Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lam Phương, Người Tình Của Âm Nhạc

24/12/202020:03:00(Xem: 1678)

LAM PHƯƠNG, NGƯỜI TÌNH CỦA ÂM NHẠC

 

phan ni tấn

 

 

 blank

 

Thập niên 60 tôi bắt đầu sinh hoạt văn học nghê thuật qua hai bộ môn cầm bút và cầm đàn. Riêng về lãnh vực âm nhạc, hồi đó tôi chỉ chuyên tâm sáng tác những bài ca đấu tranh, thỉnh thoảng mới viết một vài bản tình ca. Có điều nhạc chiến đấu thời nào cũng vậy, cũng không có nhiều đất dụng võ, ngoài những lần anh chị em sinh viên học sinh tổ chức hát trong các giảng đường đại học, trong câu lạc bộ sinh viên hoặc xuống đường biểu tình chống các sắc luật của chính phủ có ảnh hưởng bất lợi đến con đường hoạn lộ của sinh viên học sinh. Chính vì thế hồi đó dù tôi có thờ ơ trước những bản tình ca muôn thuở thì nó vẫn cứ rỉ rả phát thanh ngày này qua tháng nọ, năm này qua năm kia trên các làn sóng của đài phát thanh dân sự hay quân đội; riết rồi nhập tâm. Dĩ nhiên đa số các ca khúc đó tôi chỉ thuộc một hai câu đầu; còn tác giả là ai, tựa bản nhạc là gì thì tôi chịu thua.

 

30 tháng 4 năm 1975 mất nước, tôi đi tù Cộng sản, rồi trốn chạy ra hải ngoại tiếp tục sáng tác nhạc dấu tranh, nhưng cũng bắt đầu nghiêng về lãnh vực tình ca. Từ đó tôi lắng nghe trong các băng, đĩa nhạc, nhất là sau này xem các chương trình đại nhạc hội thu hình của các trung tâm tôi mới biết những bản nhạc quen thuộc ngày xưa như Nỗi Lòng Người Đi là của Anh Bằng, Cánh Thiệp Đầu Xuân của Hoài An, Gạo Trắng Tranh Thanh của Hoàng Thi Thơ… và một loạt ca khúc bình dị quen thuộc như Ngày Tạm Biệt (Hôm nay đây còn vui trông thấy nhau. Bên tiếng ca tiếng đàn vượt trời cao..) hoặc Khúc Ca Ngày Mùa (Cười lên đi cho trăng tàn bóng xế. Hát lên đi để nung lòng nhân thế…), một bài mộc mạc nữa Chuyến Đò Vỹ Tuyến (Đêm nay trăng sáng quá anh ơi. Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai màu…) v.v… là của Lam Phương.

 

Nhắc tới nhạc sĩ Lam Phương tôi có một thoáng kỷ niệm với anh mà cho đến ngày qua đời anh vẫn hoàn toàn không biết vì chắc chắn anh không nhớ. Tháng 3/1999 tin nhạc sĩ Lam Phương bị đứt mạch máu não, sau đó được xuất viện về nhà, nhân chuyến đi từ Toronto qua Cali thu âm bài vở, ông Nguyễn Ngọc Ngạn và tôi có ghé thăm Lam Phương tại nhà riêng của anh. Lúc đó Lam Phương mới xuất viện về ngồi xe lăn do một người em gái của anh tận tình chăm sóc. Căn nhà bày biện rất giản dị, không khí có phần lạnh lẽo theo người chủ đang mang trọng bệnh. Lúc đó giọng nói của Lam Phương vẫn còn khó khăn, ngọng nghịu, đầy vẻ mệt mõi. Ông Ngạn có giới thiệu tôi với Lam Phương nhưng tôi hiểu sự kiện tâm lý đã ngăn cản sự niềm nở cố hữu của anh với khách. Tôi gật đầu chào và khẽ chạm vào bàn tay oặt ẹo của anh đang đặt trên thành ghế xe lăn như bày tỏ một sự cảm thông.

 

Đó là lần đâu tiên tôi gặp Lam Phương và sau này thỉnh thoảng tôi vẫn thấy anh qua các chương trình âm nhạc DVD thu hình. Riêng anh cho đến ngày về trời, dù nghe đến tên tôi nhưng anh vẫn không hề biết anh và tôi đã gặp nhau một lần.

 

Một điều ai cũng cảm nhận là dòng nhac Lam Phương rất sâu sắc mà đơn giản, dễ đi vào lòng người. Với anh âm nhạc là tất cả. Là nỗi ám ảnh, đắm đuối, mê hoặc, ăn sâu vào tâm hồn, phủ lên toàn bộ cuộc đời anh. Ngay cả cái ngày anh bị bệnh, dường như âm nhạc vẫn không cách gì dứt bỏ được, thoát ra được.

 

Tôi đã nghe và đọc rất nhiều nhận định về thế giới âm nhạc Lam Phương. Tuy nhiên có một điều, có thể đã có người nhận xét rạch ròi rồi mà tôi không biết. Đó là nói đến cái hồn nhạc của Lam Phương sau lần đỗ vỡ trong hôn nhân.

 

Hãy đọc hoặc lắng nghe hồn nhạc và lời ca của Lam Phương, đặc biệt sau cái ngày anh bị tình đời ruồng bỏ rồi bị bệnh. Đọc rồi dừng lại hay nghe xong ngẫm nghĩ lại tôi có cảm tưởng như lời ca của anh chậm rãi ứa ra từ những trang nhạc, từ những khoảng trống của dòng nhạc, một cảm giác trầm buồn, một cái gì đó như một nổi tiếc nhớ khôn nguôi. Bởi vì, Lam Phương không viết về tình người nữa. Anh viết về bài học kinh nghiệm làm người đẹp đẽ nhất của mình do tình đời đắng cay mang lại

 

Xin nói thêm mà không sợ mang tiếng ác ý: Có phải vì nguyên nhân đau buồn đó hay cuộc đời nhiêu khê này, hoặc tình đời biết mấy khổ đau kia mà ngày hôm nay chúng ta tiếp tục thừa hưởng toàn bộ cái di sản văn hóa âm nhạc, xuyên qua đó cái bản sắc tinh túy và đầm thấm nhất trong ngôn ngữ và âm thanh âm nhạc của người nghệ sĩ đã làm nên một Lam Phương.

 

Nếu đứng trước sự lựa chọn để nói lên lòng biết ơn thì những nguyên nhân sâu xa trên đâu có tội tình gì, ngược lại là đằng khác. Có thể nói nó giống như một cuộc chơi kỳ diệu đầy thách thức và lắm khổ đau, một “tác nhân” chính đã biến con người nghệ sĩ trở nên bất tử.

 

Nhạc sĩ Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh năm 1937 tại Rạch Giá. Sáng tác nhạc năm 15 tuổi với ca khúc Chiều Thu Ấy là nhạc phẩm đầu tay. Những tác phẩm nổi tiếng như Chuyến Đò Vỹ Tuyến, Kiếp Nghèo, Thành Phố Buồn, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Duyên Kiếp, Tình Bơ Vơ, Ngày Tạm Biệt, Nắng Đẹp Miền Nam, Bài Tango Cho Em, Khúc Ca Ngày Mùa, Tình Anh Lính Chiến, Đoàn Người Lữ Thứ, Biển Tình, Lầm, Say, Một Mình…

 

Mất ngày 22/12/2020 tại thành phố Fountain Valley, California, Hoa Kỳ, hưởng thọ 83 tuổi.

 

Xin chia buồn với gia đình nhạc sĩ Lam Phương.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
QUẬN CAM (VB-5/4/2021) --- Theo bản tin từ thông tấn Bloomberg, các phụ tá thân cận của Donald Trump nói rằng kế hoạch xây Thư viện Tổng Thống cho TRump hoãn vì nhiều lý do, phần chính là khi tuyên bố bắt đầu quyên tiền xây thư viện cũng có nghĩa là tự chấp nhận thất cử đối với Joe Biden, và hàm nghĩa Trump sẽ không ứng cử năm 2024, và sự nghiệp chính trị là vào bóng tối.
Do Ni sư Triệt Như trực tiếp hướng dẫn - Học trên Zoom - Miễn phí - NGÀY KHAI GIẢNG: Thứ bảy 1 tháng 5, 2021 và kéo dài 6 kỳ học. Từ 2 pm đến 4pm (giờ Cali) vào mỗi Thứ Bảy tuần lễ đầu tiên và tuần lễ thứ 3 của tháng. Ngày Bế giảng 17 tháng 7- 2021.
QUẬN CAM (VB-3/4/2021) --- Bản tin CNN sáng Thứ Bảy 4/3/2021 cho biết cảnh sát Tacoma (tiểu bang Washington) đã bắt một thiếu niên 15 tuổi về tội tấn công một cặp vợ chồng gốc Á nhờ một video quay bằng điện thoại di động lưu hành trên mạng xã hội. Hung thủ thiếu niên bị truy tố tội tấn công bậc hai.
Trái lại, Việt Nam là dân tộc có trên 4000 năm văn hiến, có lịch sử với nhiều triều đại cổ hùng mạnh hết biết; có một nền ẩm thực phong phú, đa dạng… "Vietnamese foods" bắt đầu vang danh khắp nơi và được cả thế giới lưu ý. Nói về ẩm thực Á Châu, thức ăn Việt chỉ thua Tàu về sự cầu kỳ; chứ món ăn Việt ngon, đơn giản, dễ tiêu vì luôn luôn có nhiều rau và ít dầu mỡ...
Tác giả Nguyễn Thúy Loan mời tham dự qua zoom University of the West bằng Anh Ngữ: công trình nghiên cứu trình bày trong PHẬT GIÁO TRÚC LÂM VIỆT NAM được Cambridge Scholars Publishing, một nhà xuất bản chuyên về những nghiên cứu học thuật có tầm ảnh hưởng lớn, chọn và xuất bản.
QUẬN CAM (VB-2/4/2021) --- Tiểu bang California đã bắt đầu chích ngừa COVID-19 miễn phí cho người trên 50 tuổi. Cư dân California có thể ghi danh qua mạng để được chích ngừa tại 143 tiệm Walmart (https://www.walmart.com/cp/1228302) và Sam’s Club (https://www.samsclub.com/pharmacy/immunization?imzType=covid) khắp tiểu bang, theo tin hôm Thứ Năm.
QUẬN CAM (VB-1/4/2021) --- Hôm nay là Ngày Cá Tháng Tư 2021, truyền thông Hoa Kỳ gọi là April Fools' Day, ngày mọi người có thể nói đùa, nói giỡn, nói sai sự thật chỉ để đùa vui. Nếu bạn tham dự trò vui này, xin nhẹ nhàng chớ làm nguy hiểm gì cho mình và người. Và nhớ cẩn trọng vì một vài bản tin trên mạng có thể chỉ là trò vui. Chỉ trừ Việt Báo, nơi hàng ngày và hàng giờ, tin luôn luôn chính xác 100%, toàn tin rất mực khả tính.
Nếu bạn đọc là người như tôi, muốn dịch tác phẩm của mình sang ngoại ngữ nhưng không đủ sở học, lại thẹn thùng khi phải nhờ vả những cao nhân dịch giùm, lại không đủ tài lực để mời dịch giả, đành phải mày mò tự dịch. Cuốn sách này xin dành cho chúng ta. Xin thực hành như những trải nghiệm. Hành trình dịch là hành trình tự học. Tự học là cơ bản của sáng tác. Nếu “Thiên tài chỉ là sự kiên nhẫn lâu dài” (*), thì sáng tạo phải có một phần từ hiệu quả của sự kiên trì học tập. Tặng phẩm: Bạn đọc có thể download cuốn sách mỏng SLTA (Second Language Translation Aids) miễn phí tại link
Một tiểu ban Hạ Viện điều tra về khủng hoảng COVID-19 đưa ra một số thông tin hôm Thứ Tư, cho thấy nhiều tài liệu cảnh báo cựu TT Trump, trong đó có bản ghi chú của cố vấn thương mại Bạch Ốc Peter Navarro viết từ tháng 3/2020 nói là dịch cơ nguy lan rộng nghiêm trọng. Lúc đó Trump vẫn còn trấn an dân Mỹ rằng dịch không có gì nguy hiểm vì dân Mỹ chết vì cúm gấp nhiều lần nhiều hơn và dịch sẽ biến mất như một phép lạ.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.