Hôm nay,  

Bảo Vệ Những Bữa Tối Ấm Áp Bên Gia Đình Khỏi Các Thuyết Âm Mưu Độc Hại

24/11/202300:00:00(Xem: 1174)

thanksgiving
Nếu muốn sửa đổi quan điểm của một người tin vào thuyết âm mưu, chúng ta cần giữ thái độ tử tế, không làm họ cảm thấy bị tách biệt, kỳ thị. Nếu có thể, hãy cung cấp thông tin chính xác cho họ, và dành thêm thời gian giúp họ bớt tin vào các tuyên bố sai lệch không có cơ sở. (Nguồn: pixabay.com)
  
Trong các phiên điều trần luận tội cựu Tổng thống Donald Trump, thuật ngữ “thuyết âm mưu” thường được các dân biểu của cả Đảng Dân Chủ và Đảng Cộng Hòa lặp đi lặp lại mỗi ngày. Từ CrowdStrike đến những đồn đoán về cái chết của Jeffrey Epstein, các thuyết âm mưu đã trở thành chủ đề phổ biến trong chính trị và văn hóa Hoa Kỳ, đặc biệt là trên mạng.
 
Một nghiên cứu gần đây cho thấy tất cả mọi người đều tin ít nhất vào một lý thuyết âm mưu. Trong thập niên qua, khoảng 55% người dân Hoa Kỳ tin vào các thuyết âm mưu phổ biến và vô căn cứ chẳng hạn như việc Chiến tranh Iraq là một âm mưu toàn cầu để kiểm soát nguồn dầu dự trữ, hoặc “chemtrails” (những dải trắng được nhìn thấy sau máy bay) chứa các hóa chất độc hại được phun ra không gian với mục đích kiểm soát tâm trí, thay đổi khí hậu, hoặc thực hiện các mục đích âm mưu khác.
 
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mọi người đang ngày càng chấp nhận những niềm tin thiếu cơ sở này.
 
Vậy tại sao chúng ta ngày càng nói về thuyết âm mưu nhiều hơn? Nguyên nhân có thể là do mức độ đưa tin của phương tiện truyền thông ngày càng tăng, dẫn đến sự chấp nhận của công chúng tăng theo đáng kể. Mà giới truyền thông tập trung chú ý vào các thuyết âm mưu một phần là do các nhà lãnh đạo chính trị thường xuyên đề cập đến nó.
 
Nếu đối mặt một cách đúng đắn, chúng ta vẫn có thể phá vỡ niềm tin vào các thuyết âm mưu độc hại này, giúp người thân và bạn bè tránh rơi vào ‘cạm bẫy’ của những tin đồn và tin tức giả mạo, đặc biệt là trong các buổi quây quần hội họp trong mùa lễ sắp tới.
 
Định nghĩa về thuyết âm mưu
 
Mọi người, kể cả những người thông minh, thường nhầm lẫn giữa thuyết âm mưu, thông tin sai lệch và truyền thuyết. Thuyết âm mưu gồm có sự tham gia của một nhóm người bí mật thực hiện nhằm gây bất lợi hoặc xâm phạm quyền lợi của người khác. Sự khác biệt quan trọng giữa thuyết âm mưu và âm mưu thực sự là bằng chứng. Thuyết âm mưu thiếu bằng chứng công khai, tính khách quan và khả năng kiểm chứng.
 
Thí dụ, niềm tin sai lệch về việc liên kết chích ngừa vắc-xin với bệnh tự kỷ hoặc cho rằng florua có hại cho việc kiểm soát tâm trí; chúng trở thành thuyết âm mưu khi có liên quan đến các hành động bí mật của một nhóm người và thiếu bằng chứng khoa học xác minh lý thuyết này.
 
Dù nghe có vẻ khó tin, nhưng thuyết âm mưu đóng vai trò quan trọng chặn đứng vận hành của một xã hội. Báo chí thường bắt đầu điều tra khi có những nghi ngờ, sau đó họ phát hiện ra những âm mưu thực sự. Thí dụ như vụ Panama Papers, cuộc khủng hoảng nước Flint, những tiết lộ của Edward Snowden và vụ bê bối Watergate. Nhiều sự kiện bắt đầu là các thuyết âm mưu cho đến khi có đầy đủ bằng chứng được phát hiện và phơi bày trước công chúng.
 
Thuyết âm mưu là công cụ chiến lược quan trọng được sử dụng trong chính trị. Các đảng đối lập thường tuyên bố mình là nạn nhân của thuyết âm mưu, để ‘bẻ lái’ sự chú ý của công chúng sang lời cáo buộc của đối phương.
 
Việc tin tưởng vào các thuyết âm mưu không phụ thuộc vào đảng phái. Dù một số người có thể cho rằng Đảng Cộng Hòa tin vào các thuyết âm mưu nhiều hơn, nhưng các nghiên cứu chỉ ra rằng cả cánh hữu và cánh tả đều dễ bị ảnh hưởng như nhau.
 
Vấn đề không nằm ở sự tồn tại của các thuyết âm mưu, mà ở việc mọi người tin tưởng một cách mù quáng vào những tuyên bố này dù chẳng có bằng chứng. Tư duy phản biện và đánh giá sự việc dựa trên bằng chứng là những điều quan trọng để giúp chúng ta sáng suốt phân biệt giữa thuyết âm mưu và âm mưu thực sự.
 
6 lý do mọi người tin tưởng vào các thuyết âm mưu
 
Khó sửa sai quan điểm. Chỉnh sửa một quan điểm – một hiểu lầm gì đó hoặc một thông tin sai lệch nào đó – là việc không hề dễ dàng. Theo Nadia Brashier, một khoa học gia về nhận thức tại Đại học Harvard, rất khó để ai đó sửa chữa những quan niệm sai lầm, ngay cả những quan niệm đơn giản.
 
Có 3 yếu tố quan trọng trong cách não bộ đánh giá sự thật:
 
Tỷ lệ cơ bản: Con người vốn có khuynh hướng tin rằng những gì họ gặp phải là sự thật, là đúng, bất kể tình huống nào. Điều này là do bản chất tự nhiên của con người là muốn tin hơn là không tin.
 
Cảm xúc và định đoạt: Sự gắn bó về mặt cảm xúc sẽ củng cố những quan niệm sai lầm, vì cảm xúc phát triển như một cơ chế sinh tồn. Cảm xúc giúp tạo nên bản sắc của chúng ta; và người ta sẽ bảo vệ những bản sắc này ngay cả khi chúng sai, đặc biệt là trong bối cảnh chia rẽ chính trị.
 
Tính nhất quán: Bộ não có nhiều khả năng tin vào một khái niệm hoặc tuyên bố nào đó khi nó gặp phải nhiều lần. Các phương tiện truyền thông xã hội đã trở thành môi trường lý tưởng để lan truyền các thuyết âm mưu, vì nó giúp thông tin này trở nên dễ dàng tiếp cận cho nhiều người.
 
Ngoài ba yếu tố trên, còn có ba yếu tố khác:
 
Thiên kiến theo tỷ lệ: Người ta cảm thấy hài lòng hơn khi có một giải thích to lớn cho sự kiện to lớn, thay vì tin rằng mọi thứ có thể do những nguyên nhân nhỏ. Sự chấp nhận lý thuyết âm mưu thường xuất phát từ độ lớn của sự kiện, với niềm tin rằng có một nguyên nhân lớn hơn ẩn sau sự kiện nhỏ.
 
Thiên kiến có chủ ý: Khuynh hướng của con người là tìm hiểu về động cơ của người khác.
 
Tìm kiếm khuôn mẫu: Người ta muốn tìm ra mối liên kết giữa ý định của người khác và các sự kiện, đặc biệt khi có mô hình hành vi để theo đuổi.
 
Sáu yếu tố này giúp giải thích tại sao mọi người tin vào lý thuyết âm mưu và đặt ra câu hỏi, làm thế nào để thuyết phục họ suy nghĩ khác đi?
 
Làm sao để thảo luận về các thuyết âm mưu trong bữa tối gia đình?
 
1. Chấp nhận thực tế rằng rất khó để thay đổi niềm tin của người khác: Nếu người khác tin vào một lý thuyết âm mưu một cách sâu đậm, thậm chí là một phần quan trọng của bản thân họ, việc thay đổi quan điểm đó sẽ khá khó khăn. Ngay cả khi chúng ta đưa ra đầy đủ chứng cứ và sự thật rành rành, họ có thể vẫn sẽ giữ vững niềm tin sai lầm ban đầu.
 
2. Giữ thái độ tử tế: Nếu chúng ta muốn sửa đổi quan điểm của người tin vào thuyết âm mưu, điều quan trọng nhất là đừng khiến họ cảm thấy bị tách biệt hoặc bị kỳ thị. Bị tẩy chay có thể sẽ khiến họ càng cuồng tín hơn.
 
3. Nói có sách, mách có chứng: Nếu muốn người ta thôi tin tưởng vào những thông tin sai lệch, thì tốt nhất là có thể đưa ra được thông tin đúng đắn và chính xác để thay thế. Tuy nhiên, một số tin đồn phổ biến có thể rất khó để đối phó vì còn thiếu thông tin thay thế cụ thể.
 
4. Chú trọng vào sự thật khách quan mọi lúc mọi nơi: nói về sự thật khách quan nhiều lần hơn, đặc biệt là ngay từ đầu. Điều này giúp xây dựng tính nhất quán. Hãy nhớ rằng tính nhất quán là một yếu tố quan trọng để người ta tin vào một điều gì đó, ngay cả khi nó có chứa thông tin sai lệch.
 
Ngoài ra, đừng quên rằng việc giáo dục từ bạn bè và gia đình xưa nay có thể giúp họ trở nên ít dễ bị ảnh hưởng bởi tin đồn và tin giả mạo. Hãy khuyến khích họ tìm kiếm thông tin từ những nguồn đáng tin cậy, và nhấn mạnh rằng hầu hết các âm mưu được phát hiện thông qua những nỗ lực điều tra của báo chí hoặc các cuộc điều tra pháp lý, chứ không phải từ các phòng chat hay các trang mạng xã hội.
 
Nguyên Hòa biên dịch
Nguồn: “How to keep conspiracy theories from ruining your time with family” được đăng trên trang www.pbs.org.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nga và Việt Nam hôm thứ Năm tuyên bố có kế hoạch đẩy nhanh việc thực hiện dự án nguyên tử nhằm phát triển Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân tại Việt Nam. Tuyên bố nêu rõ: “Trước tiềm năng hợp tác to lớn trong lĩnh vực sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình,
Cố vấn An ninh Quốc gia Bạch Ốc Jake Sullivan cho biết trong cuộc phỏng vấn với PBS hôm 17/6 rằng thỏa thuận an ninh song phương giữa Washington và Kyiv quy định rằng các máy bay chiến đấu F-16 của Mỹ sẽ được đồn trú tại Ukraine. Ông cũng cho biết trong trường hợp nguy hiểm, Lực lượng vũ trang Ukraine có thể sử dụng hệ thống phòng không của Mỹ để tiêu diệt máy bay Nga.
Một y tá ở Oregon bị cáo buộc đã thay thế fentanyl (thuốc giảm đau) đã kê đơn cho bệnh nhân bằng nước máy không vô trùng, truyền cho họ qua đường truyền tĩnh mạch. Trong số 44 bệnh nhân mà chính quyền cho biết đã bị tổn hại bởi hành động bị cáo buộc của Dani Marie Schofield, có 16 người đã chết — hầu hết khi vẫn đang nằm viện, nhưng một số sau khi xuất viện, theo báo Oregon Live đưa tin.
Putin sẽ thăm VN hai ngày trong tuần này, bàn về kinh tế, thương mại, mua bán vũ khí, tiền chi trả, mỏ dầu Biển Đông. Mỹ chỉ trích VN. Bản tin Reuters ghi nhận, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm Hà Nội trong tuần này, theo truyền thông nhà nước VN và Nga cho biết hôm thứ Hai, nêu bật lòng trung thành của CSVN đối với Nga và gây ra sự chỉ trích từ Hoa Kỳ. Chuyến thăm diễn ra sau khi Hà Nội tránh dự hội nghị thượng đỉnh hòa bình Ukraine ở Thụy Sĩ vào cuối tuần trước trong khi cử Thứ trưởng Ngoại giao tới cuộc họp BRICS ở Nga vào đầu tuần trước.
Michigan: Có 9 trẻ em và người lớn đang cố gắng giải nhiệt trong một ngày nắng nóng gần Detroit đã bị bắn và bị thương tại một "bãi tạt nước" bên trong một công viên công cộng hôm thứ Bảy. Cảnh sát cho biết tay súng sau đó được tìm thấy đã chết tại một ngôi nhà gần đó sau vụ tấn công dường như ngẫu nhiên ở Rochester Hills.
Fox News đã bị các công ty máy bầu phiếu kiện vì các lời tuyên bố bĩa đặt của Trump, và Fox News đã thương lượng bồi thường cho công ty máy bầu Dominion Voting Systems tới 787 triệu USD vào tháng 4/2023 để khỏi ra tòa. Các đồng minh của Trump đã ra tín hiệu rằng Trump có thể không chấp nhận kết quả cuộc bầu cử năm nay nếu thua Tổng thống Biden.
Boeing và Airbus dính phụ tùng titanium dỏm. Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA) đã bắt đầu một cuộc điều tra để xác định mức độ và các tác động an toàn tiềm ẩn, cả trước mắt và lâu dài, đối với các máy bay Boeing và Airbus được sản xuất bằng các bộ phận titan (titanium components) được bán với tài liệu giả mạo, theo tờ New York Times đưa tin vào thứ Sáu.
Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
Bộ trưởng Tài chánh Hoa Kỳ Janet Yellen cho biết vào thứ Năm rằng chính phủ Biden đang "tạo ra việc làm ở tốc độ rất nhanh" nhưng thị trường lao động đang trở nên "ít nóng hơn một chút," di chuyển về hướng bình thường hóa và giống điều kiện cuối cùng trước đại dịch coronavirus.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.