Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bệnh U Buồn Mệt Mỏi Mùa Đông

25/11/200000:00:00(Xem: 6710)
Trong những ngày tháng dài về mùa đông, từ tháng 10 năm nay tới tháng Tư sang năm, dân chúng sống tại Mỹ thường bị một loại bệnh: tâm thần thay đổi, ngủ nhiều hơn và mập nhiều hơn. Họ bị một chứng bệnh tâm lý xuống tinh thần, vì thời tiết thay đổi-seasonal affective disorders (SAD), tạm gọi là bệnh U buồn mệt mỏi về mùa đông. Dân sống tại miền Bắc Mỹ bị loại bênh này nhiều hơn là vùng Nam Mỹ. Thí dụ chỉ có khoảng 2 phần trăm dân Florida (miền nam) bị bệnh SAD. Nhưng tỉ lệ bệnh nhân cao hơn ở miền bắc, tới 10 phần trăm tại New Hampshire.

Nhưng nguyên nhân bệnh lý SAD chưa được rõ ràng.
Có thể xếp vào loại bệnh xuống tinh thần. Đôi khi khảo cứu tìm hiểu nếu SAD có liên hệ tới bệnh di truyền hay bệnh tâm thần. Hoặc đôi khi có liên hệ tới vấn đề ghiền rượu.

Bệnh SAD có thể thay đổi theo giờ giấc mỗi ngày. Nghĩa là chu kỳ sinh lý 24 giờ mỗi ngày thay đổi:
. tùy theo kích thích tố lên xuống trong cơ thể.
. nhiệt độ thay đổi trong người,
. giờ giấc lúc thức lúc ngủ, lúc ăn uống,
. và còn nhiều biến chuyển khác thay đổi theo thời gian, theo kim đồng hồ.
. Đó là chưa kể giờ giấc thay đổi hàng năm. Mỹ thường có tật đổi giờ. Mỗi năm ít ra là 2 lần, lúc vặn đồng hồ nhanh hơn, lúc vặn đồng hồ lùi lại.

Trong vài trường hợp nhậy cảm, bệnh xuất hiện vì ánh sáng mặt trời ít hơn về mùa đông.

Giờ giấc trong cơ thể không đáp ứng được cùng nhịp điệu với giờ giấc đồng hồ treo trên tường, và do đó có thể gây bệnh.

Triêu chứng:
. Bệnh nhân SAD muốn ngủ thật nhiều. Muốn kéo dài giấc ngủ thêm 2 tới 4 giờ mỗi ngày. Sáng dậy uể oải, không muốn ra khỏi giường.
. Thích ăn uống đồ ngọt nhiều hơn. Nhưng sẽ dễ lên cân, mập.
. Đôi khi bị xuống tinh thần, cảm giác chán nản. Mùa đông nào cũng bị bệnh, ít ra một vài lần.
. Khó tập trung tư tưởng, khó làm việc.
. Lúc nào cũng thấy người mệt mỏi.

Bệnh nhân thấy triệu chứng thay đổi nặng nhẹ tùy theo mỗi người. Phần lớn bệnh nhân là phụ nữ, tuổi từ 20 tới 40. Triệu chứng xuất hiện rõ nhất khoảng tháng giêng hay tháng 2, nhưng sẽ khá hơn khi mùa xuân dần tới.

Điều trị:
Trị bệnh u buồn mệt mỏi về mùa đông-SAD tuỳ thuộc lý luận nguyên nhân sinh ra bệnh.
. Chẳng hạn trước đây cho là SAD có liên hệ tới bệnh xuống tinh thần. Bệnh nhân được điều trị bằng thuốc chống xuống tinh thần (antidepressant drugs). Nhưng cách này còn nằm trong vòng nghiên cứu. Nhiều thử nghiệm đang thực hiện tại Hoa Kỳ, Gia Nã Đại và Thụy sĩ. Cũng có thể dùng tâm lý trị liệu (psychotherapy) để trị bệnh SAD.
. Trường hợp thứ 2 dùng ánh sáng (bright light). Khảo cứu cho thấy bệnh nhân SAD sẽ cảm thấy dễ chịu hơn nếu ánh sáng được điều chỉnh phù hợp với chu kỳ sinh lý-circadian cycles. Nhưng dùng ánh sáng chữa bệnh phức tạp, còn trong vòng khảo nghiệm. Nhiều yếu tố khác cần lưu ý, tùy thuộc loại ánh sáng, cường độ thích hợp, và kéo dài bao lâu. Chưa kể dùng ánh sáng có nhiều công phạt, như nhức đầu, mắt nheo lại, phải theo rõi khám nghiệm võng mạc, v..v... Nên tham khảo bác sĩ gia đình trước khi dùng ánh sáng để điều trị.

Sau đây là vài lời khuyên để giảm những triệu chứng do bệnh u buồn mệt mỏi về mùa đông-SAD gây ra:
. Nên ra ngoài nhiều hơn là ở trong nhà. Vì dùng đèn sáng trong nhà vẫn không đủ ánh sáng bằng ngoài trời.
. Tâp thể dục ngoài trời. Đi bộ ngoài trời. Vừa đỡ mập. Vừa cảm thấy dễ chịu.
. Nếu phải ở trong nhà thì nên đứng gần cửa sổ.
. Ăn uống vừa đủ. Không ăn nhiều đồ bột, đường.
. Nếu phải sống tại miền Bắc Mỹ, thì mùa đông nên tìm cách du lịch những vùng có nắng, ấm áp.
. Tránh dùng màn cửa thẫm mầu trong nhà để giúp phòng ở đỡ bị tối tăm.

(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thăc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: nmtran@hotmail.com ; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.