Thế Hệ Nữ Thi Sĩ Sinh Sau 1975: Chiêu Anh Nguyễn, Khương Hà, Đoàn Minh Châu, Trần Lê Sơn Ý

21/10/202200:00:00(Xem: 926)
 
Minh họa_Bay Đêm_Sông Văn
Minh họa “Bay Đêm” - Sông Văn
 
Phần lớn các nhà thơ nữ sinh sau cột mốc đau thương 1975, đã dường như nhẹ nhàng hơn, những ám ảnh của chiến tranh, ít bị day dứt hơn vấn đề ý thức hệ. Họ ít nhiều đã hưởng được quả ngọt của nữ quyền, thoát ra khỏi khung cửa chật hẹp của định kiến, góp phần nở rộ một dòng thơ mạnh mẽ, tự tin, khao khát tự do, và bản lĩnh, nói rất thực nhân sinh quan của mình về những mối tương quan trong một thế giới vật chất như hiện nay. Họ cũng rất phóng khoáng thể hiện những cảm xúc đam mê dạt dào nữ tính. Mang những trạng thái có vẻ như đối nghịch nhau như thế khiến dòng thơ của lớp thơ nữ này tỏa sức quyến rũ lạ lẫm, tạo nên một lớp độc giả với cảm thụ thi ca mới mẻ.
 
Kỳ này xin giới thiệu các nhà thơ nữ nổi tiếng trong nước như Chiêu Anh Nguyễn, Khương Hà, Đoàn Minh Châu, Trần Lê Sơn Ý. Và chúng ta sẽ thấy được lớp áo đủ sắc mầu mà các nhà thơ nữ này khoác lên nhân vật “Anh” trong chiếc kén tình yêu của họ.
 
*
 
CHIÊU ANH NGUYỄN
 
 
KÝ ỨC MUỘN
 
Em đi tới đầu nguồn
Tìm lại…
Mùa này
Ngã ba sông
 
Thông lô nhô khấp khởi
Sim chín rục dậy mùi
Những nấm mồ nâu trống hoác
Ngọn đồi rực hoa vàng
 
Giấc mơ anh cõng em bay trên ngọc lan sau căn phòng
                       chúng ta đánh rơi chiếc chìa khoá duy nhất
Đành yêu nhau bên hàng hiên giữa gạch ngói ngổn ngang
Đêm như dài, sâu hơn chìm trong đáy ly vang uống dở
Anh rót vào em ngày chóng vánh
Tất cả còn treo trên mười ngón tay anh
Em buộc vào đấy một nụ hôn
 
 
VỌNG ÂM
 
Ngọn ngọc lan bị phạt ngang sau cơn bão
Sài Gòn khan hiếm tai ương
Vài trận bão trong năm
Vài cơn nóng rát
Đã rêm mình
Bờ kênh triều cường xuống lên thấp thỏm
Nồng nặc mùi cam phận
Ngã ba lơ đễnh những hố hầm
 
Góc Duy Tân
hẻm 47 quán cà phê còn dăm chiếc bàn chỏng chơ thảm hại
Giờ ưu tiên hẻm spa
Xe hơi vào ra tấp nập
(biết đâu, vài năm nữa chắc sẽ không còn ai nhớ tên hẻm Trịnh!)
Chỗ hẹn hò nhăng cuội bạn bè
Thơ thẩn, xi nê mấy gã hoạ sĩ đương thời cũng chả còn nơi tá túc
Buổi sáng nào ngồi tán gẫu tình yêu tình báo
Lơ ngơ nghe ngóng chuyện phố phường
Lề phải, trái chung chiếc bàn con
Hỉ hả cười như dân cày được ruộng
 
Sài Gòn 2 giờ 40 phút sáng
Loay hoay chờ tiếng chim từ cành ngọc lan cụt đầu vọng tới
Mưa khuya
Lũ chim chắc cũng tràn trề thất vọng
Buông tiếng thở dài kéo chiếc chăn phủ ngang chân
Dỗ mãi vẫn không vào giấc ngủ...
 
*
 
KHƯƠNG HÀ
 
 
NHỮNG RỜI VÀ RẠC
 
khi em bay trên những con đường không có “những ngã tư và
những cột đèn”
anh ở đâu, làm gì, với ai?
 
khi em nhắm mắt để không phải thấy khuôn mặt người tình sau một đêm biến thành quỷ dữ
anh ở đâu, làm gì, với ai?
 
khi chúng ta tưởng như đã nắm được ngón út của nhau qua những ngất ngư cười và im lặng
anh bỏ đi đâu, làm gì, với ai?
 
khi những người da đen lục tục xếp lại cây kèn trumpet
ngón tay em uể oải dạo nốt cuối cùng của bản nhạc jazz
điếu thuốc trên môi anh vẫn cháy
 
đừng nghĩ về nhau bằng biểu tượng và những dây thần kinh nhếch nhác
trên những trang sách bất trị
lão già Murakami vẫn tiếp tục khoe khoang về sự văn minh của loài người
khi chúng ta băn khoăn về vỏ sò nguyên thuỷ
 
quên nỗi buồn đi
và bay vào trong em bằng cơn yêu đời sau cuối
những lọn sóng sẽ vẽ lên con hải âu lạc bầy
bức tranh của đến và đi
cô đơn và tận diệt
 
anh đã ở đâu, làm gì, với ai
khi chuyến xe tải bắt đầu hành trình xuyên qua lòng biển?
ở đâu đó một con sứa thốt lên ánh sáng cuối đời
bằng một cơn giận dữ tột đỉnh
 
thức dậy đi thôi
cái bóng của hai nghìn năm ký ức loài người
dòng máu của Eva và rắn lục tuôn thành huyền sử
gã Adam ôm trái cấm nằm yên như một cơn đau họng
và những con chim ruồi trở về
rỉa tung nỗi chết
 
ai kéo vĩ cầm trên đỉnh núi
xiết như một trưa hè
và nỗi buồn ngồi trên ngọn cây
huýt sáo
 
anh ở đâu, làm gì, với ai?
 
 
BÀN TAY ANH
 
Áp vào bàn tay anh
em thấy những cánh đồng
Những cánh đồng trải ra hút tầm mắt
Hoa cúc dại dưới nắng chiều gay gắt
Ngọn núi đắm mình trong mưa rơi…
Miền Trung xa xôi cơn lũ trắng trời
Miền Trung xa xôi khô cằn hạn hán
Dòng sông miệt mài trôi
chẳng thể nào xoa dịu vết thương của đất
Cơn lũ không xóa nổi chân chim nứt nẻ cánh đồng
sau mùa nắng cháy
 
Đôi bàn tay anh
Hằn sâu những đường cày số phận
trên thửa ruộng cuộc đời
cuộc đời lận đận
Hoa cúc buồn trắng những cơn đau…
 
Áp vào bàn tay anh
em nghe tiếng thì thầm của dòng sông trong từng mạch máu
Dòng sông lớn lên cùng chiến tranh
ôm vào lòng những người con bất hạnh
Dòng sông chảy qua tuổi thơ anh
mang đi tuổi thơ anh
Con người soi mình xuống nước
Chỉ thấy màu khói lửa
và khuôn mặt những người thân yêu
nhòa đi trong nắng chiều…
 
*
 
ĐOÀN MINH CHÂU
 
 
TƯỢNG HÌNH KÍN
 
anh sóng sánh chao nghiêng những cái nhìn
em không dứt được
em cũng không gỡ nổi
tuổi xanh mềm rạo rực cứ quấn quít chân anh
và những ý nghĩ
thơm thơm mùi tóc anh xoã ngợp
 
giờ làm việc
căn phòng nhỏ giọt tên anh
em giấu vào đâu được gương mặt anh quanh quẩn tìm một góc nhỏ ủ anh thật kín
nỗi nhớ cứ nôn nao sóng
 
câu chuyện hôm qua
không có em trong đó
và ban tối, em đã chui vào bức tranh tung toé những khát vọng dang dở
tìm anh
giấc mơ tượng hình.
 
 
 PHỐ
 
Những con phố trổ dài xuống ngực
chặn những con phố trổ dài xuống ngực…
Từng ngày.
Phố âm âm lạnh
giở trang giấy chủ nhật
rác vô hồn bay lên
tình cờ khuôn vào ý nghĩ nhoe nhoét cả thanh âm lộn xộn tiếng rao tiếng còi xe tiếng phố
tự lúc nào
giấc ngủ chằng chịt bụi
những buổi sáng rũ mềm hơi sương
xoè tay hứng mặt người chảy dòng dòng quết dày mặt phố
ngẫu nhiên thấy mặt ai trong đó
quen quen như mặt mình.
 
 
CHẲNG ĐIỀU GÌ ĐỔI THAY
 
có thể chẳng điều gì đổi thay
những ngày không gặp nhau
mùa đông vẫn đầy đôi mắt
và em vẫn cố giữ nhịp đập con tim mình
đều đặn
bằng tất bật với những điều vô nghĩa
 
chẳng gì đổi thay
mùa bình yên qua phố
anh vẫn bình thản với những thân quen hằng ngày
em như một niềm hư ảo
 
cơn mưa đầu đông cứ cứa vào ước vọng
chẳng còn vẹn nguyên
em giấu đi từng ngày tuổi mình thêm một chút
giấc ngủ về khuya chắp vá
 
có thể lúc nào em chỉ hiện hữu giữa một mộng mị bất chợt
cũng chẳng phải điều đổi thay trong những thói quen
 
ước mơ bỗng thành xa lạ.
 
*
 
TRẦN LÊ SƠN Ý
 
 
BAO NHIÊU LÀ ĐỦ?
 
Bao nhiêu là đủ cho một khu vườn?
Đôi khi chỉ một cành cây. Một cành khô. Thậm chí là một viên cuội nhỏ
Bao nhiêu là đủ cho một khu rừng?
Một tia chớp ngang. Một đốm thuốc tàn. Một mồi lửa nhỏ
Bao nhiêu là đủ cho một khu biển?
1234567890 dự án, 987654321 hồ sơ và cộng cả hai những thư thỉnh nguyện
Hay chỉ cần một cánh chim lướt trên đầu sóng
Một con rùa mù
Một mảnh sứa trong
Một tinh thể muối?
Bao nhiêu là đủ cho một đại dương người?
Một cơn bão lũ
Một trận dịch càn
Một con virus
Một manh chiếu mòn
Hay một bàn tay chắp
Thắp lên những bông sen và những ngọn đèn?
 
 
 ĐU TREND
 
Chào em, anh đứng đây từ chiều (*)
Chào em, anh đứng đây từ sáng
Rồi chào anh, em đứng đây từ hôm qua
Chào anh, em đứng đây từ kiếp trước
Hot trend tình yêu ngập tràn facebook
Mỗi một status là mỗi một lần thời gian (không gian) bị đẩy lùi.
Những vui đùa, bỡn cợt, hoan ca trùm trên đầu chiếc mũ đen sáng tạo
Tôi đu theo trend: “chào anh, em đứng đây từ vô lượng kiếp”
Phút nhấp vào chữ “đăng” trên màn hình phải, tôi biết mình ở lại vô lượng kiếp
Bất động vô lượng kiếp
Vô tri vô lượng kiếp
!!!!
Chào anh!
 
 (*) Câu tán gái của một youtuber trong một clip giải trí, được cộng đồng mạng ưa thích, gây bão trên mạng xã hội đầu năm 2020.
 
 
ĐỒNG THOẠI
 
Như những con bướm vàng chẳng bao giờ đợi nổi nắng tháng ba
Tôi chỉ thấy quanh mình hoa mùa xuân và cỏ mật
Thôi ước làm chi một đời bất tận
Chỉ mong một ngày biết nắng tháng tư
 
Chẳng bao giờ tôi dám ước mơ
Được một lần sống trong đời nhau sống hết
Chỉ xin làm con phù du đơn độc
Một lần bay chạm mặt bình minh
 
Tôi đã hát những đêm đông xám buốt, những trưa vàng
Hát trên đầu ngọn sóng, hát dưới đồi sỏi xanh
Hát bằng nỗi sợ hãi của chú ve
Dưới sân khấu chỉ có mùa hè mặc áo đen làm thính giả
 
Chỉ giản đơn thôi mà bị phạt
thành những đám mây không mang nổi chính mình lang thang cuối bể đầu sông
Để khi nhẹ nhàng chạm đất
Là cơn mưa trọn đời không nhớ nổi tiền thân.
 
(Thơ được lấy từ các trang trên net)
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một sáng mùa Xuân ngập ánh hồng, / Một cung đàn ấm khắp Tây, Đông. / Một rừng thông điểm trời mây biếc, / Một vũng vàng tô biển nước trong. / Một khối bao la hoa lá trổ, / Một bầu bát ngát sắc hương nồng. / Một tia nắng đẹp soi muôn cõi / Một chữ là mang một tấc lòng.
Thưa người nước mắt bình minh/ Cái trong veo để phục sinh lại đời / Thưa người những bước rong chơi / Đưa nhau ngàn dặm nụ cười tung tăng / Sóng cao vực thẳm thưa rằng / Chân con kiến bé cứ lằng lặng đi / Mùa nào hút cánh thiên di /Qua sông núi biếc. Sợ gì nắng mưa
Trong vũ điệu day dứt của hoang mạc gió, lữ khách dừng lại, gõ cửa. Căn nhà trống mùa đông. Bàn tay lạnh quẹt một que diêm, nhen lên nỗi buồn, thảng thốt những ước mơ ngày cũ theo tro bụi bay lên, buồn bã như những lời em sắp nói, như ánh lửa lụi tàn, như tuổi thơ đi qua… Có tiếng chuông xa đâu vọng về, đơm hoa trong bóng tối lời nguyện cầu, lữ khách cảm thấy móng vuốt của băng giá tan ra bởi niềm khát khao cháy bỏng… Tuyết rơi trên ô cửa sổ, lấp lánh một nỗi chờ.
Khi mặt trời bỏ đi / tuyết đầu mùa tìm đến / những cánh tay màu trắng / cầm trái tim trẻ em
Một chút gì gợn lên nơi mùi cà phê sáng, nơi tách trà nhâm nhi buổi xế chiều, nơi ly vang đỏ nồng đêm tối, làm cồn cào nhớ đến câu thơ đã đọc từ lâu lắm, thơ xưa chăng, nhưng sao cái rung động hôm nay về nó vẫn làm ta xao xuyến đến vậy.
Mùa thu dẫu vừa khảy đôi ba nhịp vàng trên tàn cây. Mùa thu dẫu đang đốt hết mình trên hàng cây maple đỏ lá suốt dặm dài. Và mùa thu cho dù cũng vừa khép cánh cửa để ra đi, khép rất nhẹ nhàng như sợ làm thức giấc ai đó đang say ngủ. Tất cả. Những bổng trầm của mùa thu đều rúng động mấy tầng cung bậc cảm xúc của ta. Phiến lá vàng óng kia ẩn mật điều gì. Dấu chân vàng ố chiếc lá cuối thu như thể là những dấu chân cuối cùng để – nhẹ hẫng về mai sau – Ngọn gió của mùa thu ly tan nào vẫn thảng thốt trong nỗi chờ đợi. Hạt mưa nào xám tro quán phố. Và người ngồi nghe gió mùa thu về như – tiếng thổn thức của thời gian. Bạn ơi, xin lắng lòng trong buổi đêm tịch mịch để nghe cảm xúc bạn hòa âm thế nào với âm vang thu, để biết tác động mãnh liệt của thu – phù vân thôi cũng nát đời như chơi…
Khi toàn quốc chiến đấu, người phụ nữ cũng xuất hiện trên các chặng đường của đất nước. Chúng ta đã nhìn thấy hình ảnh người phụ nữ trong cuộc chiến ở Ukraine trên truyền hình, trên YouTube. Họ là các y tá, những chị bếp, hay người nữ chiến binh… nghĩa là tất cả những phương tiện phục vụ cho chiến trường chống lại quân Nga. Nơi đó, giữa những tiếng súng chúng ta nghe được từ màn hình TV, giữa những lời kêu gọi tác chiến, vẫn có những lời thơ đầy nữ tính từ đất nước đau khổ Ukraine. Nhà nghiên cứu Julia Friedrich của Viện Nghiên Cứu Chính Sách Công Toàn Cầu (Global Public Policy Institute - GPPi) tại Berlin trong bài nghiên cứu về hình ảnh phụ nữ tại Ukraine, nhan đề “Feminist Activism in Ukraine Usually Means Demanding More Weapons” (Hoạt động nữ tính tại Ukraine thường có nghĩa là xin thêm vũ khí) đăng trên tạp chí Tagesspiegel Online bằng tiếng Đức ngày 6/8/2022 cho thấy ngoài làn sóng di tản ra hải ngoại, còn rất nhiều phụ nữ ở lại Ukraine để trở thành trụ cột cho một giềng mối mới
Bà nổi tiếng với bộ tự truyện 6 cuốn. Quyển thứ nhất nổi tiếng nhất trên thế giới viết về 17 năm đầu đời của bà, I Know Why The Caged Bird Sings (1969), bà nói: “Đầu tiên người đời phải học cách chăm sóc chính mình để rồi có thể chăm sóc người khác. Đó là lý do làm cho “chim trong lồng hót”. Với tự truyện này bà được xem là một trong những phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên dám công khai bạch hóa đời riêng của mình. Maya Angelou được chọn làm “Người Phụ Nữ của Năm 76” (Woman of the Year) về Truyền Thông của tạp chí Ladies’ Home Journal. Giải Thưởng Matrix của Hội Women in Communications, Inc. vào năm 1983, Giải Thưởng Văn Chương North Carolina vào năm 1987, Giải Thưởng Candace 1990 của Cơ Quan Liên Minh Quốc Gia Phụ Nữ Da Đen (The National Coalition of Black Women).
Langston Hughes và Maya Angelou là hai tên tuổi lớn của nền thi ca da đen. Trang thơ xin bắt đầu với Langston Hughes. Ông sinh ở Joplin, Missouri, là một nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch. Thơ của ông kết hợp nhiều thể loại, mang đậm nét những bài hát dân gian da đen. Ông tôn vinh nền văn hóa người Mỹ gốc Phi châu trong thời kỳ được gọi là Thời kỳ Phục Hưng Harlem.
Là một nhà thơ, một nhà văn, và là một nhà báo. Hẳn là quá nhiều cho một đời người. Và rồi trở thành chiến binh, sau khi quân Nga tiến vào chiếm bán đảo Crimea và tấn công miền Đông Ukraine năm 2014: nhà thơ Borys Humenyuk đã tình nguyện ra trận chống quân Nga. Một số bài thơ của ông được dịch sang tiếng Anh trong tuyển tập Poems From The War, do hai dịch giả Oksana Maksymchuk và Max Rosochinsky thực hiện. Borys Humenyuk ra đời năm 1965 tại ngôi làng Ostriv, thị trấn Ternopil, miền tây Ukraine. Ông là một nhà thơ, nhà văn và nhà báo. Humenyuk đã tham gia tích cực vào những cuộc biểu tình cuối năm 2013 để dẫn tới Cách mạng Nhân phẩm (Revolution of Dignity) của Ukraine trong tháng 2/2014. Những câu chuyện về chiến tranh được kể trong thơ Borys Humenyuk là có thật, không hư cấu.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.