Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Giữ Lấy Nghề Mình

02/06/200100:00:00(Xem: 4287)
Tử Du người nước Trịnh. Học nghề làm dù che mưa ba năm mới thành nghề. Trời đại hạn. Không ai dùng đến dù. Anh ta bèn bỏ nghề làm dù, đi học nghề làm gàu tát nước. Lại học ba năm mới thành nghề thì trời mưa luôn mãi, không ai dùng đến gàu. Bây giờ, anh ta lại quay về nghề làm dù như trước. Không bao lâu, trong nước có giặc. Dân gian nhiều người phải đi lính, mặc đồ nhung phục, không ai cần đến dù. Anh ta xoay ra nghề đúc binh khí, thì đã già quách rồi. Ức Ly Tử thấy anh ta, mới thương tình mà nói rằng:

- Than ôi! Bác chẳng đã già đời mất rồi ư! Già hay trẻ không phải là tự người, mà là tự trời. Điều ấy đã cố nhiên. Nhưng nghề nghiệp thành hay bại. Dù lỡ thời không gặp dịp, cũng không nên đổ cả cho trời, tất có mình ở trong. Ngày xưa nước Việt có một người làm ruộng. Cấy lúa chiêm ba năm đều bại vì lụt cả. Có người bảo anh ta nên tháo nước mà cấy lúa mùa. Anh ta không nghe. Cứ cấy lúa chiêm như trước. Năm ấy nắng to, mà nắng luôn ba năm nên vụ chiêm nào cũng được, thành ra anh ta kéo lại hòa cả mấy năm mất mùa trước. Cho nên có câu rằng: Trời đại hạn nghĩ đến sắm thuyền. Trời nồng nực nghĩ đến sắm áo bông. Đó là câu thiên hạ nói rất phải!

Tử Du nghe xong liền ngẩn người trong chốc lát, rồi mới nhìn trời nhìn thấy cả mây cao. Nhìn chiếc lá rơi mà xôn xao cồn cào ngay trong dạ, rồi nhìn lại da mình đã nhăn nheo nhiều quá xá, mới hoảng vía hoảng hồn hổng biết đặng làm sao" Hổng biết ở mai sau thêm cái gì đây nữa" Và trong lúc tâm hồn đang vào cơn gió cuốn, mới vội vàng suy nghĩ chuyện ngày mai:

- Từ nào tới giờ gia đình ta sống bằng nghề bán bún, nên dẫu thế nào cũng còn… bún mà ăn. Chớ chẳng phải chạy đáo chạy đôn lo toan cái gì hết cả. Khổ một nỗi người tính chẳng bằng trời tính, nên đang bán ngon lành bỗng mất lấy phần ăn. Bỗng mất đi chén cơm sau bao ngày nắm chặt. Chỉ là trời đất bỗng buồn rầu sao đó - nên hạn cho một mùa kéo tận đến vài niên - thành thử mọi việc trước đây bỗng… lung tung xèng hết cả. Chớ hạt gạo nấu cháo còn không nhìn không thấy, thì lấy gì ăn nhậu đặng vui chơi" Lấy chi để thong dong ngồi hưởng thụ" Nên ta tức tốc đi học làm dù cho sớm, bởi nắng lên nhiều thì mưa phải triền miên. Bởi nắng hết hơi ắt bão giăng giăng tràn phố thị. Dè đâu học vừa xong thì trời gây ra điều ngang trái. Hạn cho một lèo không được chút cháo cầm hơi, liền bốn cẳng ba chân học làm gàu cho lẹ. Những tưởng đời mình qua ngàn cơn tăm tối. Hẳn mát mặt với đời hưởng thụ… cái thái lai. Nào ngờ trời đổ cơn mưa nên bao công sức tiêu tán đường hết cả.

Nay ta được Ức Ly Tử thương tình nhắc đến. Chỉ cho nẻo đường trong sáng đặng mà dong, thì ta đã hết… hơi sức cùng lực kiệt. Có điều trong mười phần Ly Tử vừa nói, cũng có đôi điều khó nghĩ khó thông, bởi lẽ giản đơn ta không thể như người nước Việt được. Chỉ là tiền của đâu mà chịu những năm mất mùa đói kém - rồi sợ chưa rỡ ràng đã vội bỏ cõi thế mà đi - thì có khác chi đẩy vợ con vô con đường ngắn hẹp. Thế mới biết tốt với người chưa hẳn với mình là tốt, bởi mỗi người mỗi hoàn cảnh khác nhau, thì ta không thể nhắm mắt mà nghe theo đặng. Thôi thì dẫu không xuôi cũng giữ yên trong lòng chớ nói. Kẻo buồn lòng thiên hạ ngó trông, rồi ở mai sau lỡ… tanh banh ắt mất đi nguồn nương tựa, thì uổng phí đi ơn Trời ban xuống - bởi đời thường - dễ được mấy người có lòng thương tưởng đến ta. Dễ được mấy ai sẻ san ngày hoạn nạn!

Bởi thế nhân chỉ nhắm thời thịnh mà bay tới. Kiếm đặng chút gì rồi ào lấy mà thăng, hoặc đạp đổ boong boong khi không sơ múi gì nữa được. Chớ thật khó gặp như người đang đứng đó. Dùng lời lẽ chân tình mà khuyên nhủ đời ta, mà dẫn dắt ta theo đường ngay nẻo thật. Chứ gặp phải ba thằng mang áo màu Đạo Đức - lại đâm… lụi lúc nào ta chẳng biết chẳng hay - thì lỡ có thác đi cũng cứ chăm chăm nó là người chân thật, rồi ở cõi âm ta cứ giúp này giúp khác, thì thiệt là hết biết cả trời trăng!

Phần Ức Ly Tử thấy Tử Du mặt mày… khô hạn. Đôi mắt u buồn không còn vẻ tinh anh, thì hiểu lời thốt ra đã đi vào tim phổi. Có điều thuốc đắng đã tật như ngàn xưa hay nói, hổng biết bây giờ có còn… đã vậy nữa chăng - hay lại đắng quá rồi đi vào nghĩa địa - thì chốn lương tâm khó yên bề yên lối, khi… đánh cái ào mà quên sự đỡ nâng. Khi múa búa xua mà không lường cái hậu, khiến ở tâm can bỗng bừng lên cơn sốt, nên vội nói tràn nói đại cho êm:

- Người ta làm nghề gì, ai chẳng muốn cho nghề ấy được phát đạt, thịnh vượng. Song gặp thời thì hay. Lỡ thời thì chết. Như thế thì cái thời cũng là quan hệ với nghề của mình lắm. Khốn cái thời là tự ở đâu đâu chớ không tự mình gây lấy được. Cho nên có lắm người làm nghề. Không thành nghề, thường nói rằng: Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Nghĩa là người chỉ mưu tính công việc. Còn công việc nên hay không nên, là do tại trời. Song người có gan, dù có lỡ thời cũng cứ vững dạ mà giữ lấy nghề. Vì nghề chắc đã thành, thì tất cũng có chốn dụng. Chẳng chóng thì chầy. Chẳng nhiều thì ít. Chớ cứ nay làm nghề này, mai xoay nghề khác. Như hòn đá lăn mãi không bao giờ mọc rêu, thì chỉ nhọc xác. Già người mà vẫn không ăn thua gì cả!

Tối hôm ấy Tử Du không làm sao ngủ được, bởi lời của bạn hiền cứ văng vẳng vào tai, khiến lòng trí lao xao như cá vẩy đuôi mùa nước đục, cọng thêm nghĩ ngợi ngày mai chẳng có gì tươi sáng, rồi lấy gì nuôi vợ nuôi con" Lấy chi để lại cho thê nhi khi mình quá vãng" Mà tuổi đời mỗi ngày mỗi tới. Còn mộng ước… tan tành thì vui vẻ đặng làm sao" Còn khoan khoái sướng sung làm sao được" Đó là chưa nói gặp thất bại khi tuổi đà bóng xế, thì sức lực đâu còn để đánh lộn với thời cơ" Hòng đổi thay kiếp số của đất trời an định. Phần bà vợ… nhá qua là hiểu chồng mình quá xá, bởi sống bao ngày nên thấu ruột thấu gan. Thấu luôn lối nghĩ suy của kẻ… ngay đơ nằm bên cạnh, liền hít vội một hơi để lấy thần lấy tiếng, mới nhỏ giọng phân bày cái chuyện như ri:

- Từ ngày gá nghĩa cùng chàng đến nay. Thiếp cảm thấy hởi lòng hởi dạ - khi nhìn đấng trượng phu một lòng cố gắng - xoay chuyển các nghề kiếm đặng chén cơm ăn. Kiếm luôn cái chí khí của lưng dài vai rộng. Thiếp lại biết mộng công danh là điều chàng cố tình vươn tới, nhưng lực hổng chịu… tòng thì chàng biết đặng làm sao" Biết nói ra răng cho vơi điều bất hạnh" Có điều chàng hổng vui nên quên nhìn quên tính - là kiếp người hữu dụng thiệt tuyệt hay - thì sao lại đắn đo buồn thiu điều mất thiệt" Chỉ là tiền bạc cỡ nào cũng đến ngày buông mất - thì nuối tiếc làm gì cái của chẳng dài lâu - mà lẽ ra chàng thấu biết cái bên trong rồi mới phải, bởi nó sẽ theo chàng trong ngày đi… bán muối. Chớ không phải bạc vàng danh vọng của đời ni, thì sao phải ưu tư làm chi cho mệt" Phần thiếp thấy chàng cố học nghề như thế, để mong đổi đời dự tính chuyện ngày mai. Để xây đắp tương lai cho gia đình thêm đẹp. Bi nhiêu đó đủ cho thiếp mừng thiếp sướng - tấm chân tình của ông xã dành cho - vẫn quý hơn biết bao người vọng tộc, mà bỏ phế gia cang nửa chừng hư tan nát - thì so với chàng - chẳng đáng lấy một xu!

Phần Ức Ly Tử nghe trong lòng khoái trá, nên ghé ở tửu lầu tự thưởng cho một… chum, rồi mồi nhắm lai rai cho thỏa cơn lòng đang… vong động. Chừng thời gian trải dài đôi ba khắc, mới gật gật cái đầu nói nhỏ tự mình ên:

- Thiên hạ xưa nay thường hay nói tới: Thà cho vàng chớ hổng thà chỉ bạn hàng đi buôn, thì rõ ra việc kiếm cơm còn khó hơn lên rừng xuống biển. Đã vậy ta đang điều nghiên để mở lò binh khí - mà thằng giặc này lại vác mặt nhào dzô - thì có khác chi chén cơm vun bỗng sớt chia tùm lum tá lả. Mà giả như nó mần ăn khấm khá, thì liệu mai này ta sống đặng làm sao" Biết lấy chi để điểm tô cho rạng danh dòng với tộc" Chắc ăn nhất là ta nhập vai người… tính tốt - nói lời đường mật cho dễ lọt dễ xuôi - rồi đợi nó cút đi là ta một mình một chợ. Thế mới biết ở đời Tin thường thường là… chết, bởi không đo được lòng dạ của người ta, thì sao biết được đủ dây buông để dò trong lóng đục" Sống mà người nói gì mình Tin tràn tới đó, thì có khác nào đào lỗ tự chôn thân" Có khác chi xách đầu cho chúng chặt.

Còn ta chẳng thèm Tin thằng nào hết ráo - mà chỉ trông chừng có lợi mới nhào dzô - thì dẫu sống tận trăm năm cũng… ngon lành quá cản - bởi người gạt ta Trời chưa sinh đâu đó - thì tội gì chân thật với người dưng" Tội cha chi phải phơi gan cùng phơi ruột" Chắc ăn nhất là cứ chơi… bài ba lá. Tráo bên này trở nhẹ phía bên kia, thì khỏi sợ khỏi lo mất đi phần thu nhập. Chớ cứ thẳng ngay ruột ngựa như ngàn xưa hay nói, thì có ngày hổng đặng chén cơm ăn. Hổng có chút chi bỏ đầy trong cái miệng. Chứ đời sau chỉ nghe bàn nghe tiếng, thì hổng biết mai này có thật hay chăng" Có chắc ở kiếp sau do kiếp này định đoạt" Hay chẳng có… sau siếc gì hết ráo, thì uổng phí một đời… tu hạnh với tu tâm!

Phần vợ Ly Tử nóng lòng như lửa đốt, khi thấy mặt trời đã xế ở đầu non, mà chồng dấu chồng yêu vẫn bặt hơi như chưa từng hiện diện. Đã vậy nhìn đồ ăn đã hâm hoài hâm đến - thêm chén rượu mở màn còn lạnh ngắt lạnh ngơ - khiến lòng trí lơ mơ như có ai bỏ vào trăm đá cục, rồi trong lúc tâm hồn đang vào cơn bức xúc, mới chạy đến bàn thờ dzớt vội mấy cây nhang, cùng chạy đáo chạy đôn đốt lên cho vơi đi phần hãi sợ, và trong lúc hướng về Đất Trời như thế, mới nghĩ ngợi đôi điều nghe nát ruột nát gan:

- Từ ngày chồng tính chuyện ăn làm đến nay, ta bỗng thấy nghĩa phu thê ra cái chiều lạnh nhạt, bởi chồng rời nhà lúc trời hơi sang sáng, và trở về lúc… đèn được đốt lên, nên cả đôi bên chẳng có giờ tâm sự. Đã vậy miếng ăn chồng không thèm ngó đến, thì lòng dạ nào ta nuốt đặng cho trôi" Lòng trí đâu mà quyết tâm đổi món này món nọ" Đó là chưa nói nhiều lần đi suốt sáng - khiến ta một mình hưởng trọn thú… cô đơn - mà thấu ra lẽ thịnh suy của kiếp người ngắn ngủi. Ta chợt tiếc thời nhà đang túng thiếu, mà hai vợ chồng hết dạ mến thương nhau, cùng xẻ chia biết bao điều khổ nhọc, nên dẫu mệt xác thân nhưng tâm hồn khoan khoái, khiến bao nhục nhằn như mọc cánh vút cao. Như bay mất đi trong cõi đời hệ lụy.

Ta những tưởng như dzầy là may quá xá - bởi có người hết lòng hết dạ đỡ nâng nhau - thì kiếp lai sinh ắt sẽ cố công mà… dzớt lại. Nào dè đâu tiền vừa dzô tí xíu - là kiếm chuyện ra ngoài đi tận mút mù khơi - thì xét ra chữ cao sang chẳng… sang gì hết cả! Thôi thì nén nhang này nhờ Trời Đất chứng giám. Cho tấm chân tình đang hoạn nạn đớn đau, được thấy ánh dương quang cuối đường hầm tối mịt - bằng cách xúi ổng đi thì đi… cho khuất mắt - để con ở nhà bước lần bước nữa thêm. Chớ không để tuổi xuân trôi mất trên bước đường đơn độc - rồi ở mai sau khi da mồi tóc trắng - lại e rằng chẳng… sống nữa được đâu!

Mõ Sàigòn

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
Bản thông báo của cảnh sát đưa ra hôm Thứ Năm ngày 5 tháng 12/2019, cho biết cô bé mất tích tên Lara Nguyen, 12 tuổi, cư dân thị trấn Menda. Lần cuối cô bé được nhìn thấy là tại nhà cô bé này ở đường Coppice Street, khoảng 8 giờ sáng hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 12/2019.
Sài Gòn: Trong 11 tháng kiều hối đạt 4,3 tỷ USD, dự kiến cả năm 2019 dự kiến 5,3 tỷ USD, tăng trên 9% so với năm 2018. Kiều hối về đã giúp sản xuất kinh doanh, giải quyết khó khăn đời sống người thân, giải quyết việc làm, tạo điều kiện cho kinh tế Tp SG phát triển.
Do dự đoán thời tiết sẽ có 40-50% cơ hội mưa rào vào Thứ Bảy tới, 7 tháng 12 - ngày sự kiện ‘Winter in the Grove’, Thành phố sẽ dời sự kiện này đến ngày thứ Năm tuần sau, vào ngày 12 tháng 12, và chương trình sẽ bắt đầu lúc 5:00 giờ chiều đến 8:00 giờ tối
Tại nhà hàng Diamond 3, Westminster, Nam California, Tối thứ Sáu, ngày 29 tháng 11 năm 2019, Hội Đồng Hương Quảng Nam – Đà Nẵng (QNĐN) đã tổ chức buổi tiệc tri ân các mạnh thường quân và các ân nhân đã ïđóng góp cho chương trình cứu trợ Thương Phế Binh Việt Nam Cộng Hòa Quảng Nam Đà Nẵng.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 960)
Một chương trình ca nhạc đánh dấu 30 năm ngày thành lập ban hợp xướng vốn được xem là nổi bật nhất của cộng đồng người Việt hải ngoại, với những khúc nhạc bất hủ của bảy, tám mươi năm tân nhạc VN, trình diễn bởi những ca sĩ tên tuổi hiện thời, cùng hàng trăm nhạc sĩ, ca viên, dưới tài điều khiển của những nhạc trưởng đầy khả năng và giàu kinh nghiệm, hiển nhiên phải là một chương trình đặc sắc, để lại dư âm trong lòng người nghe một thời gian thật dài, nếu không muốn nói là mãi mãi…
(Xem: 1721)
Một viên chức tại một thành phố vùng Vịnh San Francisco Bay Area đưa ra độc chiêu để xóa sổ nạn vô gia cư: một tàu du thuyền khổng lồ có thể chứa tới 1,000 người vô gia cư, trong thời kỳ này giữa lúc chi phí đời sống tăng vọt đắt đỏ và nhà cửa không có đủ.
(Xem: 1513)
WASHINGTON (VB) -- Sở Hàng Không Liên Bang (FAA) nói rằng ngành hàng không rất là may mắn vì suýt nữa là có thể rớt thêm 15 chuyến bay trên phi cơ Boeing 737 MAX.
(Xem: 1096)
Nhà văn Nhã Ca vừa bước vào tuổi 80, cái tuổi mà hầu hết từ lâu đã đi tìm thú vui an nhàn cho những ngày còn lại đời người. Nhưng với nhà văn thì bà vẫn tiếp tục sinh hoạt với văn chương, báo chí, như những gì bà đã từng làm suốt hơn 60 năm qua từ trong nước ra đến hải ngoại. Bà là tác giả nhiều bộ tiểu thuyết giá trị, có bộ được dịch sang Anh ngữ, như cuốn Giải Khăn Sô Cho Huế
(Xem: 950)
Năm 1890, sau một chiến dịch ở Wounded Knee, 20 chiến binh Hoa Kỳ được tặng thưởng Huy Chương Danh Dự (Medal of Honor) vì đã “can đảm” thảm sát hàng trăm người bản xứ (chúng ta thường gọi là dân da đỏ) hầu hết là không vũ khí trong tay, và đa số là phụ nữ và trẻ em.