Hôm nay,  
Việt Báo Online

Lợi Thế Lãnh Đạo Của Mỹ Ở Châu Á Không Suy Giảm

16/04/201810:19:00(Xem: 622)
Lợi Thế Lãnh Đạo Của Mỹ Ở Châu Á Không Suy Giảm

Joseph S. Nye

Đỗ Kim Thêm dịch


Khi Ủy ban Ba bên - gồm có một nhóm các nhà lãnh đạo chính trị và kinh doanh, các nhà báo và các học giả - đã gặp nhau gần đây, nhiều người bày tỏ mối quan ngại về vai trò lãnh đạo của Mỹ suy giảm ở châu Á. Hiện nay, mỗi quốc gia châu Á giao thương với Trung Quốc nhiều hơn là với Hoa Kỳ, thường bằng mức từ hai đến một. Mối lo ngại đó càng trầm trọng hơn do việc áp đặt thuế quan gần đây và những biểu hiện khinh thường các thể chế đa phương của Tổng thống Donald Trump. Một câu hỏi thường được đề ra ở Singapore là liệu sự lãnh đạo Hoa Kỳ ở châu Á còn sống sót trong nhiệm kỳ của Trump không.

Lịch sử cung cấp một số quan điểm. Năm 1972, Tổng thống Richard Nixon đơn phương áp đặt thuế cho các đồng minh của Mỹ mà không cảnh báo, ông đã vi phạm khuôn khổ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và theo đuổi một cuộc chiến không được ủng hộ ở Việt Nam. Nỗi lo sợ khủng bố đã lan rộng, và các chuyên gia bày tỏ mối quan ngại về tương lai của nền dân chủ.

Năm sau đó, David Rockefeller và Zbigniew Brzezinski đã thành lập Ủy ban Ba bên, họp một năm một lần để thảo luận về những vấn đề như vậy. Trái với các lý thuyết về âm mưu, Ủy ban có ít quyền lực; nhưng cũng giống như các kênh không chính thức khác của một nền ngoại giao hai phiá, nó cho phép cá nhân dân chúng khám phá cách quản lý các vấn đề gai góc. Các kết quả có thể được tìm thấy trong các ấn phẩm và trên trang mạng của họ.

Ở Singapore, không ai có sự đồng thuận nào về vấn đề châu Á sau thời của Trump. Ví dụ như các thành viên Ấn Độ và Trung Quốc có các quan điểm khác nhau về vai trò của Trung Quốc trong các dự án về cơ sở hạ tầng "Vành đai và Con đường". Một số người châu Á và Mỹ nhìn khác biệt về triển vọng giải quyết thành công của cuộc khủng hoảng vê vũ khí hạch tâm của Hàn Quốc, cũng như vấn đề lớn hơn là liệu một cuộc chiến giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể tránh được không. Một số người châu Âu tự hỏi liệu tình trạng bất trắc trên toàn cầu hiện nay phản ánh sự trổi dậy của Trung Quốc hay sự trỗi dậy của Trump.

Suy đoán của riêng tôi có thể sai khi tôi đã cảnh báo nhóm này là Hoa Kỳ có thể phục hồi vị trí lãnh đạo sau nhiệm kỳ cuả Trump, nếu Hoa Kỳ học lại các bài học về việc sử dụng quyền lực với nước khác cũng như qua những nước khác. Nói một cách khác, Hoa Kỳ sẽ phải sử dụng quyền lực mềm để tạo ra các mạng lưới và thể chế cho phép Hoa Kỳ hợp tác với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Châu Âu và các nước khác để giải quyết các vấn đề xuyên quốc gia - ví dụ như ổn định tiền tệ, thay đổi khí hậu, khủng bố và tội phạm trên mạng - và không một quốc gia nào có thể giải quyết một cách đơn phương. Điều đó sẽ đòi hỏi vượt qua các chính sách đơn phương và các thái độ gắn liền với sự trỗi dậy của Trump.

Đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc, trái ngược với thái độ bi quan hiện tại, Hoa Kỳ sẽ giữ được những lợi thế quan trọng về quyền lực mà nó sẽ kéo dài hơn cả một nhiệm kỳ tám năm nữa, nếu như Trump được tái đắc cử.

Thứ nhất là vấn đề dân số. Theo số liệu của Cơ quan Liên Hiệp Quốc, Mỹ là nước phát triển duy nhất dự kiến sẽ đóng góp vào tăng trưởng dân số toàn cầu vào năm 2050. Trung Quốc có dân số đông nhất hiện nay, dự kiến sẽ mất vị trí hàng đầu so với Ấn Độ.

Lợi thế thứ hai là năng lượng. Một thập kỷ trước, Hoa Kỳ dường như phụ thuộc một cách vô vọng về năng lượng nhập khẩu. Hiện nay, cuộc cách mạng đá phiến đã chuyển hoá Hoa Kỳ từ một nước nhập khẩu năng lượng sang xuất khẩu, và Bắc Mỹ có thể tự túc trong thập kỷ tới cùng một lúc mà Trung Quốc đang phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu năng lượng.

Công nghệ là một lợi thế thứ ba đối với Hoa Kỳ. Trong số những công nghệ sẽ mang lại quyền lực trong thế kỷ này là công nghệ sinh học, công nghệ nano và thế hệ tiếp theo của công nghệ thông tin như trí thông minh nhân tạo và dữ liệu quy mô. Theo hầu hết các chuyên gia, trong khi năng lực của Trung Quốc đang được cải thiện, Mỹ vẫn là nước dẫn đầu thế giới về nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các ngành công nghệ này.

Hơn nữa, nếu xét về cơ sở nghiên cứu, Mỹ có lợi thế thứ tư trong hệ thống giáo dục đại học. Theo một bảng xếp hạng của Đại học Giao thông Thượng hải, trong số 20 trường đại học hàng đầu trên thế giới, 16 trường ở Mỹ, trong khi đó không có trường nào là ở Trung Quốc.

Lợi thế thứ năm của Mỹ có thể vượt qua thời của kỷ nguyên Trump là vai trò của đồng Đô la. Trong số các dự trữ ngoại tệ của các chính phủ trên thế giới, chỉ có 1,1% là đồng Nhân dân tệ, so với mức 64% của đồng Đô la. Khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế thu nhận đồng Nhân dân tệ thành đơn vị thanh toán trong cơ sở tài khoản Quyền Trích xuất Đặc biệt, nhiều người tin rằng ngày tàn của đồng Đô la đến gần kề. Nhưng tỷ lệ của đồng Nhân dân tệ trong thanh toán quốc tế đã giảm kể từ đó. Tiền tệ dự trữ khả tín phụ thuộc vào các thị trường tư bản vững chắc, một chính phủ thành tín và tinh thần trọng pháp. Trong tương lai gần, các khía cạnh này không có khả năng xảy ra ở Trung Quốc.

Thứ sáu, Hoa Kỳ có những lợi thế về địa lý mà Trung Quốc thiếu. Hoa Kỳ bao quanh bởi các đại dương, Canada và Mexico vẫn thân thiện, bất chấp chính sách sai lầm của Trump về việc cắt đứt Hợp đồng Thương mại Tự do Bắc Mỹ. Mặt khác, Trung Quốc có biên giới với 14 quốc gia và các tranh chấp lãnh thổ với một số quốc gia quan trọng nhất, như Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam. Điều này hạn chế quyền lực mềm của Trung Quốc. Mặc dù địa lý cho phép phóng chiếu một quyền lực dựa trên lãnh thổ của Trung Quốc trên Biển Đông, Hoa Kỳ không có yêu sách lãnh thổ ở đó và có thẩm quyền tối thượng về hải quân đối với 95% đại dương còn lại của thế giới.

Nhưng quan trọng nhất là chiến tranh giửa Hoa Kỳ và Trung Quốc không phải là chuyện định mệnh an bài. Không có nuớc nào đe doạ sinh tồn cho nước nào. Khi Thế chiến thứ Nhất bắt đầu, Đức đã vượt qua Anh vào năm 1900, và sự sợ hãi của Anh về ý định của Đức đã góp phần vào thiên tai. Ngược lại, Hoa Kỳ và Trung Quốc có thời gian để xử lý nhiều cuộc xung đột và không cần phải chịu đựng nỗi kinh hoàng hay sợ hãi.

Hoa Kỳ giữ lại không chỉ những lợi thế về quyền lực được mô tả ở trên mà còn liên minh với Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong cuộc đàm phán sắp tới với Kim Chính Ân, nhà lãnh đạo Triều Tiên, Trump sẽ phải lo ngăn chặn chế độ Kim trong việc đạt được mục tiêu lâu dài là làm suy yếu các liên minh.

Tại Singapore, tôi đã trích dẫn câu trả lời của Lý Quang Diệu về một câu hỏi mà tôi từng hỏi ông về việc Trung Quốc có vượt qua mặt Mỹ hay không. Ông nói "Không", bởi vì trong khi Trung Quốc có tài năng với số 1,4 tỷ người tham gia, tinh thần cởi mở của Hoa Kỳ cho phép họ khai thác và kết hợp tài năng 7,5 tỷ người với sự sáng tạo lớn hơn là Trung Quốc có thể đạt được. Nếu tinh thần cởi mở đó vẫn còn tồn tại, thì vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á, và ở nơi khác, cũng có thể sẽ tồn tại.

***

Joseph S. Nye, Jr. Cựu Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ và Chủ tịch Hội đồng Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ, Giáo sư Đại học Harvard. Ông là tác giả của Is the American Century Over?

Nguyên tác: Asia After Trump

Tựa đề bản dịch là của người dịch

https://www.project-syndicate.org/commentary/asia-after-trump-american-leadership-survives-by-joseph-s--nye-2018-04



17/07/2018(Xem: 173)
Vậy là vẫn hung hăng... Nhà nước Trung Quốc không chậm chạp tí nào trong việc lấn chiếm Biển Đông.
17/07/2018(Xem: 235)
HELSINKI - CNN báo tin : hội đàm thượng đỉnh Trump-Putin tại thủ đô Finland. Ông Putin tới Helsinski lúc 1 giờ trưa, là sát giờ hẹn với nguyên thủ Hoa Kỳ – nhà báo nhắc lại : chủ nhân Điện Kremlin có thói quen bắt đối tác chờ đợi.
17/07/2018(Xem: 91)
BEIJING - Liên Âu và Trung Cộng đồng ý hoạt động phối hợp để bảo vệ trật tự của mậu dịch quốc tế, cổ vũ đa phương và hậu thuẫn giao thương tự do.
17/07/2018(Xem: 109)
GENEVA - Hồ sơ kiện chính quyền Trump áp dụng thuế trừng phạt với hàng hoá xuất cảng từ Hoa Lục trị giá 200 tỉ MK đã nộp tại “tổ chức mậu dich thế giới - WTO” hôm Thứ Hai.
17/07/2018(Xem: 76)
HELSINKI - TT Trump và phái đoàn từ UK đã tới phi trường của thủ đô Finland lúc 9 giờ tối chủ nhật (giờ địa phương) khi nắng chưa tắt trên bán đảo Scandinavia – qua sáng Thứ Hai, phái đoàn Hoa Kỳ gồm cố vấn an ninh quốc gia John Bolton và ngoại trưởng Mike Pompeo đã đuợc tiếp đón tại tư dinh của TT Sauli Niinisto. 2 nguyên thủ hội đàm trong lúc cùng ăn sáng.
17/07/2018(Xem: 88)
NAIROBI - Trong chuyến đi Kenya đầu tiên từ ngày mãn nhiệm, ông Barack Obama công nhận tiến bộ tại xứ sở là quê nội của ông, nhờ thiện chí hợp tac giữa chính quyền và đối lập. TT thứ 45 tán dương TT Kenyatta và lãnh tụ đối lập Odinga về các hợp tác sau thời gian tranh chấp về kết quả bầu cử trong năm qua.
17/07/2018(Xem: 83)
LAHORE - Chủ tịch đảng PML Shehbaz Sharif hô hào nhà chức trách cung cấp các điều kiện giam giữ thích hộp với anh của ông là cựu Thủ Tướng Nawaz Sharif. Cha con ông Nawaz bị toà Pakistan kết án khiếm diện 10 năm tù và tiền phạt bằng 8 triệu pound sterling với cha, và 8 năm tù, 2 triệu pound với con gái Maryam.
17/07/2018(Xem: 105)
BEIJING - Trong lúc căng thẳng giao thương tiếp diễn với Hoa Kỳ, tăng trưởng GDP quý 2 của Hoa Lục đuợc ghi nhận ở mức 6.7%, là không dưới chỉ tiêu trên 6.5%, theo số liệu của thống kê chính thức.
17/07/2018(Xem: 72)
BEIJING - Dân số Hoa Lục tiếp tục lão hoá trong khi cơ quan thống kế ghi nhận sự sút giảm của đơn kết hôn và giấy khai sinh. HĐ Nhà Nước phỏng đoán 25% dân số toàn quốc vào thời điểm năm 2030 là 60 tuổi hay già hơn, theo tường thuật của báo Hong Kong.
17/07/2018(Xem: 65)
BEIJING - Các hoạt động giao thông vận tải bị gián đoạn vì mưa như thác đổ tại thủ đô và miền bắc Trung Cộng hôm Thứ Hai – 670 chuyến bay dự định cất cánh từ phi trường Beijing bị bãi bỏ. Không thấy tai nạn chết người vì thời tiết xấu trong khi Sở khí tượng báo trước đợt mưa lớn này có thể kéo dài 18 ngày.
17/07/2018(Xem: 69)
Nước sạch không còn dễ tìm, Liên Hợp Quốc lo ngại... Bản tin RTI ghi rằng sẽ rất khó đạt được mục tiêu tới năm 2030 mọi người dân trên thế giới đều được dùng nước sạch.
17/07/2018(Xem: 79)
Khoảng giữa tháng 07/2018, một cách thức mới trong việc truyền thuốc điều trị ung thư đã vượt qua giai đoạn ban đầu của thử nghiệm lâm sàng, thường là phase 0 hoặc phase 1, kiểm tra độ an toàn trên bệnh nhân. Nghiên cứu mới đã được xuất bản trên tạp chí Lancet để cộng đồng khoa học có thể tiếp cận, góp ý và cùng đưa thêm ý tưởng để phát triển.
17/07/2018(Xem: 135)
WASHINGTON -- Bông hồng đỏ từ Moscow đã gài vào Hoa Kỳ? Hoa Kỳ đã bắt 1 điệp viên Nga về lý do âm mưu ảnh hưởng chính trị. Phụ nữ Nga 29 tuổi này đang cư trú ở thủ đô Washington DC đã bị bắt và truy tố về âm mưu hoạt động như một tác nhân của chính phủ Nga trong khi móc nối với các công dân Mỹ và xâm nhập vào các nhóm chính trị Hoa Kỳ, theo hồ sơ Bộ Tư Pháp Mỹ hôm Thứ Hai.
17/07/2018(Xem: 232)
KANSAS CITY, Mo. -- Người quản lý một tiệm làm móng đã bị cáo buộc phóng hỏa, và trận lửa này đã làm chết 2 lính cửa hỏa ở Kansas City.
17/07/2018(Xem: 129)
HELSINKI - Trước lúc đối diện TT Nga, TT Trump đổ lỗi cho chính giới “ngu xuẩn” về tình hình tệ hại của quan hệ giữa Washington và Moscow – ông cũng đả kích cuộc điều tra kéo dài hơn 1 năm qua của công tố viên đặc biệt Robert Mueller là “tìm bắt phù thủy”.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 07/2018, công ty phân tích ứng dụng Sensor Tower công khai báo cáo mới nhất, cho thấy App Store của Apple tiếp tục bỏ xa đối thủ Google Play Store về mặt lợi nhuận.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, công nghệ True Tone trên những chiếc MacBook Pro sẽ hoạt động trên một số màn hình cắm ngoài. Theo đó, Apple đã công bố tài liệu tham khảo và trong đó có đề cập đến các loại màn hình sẽ hỗ trợ công nghệ True Tone, bao gồm: Thunderbolt Display của Apple, UltraFine 5K và UltraFine 4K của LG.
Khoảng giữa tháng 07/2018, khi doanh số của iPhone X đang có xu hướng chậm lại trước thời điểm Apple ra mắt các sản phẩm iPhone mới trong năm 2018, công ty lại tiếp tục phải đón nhận một tin không vui khác. Theo trang DigiTimes, nhiều đối tác cung ứng của Apple hiện đang tồn kho rất nhiều linh kiện sản xuất iPhone X.
Một trong những xu hướng nổi lên trong thời gian qua tại Thung lũng Silicon đó là tự phát triển chip của riêng mình, để không còn phải phụ thuộc vào các bên cung cấp thứ ba như Intel hay Qualcomm. Apple là một trong những công ty đầu tiên khởi xướng xu hướng, công ty đã bắt tay nghiên cứu chip của riêng mình từ năm 2018. Google cũng đã có những động thái ban đầu và Facebook cũng tương tự.
Tháng 07/2018, nhiều tháng trôi qua kể từ khi công bố kế hoạch vào tháng 01/2018, ứng dụng nhắn tin Nhật Bản là Line đã mở sàn giao dịch tiền mã hóa mới của mình ở mọi nơi, trừ Nhật và Bắc Mỹ.
Khoảng giữa tháng 07/2018, trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg, CEO Elon Musk cho biết Model 3 là đại diện cho “đặt cược cuối cùng” mà mọi người có thể mong đợi từ Tesla. Đây cũng chính là lộ trình CEO Elon Musk đã vạch ra trong cuốn sách nổi tiếng “Secret Tesla Motors Master Plan”, được ra mắt vào năm 2006.
Khoảng giữa tháng 07/2018, Samsung cho biết đã bắt đầu sản xuất hàng loạt bộ nhớ 3D V-NAND thế hệ thứ 5, với số lượng lớp bán dẫn tăng từ 64 lên 96 lớp, nhờ đó mật độ bộ nhớ tăng theo trong khi không ảnh hưởng nhiều đến độ bền, độ ổn định của các chip NAND sản xuất trên cùng tiến trình. Thế hệ bộ nhớ V-NAND 96 lớp được Samsung công bố từ tháng 08/2017, và đến tháng 07/2018 đã bước vào sản xuất.
Hàng năm, các nhà khoa học trên thế giới vẫn liên tục tìm ra các hợp chất hóa học mới. Công việc tiếp theo của họ là thử nghiệm xem các hợp chất mới có gây hại cho con người hay không, vì một số hợp chất chắc chắn có tiềm năng trở thành thuốc chữa bệnh cho con người.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một cách thức mới trong việc truyền thuốc điều trị ung thư đã vượt qua giai đoạn ban đầu của thử nghiệm lâm sàng, thường là phase 0 hoặc phase 1, kiểm tra độ an toàn trên bệnh nhân. Nghiên cứu mới đã được xuất bản trên tạp chí Lancet để cộng đồng khoa học có thể tiếp cận, góp ý và cùng đưa thêm ý tưởng để phát triển
Trước đây, một số nguồn tin cho rằng LG đang sản xuất màn hình OLED cho một mẫu iPhone mới. Đến tháng 07/2018, đã xuất hiện thêm những thông tin chi tiết hơn về vấn đề.
Gương mặt của mọi người hiện nay đã trở thành một loại dữ liệu mới, và Facebook hiện đang vận dụng nhiều phương thức gây tranh cãi để sử dụng dữ liệu gương mặt. Theresa Payton – cựu Giám đốc Thông tin Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Bush – hiện đang làm việc trên lĩnh vực an ninh mạng, đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về ý định của Facebook.
Một bãi cỏ mọc cao trong sân nhà là cơn ác mộng đối với bất cứ ai, nhổ cỏ là việc cực kỳ mệt mỏi, thậm chí dù có dùng máy cắt cỏ. Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 07/2018, Honda ra mắt loại máy mới, chắc chắn sẽ khiến việc cắt cỏ trở thành một thú vui
Có thể thấy, dường như chúng ta đang nghe ngày một nhiều về các căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên khắp thế giới: từ các đợt bùng phát gần đây như Ebola, Zika, Nipah, các chủng cúm H5N1, H1N1, H7N9 cho đến những virus như sốt xuất huyết hay thậm chí HIV...
Khoảng giữa tháng 07/2018, Brad Smith, Chủ tịch của tập đoàn Microsoft, cảnh báo nguy cơ những bằng chứng không chính xác từ công nghệ nhận diện gương mặt được các nhà chức trách sử dụng cho quá trình theo dõi, điều tra và bắt giữ cá nhân.
Cao ốc hay tòa nhà chọc trời đang dần trở thành thước đo cho sự phồn vinh của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Thế giới đang trong một cuộc chạy đua mới về số lượng các tòa nhà chọc trời. Thành tựu kiến trúc lớn nhất của mỗi quốc gia, mỗi nền kinh tế chính là những biểu tượng mà cả xã hội tôn vinh. Trải qua thời gian, những giá trị cũng dần thay đổi theo thời gian