Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bay Đi Cánh Chim Biển

27/12/201900:00:00(Xem: 1872)
Bo Tung Ma-Phung Annie Kim
Bồ Tùng Ma trao giải cho các em thiếu nhi lãnh giải Bé Viết Văn Việt tại Giải Thưởng VVNM & BVVV 2010  

                                             

Năm 2016 tôi đi lãnh giải thưởng Viết Về Nước Mỹ. Tôi tò mò vì cái bút hiệu vừa lạ vừa tếu của một tác giả viết rất hay: Bồ Tùng Ma. Tôi mong gặp vị này vì ông là thành viên trong ban Giám khảo, ông còn là bậc tiền bối, kẻ hậu sinh này xin hỏi ông vài câu đại loại như hồi còn trẻ chắc ông thích đọc truyện ma Liêu Trai Chí Dị của Bồ Tùng Linh? Sao ông lại lấy bút hiệu là Bồ Tùng Ma mà không là Bồ Tùng... gì gì đó? (Tôi nghĩ thầm ông này chắc là... ma mãnh lắm đây?) Hỏi ông, ông giơ tay che cái lỗ tai. Tôi chả hiểu ông muốn nói gì. Câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời.

Trước ngày trao giải chính Viết Về Nước Mỹ, có một buổi họp mặt của nhóm Việt Bút tổ chức tại nhà  tôi, nhiều người  yêu cầu ông góp món bánh tiêu vì nghe nói ông làm bánh tiêu ngon. Tôi hay đùa là bánh tiêu (tùng) hay tiêu (tán) đường đặc biệt của bác Ma do chính tay ông làm, bảo đảm ăn vài cái không ngán. Tôi không tin và hỏi bánh này ông hay cô Tiên làm. Ông không trả lời. Sau này mới biết ông bị lãng tai nặng. Thời chiến tranh, tai bên trái ông bị thương vì bom pháo kích. Muốn nghe phải “pillow talk” thật lớn bên tai phải của ông, may ra...

Nhiều lần trời mát ông vẫn  đội sùm sụp cái nón trên đầu, tôi nói lớn bên lỗ tai ông:

– Bác có vẻ thích  đội nón. Nón của bác đủ kiểu mô-đen?

Ông lấy cái nón ra để lộ cái đầu hói:

– Đội để che cái mỏ ác trụi lủi đây nè.

Ông hay đeo cặp kính mát đen thui, tôi ghẹo tiếp:

– Bác đeo kính đen trông giống điệp viên không không... thấy... phát ớn! (điệp viên 007).

Ông cười tủm tỉm:

– Đeo kính đen để nhìn lén mấy cô mà mấy cô không biết mình nhìn.

Ghê chưa? Già mà duyên. Duyên ngầm. Ít nói nhưng “Tẩm ngẩm tầm ngầm mà đánh chết voi” là ông. Từ đó tôi cứ gọi là “bác Ma” có vợ là “cô Tiên”. Cô Tiên vừa trẻ vừa đẹp. Ma mà được gần Tiên chắc là... Ma vương!

Có lần tôi bắt gặp Ma dẫn Tiên vô Phước Lộc Thọ. Lâu ngày gặp ông tôi mừng quá có dịp ghẹo ông nữa:

– Bác Ma, vàng xuống giá, đi mua  vàng… trữ hả?

Ông cười thật tươi:

– Nè, nói nhỏ nhỏ coi chừng bị ăn cướp.Vàng bạc gì. Đi sửa đồ.

Cái giọng Huế pha Quảng Nam, hà tiện nụ cười, nét mặt khắc khổ, ánh mắt đăm chiêu của một thời oanh liệt đã từng là cựu Hải quân Thiếu tá khóa 13 Sĩ quan Hải quân Nha Trang, gia đình Đệ Nhị Dương Cưu trong chốn hải hồ, bây giờ ông an phận với tuổi già (nhưng bóng không xế chút nào ), lẽo đẽo theo cô vợ trẻ đi dạo phố Bolsa.

Năm 2018 trong buổi họp mặt tiền hội ngộ của nhóm Việt Bút trước ngày trao giải, thấy ông hiền, ít nói, đám tiên nữ Việt Bút ăn hiếp. Các chị Thịnh Hương, Nguyễn Hằng, Phương Hoa, Nguyễn Mão, Iris, Annie, Donna, Thanh Mai, Tường Vân... xúm lại “dí” chụp hình chung với Ma, ép ông nằm dài “phê” như “mỹ nhân ngư” trên sân cỏ. Ông nghe lời đạo diễn, nằm nghiêng, điệu bộ lả lơi, tay trái kê đầu, miệng cười toe toét tỏ vẻ khoái chí lắm. Tấm hình này và hình bác Tân ngố mặc áo đỏ, mang giày đỏ nằm kiểu vua Lê Ngọa Triều chung quanh bầy cung phi mỹ nữ là những kỷ niệm các chị nhóm Việt Bút không bao giờ quên.

Ông thường bị tôi “tố” trên diễn đàn Việt Bút nét mặt lúc nào cũng “hình sự”, khó đăm đăm, ít cười, loại người “chìm trong đám đông”  như trong truyện Chồng Bé. Không biết ông lục lọi đâu ra vài tấm hình cũ  cười thật tươi chuyển cho nhóm xem chơi. Tôi khen rối rít để ông chuyển tiếp nhưng đâu có nữa. Nụ cười của ông hiếm như nụ cười Bao Tự. Tôi tự hỏi hay là trong lòng ông còn lấn cấn “Có những niềm riêng làm sao ai biết?” (1)  Nếu bạn đọc bài viết Nỗi Lòng Ba Mươi Tháng Tư sẽ thấy ông ngậm ngùi, ray rứt, “Tôi thành thật mong bà ấy nhận nơi đây một lời xin lỗi” và ông trải bày tâm sự về đời mình, “một người lính biển rày đây mai đó...” và nguyên nhân sâu xa là “bà ấy không chịu đựng được sự ‘bay bướm’ của tôi…”

Phải chăng đây là lời tạ lỗi với “cố nhân” và cũng là lời “Tự Thú  Trước Bình Minh” (2) vào cuối đời của ông chồng trong cung mệnh có số đào hoa?

Đọc truyện mới thấy văn phong của ông già gân này có nhiều từ ngữ làm cho người đọc tha hồ tưởng tượng. Có câu ông viết trong truyện Ông Mỹ Chết Nhát: “Thật là chán, chẳng bù với thời gian trước 75, hai đứa rủ nhau đi “bậy bạ” khiến chị Pháp cằn nhằn luôn mấy ngày”. Hai chữ “bậy bạ” trong dấu ngoặc kép, người đọc ai muốn hiểu sao thì hiểu. Hay trong truyện Ông Ba Đau Khổ : “Ông Ba nghe Năm Xuân nói như nghe tin có thêm một trái đạn pháo kích nữa của “giải phóng” rớt trúng nhà ông”. Ông đã từng viết báo bôi bác Việt Cộng. Thời chiến tranh, nhắc lại hai chữ “giải phóng” đọc theo kiểu nói lái, tôi tưởng tựơng trong cảnh đạn pháo kích nổ mà bị phỏng d… thì không thấy đau, chỉ thấy mắc cười.

Trong bài viết Nói Chuyện Tử Sinh, nhân vật Điền Sơn có lối kể chuyện  quen quen như chuyện của ông. Đây là chuyện cấm đàn bà. Chuyện tếu của các cựu sĩ quan hải quân cùng khóa họp mặt ăn nhậu, nói phét. Ông đem theo một sưu tập hình Playboy. Các bạn này chia nhau xem, trầm trồ, cười, nói, văng tục tá lả. Họ ôn lại chuyện xưa, mơ ước sống lại thời thanh xuân dù chỉ một ngày rồi bị stroke hay Alzheimer cũng cam lòng. Câu chuyện tếu là khi bệnh nặng trong nhà thương, ông chợt nhớ ra bộ sưu tập Playboy giấu bà trong va li. Ông sợ con cháu sau này bắt gặp sẽ cười ông thúi đầu. Ông cũng biết xấu hổ với con cháu. Ông đành thú thật với bà và bảo bà đem đốt đi cho ông an tâm. Thì ra “dân chơi cũng sợ mưa rơi” là mấy quyển Playboy.

Đọc xong câu chuyện tôi hình dung ra một ông già “không nên nết” dễ thương đâu đó tôi đã gặp ngoài đời nhưng loáng thoáng là hình ảnh ông. Ông thế đấy. Ông viết về mình, về các nhân vật ngoài đời. Ông hư cấu nhưng các nhân vật ông mô tả hầu hết rất sống động, rất đời, rất thực như con người thực của ông. Văn phong vừa dí dỏm vừa  hấp dẫn. Viết được như thế khó lắm. Phong cho ông chức vụ trong Ban Tuyển Chọn Viết Về Nước Mỹ là đúng người, đúng việc.

Đâu chỉ có viết để cười chơi, trong truyện Tái Sinh, ông triết lý sâu sắc về sự vô thường, vòng luân hồi và lẽ “sắc không” từ đạo Phật: “Phải, cái gì cũng có sự chấm dứt. Cái gì rồi cũng có lúc tàn lụi. Cái gì có rồi sẽ không có; ngay cả vũ trụ, trái đất; thân xác tao rồi cũng đi theo mầy. Tất cả sẽ gặp nhau tại một nơi, đó là nơi không-có-gì-cả. Việc gì phải than trách.” Và ông kết luận bằng một suy nghĩ lạc quan ở đoạn cuối “… Nhưng không phải về một nơi không-có-gì-cả mà về một nơi nào đó để trở lại hoàn hảo hơn”.

Ông viết bài Mái Nhà Xưa kể câu truyện tình nghĩa thủy chung giữa một cô gái Việt tên Oanh và một bà mẹ nuôi người Mỹ tên là Julia. Đoạn cuối ông viết thay cho Oanh như một sự chấp nhận về cái chết là lẽ đương nhiên của dòng đời sinh lão bệnh tử: “Một ngày nào đó tôi cũng sẽ theo má Julia. Thế nên tôi thường bắc ghế ra ngồi ngoài hiên. Mong có người ngắt tặng tôi một đóa hoa hồng”.

Gần 20 năm viết lách gồm 53 truyện ngắn Viết Về Nước Mỹ đoạt giải thưởng Việt Bút năm 2008 và là một thành viên trong Ban Giám Khảo Tuyển Chọn Chung Kết, năm nay không thấy ông xuất hiện nữa. Cả nhà Việt Bút hỏi thăm mới biết ông bị stroke đang nằm trong bệnh viện. Anh Nguyễn Hữu Thời đi thăm trước, sau đó nhóm Việt Bút kéo nhau đi thăm ông. Gặp bạn ta, giờ mới biết tên cúng cơm của ông là Nguyễn Văn Tân,  tên Mỹ là Joseph Nguyễn. Bạn ta gầy quá, da trắng xanh, đầu trọc lóc, nằm một mình, chung quanh là dây nhợ chằng chịt. Ông thở khó, mắt lờ đờ, chỉ còn chút nhận biết mơ hồ ai đó đến thăm. Những giây phút thoi thóp cuối đời của ông thật mong manh, thấy mà thương!

Kể từ ngày ông nằm bệnh, nhóm Việt Bút đi thăm cho đến ngày ông mất, cũng khoảng sáu tháng. Sáu tháng trời ông chống chọi với tử thần. Có lúc ông mê man, thần thức của ông rong chơi đâu đó. Có lúc nửa tỉnh nửa mê, ông nhận ra người thân bằng đôi mắt chớp nhẹ hay cái nhếch môi. Như ngọn đèn dầu sắp tắt, thân thể khô cạn, các tế bào tan rã dần, không còn sức nóng, không còn hơi thở, ông ra đi ngày 7 tháng 12, lúc 5 giờ chiều. Nhóm Việt Bút đăng lời phân ưu, đặt vòng hoa và tổ chức đi gặp ông lần cuối tại nhà quàn Lotus ở Alhambra.

Chúng tôi đến nhà quàn cũng là lúc tiếng tụng kinh và lời khai thị của vị sư chấm dứt. Tang gia và các thân hữu đã có mặt ngồi kín gian phòng. Chung quanh nhà quàn là hoa phúng điếu của thân nhân và bạn bè. Trên bàn thờ là tấm ảnh ông chụp nghiêng, thời còn rất trẻ, nét mặt thư sinh,   mặc bộ quần áo trắng, đội mũ trắng của binh chủng Hải quân. Những người bạn Hải quân của ông mặc đồng phục vest đen, nón trắng đứng ngoài hành lang chuẩn bị làm lễ phủ cờ. Vị niên trưởng Hải quân đọc tiểu sử của ông. Các hội đoàn và bạn bè đọc lời chia buồn. Anh Nguyễn Viết Tân đại diện nhóm văn hữu Việt Bút có lời phân ưu cùng tang quyến và gửi tiền phúng điếu. Vòng hoa tang ghi dòng chữ “Nhóm Việt Bút Thành Kính Phân Ưu” đặt cạnh quan tài ông. Lễ phủ cờ có sáu người bạn đồng đội đặt lá cờ vàng ba sọc đỏ phủ lên chiếc quan tài trong tiếng kèn saxophone chậm buồn da diết nhắc lại một đời ông phục vụ Tổ quốc cho đến ngày 30 tháng 4.

Chúng tôi thắp nhang, đi một vòng, dừng trước quan tài, nhìn ông lần cuối. Ông được trang điểm cẩn thận, trông lạ, không nhận ra ông. Tôi đi bên cạnh chị Xuân, đứng trước mặt ông, tôi nói thầm đủ cho ông nghe: “Bác Ma, anh chị em nhóm Việt Bút đến tiễn bác. Bác nhớ bác viết cái gì rồi cũng có sự chấm dứt. Cái gì rồi cũng có lúc tàn lụi. Cái gì có rồi cũng sẽ không có. Như cái thân này. Bác ra đi bình yên thanh thản. Đừng luyến tiếc gì…”

Bây giờ tôi đã có câu trả lời tại sao ông lấy bút hiệu là Bồ Tùng Ma. Một niên trưởng Hải quân trong tang lễ nói về tiểu sử của ông kể rằng năm 1963 khi ông còn là sĩ quan Hải quân tại Nha Trang, ông làm chủ bút ấn hành cuốn Alpha 13, bài đầu tiên ông viết là một chuyện ma giống như chuyện ma của nhà văn Bồ Tùng Linh trong Liêu Trai Chí Dị nhưng truyện ma của ông mang tính chất hài hước hơn là kinh dị. Ông lấy bút hiệu Bồ Tùng Ma từ đó.

Lấy cảm hứng tựa đề từ quyển tiểu thuyết nổi tiếng “A Time To Love And A Time To Die” (Một Thời Để Yêu Và Một Thời Để Chết) của nhà văn Erich Maria Remarque, ông viết một bài tựa đề “Một Thời Để Nhớ Và Một Thời Để Yêu” trong đó có đoạn cuối ông bày tỏ một triết lý sống khôn ngoan, chừng mực và hiện sinh: “Hạnh phúc là biết hài lòng với những gì mình đang có. Không có cái vui nào trên đời này hoàn hảo cả trừ khi mình biết bám lấy nó và thưởng thức khi nó còn trong tay mình”.

Đời thủy thủ hay những chiến sĩ Hải quân như những cánh chim. Cánh chim biển Bồ Tùng Ma đã chọn lựa, đã sống trọn đời mình “để nhớ và để yêu”. Cánh chim ấy đã bay đi thật xa nhưng nụ cười hiếm hoi và  chất hài hước của ông vẫn ẩn hiện trong những trang sách Viết Về Nước Mỹ và trong lòng anh chị em Việt Bút.

 

Bài viết kính tặng anh Bồ Tùng Ma.

Cầu nguyện hương linh anh bay xa và an lành về cõi vĩnh hằng.

Cali ngày 15 tháng 12 năm 2019

Phùng Annie Kim

 

Chú Thích:

(1) Bài hát “Có Những Niềm Riêng” của Lê Tín Hương.

(2) Tên một cuốn phim “Tự Thú Trước Bình Minh”.   

 

 

 

Ý kiến bạn đọc
30/12/201922:33:04
Khách
Mấy tuần nay cứ mong có một bài viết tiễn biệt chú Bồ Tùng Mà. Ngóng trông hoài mà chẳng thấy!
Hôm nay bỗng dưng xuất hiện toàn những bài viết chia ly, từ biệt chú!
Xin được cám ơn tất cả các anh chị viết bài nói về chú Bồ Tùng Ma!
Một cách nào đó các anh chị đã nói dùm nỗi lòng của rất nhiều người!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tháng tư/ 2019, các khoa học gia chụp được – thực ra là “tạo” được – tấm hình Hố Đen đầu tiên, giúp nhân loại có dịp chiêm ngưỡng thêm một tí dung nhan của vũ trụ. Sau khi long trọng ăn mừng thành tích mới của ngành khoa học không gian, bước kế tiếp của chúng ta là gì? Có người đề nghị: đặt lại tên, cho nó một danh tánh mới bảnh hơn. Ý kiến rất hay, vì việc tìm tên mới là một trọng trách, đòi hỏi phải nghiên cứu nghiêm chỉnh, kỹ lưỡng. Muốn cho Hố Đen cái tên đúng nghĩa, cần biết nó là cái gì.
California sẽ cho phép các nơi thờ phụng mở cửa các dịch vụ trực tiếp với sức chứa giảm và cho phép các nhà bán lẻ mở để mua sắm trong cửa hàng, theo các viên chức tiểu bang tuyên bố hôm Thứ Hai, 25 tháng 5. Theo các hướng dẫn được công bố bởi Thống Đốc California Gavin Newsom hôm Thứ Hai, các nhà thờ sẽ được phép tái mở cửa với sự chấp thuận từ các viên chức y tế công cộng trong quận, nhưng họ sẽ được yêu cầu giữ số người tham dự 25% sức chứa hay tối đa 100 người. Các viên chức y tế công cộng của tiểu bang và quận sẽ hợp tác để giám định bất cứ sự gia tăng tử vong và số người vào bệnh viên sau 3 tuần nới lỏng các hạn chế.
Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong năm 2020 đưa ra một mảng trái ngược khi một số người Mỹ ở trong nhà, những người khác tràn ra các bãi biển và hồ tắm, và các nhà lãnh đạo chính trị quốc gia đã vinh danh các thế hệ hy sinh vì chiến tranh, với cựu phó tổng thống Joe Biden đeo khẩu trang và TT Trump không đeo gì cả.
gày chiến sĩ trận vong cũng như những ngày lễ khác của xứ này, người dân nghỉ ngơi, đi chơi, thăm thú họ hàng… Năm nay ngày lễ vẫn còn dịch bệnh nên số người đi chơi giảm rất nhiều, các thương xá, nhà hàng vẫn còn đóng cửa nếu có mở cũng rất hạn chế khách. Ngày chiến sĩ trận vong là ngày lễ quốc gia, tưởng niệm công ơn những người đã vì đất nước mà xả thân, những anh hùng vệ quốc, xây dựng tổ quốc, những người con ưu tú vì lý tưởng tự do mà hiến thân. Hiến thân cho tự do của xứ sở Cờ Hoa và cả tự do của một phần nhân loại trên thế gian này.
Hình ảnh người dân Hoa Kỳ, kể cả tổng thống, các vị dân cử, thống đốc tiểu bang, cho đến các cựu quân nhân hay dân chúng Mỹ cặm cụi cắm những lá cờ nhỏ trên ngôi mộ của các tử sĩ của họ, chắc chắn ai trong chúng ta, những người Việt lưu vong, mà không khỏi chạnh lòng nghĩ đến sự hy sinh cao cả của các chiến sĩ QLVNCH, những người đã anh dũng chiến đấu bên cạnh “người bạn đồng minh”, để không những bảo vệ nền tự do dân chủ của miền Nam Việt Nam, mà còn giữ vững thành trì chống chủ nghĩa Cộng Sản mạnh mẽ nhất của thế giới tự do trong vùng Đông Nam Á, cho đến ngày họ bị...bỏ rơi!
Do đó, mặc dầu VN luôn coi trong mối quan hệ kinh tế thương mại với TQ. Việt Nam cần phải thoát khỏi ảnh huởng của Trung Quốc là điều kiện tiên quyết để có được môt nền độc lâp bền vững và một nền tư do lâu dài để phát triên kinh té giảm thiểu tối đa sự thâm thủng trên cán cân mậu dịch với TQ mà VN là nạn nhân gánh chịu sự chênh lệch ấy.
Binh thư Tôn Tử gồn có 36 kế, trong đó kế thứ ba là “mượn dao giết người” (tá đao sát nhân). Trong chính trị cận đại Việt Nam, người ứng dụng nhuần nhuyễn kế nầy có lẽ là Hồ Chí Minh, người được đảng Cộng Sản Việt Nam (CSVN) vinh danh có 169 bí danh, bút danh, biệt danh trong sách Những tên gọi, bí danh, bút danh của chủ tịch Hồ Chí Minh, do Bảo tàng Hồ Chí Minh biên soạn, Nxb. Chính Trị Quốc Gia ấn hành năm 2001 ở Hà Nội.
Theo truyền thống hằng năm vào ngày Thứ Hai cuối cùng của tháng Năm hàng năm là ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong để vinh danh và tưởng nhớ các chiến sĩ đã hy sinh vì lý tưởng tự do, dân chủ. Nhưng năm nay, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19, tỷ lệ mhưng người mắc bệnh cũng như số tử vong chưa giảm, nên những buổi lễ lớn đành phải hũy bỏ. Riêng tại Nam California vào lúc 10 giờ sáng Thư Hai ngày 25 tháng 5 năm 2020, tại Đài Tưởng Niệm 81 tử sĩ Tiểu Đoàn 7 Nhãy Dù do ông Hoàng Tấn Kỳ Chi Hội Trưởng cùng một số các chiến hữu trong Chi Hội Gia Đình Mũ Đõ Nam California đã long trọng tổ chức buổi lễ đặc vòng hoa tưởng niệm, trong dịp nầy O ng Tạ Đức Trí, Thị Trưởng Thành Phố Westminster cùng phu nhân cũng đã đến đặc vòng hoa tưởng niệm, sau nghi thức niệm hương, mọi người cùng lần lượt đốt nhang, sau đó tất cả cùng sắp thành hàng ngang sau tượng đài để thực hiện nghi thức chào tay trước khi giải tán.
Trang Dân Luận có một một bài viết ngắn (“Tại Sao Báo Chí Chính Thống Không Có Một Dòng Nào Về Chuyện Trần Huỳnh Duy Thức Tuyệt Thực”) của nhà báo Nguyễn Công Khế, với phần kết luận – như sau: “Còn một việc nữa, mấy hôm nay, râm rang trên mạng xã hội, và các cơ quan báo chí nước ngoài đang nói chuyện tù nhân chính trị Trần Huỳnh Duy Thức tuyệt thực 27 ngày có nguy cơ dẫn đến nguy hiểm tính mạng. THDT cũng được trên mạng xã hội và truyền thông nước ngoài đánh giá là một người có trí tuệ trong giới bất đồng chính kiến. Thế thì tại sao trước một tin tức như vậy, phía Nhà nước và báo chí chính thống không hề có một dòng nào, hoặc có việc đó, hay không có?
Truyền thống đại học ở Mỹ (và Oxford, Cambridge ở Anh) gọi buổi lễ tốt nghiệp cho sinh viên sau 4 năm dùi mài kinh sử là Commencement (sự khởi đầu) vì đúng là như vậy, đây là sự kiện khởi đầu cho những người trẻ đang chuẩn bị vào đời. Với một người, tốt nghiệp đại học là một bước chuyển tiếp rực rỡ, chặng cuối cùng của hành trình từ niên thiếu sang làm người lớn thực sự, một bước chuyển hầu như chắc chắn phải xẩy ra, không giống như những giai đoạn chuyển tiếp khác trong cuộc đời. Những mối quan hệ (tình yêu, hôn nhân, bằng hữu) chấm dứt vì tan vỡ, hay một trong hai người qua đời. Công ăn việc làm chấm dứt vì người ta bỏ việc, hay bị sa thải. Nhưng đời sống sinh viên đại học là một trong những thứ hiếm hoi của con người chấm dứt vì một sự khởi đầu mới tinh khôi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trong bối cảnh biểu tình lan rộng ra khắp nước Mỹ sau cái chết của George Floyd, một nhà lập pháp Mỹ đã đề xuất dự luật mới mà ông hy vọng sẽ chấm dứt mô hình bạo lực của cảnh sát
Lãnh đạo Hong Kong Carrie Lam cáo buộc các chính phủ nước ngoài đã áp dụng 'tiêu chuẩn kép' trong cách phản ứng với các cuộc biểu tình dùng bạo lực, đồng thời chỉ đích danh rằng các biện pháp trừng phạt của Washington đối với người biểu tình.
Hôm thứ Hai (01/06/2020), Thống đốc bang New York Andrew Cuomo đã đưa ra lệnh cấm lạm quyền với cảnh sát, đồng thời áp dụng lệnh giới nghiêm tại thành phố sau khi các cuộc biểu tình bạo lực diễn ra.
Làn sóng di cư có thể làm suy giảm sức hấp dẫn của Hong Kong đối với các công ty đa quốc gia và nạn chảy máu chất xám sẽ xảy ra
Những ngày qua, các quan chức và truyền thông nhà nước Trung Quốc liên tục tấn công nhắm vào phản ứng của chính quyền Trump với các cuộc biểu tình ở Mỹ, so sánh tình trạng bất ổn ở Mỹ với các cuộc biểu tình ở Hong Kong.