Hôm nay,  
Việt Báo Online

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chiều Tảo Mộ

23/01/201900:04:00(Xem: 1513)
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chiều Tảo Mộ

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chiều Tảo Mộ

 

 blank

Ai liều tảo mộ chiều nay

Mà hương tảo mộ bay đầy hoàng hôn

Phùng Cung

 
“Vừa rồi tôi có đi Tây Nguyên dự lễ bỏ mả của gia đình ông Y Ngông Niết Đam. Người Eđê có một tục lệ rất đặc biệt. Khi nhà có người chết, gia đình con cháu hàng ngày vẫn nuôi nấng, vẫn mang cơm nước ra mộ, khi có điều kiện họ làm lễ bỏ mả. Đó là bữa tiệc linh đình chia tay vĩnh viễn với người chết. Sau đó họ không quan tâm đến ngôi mộ ấy nữa, để linh hồn người chết được siêu thoát, không còn vướng víu cõi trần.” (Trần Đăng Khoa. Chân Dung và Đối Thoại. Hà Nội: Thanh Niên, 1988).

Bãi mả, thực ra, không phải là “một tục lệ rất đặc biệt của người Eđê” mà là tập tục chung của nhiều sắn dân bản địa – ở Việt Nam:

 

“Đối với người Roglai - sắc dân sống rải rác các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, và Lâm Đồng - lễ cúng bỏ mả có nghĩa là người sống từ giã người chết. Lễ này được cử hành sau mùa gặt hái đầu tiên, tính từ ngày người chết qua đời. Mùa gặt hái hoàn tất, mọi người đều rảnh rang nên lễ cúng bỏ mả làm linh đình lắm. Có giết trâu mổ bò, mới thầy cúng làm lễ cho người khuất rồi đãi làng nước. Sau lễ bỏ mả là hết, ngôi mộ không được ai chăm sóc nữa.

 

Người Rhadé, đa số sinh sống tỉnh Darlac và Quảng Đức, cũng có lệ bỏ mả vào mùa gặt năm sau. Người nhà ra mộ khóc lóc một lần cuối rồi mộ bị bỏ hẳn. Kỷ niệm của người chết cũng chìm dần vào quên lãng.

 

Người Bahnar - sắc dân sống ở Đông Nam Kômtum, Tây Bắc Pleiku, và phía Tây Bình Định - cũng chỉ chăm sóc mộ phần một năm... Sau đó họ làm lễ tạ rồi san phẳng, và từ đây không còn ai ngó tới.” (Toan Ánh. “Tang Lễ Của Đồng Bào Thượng.Nhật báo Cách Mạng Quốc Gia, Sài Gòn 01 Sept 1963).

 

Bỏ mả, hay bãi mả là điều bắt buộc trong nếp sống du canh. Tục tảo mộ hằng năm, chắc chắn, chỉ bắt đầu khi nhân loại tiến đến giai đoạn định canh. Còn tôi thì phải  mãi cho đến cuối 2014, mới được rủ đi tảo mộ (lần đầu) khi đang lơ ngơ giữa một chiều Xuân, nơi đất lạ.

 

Cái nắng của những buổi chiều cuối năm thường khiến tôi hay bị nặng lòng, dù ở bất cứ đâu. Nhưng phải trải qua một buổi chợ chiều, chợ tết, ở một làng quê nơi đất lạ thì mới hiểu ra thế nào là nỗi buồn xa xứ.

 

Dân Việt túm tụm dọc mé sông Tonle Sap, đoạn chẩy qua xã Phsar Chhnang (tỉnh Kampong Chhnang) có thể đông đến vài ngàn. Tuy thế, cái đám người trôi sông lạc chợ nhếch nhác, te tua, rách nát này không tạo nổi không khí Tết cho khu chợ cạnh bờ.

 

 blank

Kampong Chhnang 2014

May mà vẫn còn vài cái cặp đèn lồng đỏ, năm bẩy cây quất, và mấy chậu cúc vàng của những gia đình gốc Hoa nên hè phố trông cũng đỡ phần ảm đạm. Tôi cứ nhìn mãi một em gái nhỏ, đứng bán đôi cành mai đã héo mà không khỏi cảm thấy có đôi chút bận lòng.

 

Như mọi người Việt khác ở bến sông này, tôi cũng là kẻ phiêu bạt không nhà nên chả có chỗ để cắm hoa. Muốn biếu em một số tiền nho nhỏ, đủ để sắm sửa một bữa cơm chiều cuối năm tươm tất cho gia đình nhưng đang loay hoay biết chưa biết cách sao cho tế nhị thì chợt nghe tiếng đồng hương quen thuộc:

 

-        Sao ông thầy lang thang gì mình ên vậy ? Đi tảo mộ với tụi em nha, gần xịt  thôi hà.

 

Thấy tôi hơi ngần ngừ, bà vợ rụt rè thêm:

 

-        Dạ, sẵn bữa nay có làm gà với mua được xị rượu để cúng nên mới dám mời ông thầy …

 

Nghe cách xưng hô nên tôi đoán là họ có con đang theo học ở trường làng Kandal, dưới bến sông. Không ai biết tôi tên gì cả, họ chỉ thấy ông già này thường lui tới ngôi trường này và hay chơi đùa với lũ trẻ con nên gọi tôi bằng “thầy” cho nó tiện việc sổ sách – thế thôi.

 

Phải nhìn thấy cảnh nuôi gà trên những túp lều nổi tả tơi, và những bữa cơm đạm bạc quanh năm (toàn với khô hay cá vụn nhỏ li ti) của những người suốt đời sống lênh đênh thì mới hiểu được rằng được mời ăn gà là một hân hạnh không thể chối từ – dù tôi chả mặn mà gì với gà và vịt!

 

May mà từ chợ đến nghĩa địa gần thật, chỉ chừng hơn cây số. Đang là mùa khô, nước rút nên mới lộ ra vài chục tấm mộ bia thô kệch và xấu xí. Chải ai sống qua tuổi sáu mươi. Khi còn tại thế (chắc) họ chưa bao giờ được giáp mặt với một ông nha sĩ, hay bác sĩ – dù chỉ một lần.


blank

Kampong Chnnang 2014

 

Sau khi thắp hương, nhổ cỏ, vun sới mộ phần, mọi người ngồi quanh chuyện trò ăn uống. Dường như ai cũng cảm thấy mãn nguyện vì đã làm xong chút bổn phận, cuối năm, với kẻ đã khuất.

 

Khó có thể ngờ rằng được đó là lần tảo mộ cuối cùng của cộng đồng người Việt ở xã Phsar Chhnang. Năm sau, từ Phnom Penh, thông tín viên Sơn Trung ̣(RFA) tường thuật: “Làng nổi của người Việt bị di dời… Theo thông báo của chính quyền tỉnh Kampong Chhnang thì việc di dời sẽ được thực hiện từ ngày 10 tháng 10 và chấm dứt trước ngày 25 tháng 10 năm 2015.”

 

Tháng 10 thì Á Châu vẫn còn mưa, và mưa tầm tã. Bia mộ vẫn còn chìm sâu dưới nước. Với cái “thông báo” bất ngờ (và bất nhơn) trên thì chắc chắn không ai có cơ hội tạ mả, trước khi tiếp tục trôi xuôi theo kiếp lục bình.

 

Ở trời Âu, có những kẻ may mắn hơn nên được nằm yên mãi mãi trong những mộ phần và được thăm viếng thường xuyên:

 

“Tôi vào tiệm tạp hóa Tàu ở Luân Đôn mua một thẻ nhang ngắn rồi xuống Portsmouth, bắt phà qua Normandy… Bây giờ là mùa đông. Khi phà tiến gần vào bờ cho đến khi cặp bến Ouistreham nằm phía cực đông của bờ biển Normandy, trời còn rất tối. Sao Mai sáng long lanh, các ngọn đèn rải thưa quanh bến tàu, ánh sáng vàng đứng bóng, không hắt hiu…

 

Tôi đi bộ dọc bờ biển từ hướng đông, bắt đầu từ chỗ giáp mép biển của con kênh đào từ Caen (cách biển chừng 16 cây số). Cứ khoảng 100 thước, một tấm biển tưởng niệm, hình ảnh thế hệ các người lính hôm nay thuộc binh chủng đã đổ bộ, và tên tuổi của một người lính tử trận ngày 6.6.1944…

 

Từ nơi này đi bộ hai cây số đến nghĩa trang đồng minh ở làng Ranville, ngôi làng đầu tiên trên đất Pháp được giải phóng sau khi người lính Dù chiếm giữ cầu Pegasus. Trên bản đồ là nghĩa trang của Anh, nhưng ở góc bên trái từ cổng vào có 330 bia mộ người lính Đức, chia cùng mảnh đất nghĩa trang với 2.235 người lính nhảy dù thuộc quân đội Anh, Úc, New Zealand, Bỉ, Pháp, Ba Lan…


blank

Nghĩa trang Quân đội Đồng minh Ranville: Các ngôi mộ của người lính Đức ở khu vực phía xa bên trái. Ảnh HĐT/12.2018

 

Mỗi ngôi mộ người lính Đức đều có bia như các ngôi mộ của người lính đồng minh, tên tuổi, ngày sinh và ngày chết, chỉ khác là huy hiệu binh chủng được thay bằng dấu Thập tự Sắt. Dưới bầu trời xám đục, đài thánh giá trắng có hình cây kiếm mũi hướng xuống đất nổi bật ngay giữa nghĩa trang. Những linh hồn nơi đây không còn chiến tranh nữa. Kiếm đã cắm hay cất. Không có một chữ ‘hòa giải’ nào trong nghĩa trang chung này. Nhưng các bia mộ của người lính Đức và người lính đồng minh nằm bên nhau. Người sống không thù hận nên người chết yên lành.” (Hồ Đắc Túc. “Những Mộ Phần Bên Nhau”. Dân Luận 01/01/201̣9).

 

Cùng lúc với Hồ Đắc Túc, Ngô Thanh Tú cũng đi tảo mộ ở quê nhà (Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hoà) nhưng với tâm trạng hoàn toàn không thư thái:

“Cứ mỗi bước chúng tôi đi đều phải chịu sự giám sát của ít nhất hai bảo vệ nơi này. Ánh mắt soi mói, những câu hỏi vô duyên, như: chụp hình để làm gì? Có động cơ gì không? làm chúng tôi vô cùng khó chịu. Người bạn đi cùng tôi nói, dường như cái chủ trương truy cùng giết tận còn được áp dụng cho cả người chết. Chế độ này ko chỉ trả thù người chết mà còn sợ họ đội mồ sống dậy nên kiểm soát rất chặt chẽ.”

 

 blank

Ảnh lấy từ FB TĐM
 

FB Từ Đức Minh cho biết thêm: “Với bản chất thú tính, bất chấp luân lý và tình người . Người Cộng Sản không cần biết thế nào là nghĩa tử, nghĩa tận . Họ chủ động giáo dục cho đám con trẻ gọi mộ người lính Việt Nam Cộng Hòa là ‘mả ngụy’, ‘mả giặc’. Người ta canh tác rau trên mộ, tưới nước phân dơ bẩn, thả trâu bò lội giẫm đạp lên mộ. Khốn nạn hơn nữa , họ cho người đào giữa ngôi mộ và trồng lên đó những cây to. Mấy năm sau cây lớn làm xập mộ…

Người đang sống ở Lộc Hưng mà họ còn ủi cho xập nhà, xập cửa thì xá gì đến chuyện mộ bia ở Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hoà!Top of Form

 

15/02/2019(Xem: 104)
Một buổi sáng đi bộ giữa mấy căn lều trong trại tị nạn Kota Bahru nước Mã Lai, bỗng nghe tin tức của chương trình phát thanh BBC Luân Đôn phát ra từ chiếc Radio của ai đó loan báo rằng Trung Cộng đang đổ quân tiến đánh các tỉnh biên giới miền Bắc Việt Nam. Tin này thật đặc biệt và ở mãi trong ký ức của tôi cho đến hôm nay dù 40 năm trôi qua. Đó là ngày Thứ Bảy 17 tháng 2 năm 1979
15/02/2019(Xem: 126)
các thầy cô và Ban Điều Hành VSAC với các anh, chị: Chị Minh Hiếu, anh Lê Chính, Hưng Huỳnh, Nguyễn Thái Bình, Đặng Ân… sắp xếp sân khấu đến các dụng cụ, nhạc cụ, tranh vẽ, giá vẽ… Ban Văn Nghệ được các chị Phương Lê, Mai Lê, Lan Lê đảm nhiệm.
15/02/2019(Xem: 280)
Hãy đặt mua vé để giữ cho mình chỗ ngồi lý tưởng. SBTN rất mong sự ủng hộ đông đảo của những người yêu âm nhạc và những khán giả luôn luôn sát cánh cùng SBTN trong công việc bảo vệ và phát huy nền âm nhạc Việt Nam tại hải ngoại.
15/02/2019(Xem: 515)
Năm nay, 2019, Kỷ Hợi, là năm cuối cùng của một đất nước còn tý gì Việt Nam, trước khi bọn Cộng Sản đương quyền bán nước trao toàn bộ quê cha đất tổ của chúng ta cho Tàu, đúng hẹn với Hiệp Ước Thành Đô. Xin phép đôi lời đầu năm nầy
15/02/2019(Xem: 1105)
Nhiều độc giả thân yêu thông cảm và muốn nghe thêm chuyện ngày xưa. Xin tìm lại và gửi thêm chút tâm tình của anh em chúng tôi vào năm 2012. Ngày đó 2 nhân vật của Kháng chiến đã qua đời. Chúng tôi gặp nhau nói chuyện về ông Minh và ông Liễu
15/02/2019(Xem: 404)
Nước Úc có 24.964.982 người vào ngày 08/02/2019, theo tài liệu mới nhất của Liên Hiệp Quốc. Úc là một quốc gia theo văn minh Tây Phương và thuộc Thế Giới Tự do. Diện tích đất đai là 7.617.930 km2 và diện tích mặt nước là 68.920 km2. Úc đất rộng người thưa, mật độ dân số Úc 3 người trên 1 km vuông. Tài nguyên, khoáng sản, thuỷ hải sản Úc rất dồi dào. TC đất chật người đông coi Úc là nơi lý tưởng để di dân TC đến và để khai thác tài nguyên đem về cho TC cần như hơi thở cho kỹ nghệ của TC.
15/02/2019(Xem: 661)
ADELAIDE, Úc châu (AAP)-- Các chuyên gia y tế cho biết có 9 người phải nhập viện vì nhiễm vi khuẩn salmonella liên hệ tới 3 cửa tiệm Angkor Bakery trong khu ngoại ô phía bắc của Adelaide.
15/02/2019(Xem: 236)
WASHINGTON - Buổi điều trần sôi nổi tại 1 tiểu ban Hạ Viện chứng kiến đụng độ giữa đặc sứ về Venezuela của TT Trump, là Elliott Adams, và 1 dân biểu DC.
15/02/2019(Xem: 219)
STOCKHOLM - Tòa Đại Sứ Thụy Điển tại thủ đô Trung Cộng xác nhận: ĐS Anna Lindstedt bị gọi về nước sau các tin tức cho biết bà Lindstedt có liên quan với cuộc dàn xếp 1 buổi gặp gỡ giữa con gái của Gui Minhai và 1 thương gia Hoa Lục để vận động trả tự do nhà xuất bản sách họ Gui.
15/02/2019(Xem: 159)
WARSAW - Tại 1 hội nghị về Trung Đông quy tụ hơn 60 nước, PTT Mike Pence tố cáo Iran là mối đe dọa lớn nhất chống lại hòa bình và an ninh tại Trung Đông – ông lên án nhóm lãnh đạo giáo quyền Tehran đang mưu toan 1 cuộc bách hại Holocuast mới với tham vọng khống chế vùng.
15/02/2019(Xem: 153)
MOSCOW - TT Nga đề nghị 1 số biện pháp để kết thúc chiến cuộc tại Syria với hậu thuẫn của Iran và Thổ Nhĩ Kỳ.
15/02/2019(Xem: 173)
TAIPEI - Ông Joseph Wu, bộ trưởng ngoại giao của Taiwan, tuyên bố với phóng viên phương Tây “tái thống nhất với lục địa không là 1 chọn lựa” và Beijing nên chấp nhận Taiwan là 1 thể nhân chính trị độc lập để phát triển quan hệ sau 7 thập kỷ phân cách.
15/02/2019(Xem: 189)
BEIJING - Phó Thủ Tướng Liu He cùng đại diện thương mại Robert Lighthizer và bộ trưởng ngân khố Steve Mnunchin dẫn đầu đàm phán vòng 3 trong nỗ lực tìm tới điểm chung kịp trước ngày hết thời hạn “90 ngày hưu chiến”.
15/02/2019(Xem: 214)
TAIPEI, Đài Loan -- Trong khi Tập Cận Bình liên tục xử ép Đài Loan, hăm dọa đủ điều, chính phủ Đài Bắc báo động với quốc tế và đồng minh...
Tin công nghệ
Tháng 02/2019, cuộc chiến pháp lý giữa Apple và Qualcomm đang dần trở nên căng thẳng và chưa biết lúc nào sẽ kết thúc. Tuy nhiên, sau một thời gian dài kiện tụng, dường như cán cân lợi thế đang nghiên dần về phía của Qualcomm, buộc Apple phải thay đổi các thiết bị của hãng thị trường Đức.
Opportunity đã đến Thung lũng Perseverance vào tháng 06/2018. Góc nhìn của nó được xây dựng lại trong một ảnh khảm được chụp bởi Navcam của Mars Explective Rover
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, Airbus đã chính thức ngừng lắp ráp chiếc máy bay chở khách lớn nhất thế giới có tên A380. Ra đời với nhiệm vụ vận chuyển một lượng lớn hành khách nhưng hiện nhu cầu đã không còn. Các hãng hàng không ưa chuộng những model máy bay nhỏ hơn và hoạt động hiệu quả hơn A380.
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, Facebook có thể sẽ phải nộp khoản tiền phạt hàng tỷ USD như một phần của thỏa thuận với Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC).
Sau một ngày dài làm việc mệt mỏi, ai cũng sẽ mong muốn lên giường, đắp chăn và ngủ một mạch đến sáng mà không bị làm phiền. Theo lý thuyết là như vậy, còn với các cặp đôi lại khác. Việc ngủ chung giường đôi khi lại biến thành một vấn đề khó chịu.
Một số nhà lập pháp Ấn Độ đã cho rằng việc sử dụng Tik Tok khiến thanh thiếu niên và cả người trường thành Ấn Độ tham gia vào những hành vi làm suy thoái văn hóa. Do đó, họ yêu cầu chính phủ Ấn Độ cần có những biện pháp ngăn chặn Tik Tok.
Ngoài smart TV chính thống, Samsung cũng có thêm một số TV với phong cách độc đáo như The Frame và Serif TV. Những chiếc TV đặc biệt về cơ bản ưu tiên thiết kế hơn những thứ khác. The Frame biến thành một tác phẩm nghệ thuật khi TV tắt, trong khi Serif TV trông giống như một món đồ nội thất sang trọng
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, chiếc điện thoại đầu bảng LG G8 sắp ra mắt có thể sẽ được tích hợp công nghệ Crystal Sound OLED, biến toàn bộ màn hình OLED thành loa. Đây là công nghệ hiện đang được LG tích hợp trên các dòng TV OLED cao cấp.
Những hacker mũ đen đang thử nghiệm một kĩ thuật mới, cho phép đưa những mã độc có đuôi .exe của Windows lên máy tính chạy MacOS của Apple.
Bộ ba Galaxy S10 dự kiến sẽ ra mắt vào ngày 20/02/2019 hứa hẹn mang đến cho người dùng hiệu suất xử lý cao, trải nghiệm mượt mà và chất lượng camera đỉnh cao. Bên cạnh đó, nhiều khả năng Samsung cũng sẽ đặt giá Galaxy S10 thấp hơn so với các mẫu iPhone cao cấp nhất hiện hành.
Hồi tháng 12/2018, doanh số iPhone XR suy yếu tại nhiều thị trường khiến sản lượng cung ứng màn LCD của Japan Display, đối tác cung cấp màn LCD hàng đầu cho Apple suy giảm tới 30%.
Khoảng giữa tháng 02/2019, Tim Cook, CEO Apple, đã xác nhận rằng hãng đang điều tra một ứng dụng cho phép những người đàn ông ở Ả Rập - Saudi theo dõi phụ nữ và điều khiển họ từ xa. Ứng dụng có tên Absher, được thiết kế để ghi danh hộ chiếu, giấy khai sinh một cách đơn giản. Nhưng khi sử dụng thực tế, người dùng còn thấy có một lựa chọn để định vị, điều khiển một 'đối tượng' khác bằng cách giới hạn hộ chiếu và không cho họ ra khỏi đất nước.
Ngày Valentine năm 1990, bay 4 tỉ dặm từ Mặt trời, tàu vũ trụ Voyager 1 nhìn lại một lần cuối cùng để chụp lại tấm chân dung gia đình Hệ mặt trời đầu tiên. Ảnh chân dung hoàn chỉnh là bức tranh khảm 60 khung hình được tạo ra từ điểm mấu chốt 32 độ so với mặt phẳng hoàng đạo. Trong đó, các khung camera góc rộng của Voyager quét qua bên trong Hệ mặt trời ở bên trái, liên kết với quả bóng khí khổng lồ sao Hải Vương, hành tinh ngoài cùng của Hệ mặt trời, ở phía bên phải.
Khoảng giữa tháng 02/2019, sau khi vượt qua LG để trở thành nhà cung cấp màn hình OLED chính thức cho Mate 20 Pro của Huawei, BOE tiếp tục vượt qua công ty Hàn Quốc để trở thành nhà cung cấp màn hình TV LCD và tấm nền màn hình lớn nhất thế giới
Khoảng giữa tháng 02/2019, Canon được cho là chuẩn bị công bố một công nghệ ống kính hoàn toàn mới, có tên là Defocus Smoothing (làm mờ nền ảnh).