Hôm nay,  
Việt Báo Online

Các Bài Thơ Đại Tự Báo

04/06/201900:00:00(Xem: 1206)
Các Bài Thơ Đại Tự Báo

 

Các Bài Thơ Đại Tự Báo

Phan Tấn Hải

Tuần lễ này là tưởng niệm 30 năm trận thảm sát Thiên An Môn ở Bắc Kinh, khi Quân đội CS Trung Quốc tràn vào Thiên An Môn ngày 4 tháng 6/1989 với xe tăng và súng máy, giải tán cuộc biểu tình vì dân chủ của sinh viên, công nhân và trí thức.

Số người bị bắn chết, và bị xe tăng cán chết tại Thiên An Môn ước tính dè dặt là từ  200 tới 2,500 người, theo nhiều cách tính từ nhiều nguồn độc lập. Con số thực, có thể chết tới 10,000 người. Hầu hết bị chiến binh bắn chết, một số bị xe tăng cán chết.

Trận thảm sát được gọi là “Sự kiện Thiên An Môn,” hình ảnh chủ lực là những cuộc biểu tình ngày đêm ở quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, kéo dài từ ngày 15 tháng 4/1989 tới ngày thảm sát là ngày 4 tháng 6/1989. Nhưng trên toàn quốc thời gian đó có biểu tình rải rác tại 400 thành phố trên toàn Trung Quốc.

Có nhiều lý do dẫn tới bùng nổ các cuộc biểu tình ở Thiên An Môn, duyên khởi là: Cái chết của Hồ Diệu Bang (Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủ trương cải cách), sinh viên yêu cầu cải cách kinh tế, tình hình đang lạm phát, phản đối tham nhũng chính trị, Đông Âu đang bất ổn chính trị, đòi Tự do báo chí, tự do ngôn luận, dân chủ.

Hình thức xuống đường ở Thiên An Môn là: Tuyệt thực, tọa kháng, chiếm đóng quảng trường công cộng.

Mới hôm cuối tuần qua, tại hội nghị quốc tế có tên là Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa nói hôm 2 tháng 6/2019 rằng trận thảm sát đẫm máu nhắm vào những người biểu tình ở quảng trường Thiên An Môn tại Bắc Kinh 30 năm trước là quyết định “đúng đắn” đồng thời nêu lên chuyện “ổn định” ở Trung Quốc kể từ đó. Nghĩa là sau 30 năm, vẫn không có chút ân hận nào từ phía Đảng CS Trung Quốc.

Trong cuộc xuống đường kéo dài nhiều tuần lễ ở quảng trường Thiên An Môn, đó là thời kỳ nhân loại chưa có điện thoại thông minh và tối tân nhất chỉ là máy fax, sinh viên loan tin ra bằng loa phóng thanh và các báo tường viết chữ lớn, gọi là Đại Tự Báo (Dazi bao). Các báo chữ lớn này treo ở nhiều nơi trong và quanh quảng trường, trên đó có nhiều bài thơ ngắn, nói lên ước mơ dân chủ tự do của sinh viên, công nhân và trí thức. Xen kẽ giữa các bản tin trên Đại Tự Báo, hầu hết các bài thơ trên đó đều không ký tên.

Sau ngày Thảm Sát Thiên An Môn – còn gọi là Chủ Nhật Đẫm Máu 4 tháng 6 – khi quân đội dọn xác người biểu tình, một số bài thơ trên các Đại Tự Báo được chép lại và fax sang Hong Kong, và rồi từ đó fax sang Đài Loan, nơi đó nhà thơ Hoa Kỳ Mike O’Connor dịch sang tiếng Anh. Các bài thơ này được truyền thông Hoa Kỳ gọi là thơ tài liệu, thơ ghi nhận sự kiện, hay docu-poems. Những bài thơ này là các lá phiếu bầu cho dân chủ tự do. Tác giả có thể đã bị giết tại Thiên An Môn, hay đã từng thọ án tù nhiều thập niên và bây giờ có thể đang ẩn dật nơi nào tại quê hương mênh mông Hoa Lục, nơi họ yêu thương và một thời đã bước tới giữa quảng trường Thiên An Môn  để tuyệt thực và hô hào dân chủ. Sau đây là hai bài thơ dịch từ cuốn The Politics of My Heart của William Slaughter.

Bài thơ đầu tiên nơi đây có tựa đề  là “Những Câu Hỏi Nhỏ” (“Small Questions”) khi đăng trên Đại Tự Báo ở Thiên An Môn, không ghi tên tác giả, nhưng có dòng ghi chú của tác giả: “Từ một cuộc đối thoại giữa một bé gái 4 tuổi và mẹ của bé.” Người dịch sang Anh văn là Mike O’Connor ghi chú thêm về nghĩa của “The rainbow flower” (Hoa cầu vồng) mà người mẹ nhắc cuối bài thơ, rằng đó là “một loại hoa trong phim hoạt họa thiếu nhi trên truyền hình Trung Quốc; hoa này có sức mạnh huyền bí và được xem là rất mực cát tường.”

.

NHỮNG CÂU HỎI NHỎ

.

EM BÉ: Mẹ ơi, mẹ ơi. Các dì, các chú này kìa,
     tại sao họ không ăn gì nữa?

MẸ: Họ ước muốn nhận được một món quà đẹp đẽ.

EM BÉ: Món quà gì?

MẸ: Tự do.

EM BÉ: Ai sẽ cho họ món quà đẹp đó?

MẸ: Chính họ.

EM BÉ: Mẹ ơi, mẹ ơi. Trong quảng trường này
     sao lại có quá đông người?

MẸ: Ngày lễ đó con.

EM BÉ: Lễ gì vậy mẹ?

MẸ: Ngày lễ thắp đuốc.

EM BÉ: Ngọn đuốc đâu rồi?

MẸ: Trong tim tất cả chúng ta.

EM BÉ: Mẹ ơi, mẹ ơi. Xe cứu thương đang chở ai kìa?

MẸ: Một anh hùng.

EM BÉ: Tại sao người anh hùng đó đang nằm như thế?

MẸ: Để em bé phía sau anh ta thấy rõ hơn.

EM BÉ: Có phải con là em bé đó?

MẸ: Đúng vậy.

EM BÉ: Để thấy gì rõ hơn?

MẸ: Thấy đóa hoa với các cánh hoa đủ màu sắc
     của chiếc cầu vồng.

.

Bài thơ được dịch kế tiếp  sẽ là “Fasting” – nghĩa là “Tuyệt thực” hay “Nhịn đói.” Bài thơ này nói về cuộc tuyệt thực khởi sự từ 2 giờ chiều ngày 13/5/1989 tại Thiên An Môn. Trước cuộc tuyệt thực, một bản tuyên ngôn phổ biến, giải thích rằng những người tuyệt thực còn quá trẻ, không muốn chết, nhưng vì lịch sử kêu gọi và họ sẵn sàng hy sinh. Bản Tuyên ngôn Tuyệt Thực Ngày 13 Tháng 5 (1989) yêu cầu chính phủ đối thoại tức khắc với sinh viên, và đòi chính phủ phải xác nhận tính chính đáng của phong trào sinh viên đòi dân chủ. Cuộc tuyệt thực kéo dài tới khi quân đội tiến vào thảm sát. Người ta không có con số chính xác bao nhiêu sinh viên tham dự tuyệt thực và bị bắt, nhưng các sinh viên té xỉu đã được chở đi cấp cứu liên tục. Bài thơ như sau.

.

TUYỆT THỰC

1.

Biểu ngữ - các lá cờ - bay – trải rộng thêm
Trong hy vọng ẩn mầm hạt tuyệt vọng, và trong tuyệt vọng
     ẩn mầm hy vọng.
Tuyệt thực   Tuyệt thực     Tuyệt thực
Không từng có chữ nào mạnh như chữ này
     hôm nay.

2.

Tuyệt thực là tiếng hô hào của tuyệt vọng,
     và là cuộc phản kháng kiên cố nhất bất khả lay chuyển
Tuyệt thực là quyền lực mong manh nhất, và là đấu tranh quyết liệt nhất
Tuyệt thực là ánh sáng xuyên bóng tối, xuyên màn đêm
Tuyệt thực là hơi nóng, là hơi ấm của đất,
     hơi ấm của mầm lúa
Tuyệt thực là lửa bật sáng các khẩu hiệu, bật sáng các biểu ngữ
Tuyệt thực rọi sáng xuyên qua những thờ ơ và bất động
Tuyệt thực là sấm sét rung chuyển mạch máu,
     lay động trái tim
Tuyệt thực là gió xáo động các vầng mây đen
     kích động dân tộc mình
Tuyệt thực là yêu thương tổ quốc, yêu thương đồng bào
Nhin đói là căm ghét những đói nghèo
     và lạc hậu.
Tuyệt thực là xao xuyến khi nó cất cánh
     khi nó đột ngột khởi dậy
Tuyệt thực là nỗi giận, luôn luôn bất mãn với tai họa
     và bất tường.

3.

Phía sau tôi là xương của các anh hùng dân tộc
Bia đá tưởng niệm hướng dẫn chiếc tàu tổ quốc
Từ khởi đầu của hiện hữu     từ khởi đầu
     của lòng can đảm
Từ khởi đầu của hy sinh hiến tế cho cõi trời
     từ khởi đầu sự chết
Tượng đài đã đứng nơi đây lặng lẽ
Tượng đài đã đứng canh gác nơi phía sau
     của dân tộc
Nhắc nhở hãy bình tĩnh và kiên tâm
Mỗi lần có dao động
Chiếc tàu tổ quốc lạc hướng thêm
Mỗi lần có dao động
Chiếc tàu tổ quốc phóng tới và lăn đi.

.



23/10/2019(Xem: 337)
Hầu như đại đa số thiên hạ ở Á, Âu, Mỹ ghét cay ghét đắng TC.
22/10/2019(Xem: 886)
Dưới cái nhìn của nhà nước Bắc Kinh, Hồng Kông kể như món đồ nằm sẵn trong túi, dù có biểu tình cỡ nào cũng khó tách rời.
21/10/2019(Xem: 1265)
Tình hình chung mấy năm qua ở Á châu Thái bình dương từ đông bắc tới đông nam cho thấy: Mỹ thêm bạn, TC thêm thù.
19/10/2019(Xem: 2268)
Gần hai thập niên CSVN chuyển hệ tư duy, đổi sang kinh tế thị trường theo định hướng xã hôi chủ nghĩa. CS mở cửa cho đầu tư ngoại quốc vào nhưng khoá chặt cửa chánh trị vẫn độc tài đảng trị toàn diện. Đến thời TT Trump là một tổng thống công khai chống CS, chống Chủ Nghĩa Xã hội.
18/10/2019(Xem: 2057)
Trước thềm tái đàm phán Chiến tranh Thương mại thư 13, vào ngày 11/10/2019, Báo Le Monde một tờ báo lớn nhứt nhì của Pháp ngày 08/10/2019 tóm tắt tình hình kinh tế hai nước từ khi xảy ra chiến tranh thương mại song phương.
17/10/2019(Xem: 845)
Khi chiến tranh thương mại bùng nổ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, người ta không thấy hình bóng Hồng Kông trong đó.
16/10/2019(Xem: 807)
Columbus Day năm nay 2019 nhằm Thứ Hai 14 tháng 10. Đây là ngày lễ của Liên bang Mỹ, đa số tiểu bang cho công sở, trường học nghỉ, có tiểu bang không.
15/10/2019(Xem: 1201)
Chủ Tịch Nước Cộng Sản TQ Tập Cận Bình lớn tiếng hăm dọa những người muốn chia rẽ đất nước Trung Quốc, gần là nhắm tới người dân Hồng Kông, xa là muốn nói tới Đài Loan, một thiên đường dân chủ của người Trung Hoa
14/10/2019(Xem: 1005)
Nhơn cuộc họp thượng đỉnh APEC vào trung tuần tháng 11 năm 2017 tại Đà Nẵng ở VN, TT Trump công bố chiến lược Ấn độ Thái Bình dương Tự do Rộng Mở.
12/10/2019(Xem: 2688)
Lịch sử cho thấy Liên Bang Sô Viết với một đế quốc CS lớn, nhiều nước thống thuộc hơn TC mà lại chết yểu, mới có 75 tuổi so với các đế quốc trên thế giới niên đại thường tính bằng thế kỷ.
11/10/2019(Xem: 1567)
Tin đài RFI của Pháp, Đàm phán ‘‘phi hạt nhân hóa’’: BTT cho là ‘‘thất bại’’, Mỹ nói thành công.
10/10/2019(Xem: 1081)
Hồng Kông đang trở thành tuyến đầu của mặt trận dân chủ cho toàn dân Trung Hoa… Và bom xăng, gậy dùi cui, lựu đạn cay với bạo lực xuất hiện khắp nơi.
09/10/2019(Xem: 1652)
Đài VOA của Mỹ ngày 02/10/2019 có tin “Hộ chiếu Việt Nam [CS] xếp thứ 90, gần cuối bảng xếp hạng 2019”. Đại ý, thứ 90 trong số 107 bậc của bảng xếp hạng mới nhất năm 2019 vừa được Hãng tư vấn đầu tư và định cư Henley & Partners có trụ sở ở London công bố ngày 1/10.
08/10/2019(Xem: 987)
Cuộc chiến vì dân chủ tự do của người dân Hồng Kông không có dấu hiệu suy yếu bất kể bị cảnh sát bạo lực đàn áp trong nhiều tháng qua, và cũng bất kể không được ủng hộ chính thức từ các cơ chế quốc tế như Liên Hiệp Quốc và các quốc gia siêu cường như Mỹ, Nhật, Anh…
07/10/2019(Xem: 1340)
Người chỉ huy quân sự không ngán kẻ thù trước mặt vì ai chậm bắn thì chết thôi. Nhưng lại ngán nội tuyến trà trộn trong đơn vị đi sau mình, quanh mình vét ót mình chết không kịp ngáp.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 10/2019, ông Jamie Dimon, CEO ngân hàng lớn nhất Mỹ JPMorgan Chase cảnh báo rằng hạ lãi suất về mức thấp dưới 0, không phải là một "nhân tố thay đổi cuộc chơi" trong việc thúc đẩy cho vay và cả thiện tăng trưởng kinh tế.
Khoảng cuối tháng 10/2019, trang Business Insider trích dẫn một nguồn thân cận cho hay, Adam Neumann có thể sẽ nhận được 200 triệu USD như một phần trong thỏa thuận được SoftBank đề xuất để rời khỏi WeWork, công ty do chính mình sáng lập.
Những cơn bão mạnh có sức tàn phá khủng khiếp, và khi đủ mạnh, bão còn có thể làm rung chuyển cả đáy biển.
Mọi chuyện bắt đầu từ một chấn thương trên ngón tay cái. Sau đó, vòng xoáy cuộc đời đã cuốn một người đàn ông 46 tuổi vào nghi vấn nghiện rượu. Cảnh sát bắt ông ấy lại trong khi đang lái xe. Các bác sĩ xét nghiệm thấy nồng độ cồn trong máu lên tới 400 mg/dL. Y tá và cả người thân trong gia đình, không một ai tin lời thanh minh của ông ấy. Người đàn ông nói mình không hề uống rượu, dù chỉ một giọt.
Khoảng cuối tháng 10/2019, trước vấn nạn chia sẻ tài khoản ngày càng gia tăng, sắp tới Netflix sẽ có những thay đổi để quản lý nghiêm ngặt việc "share" và "mua chung" các gói thuê bao giữa người dùng.
Điều gì đang được phản chiếu trong tấm gương lớn nhất thế giới?
Khoảng giữa tháng 10/2019, Samsung Display công bố kế hoạch đầu tư hơn 11 tỷ USD (13,100 tỷ won) vào hoạt động nghiên cứu phát triển và sản xuất tấm nền QD-OLED dành cho TV.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Apple chính thức đưa ra khuyến cáo người dùng iPhone, iPad cũ nên cập nhật hệ điều hành ngay lập tức nếu không muốn gặp lỗi GPS khó chịu sau ngày 03/11/2019.
Khoảng cuối tháng 10/2019, theo báo cáo của hãng nghiên cứu Temasek, Châu Á có thể vượt Bắc Mỹ trở thành trung tâm vốn đầu tư mạo hiểm thế giới vào năm 2020.
Khoảng cuối tháng 10/2019, Boeing tiếp tục hứng chịu khủng hoảng sau khi trang Reuters công bố loạt tin nhắn nội bộ.
Khoảng cuối tháng 10/2019, Quantum Stealth được phát triển bởi Hyperstealth (một công ty chuyên nghiên cứu chế tạo các giải pháp ngụy trang có trụ sở tại Canada) là công nghệ giúp cho khái niệm viễn tưởng "áo tàng hình" hay "người tàng hình" trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.
Khoảng giữa tháng 10/2019, các nhà phát triển trình duyệt tại Mozilla đang làm việc để tạo ra tính năng tự động dịch thuật nội dung trang web tiếng nước ngoài, giống hệt như những gì Google Chrome đang làm.
Một dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được hãng tin Bloomberg trích dẫn nói rằng đến năm 2024, nhóm 20 nền kinh tế đóng góp nhiều nhất trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ có thay đổi.
Theo Brightside, rất nhiều công ty thích in hình trên bao bì, hàm ý nói rằng nước quý vị mua đến từ một dòng suối hay thác nước đẹp và trong vắt như tranh vẽ. Nhưng sự thật là không ít lần nước đóng chai quý vị mua thực sự chỉ là nước máy được cho vào chai nhựa, giống hệt với nước lấy từ vòi ở nhà. Điều khác biệt duy nhất là chiến dịch tiếp thị trị giá hàng triệu USD đằng sau nó.
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo dữ liệu của hãng tin Reuters, Trung Quốc cho biết tổng sản phẩm trong nước (GDP) của họ trong Quý 3 tăng 6% so với cùng kỳ năm 2018, mức tăng thấp nhất trong vòng ít nhất 27.5 năm.