Hôm nay,  
Việt Báo Online

Từ Formosa đến EVFTA

24/08/201907:04:00(Xem: 927)
Từ Formosa đến EVFTA
Từ Formosa đến EVFTA 
 
Thục Quyên

 

Thảm họa môi trường Formosa và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-Liên minh Âu châu đều có quan hệ nghiêm trọng tới đời sống người dân Việt, và điểm đặc biệt là có dính líu trực tiếp đến một hay nhiều nước ngoại quốc. Vì không còn là một vấn đề hoàn toàn Việt Nam nên trên lý thuyết, nhà cầm quyền Việt Nam không thể nại cớ quốc tế không được can thiệp vào việc nội bộ quốc gia để thoải mái hoành hành, áp bức người dân, và người Việt, nếu chịu khó tìm hiểu những luật lệ quốc tế, còn có con đường lên tiếng đòi hỏi công lý trên bình diện quốc tế. Con đường này đòi hỏi nhiều kiến thức. Quan trọng vẫn là phải biết mình và biết người, cũng như chịu học hỏi và trau dồi kỹ năng.

 

                     I/ Chuyện đã xảy ra: Thảm họa  môi trường Formosa

Thảm họa môi trường Formosa đã xảy ra vào tháng 4 năm 2016. Tới nay đã hơn 3 năm nhưng ngoài sự kiện công ty Formosa Hà Tĩnh, sau khi cùng nhà chức trách Việt Nam nói dối quanh, đã nhận lỗi dưới phản ứng mạnh mẽ của người dân, thì những tin tức tối cần thiết liên quan tới thảm họa vẫn chưa được loan ra đúng mức: kết qủa điều tra, tầm mức thảm họa (môi sinh, con người, vật chất), bồi thường thiệt hại, và quan trọng nhất là biện pháp phòng ngừa tái diễn.

Để quản lý một thảm họa môi trường khi nó xảy ra, những tổ chức quốc tế như WHO (World Heath Organisation/ Tổ chức Y tế Quốc tế) đã nhấn mạnh trên quan hệ đối tác nhiều bên bắt buộc phải có, liên kết chính quyền trung ương,chính quyền địa phương, khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội dân sự. Tại VN người dân bị bỏ mặc đối diện  một hiểm nguy tuy gây chết chóc tan hoang, nhưng không hình tướng, khiến họ không còn biết chống đỡ hoặc ngay cả trốn chạy ra sao.

Một tình trạng vô cùng dã man!

 

Thảm họa môi trường Formosa không phải đã hoàn toàn thuộc vào dĩ vãng.

Công ty Formosa Hà Tĩnh vẫn tiếp tục hoạt động, ngày ngày thải ra những chất độc hại cho tới nỗi tháng 5/2019 sở Tài nguyên-Môi trường tỉnh Thái Nguyên phải lên tiếng báo động (1) . Tổng cục Môi trường, ngược lại, loan tin từ năm 2016 đến nay đã triển khai 13 đoàn giám sát công tác bảo vệ môi trường tại Formosa và từ tháng 7/2016 đến nay nước thải, khí thải của Formosa trước khi xả ra ngoài môi trường luôn đạt quy chuẩn VN cho phép, một số thông số dần tiếp cận với tiêu chuẩn của các nước tiên tiến trên thế giới.(2). Những đoàn giám sát này gồm những người có khả năng ra sao, làm việc với những phương tiện nào, quy chuẩn VN cho phép so với tiêu chuẩn các nước khác thì ra sao? có ai so sánh chưa?

Đó không phải là những câu hỏi của Thủ tướng Phúc khi thị sát ngày 20/7/2019 vừa qua. Quan tâm của ông là tỉnh Hà Tĩnh phải giữ gìn an ninh trật tự để nhà đầu tư yên tâm làm ăn

 

Các chuyên gia.

Trên khắp thế giới, khi một thảm họa môi trường xảy ra, người dân nước nào dù văn minh tới đâu, cũng không đủ khả năng hiểu biết để tự vệ hữu hiệu, và họ cần được bảo vệ bởi sự hiểu biết của các chuyên gia và sự tổ chức của chính phủ. Tụ tập để chống đối, kêu cứu, thưa kiện của người dân chỉ là phản ứng tự vệ nhưng không phải là chương trình để có thể quản lý thảm họa.

Nhà cầm quyền VN chịu phần lớn trách nhiệm vì đã không bảo vệ dân, là điều không thể chối cãi, nhưng cạnh đó , điều mà dân Việt nên lo hơn nữa, là đất nước có còn những chuyên gia mang trách nhiệm nghề nghiệp của mình hay không? Và câu hỏi lớn là VN liệu có chuyên gia có khả năng phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế không?

Làm sao giám sát những dự án khổng lồ giao cho những công ty ngoại quốc?

 

Lẽ dĩ nhiên với một nhà cầm quyền độc tài ngăn cản thì tìm hiểu nguyên nhân thảm họa Formosa, hay theo dõi những gì công ty Formosa HT đang làm,  không phải là chuyện dễ, nhưng không phải là vô phương. Chắc chắn kín đáo thu thập dữ kiện, bằng chứng, tới một mức độ nào đó, là điều khả thi. Mọi chuyên gia bất cứ trong lãnh vực nào khi điều tra một việc gì, đều biết là bắt đầu phải quan sát, thu thập thông tin và bằng chứng (quan trọng cho mọi lãnh vực), và để làm việc này thiết nghĩ không cần phải ra mặt công khai danh tính, không nên tuyên bố khi chưa điều tra xong, không nên lifestream cho biết việc đang làm. Nếu nghĩ đến mục đích chung và để bảo vệ an ninh cho chính mình, có thể gửi những kết qủa điều tra cho những người hay những tổ chức ở hải ngoại mà mình tin tưởng.

 

Thảm họa Môi trường Formosa không chỉ có yếu tố môi trường mà còn có yếu tố xã hội và nhân bản. Muốn chống lại những vi phạm của công ty Formosa Hà tĩnh bất cứ về mặt nào, cũng đòi hỏi phải thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy: đó là công việc của những chuyên gia, hay những người đã được đào tạo chuyên môn. Một chuyên gia, như một bác sĩ khi định bệnh, mới có thể biết những chi tiết nào cần nhận diện và tìm hiểu để giúp tìm ra bệnh. Một chuyên gia đúng nghĩa cũng phải giữ thái độ nhẫn nại và khoa học khi quan sát và thu thập thông tin một cách có hệ thống, tránh cảm tính và tránh gây "sự kiện". Một thí dụ điển hình là cuối năm 2017 cho tới tháng 2/2018 nhà xã hội học Pháp Paul Jobin đã  đến quan sát trực tiếp và phỏng vấn được một số nạn nhân của thảm họa Formosa tại Hà Tĩnh, Quảng Bình và Nghệ An (3)

 

Cho tới tháng 5/2017, trong chuyến đi vận động quốc tế ở Âu châu về vấn đề thảm họa Formosa, chính Giám mục giáo phận Vinh Nguyễn thái Hợp đã cho biết chuyến đi ngoài dự phóng cũng như chuyên môn của ông. (4) Nhưng tại sao một năm dài sau khi thảm họa xảy ra, không có những người chuyên môn bên cạnh ông trong một chuyến đi quan trọng như vậy? Điều này cho thấy sự không vững vàng khi tổ chức, hoặc là Việt Nam cả trong lẫn ngoài nước không có những chuyên gia để phụ giúp ông?

 

Kiện một công ty ngoại quốc tại quốc gia xuất xứ.

Công ty trách nhiệm hữu hạn gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS), gồm 70% thuộc sở hữu của tập đoàn công nghiệp Đài Loan Formosa Plastics Group, 25% thuộc sở hữu của CSC China Steel Corporation ,và  JFE Steel của Nhật Bản sở hữu 5% còn lại. Qua China Steel Corporation CSC, chính phủ Đài Loan có cổ phần trong Formosa Hà Tĩnh. Thêm vào đó, đằng sau Formosa Plastics là MCC, Metallurgical Corporation of China Ltd. (Tập đoàn Công ty Luyện kim Trung Hoa).(5)

 

Được ký kết và bắt đầu từ năm 2008 Formosa Hà Tĩnh đã được chính phủ Nguyễn tấn Dũng ưu đãi miễn thuế như chưa từng có (6). Chính phủ Nguyễn xuân Phúc tiếp tục bảo vệ Formosa Hà tĩnh trong suốt thời gian công ty này gây thảm họa môi trường, đàn áp người dân muốn nộp đơn kiện công ty Formosa. Theo báo Dân Trí ngày 20/07/2018 Thủ tướng Phúc "đánh giá cao việc FHS đã đầu tư trên 11 tỷ USD, là dự án FDI lớn nhất tại Việt Nam; đã tạo công ăn việc làm cho 12.000 lao động với mức thu nhập ổn định và đóng góp ngân sách địa phương, góp phần giảm nhập siêu cho Việt Nam."(7)

 

Trước khi thảm họa môi trường Formosa xảy ra, khoảng 30 ngân hàng Đài Loan và quốc tế đã cho công ty Formosa Hà Tĩnh mượn 3,5 tỷ Mỹ kim (8), trong số đó có

2 ngân hàng thuộc chính phủ Đài Loan: Bank of Taiwan và Land Bank of Taiwan. Hai ngân hàng này đã từ chối lời yêu cầu của một số tổ chức phi chính phủ Đài Loan và không chấp nhận gia nhập Nguyên tắc Xích đạo (Equator principles), là nguyên tắc nhằm đảm bảo rằng các dự án được đầu tư sẽ cố gắng thực hiện các trách nhiệm xã hội cũng như hoạt động quản lý môi trường bền vững. Nhờ đó, tác động tiêu cực của dự án đến hệ sinh thái và cộng đồng có thể được ngăn ngừa; hoặc trong các trường hợp bất khả kháng, những tác động này sẽ được giảm thiểu và/hoặc được đền bù thỏa đáng. Vì chính phủ Đài Loan có cổ phần trong Formosa Hà Tĩnh (qua CSC)?

Ngược lại,  2 ngân hàng tư Cathay United Bank và E.SUN Commercial Bank đã sẵn sàng ký gia nhập Nguyên tắc Xích đạo.

Theo tổ chức Global Voices, chính quyền Đài Loan cũng không chịu sửa đổi bản Statute for Industrial Innovation (Quy chế đổi mới công nghiệp), mà theo đó, chính phủ Đài Loan không có quyền trừng phạt một công ty Đài Loan vì những hành vi sai trái của công ty này về nhân quyền và về môi trường tại nước ngoài

 

Tuy nhiên, Thông cáo báo chí chung (tiếng Anh) (9) của

       -tổ chức Công lý cho Nạn nhân Formosa (JFFV),

       -Văn phòng Lao động và Di dân Việt Nam của Giáo phận Hsinchu (VMWIO),

       -Hiệp hội Luật sư bảo vệ môi trường (EJA),

       -Qũy bảo vệ Quyền Môi trường (ERF),

       -Hiệp Hội Thúc Đẩy Nhân Quyền Đài Loan (TAHR), và

       -Hiệp Hội Theo dõi Thực thi Công Ước Liên Hiệp Quốc (Covenant Watch),

lại cho biết ngày 11/06/2019 , những tổ chức này đã thay mặt gần 8000 nạn nhân trong vụ thảm hoạ Formosa , cùng đệ đơn trước toà án Đài Loan (tại Đài Bắc) kiện

       -Tập đoàn Formosa (FPC),

       -Tập đoàn thép Trung Quốc (Đài Loan) (CSC),

       -Tập đoàn thép Nhật (JFE),

       -cũng như công ty Gang Thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS)

       -và tất cả các Giám đốc của các Hội đồng quản trị.

với lý do hầu hết tất cả các bị cáo đều ở Đài Loan và tất cả các liên quan đến chính sách quản lý của FHS đều nhận từ FPC cũng ở Đài Loan, tòa án Đài Loan phải có thẩm quyền xét xử.

Bên khởi kiện đòi bồi thường tất cả các thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản, cũng như quyền nhân thân cho các nạn nhân. Theo ông Zhang Yu-Yin, chủ tịch Hiệp Hội Luật sư bảo vệ môi trường (EJA),  việc vi phạm là ở Việt Nam, vì vậy thực chất đòi hỏi phải áp dụng luật pháp Việt Nam.

 

Trong thư thông báo tiếng Việt kêu gọi gây quỹ (10) giúp chi phí cho vụ kiện, tổ chức "Công lý cho Nạn nhân Formosa JFFV" còn cho biết mục đích của vụ kiện còn là đòi hỏi  làm sạch vùng biển bị ô nhiễm, điều mà trong bản thông cáo báo chí tiếng Anh không nhắc tới. Cần kiểm chứng lại.

 

Tuy chưa rõ Toà án Đài Loan có thẩm quyền xét xử và có thể áp dụng luật pháp VN để xét xử hay không, việc vận động được các tổ chức Đài Loan hợp tác để có thể khởi kiện đã là kết qủa đáng khâm phục sau 2 năm làm việc cực khổ của Linh mục Nguyễn văn Hùng tại Đài Loan và tổ chức "Công lý cho Nạn nhân Formosa" (JFFV) tại Mỹ.

 

Nhầm lẫn đáng tiếc về tin khiếu nại tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

Tổ chức " Công lý cho Nạn nhân Formosa JFFV" loan báo (11) ngày 27/05/2019 đã được văn phòng luật sư Philippe La Rochelle đại diện để nộp đơn khiếu nại tại Ủy ban Nhân quyền LHQ.

Đúng ra đây là "Thủ tục khiếu nại với Hội đồng Nhân Quyền LHQ".

Khi loan báo "Đơn tố cáo cũng yêu cầu Ủy Ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc hãy khuyến cáo và trừng phạt nhà nước Việt Nam nếu họ không thực hiện những điểm sau....." tổ chức JFFV  đã thông tin sai lệch, cho thấy dù đứng đơn khiếu nại, JFFV không có sự hiểu biết về tinh thần của thủ tục này.

 

Thủ tục Khiếu nại của Hội đồng Nhân quyền LHQ là một thủ tục làm việc kín trong suốt giai đoạn  cứu xét và kết quả thường không được công bố. Hội đồng Nhân quyền dùng thủ tục này để giúp các nạn nhân bằng cách gia tăng sự hợp tác với quốc gia liên hệ để chỉnh sửa những vi phạm. Trong những trường hợp vi phạm qúa trầm trọng , các biện pháp đối phó mà Hội đồng Nhân quyền đưa ra cũng không bao giờ mang tính cách chế tài. Biện pháp nặng nhất là đưa vấn đề ra bàn luận trong một phiên họp công khai.

Dù sao, quyết định của JFFV nhờ luật sư nộp đơn khiếu nại với Hội đồng Nhân quyền LHQ là rất đúng.  Vì nếu đơn hội đủ một số những tiêu chuẩn nhận đơn và được  chấp thuận cứu xét, thì nhà cầm quyền Việt Nam sẽ phải trả lời trước Hội đồng NQ về những vi phạm NQ cáo buộc bởi JFFV : một tình trạng hết sức bẽ mặt và có thể mang lại những thất bại về ngoại giao, thương mại.

 

Vận động quốc tế

Trong công việc vận động, không học hỏi kỹ càng, hiểu biết sai lầm, vô tình hay cố ý loan tin sai lệch, lẫn lộn những mơ ước với thực tế, là những điều cần phải tránh tối đa, để không làm lỡ những cơ hội có thể được quốc tế hỗ trợ mà đồng thời còn gieo hoang mang thất vọng cho những người đã tin tưởng để nuôi hy vọng rồi chờ đợi một điều không thể xảy ra.

 

                      (Còn tiếp)

 

II/  Chuyện sắp tới: Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-Liên minh Âu châu.

 

 

___________________________________________________________________

(1) https://tuoitre.vn/chat-thai-formosa-co-nong-do-ph-vuot-nguong-nguy-hai-20190509212244097.htm

(2) https://tuoitre.vn/chat-thai-cua-formosa-duoc-quan-ly-giam-sat-chat-che-20190508220406837.htm

(3) https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-43643612

(4) https://www.voatiengviet.com/a/gm-nguyen-thai-hop-mot-chuyen-di-dau-long/3854840.html

(5) https://vietbao.com/a261780/vai-tin-lien-quan-den-formosa-plastics-lam-bai-hoc-cho-viet-nam

      https://boxitvn.blogspot.com/2016/12/vai-tin-lien-quan-en-formosa-plastics.html

(6) https://vi.wikipedia.org/wiki/Formosa_V%C5%A9ng_%C3%81ng#%C3%9D_ki%E1%BA%BFn_chuy%C3%AAn_gia_kinh_t%E1%BA%BF

(7) https://dantri.com.vn/xa-hoi/thu-tuong-nguyen-xuan-phuc-thi-sat-formosa-ha-tinh-201807201845401.htm

(8) https://globalvoices.org/2018/06/14/taiwanese-and-vietnamese-activists-are-working-together-to-pursue-justice-for-the-victims-of-the-vietnam-marine-life-disaster/

(9) https://jffv.org/2019/07/14/press-conference-for-indictment-in-taiwan-against-formosa-ha-tinh-steel-corporation-for-ocean-pollution/

(10)  https://jffv.org/2019/06/05/thong-bao-viec-gay-quy%cc%83-cong-ly-cho-na%cc%a3n-nhan-formosa-san-jose/

(11) https://jffv.org/2019/05/30/truoc-nhung-sai-pham-moi-cua-nha-may-gang-thep-formosa-hoi-cong-ly-cho-nan-nhan-formosa-jfv-vua-chinh-thuc-nop-don-khieu-nai-tai-uy-ban-nhan-quyen-lien-hiep-quoc/

 

  

22/09/2019(Xem: 127)
Truyện thơ Nôm Bạch Viên Tôn Các bắt đầu bằng chuyện thầy Huyền Trang tìm được ngôi chùa ưng ý trong rừng để ẩn tu. Một con vượn bạch đến giúp thầy chuyện quét tước nhang đèn trong chùa. Ngày kia vượn bạch cởi lớp thành một cô gái đẹp
22/09/2019(Xem: 735)
trích từ tuyển tập Mê Cung của nhà văn Đào Văn Bình. Mê Cung là một tuyển tập truyện ngắn hoàn toàn hư cấu nhưng mang tính tư tưởng và triết lý. Nói “hư cấu” nhưng đều dựa vào những sự kiện có thật trong cuộc sống
22/09/2019(Xem: 585)
Những dấu chỉ chế độ cộng sản Hà Nội đến hồi cáo chung, qua hình ảnh không một lãnh tụ cộng sản nào trước đại hội XII, không bêu xấu nhau và nay đến đại hội XIII, họ đào huyệt chôn sống đồng chí mình cho bất đắc kỳ tử về các tội danh tham nhũng, dâm ô... quả thật, trong khi đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản những người cộng sản tự chôn chính mình. Cộng sản Trung Quốc đang nuốt chửng Cộng sản Việt Nam!
22/09/2019(Xem: 279)
Phật Giáo như một con khổng tượng đang ngủ và khi nó thức giấc, sẽ đem lại hòa bình vĩnh cửu cho nhân loại và chúng sinh Tam Giới. Nêu trên là thiển ý của một Phật tử tuy đã quy y Tam Bảo nhưng không hiểu biết nhiều về Phật Pháp. Dĩ nhiên có điều đúng và có điều sai. Hoặc có điều chưa thi hành được trong thời điểm này, nhưng trong tương lai có thể. Nếu có điều mạo phạm mong Chư Tôn Đức niệm tình tha thứ.
22/09/2019(Xem: 505)
Chủ đề của ĐHTC lần thứ 7 năm 2019 là “Tinh Thần CVA Qua Các Thời Đại” nhằm nói lên lòng yêu nước thiết tha, tinh thần bất khuất trước bạo lực, ý chí sắt đá chống ngoại xâm phương Bắc, cùng sự hy sinh vô bờ bến của bao thế hệ Bưởi-CVA từ ngoài Bắc vào trong Nam để bảo vệ quê hương Việt chống lại giặc cộng
21/09/2019(Xem: 1254)
Tháng 9 năm 2019, là tháng Mỹ thách thức tối đa Trung Cộng ở Biển Đông bằng tàu chiến súng ống, hoả tiễn, hải quân sẵn sàng tác chiến. Còn TC thì tỏ ra tức giận, phản đối chiếu lệ, đánh võ mồm, chớ không dám có hành động quân sự ngăn chận, xung đột nào.
21/09/2019(Xem: 975)
không có một thái độ nào thuộc về tinh thần dân tộc có thể thay đổi sự thật là sự sụp đổ của Đảng hiện ra gần hơn bất cứ lúc nào kể từ khi thời đại Mao kết thúc
21/09/2019(Xem: 518)
Người Việt tiếp tục bỏ nước ra đi, đảng viên cộng sản muốn diễn biến hòa bình, dân thì nghèo, xã hội khủng hoảng, đất nước đối mặt với chiến tranh, nếu có một cuộc trưng cầu dân ý chắc có tới 99,99% người Việt muốn thay đổi thể chế. Nhưng tại sao đến 99,99% muốn có tự do mà tình trạng chính trị tại Việt Nam vẫn như cũ.
21/09/2019(Xem: 730)
Chỉ cẫn giữ lại “700 KG ma túy bắt được tại Nghệ An” cũng dư sức cho người dân địa phương “xoá đói giảm nghèo” rồi. Thiệt là ơn Bác. Nếu không nhờ Người tìm đường qua nước bạn để nhận chỉ thị từ Mao Chủ Tịch, hồi giữa thế kỷ trước, nay làm sao có lối khiến cả tấn ma túy lọt vô được quê choa
21/09/2019(Xem: 835)
Trận Chiến của Đặng Tiểu Bình, hay Cuộc Chiến Tranh Tàu Việt 1979-1991 - Bộ chỉ huy tiền phương Quân khu Quảng Châu ban hành một chỉ thị rất chi tiết yêu cầu các binh sĩ phải thật chú ý đến 5 vấn đề khi họ chuẩn bị cho cuộc xâm lăng Việt Nam
21/09/2019(Xem: 1269)
Trở về thăm Dầu Giây Một phần đời bỏ lại Người xưa đâu chẳng thấy Mịt mù như bóng mây Mười lăm năm đi qua Anh về như khách lạ Ngỡ ngàng quanh phố xá Hiu hắt làn gió xa
21/09/2019(Xem: 650)
Những ai đă từng thao thức về tiền đồ tổ quốc, ở trong nước hay đang lưu vong ở hải ngoại, cũng phải đặt lại câu hỏi: Sau 33 năm Đổi Mới kể từ năm 1986 cho đến nay Viêt Nam về cơ chế lãnh đạo chính trị kinh tế đã làm nên được những gì?
21/09/2019(Xem: 1072)
Bộ Nội An đã công bố quy tắc mới về Public Charge (công phí hay Gánh nặng xã hội). Quy tắc này sẽ có hiệu lực trong vòng 60 ngày. Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (PIVOT) chống lại chính sách này vì sẽ đe dọa sức khỏe, sự an toàn, kinh tế
21/09/2019(Xem: 191)
NEW YORKL - Biểu tình lớn hô hào nỗ lực kiểm soát biến đổi khí hậu phát sinh khắp thế giới cùng ngày Thứ Sáu 20-9.
21/09/2019(Xem: 738)
HAVANA - Bệnh lạ ảnh hưởng các nhà ngoại giao Hoa Kỳ và Auastralia làm việc tại thủ đô của đảo quốc Cuba có thể gây ra bởi tiếp xúc thuốc sát trùng.
Tin công nghệ
Đây cũng không phải là lần đầu tiên Apple Music bị kiện vì việc sử dụng nhạc không bản quyền khi cũng có một vụ kiện tương tự vào tháng 05/2019.
Khoảng giữa tháng 09/2019, với thông báo mới, Facebook trở thành một trong các công ty lớn nhất thế giới ban hành lệnh cấm nhựa đối với nhân viên.
Vào một ngày cuối tuần tràn ngập ánh nắng ở Los Angeles, Netflix đã biến bến tàu Santa Monica - một trong những điểm du lịch sầm uất nhất của thành phố, trở thành một nơi có không gian 3 chiều. Bến tàu Santa Monica trở thành thị trấn Indiana vào những năm 1980, nơi bộ phim nổi tiếng "Stranger Things" (tựa tiếng Việt: Cậu bé mất tích) được thực hiện. Những công trình kiến trúc hơn 100 năm tuổi được trang trí để phù hợp với bối cảnh của bộ phim, cùng đu quay khổng lồ nhấp nhánh ánh đỏ bên bờ biển Thái Bình Dương. Đêm trước hôm đó, một bữa tiệc xa hoa đã được tổ chức.
Từ lâu, giới thạo tin đã tin rằng, Samsung sẽ thực hiện một cuộc cách mạng lớn trên Galaxy S11 ra mắt vào đầu năm 2020, sau những thay đổi chưa tích cực trên thế hệ Galaxy S10.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một nhóm nhà khoa học tại Đại học Michigan, Mỹ đã phát triển được tấm pin năng lượng Mặt Trời trong suốt như kính cửa sổ. Với khám phá mới, họ kỳ vọng pin năng lượng Mặt Trời sẽ không chỉ là những tấm panel tối màu lắp trên mái nhà, mà thay vào đó có thể trở thành cửa sổ từng ngôi nhà cho ánh sáng chiếu qua, hoặc lắp toàn bộ kính xung quanh những tòa nhà cao tầng, vừa đẹp vừa có thể tạo ra năng lượng sạch.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Bob Iger - Giám đốc điều hành của Disney, đồng thời cũng vừa từ chức khỏi Hội đồng quản trị của Apple sẽ ra mắt một cuốn sách vào cuối tháng. Iger đã chia sẻ một số trích đoạn quan trọng về Steve Jobs - đối tác, đồng nghiệp và là người bạn thân thiết của ông
Tựa những sợi tơ trời – mảnh dẻ và tinh tế - những sợi khí sốc, phát sáng được phủ khắp trời phía Chòm sao Thiên Nga (Chòm Cygnus).
Khoảng giữa tháng 09/2019, có vẻ như Facebook vẫn chưa có ý định từ bỏ phát triển các thiết bị phần cứng, nhằm kết nối mọi người trên thế giới. Hãng đã tiếp tục ra mắt Portal TV, một thiết bị giúp biến chiếc TV thành công cụ chat video.
Lệnh cấm của Mỹ đối với Huawei vẫn đang tiếp tục ảnh hưởng đến công ty, khi tư cách thành viên của họ trong nhiều nhóm lợi ích khác nhau liên tục bị đe dọa
Giá dầu hiện đã qua thời kỳ hoàng kim do sự bùng nổ của ngành khai thác dầu đá phiến, nhu cầu từ Trung Quốc giảm mạnh còn Tổ Chức Các Nước Xuất Khẩu Dầu Mỏ (OPEC - The Organization of the Petroleum Exporting Countries) không đồng ý cắt giảm thêm sản lượng
Galaxy Fold là chiếc smartphone màn hình gập đầu tiên của Samsung. Bên cạnh đó, nó cũng là thiết bị đầu tiên với thiết kế như vậy từ một thương hiệu lớn. Việc phát hành sản phẩm được lên kế hoạch cho tháng 04/2019 nhưng đã phải hoãn lại do một số lỗi kỹ thuật.
Hồi năm 2016, Ủy Ban Châu Âu EC yêu cầu Apple trả lại 13 tỷ Euro, tương đương 14.3 tỷ USD tiền thuế cho Ireland. EC cho rằng doanh nghiệp Mỹ nhận nhiều lợi ích thuế "bất hợp pháp" trong 20 năm. Cả chính phủ Ireland lẫn Apple đều phản đối yêu cầu được đưa ra.
Trong khi bay từ Munich đến Singapore hồi đầu tháng 09/2019, một hành khách đã chụp được hình ảnh của một cơn bão sét đang diễn ra và bắt gặp một điều bất ngờ: tia sét khổng lồ.
Biến đổi khí hậu không chỉ gây ra những cơn bão, những đợt nắng nóng mà còn đang khiến tất cả mọi người ốm yếu hơn. Từ hen suyễn, dị ứng theo mùa, bệnh tim mạch, bệnh phổi cho đến cả nguy cơ chấn thương và rủi ro y tế đều được thúc đẩy bởi biến đối khí hậu.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một số nguồn tin cho biết, Apple sắp đầu tư một khoản tiền lớn vào Corning để đẩy mạnh quá trình phát triển kính cường lực cho iPhone