàu nghèo sẽ thu hẹp dần hay ngày thêm sâu rộng ở các nước đang mở mang? Kinh tế gia Richard Koo rút tỉa bài học Tây Phương nhận xét rằng khi con số lao động từ thôn quê ra thành thị làm việc trong các nhà máy hảng xưởng giảm dần, tức là lượng công nhân ít đi so với nhu cầu thuê mướn thì khi đó giới công nhân ở vào thế mạnh để đòi tăng lương và bổng lộc. Khoảng cách giàu nghèo trong xã hội nhờ đó thu hẹp. Giai đoạn này cũng chính là lúc mà nền dân chủ bắt nền móng vững chắc ở Âu-Mỹ-Nhật, và gần đây nhất là tại Nam Hàn và Đài Loan nhờ đào tạo được thành phần trung lưu-công nhân bên cạnh giới trung lưu-trí thức làm căn bản.


Trung Quốc hiện đang ở khúc ngoặc nói trên: con số lao động từ thôn quê ra thành thị giảm dần nên công nhân Trung Quốc được tăng lương và nhà cầm quyền cải thiện đời sống bằng cách nới lỏng chế độ hộ khẩu. Người lao động nhờ vậy hưởng thêm các quyền lợi về bảo hiểm sức khỏe, lương hưu trí, trợ cấp nhà ở và giáo dục con cái. Liệu giới lao động Trung Quốc có thoát ra khỏi các ổ chuột để tiến lên mức sống trung lưu-công nhân và góp phần xây dựng dân chủ hay không, thật tình không ai biết trước được.


Âu-Mỹ-Nhật đã có 30 năm để xây dựng tầng lớp trung lưu-công nhân trong khoảng 1950-1980. Đài Loan và Nam Hàn có khoảng 20 năm từ 1980-2000. Trung Quốc vừa bước sang khúc ngoặc này nên không biết sẽ còn kéo dài bao lâu, nhưng tiếp theo Hoa Lục thì thế giới thay đổi khiến việc xây dựng thành phần trung lưu-công nhân trong những quốc gia kém mở mang trở nên vô cùng khó khăn. Nguyên do vì cuộc chạy đua xuống đáy vực (race to the bottom) giữa các nước chậm tiến trở nên gấp rút theo nhịp độ toàn cầu hóa và tự động hóa.


Nếu chỉ lấy riêng thí dụ tại Đông-Á thì Hồng Kông bắt đầu với lao động mồ hôi và cơ bắp (sweatshop) trong các ngành lắp ráp và may mặc vào thập niên 60. Khi Hồng Kông vượt qua giai đoạn công nhân giá rẻ thì công ăn việc làm loại này chạy sang Singapore để dùng làm bể phóng, rồi sau đó tới phiên Đài Loan, Nam Hàn,  Trung Quốc, và nay là Việt Nam, Phi, Indonesia, Bangladesh v.v…Cạnh tranh giữa những quốc gia kém mở mang ngày càng gay gắt vì các nước cùng học và áp dụng chung một công thức là dùng nhân công rẻ và xuất khẩu làm bàn đạp trong bước đầu phát triển. Lao động giá rẻ bị toàn cầu hoá khiến mức cung trở nên dư thừa trên thị trường quốc tế. Giới công nhân ở Việt Nam không những phải cạnh tranh với nguồn nhân lực từ thôn quê đổ ra thành thị ở Việt Nam mà còn cả từ Phi, Indonesia, Bangladesh, Pakistan, Mexico, v.v… Áp lực giá cả khiến công nhân Việt Nam muốn đòi tăng lương thì hảng xưởng Tàu, Đại Hàn, Đài Loan sẽ chạy sang các nước khác. Bên cạnh đó tự động hóa (và chiến tranh thương mại) còn đe dọa đến công ăn việc làm của người lao động toàn cầu. Cho nên gọi là cuộc chạy đua xuống đáy vực giữa các nước đang mở mang thay vì nâng cao giá trị gia tăng nay phải tranh giành khâu lắp ráp và may mặc nên không thể cải thiện quyền lợi người lao động. Kẻ chiến thắng trong cuộc chạy đua này dù ở các nước công nghiệp hay đang mở mang chính là các đại tập đoàn, những nhà tỷ phú và lớp trí thức ưu tú thích ứng với trào lưu toàn cầu hóa trong khi thành phần lao động công nhân ngày càng bị bỏ rơi. 


Áp lực từ toàn cầu hóa đè nặng lên giới công nhân, dù lương bổng có tăng theo GDP nhưng hố sâu giàu nghèo ngày thêm rộng. Người lao động Việt, Phi, Indonesia, Bangladesh, Pakistan, v.v… khi dọn từ thôn quê ra thành phố sẽ trọn đời sống trong các ổ chuột mà không thể nào mơ mộng mua được căn nhà trị giá 500 ngàn USD trở lên và cho con cái du học để có mảnh bằng tốt nhằm bắt kịp với giới trung lưu-thành thị chớ đừng nói gì đến các đại gia.


Nhưng chính tình trạng xấu này lại mang đến một hệ lụy bất ngờ tương đối tốt, khi công nhân ở các nước đang mở mang vì không có cơ hội định cư mọc rễ ở thành thị nên để dành tiền xây nhà và lập gia đình ở thôn quê giúp nông thôn phát triển. Khi kinh tế toàn cầu suy sụp, hảng xưởng ồ ạt sa thải nhân viên thì hàng chục triệu công nhân trở về làng mạt sinh sống như từng xảy ra tại Trung Quốc năm 2008. Việc này làm giảm nhẹ cơn tác động và nổi bất mản do khủng hoảng gây nên.


Kết luận là việc xây dựng thành phần trung lưu-công nhân và nền dân chủ ở Trung Quốc và các nước đang mở mang trở nên vô cùng khó khăn so với Âu-Mỹ-Nhật-Đài Loan-Nam Hàn may mắn đi trước. Nhưng ngược lại chính Âu-Mỹ đang đánh mất các cơ xưởng sản xuất vốn là cổ máy nuôi dưỡng thành phần trung lưu-công nhân nên nay rơi vào xáo trộn xã hội.


Bài 8 tiếp theo sẽ phân tích giải pháp cho tình trạng giàu nghèo chênh lệch không phải bằng cách san bằng tài sản trong xã hội mà chính nhờ tạo môi trường cho mọi người có cơ hội thăng tiến đồng đều (equal opportunity). Còn bằng không thiếu cơ hội thăng tiến (lack of opportunity) sẽ dẫn đến tâm lý bi quan, bất mãn và chống đối trong xã hội.



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Các thị trường tại Hoa Kỳ đã sút giảm nặng nề hôm Thứ Năm, 27 tháng 2 sau khi trường hợp bị lây corona đầu tiên tại Hoa Kỳ có thể không phải liên quan đến việc đi ra ngoại quốc đã được xác nhận.
Tại Trung Tâm Sinh Hoạt Cộng Đồng số 15496 Magnolia St., Suite 111 Thành Phố Westminster vào lúc 10 giờ sáng Thứ Năm ngày 27 tháng 2 năm 2020, Giám Sát Viên Andrew Đỗ, Phó Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Quận Cam đã tổ chức buổi họp báo để trình bày về diễn tiến của bệnh dịch Covid-19, hiện diện trong buổi họp báo có Bà Michelle Steel, Chủ Tịch Hội Đồng Giám sát Quận Cam và BS. Kimberly Hồ, Phó Thị Trưởng Thành Phố Westminster, ngoài ra còn có một số các cơ quan truyền thanh, truyền hình, báo chí và cư dân tham dự.
Dịch Covid-19 đang khủng bố Vũ Hán và nước Tàu cho thấy nhà cầm quyền cộng sản Bắc kinh khó khăn đối phó để ngăn chận, giới hạn sự lây nhiễm nhưng vẫn không thành công do hệ thống tập quyền cứng ngắt của chế độ cộng sản độc tài toàn trị trong lúc ngày nay nước Tàu lại bị chi phối bỡi hệ thống toàn cầu.
Một người hướng dẫn du lịch tại Nhật Bản mà gần đây đã được cho ra về từ một bệnh viện sau khi hồi phục từ dịch corona đã thử nghiệm dương tính trở lại, theo các báo cáo cho biết.
Siêu vi khuẩn gây ra dịch sưng phổi ở Vũ Hán làm chết hơn 2000 người và hơn 74 000 bị nhiễm (tin ngày 19/02/2020) có tên là Covid-19 do Tổ chức Y tế Thế giới chọn, cho ngắn gọn, dễ đọc hơn, thay thế tên gọi trước. Thật ra cũng hãy còn dài, còn khó đọc và khó nhớ, nhứt là đối với những người Trung Quốc không biết chữ Tây.
Tuần qua, tôi đến Songkhla (địa danh cực Nam của Thái, giáp giới với Mã Lai) để tìm lại cố nhân. Khi phi cơ chao cánh, chuẩn bị đáp xuống phi trường Hat Yai, tôi chợt thấy Vịnh Thái Lan. Tự trời cao, nhìn những con tầu bé li ti bên dưới khiến tôi không khỏi trạnh lòng nhớ đến chiếc thuyền vượt biên mỏng mảnh của mình (vào mấy mươi năm trước) khi đang hoang mang giữa vùng biển lạ xa này.
Chỉ khi xẩy ra nạn dịch chết người Vũ Hán (Trung Cộng) có tên khoa học COVID-19 (Corona Virus Disease-2019), Việt Nam Cộng sản mới thấy thấm đòn lệ thuộc vào kinh tế Trung Cộng đã đe dọa nghiêm trọng đến độc lập và chủ quyền quốc gia.
ngày 24 tháng 1 năm 2020, chúng tôi đã đến Vũ Hán, Trung Quốc, để hỗ trợ các y tá địa phương trong cuộc chiến đấu chống lại bệnh nhiễm trùng COVID-19. Chúng tôi vào khu cách ly Vũ Hán
7 người đã bị giết chết vào xế trưa Thứ Tư, ngày 26 tháng 2, gồm tay súng, trong một vụ nổ súng tại khu vực sản xuất bia MillerCoors tại thành phố Milwaukee, tiểu bang Wisconsin, theo các nguồn tin nới với CBS News hôm Thứ Tư.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 50732)
Rất nhiều khách trở lại tiệm làm móng tay, than phiền vì móng bị tróc, hở , thường gọi là lift.
(Xem: 44431)
Đây là kinh nghiệm đi thi của một thí sinh thi đậu về kể lại. Xin chia xẻ với quí bạn.
(Xem: 38862)
Hội đồng Thẩm mỹ (HĐTM) sẽ gởi thơ báo trong thời gian hai tháng rưỡi
(Xem: 34690)
Chào quí anh chị trang Thẩm mỹ, Cho em hỏi là vợ em có bằng thẩm mỹ ở tiểu bang Florida, chuyển qua Michigan. Ở trên nầy họ bắt phải thi lại