Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hàng Ngàn Ngôn Ngữ Đang Trên Đà Tuyệt Chủng

20/06/200100:00:00(Xem: 3793)
Dưới đây là bản tin AP do VietCatholic dịch, cho biết có tới một nửa trong tổng số 6,800 ngôn ngữ của thế giới sẽ có thể bị khai tử vào năm 2100.

BạÏn có bao giờ nghe ai nói thứ tiếng như là Udihe, Eyak hay Arikapu không" Và hầu chắc là sẽ không bao giờ có ngày đó. Các nhà nghiên cứu cho rằng một nửa trong tổng số 6,800 ngôn ngữ của thế giới và có thể có tới 90% sẽ bị mất biệt đi vào cuối thế kỷ này.

Viện Worldwatch một tổ chức tư coi chừng về các dòng ngôn ngữ cho biết: “Lý do bị tiêu diệt là vì một nửa số ngôn ngữ trong tổng số đó hiện nay chỉ còn một số ngưới ít ỏi chừng dưới 2,500 nói mỗi thứ tiếng đó mà thôi”.

Theo kinh nghiệm thì các ngôn ngữ nếu muốn được truyền từ đời này đến đời kia phải có ít nhất là chừng 100,000 người sử dụng. Đó là nhận định của tổ chức UNESCO, Cơ quan Liên Hiệp Quốc về Giáo Dục, Khoa Học và Văn Hóa. Chiến tranh và sự diệt chủng, thiên tai, việc ngôn ngữ thống trị đè trên ngôn ngữ thiểu số như tiếng Hán tại Trung hoa hay tiếng Nga tại Nga sô, hoặc có khi chính quyền cấm không cho nói ngôn ngữ thiểu số cũng là lý do làm diệt chủng các ngôn ngữ thiểu số.

Ông Payal Sampat thuộc viện Worldwatch cho hay “Nó cũng giống như sự diệt chủng đang đe dọa các loài thú”.

Tỉ dụ điển hình là ngày nay chỉ còn khoảng 100 người còn biết nói tiếng Udihe, 6 người nói tiếng Arikapu, và 1 người duy nhất nói tiếng Eyak mà thôi. Đó là Marie Smith, ở Alaska, biết nói tiếng Eyak, và câu 'awa'ahdah có nghĩa là “cám ơn”.

Sự mất mát về ngôn ngữ ảnh hưởng sâu rộng vượt cả ngoài cộng đồng nói ngôn ngữ đó. Một khi ngôn ngữ nào đó chết và biệt tăm, các nhà ngôn ngữ học, nhân chủng học và các chuyên gia ngành cũng mất đi nguồn sung mãn về chất liệu đễ họ có thể tiếp tục làm việc trưng bằng chứng về lịch sử, tìm ra và khám khá làm thế nào dân đó chuyển từ nơi này tới nơi kia và họ sinh sống ra sao.

Ông Manx, một người sống tại đảo Isle of Man trong biển Irish Sea, ông mất tích vào năm 1974 nên tiếng nói của ông cũng mất theo. Vào năm 1992, một nông dân sống tại Thổ nhĩ kỳ nói tiếng Ubykh, một ngôn ngữ miền Caucasus với số âm chính kỷ lục thế giới là 81 âm vận cũng đã chết theo ông.

Một ngôn ngữ chết đi và biệt tích cũng không phải là điều lạ và mới mẻ gì, vì đã có đến hàng ngàn ngôn ngữ đã chết trước đây rồi. Điều mới lạ là trong thời buổi văn minh hiện nay số ngôn ngữ đang chết dần đi ở một mức độ báo động. Các nhà ngôn ngữ học tin rằng có từ 3,400 đến 6,120 ngôn ngữ có thể bị biệt tích vào năm 2100. Điều này cũng có nghĩa là từ nay tới cuối thế kỷ cứ trung bình chừng 2 tuần lễ thì sẽ có một ngôn ngữ bị diệt chủng.

Trong khi đó một vài ngôn ngữ như Trung Hoa, Hy lạp và Do Thái có trên 2000 năm lịch sử , thì cũng có vài ngôn ngữ đã chết nay lại hồi sinh. Tỉ dụ như vào năm 1983, người thổ dân Hawaii lập nên tổ chức có tên là 'Aha Punana Leo và muốn tái tạo lại thứ ngôn ngữ bản xứ của họ và muốn thâm nhập vào cả các trường công lập. Thứ ngôn ngữ bản xứ của họ hầu như bị diệt vong khi Hoa Kỳ cấm học sinh trong các trường ở Hawaii nói thứ tiếng này khi Hoa Kỳ tiếp thu hải đảo vào năm 1898.

'Aha Punana Leo, có nghĩa là tổ ngôn ngữ, được thâm nhập lại các trường tiểu học vào năm 1984, theo sau là trung học và người đỗ đạt đầu tiên toàn bằng ngôn ngữ này là vào năm 1999.
Hiện nay có từ 7,000 tới 10,000 người Hawaii nói tiếng bản xứ của họ, mà vào năm 1983 chỉ có độ 1,000 người nói mà thôi.

Tại Comwall bên Anh quốc người ta đang phục hồi thứ ngôn ngữ có tên là Cornish của dân Cornwall, mà vào năm 1777 ngôn ngữ này đã chết. Cũng vậy ngôn ngữ của người cổ thượng Mayan bên Mexico đã chết nay đang được phục sinh.

Tiếng Hebrew từ thế kỷ qua đã trở thành ngôn ngữ của người Do thái hiện nay có tới 5 triệu người nói thay vì trước đây chỉ là ngôn ngữ trong sách vở, viết và tra cứu mà thôi.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.