Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Pháp: Tưởng Niệm Cố Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích

15/05/201615:52:00(Xem: 4578)

Pháp: Tưởng Niệm Cố Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích
.

PARIS (VB) -- Một buổi lễ tưởng niệm trong dịp 49 ngày từ trần của cố Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, do nhà báo Ca Dao tổ chức tại chùa Khánh Anh Bagneux, Pháp quốc, hôm 14-5-2016 đã có sự tham dự của khỏang 50-60 nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ.

Trong số người tham dự cũng có nhà văn Hồ Trường An, nhà bình luận Từ Thức, nhà văn Vũ Thư Hiên, nhà báo Bùi Tín...

Trong các cựu sinh viên thời Tổng Hội Sinh Viên VN tại Pháp những năm trước 1975 thấy có Lê Tài Điển, Huỳnh Hùng, Nguyễn Gia Kiểng...

Tiếp theo ông Nguyễn Kim Cương, một người cháu của GS Nguyễn Ngọc Bích, đại diện tang gia có lời tạ ơn và phát biểu, đặc biệt có một số chi tiết về cố Giáo sư ịt được biết hay nhắc tới.
.

Bài phát biểu của ông Nguyễn Kim Cương như sau:

Kính thưa
Quý vị đại diện các Hội đoàn, Quý thân hữu,
Nhà Phật đã dậy chúng ta câu “Hữu sanh, hữu tử, hữu luân hồi”. Vẫn biết sanh tử là luật tự nhiên của Tạo Hóa, nhất là ở cái tuổi tám mươi, cái tuổi đã được coi là ngưỡng cửa của thượng thọ. Sự ra đi ở tuổi đó thường chỉ để lại cho gia đình họ hàng bạn bè thân thuộc ít nhiều thương nhớ, ít nhiều luyến tiếc khi cùng nhau ôn lại những kỷ niệm vui buồn, những thành quả tốt lành trong đời người quá cố.

Nhưng trong trường hợp Ô. Nguyễn Ngọc Bích, chúng tôi cảm thấy sự ra đi của Ông đã để lại một cái gì khác hơn nữa, một tình cảm khó diễn tả, một tâm tư thật đặc biệt cho gia đình, họ hàng cũng như cho bạn bè, thân hũu, qua những bài điếu văn bày tỏ cảm xúc của những người hoặc đã biết Ông từ mấy chục năm, hoặc chỉ mới quen gần đây.
blank
.
Ô. Bích đã giã từ chúng ta một cách quá ư đột ngột. Mới trước đó khoảng hai tuần, Ông vừa bay sang California để giới thiệu bộ sách sử VN của một người bạn. Ông vẫn khỏe mạnh, giọng nói sang sảng, nụ cười tươi sáng. Sau đó nghe tin Ông sẽ sang Manila để họp tranh đấu cho chủ quyền của VN trên các quần đảo HS-TS. Và ngay sau đó thì...tin dữ đến. Chắc có nhiều người cũng đã ở vào hoàn cảnh “tin dữ đi mau, tin họp đi sau...”.
Là một người cháu của Ô. Bích, cảm giác đầu tiên của tôi khi nhận được hung tin từ Hoa kỳ là bàng hoàng, xúc động và thương cảm trước sự ra đi bất ngờ của một người Chú thân quý. Rồi xúc động từ từ nhường chỗ cho trống vắng, cho mất mát, hụt hẫng, khi nhìn lại những việc Chú đã làm, bao nhiêu việc còn dang dở, mà người cột trụ, người có nhiều khả năng, người đắc lực, nhiều tâm huyết lại ra đi...
Nhưng sau đó, khi đã bình tâm lại được, thì tôi cảm thấy khâm phục, khâm phục tư cách, con người khà ái của Chú, khâm phục sự nghiệp lớn lao của Chú, một sự nghiệp khó ai có thể nghĩ là một cá nhân có thể làm nên vì nó bao gồm nhiều lãnh vực to tát khác nhau như thơ văn, giáo dục, truyền thông, phiên dịch, ngôn ngữ, phim ảnh, âm nhạc, xã hội, chính trị v.v.
.
Càng khâm phục lại càng cảm thấy thương tiếc, vì con người đã làm nên sự nghiệp đồ sộ đó lúc nào cũng hiền hòa, bao dung, cởi mở, sẵn sàng giúp người, giúp đời một cách hăng say, dấn thân trọn vẹn, không nề hà công sức cho dù tuổi đã cao.
Hôm nay, chúng ta gặp nhau đây để tưởng niệm Ông Nguyễn Ngọc Bích nhân lễ 49 ngày cùng với các thân hữu khắp nơi trên thế giới, để cùng nhau ôn lại những kỷ niệm với Ô.Bích, trao đồi một vài khía cạnh về cuộc đời, sự nghiệp Ô.Bích. Mỗi người trong chúng ta chắc sẽ góp được một phần nhỏ nhoi, vì những việc làm của Ông quá đa dạng, tầm hiểu biết của Ông quá phong phú, môi trường hoạt động cùa Ông quá rộng lớn, còn giới quen biết Ông thì tản mát khắp nơi trên thế giới.
.
Tôi xin phép được đóng góp vài chi tiết có lẽ ít được nhắc tới về Ô. Bích.

Ông Bích học chương trình Pháp từ nhỏ, ở trường J.J. Rousseau Saigon, hồi đó có tên là Chasseloup-Laubat, trên tôi 7 lớp. Ông luôn là một học sinh xuất sắc về văn chương, sinh ngữ, do đó đã được trường tuyển lựa vào học ban “classique”, ban cổ điển, chuyên về văn chương, cổ ngữ thay vì ban “moderne” chuyên về khoa học như đa số các học sinh khác. Ông đậu Tú Tài pháp ban Triết năm 1956 với Mention Bien. Do đó, ngoài sự kiện Ông thông thạo các sinh ngữ u Châu như Pháp, Anh, Đức, Nga, Y Pha Nho, Ông còn có một căn bản vững vàng về cổ ngữ La Tinh và Hy Lạp. Sau Tú Tài, ông đi du học Hoa Kỳ và chỉ 2 năm sau, năm 1958, Ông đã tốt nghiệp BA, khoa Chính Trị Kinh Tế tại Đại Học Princeton nổi tiếng Hoa Kỳ, thay vì cần phải 3 hoặc 4 năm như trung bình các sinh viên khác.
.

Nhưng không phải vì chỉ học chương trình Pháp, du học Mỹ, vì biết nhiều sinh ngữ, cổ ngữ Tây Phương là Ông không biết gì, không quan tâm gì tới tiếng Việt, tới sinh ngữ, cổ ngữ Á Châu. Ông đã có rất nhiều bài biên khảo giá trị về thơ văn tiếng Việt, ngữ học tiếng Việt, đã tham gia soạn thảo tự điển chữ nôm, cồ ngữ của VN. Ngoài ra, Ông còn biết chữ nho, tiếng Nhật, tiếng Trung Hoa. Khả năng đặc biệt của Ông về chữ nho, chữ nôm tôi nghĩ có lẽ là do truyền thống gia đình nho giáo. Thân phụ Ông Bích làm Tuần Phủ, đã là tri phủ phủ Kiến Xương thuộc tỉnh Thái Bình và đã được dân làng Phú Mỹ ở Thái Bình lập đền thờ vì nhớ tới công đức đã cứu giúp dân làng. Sau năm 1954, đền thờ này bị nhà cầm quyền phá đi, nhưng đến thời đổi mới, dường như dân làng đã góp công sức xây dựng trở lại để tiếp tục hương khói.
.
Ông nội Ông Bích và cũng là cụ nội chúng tôi, là một cụ đồ nho, đã dậy chữ nho cho rất nhiều khóa sinh sau đó đã thành danh. Lòng ham thích,yêu mến chữ nho và chữ nôm của Ông Bích như vậy cũng không có gì đáng ngạc nhiên. Và cũng không có gì ngạc nhiên khi chúng ta thấy Ông Bích hát quan họ dễ dàng, say đắm, vì quê quán Ông là Bắc Ninh, làng Yên Mẫn, gần Cầu Lim, cái nôi của điệu hát trữ tình này.
.

Thời còn là sinh viên, Ông Bích được bạn bè nhớ tới như một người luôn luôn dính liền với một quyển sách đang đọc. Khi đi chơi, lúc ăn uống với bạn bè, khi di chuyển, Ông luôn luôn cầm một quyển sách trên tay, thay vì cầm tay bạn gái như những người cùng lứa. Ông vừa đi vừa đọc, vừa ăn vừa đọc, vừa nói chuyện vừa đọc sách, mà vẫn vui vẻ, không làm mất lòng ai, vẫn được mọi người quý mến. Dù là một đứa cháu kém Ông tám tuổi, ngay từ lúc còn nhỏ, tôi không bao giờ cảm thấy có bức tường tuổi tác ngăn cách giữa chú cháu, và luôn cảm thấy Ông như một người thân cùng trang lứa, có thể hòa đồng, giãi bày cởi mở dễ dàng.


.

Năm 1972, không hẹn hò gì nhau, hai chú cháu chúng tôi cùng về nước làm việc.Ông về nước với rất nhiều sách. Cả một thư viện ! Tôi có cảm tưởng Ông không mang đồ vật gì khác về theo, ngoài sách ra. Ông lo về Truyền Thông, Giáo Dục còn tôi ở bên Kinh Tế, Kế Hoạch nên cũng ít có dịp gặp nhau trong công việc, ngoại trừ khi giỗ, Tết. Lúc đó là lúc Ông vừa học tiếng Trung Hoa tại Bộ Ngoại Giao, vừa trách nhiệm về Thông Tin Quốc Ngoại, vừa lo thành lập viện đại học Cửu Long.
.

Vào giữa tháng tư năm 75, khi tình hình quân sự đã nguy ngập, khi di tản đã là vấn đề đầu lưỡi của người dân Saigon, Ông đã được chỉ định đi công tác ở Hoa Kỳ. Ông đã bay sang Hoa Kỳ vào thời điểm đó. Khi thi hành công tác, trước ai hết, Ông biết rõ số phận VNCH đã ngã ngũ. Nhưng khi xong công tác, Ông đã đáp chuyến máy bay dân sự chót từ Hoa Kỳ về lại Saigon ngày 27 tháng tư năm 1975 đề phúc trình. Phúc trình cho ai vào thời điểm đó, lúc rã ngũ, tan hàng? Có lẽ Ông không cần biết. Chuyến trở về của Ông làm tôi bất ngờ và nể phục. Vì là người trong gia đình, tôi biết lúc đó Ông không hề có nhu cầu phải trở về để lo toan cho người thân di tản. Ông có rất nhiều anh chị em đang sống tại Saigon, đều là những người quen nhiều biết rộng, có phần hơn Ông, và việc Ông trở về VN ngày 27 tháng tư năm 1975 chắc chắn không giúp ích gì thêm cho việc tìm đường di tản cho gia đình. Và Ông cũng không trở về để mưu cầu một chức vụ mới nào vào lúc tranh tối tranh sáng, vì lập trường của Ông luôn rất minh bạch, như quãng đời của Ông sau 1975 đã chứng minh. Ở trong hoàn cảnh đó, Ông có đầy đủ lý do để ở lại Hoa Kỳ sau công tác, chẳng hạn như để đón tiếp hữu hiệu hơn những người sang tỵ nạn. Nhưng với tinh thần trách nhiệm cao của một người cán bộ, đã xong công tác thì phải trở về phúc trình, Ông đã lưạ chọn trở về nước lúc dầu sôi lửa bỏng.
.

Giản dị và trong sáng. Như tâm hồn Ông.
Thẳng thắn và can trường. Như con người Ông.
.

Sau năm 1975, Ông sống thế nào, đã làm những gì, lập trường ra sao, mọi người trong chúng ta cũng đều đã rõ. Theo thiển ý, Ông đã có hành xử của một “Kẻ Sĩ” đích thực, như Nguyễn Công Trứ đã miêu tả :
.

“Vũ trụ chi gian giai phận sự Xin tạm dịch:Việc khó trên đời là phận sự
Nam nhi đáo thử thị hào hùng” Làm trai như vậy thật hào hùng
.
Đó chính là Ông Bích. Ông không bao giờ từ nan một việc gì, bất kể khó khăn, bất kể Ông đang bận bịu hay rảnh rỗi, đang khoẻ mạnh hay đau yếu, nếu việc đó giúp ích được một chút gì cho cộng đồng, cho đất nước, cho đời, cho văn học. Ai nhờ Ông nhận ngay, làm ngay. Không ai nhờ, Ông cũng xung phong làm. Vì Ông coi đó là phận sự của mình.
.

Trên địa hạt gia đình, mặc dù họ hàng rộng lớn bị phân tán khắp thế giới, ít có dịp liên lạc, Ông cũng luôn luôn là một người thân đầy ưu ái. Dù đa đoan công việc, lúc nào Ông cũng sẵn sàng mở rộng vòng tay tiếp đón họ hàng phương xa tới, với nụ cười hiền hòa thắm thiết, xuất phát tự trong tâm, đúng như Pháp Danh Tâm Thiện Đức Phật đã ban cho Ông. Và Ông không bao giờ quên dành chút thời giờ thăm hỏi bà con họ hàng khi có dịp tới một nơi nào. Nhưng Ông không bao giờ quên công việc sưu khảo, tìm kiếm, thu thập các tài liệu cổ liên hệ tới VN tản mác khắp thế giới. Một lần từ Hoa Kỳ qua Pháp, Ông nói với tôi sẽ phải ghé qua Espagne. Không phải để coi đấu bò hay tắm biển như mọi người, mà để tìm tới mấy tu viện, để tham khảo một số tài liệu cổ về VN do các giáo sĩ người Y Pha Nho mang về lúc qua VN truyền đạo vào thế kỷ 18 và 19. Con người Ông Bích là như vậy.
.

Và tôi càng cảm nhận rõ ràng lẽ huyền diệu của trời đất, vì thấy cuộc ra đi của Ông, dù quá đường đột, bất ngờ, thật ra lại rất đẹp, rất ý nghiã, thật xúc tích như cuộc đời Ông, và thật xứng đáng với con người Ông. Ông Bích đã từ giã cõi đời trần tục này từ trên cao chín từng mây, từ trên tầng thượng, thanh tao, cao cả như nhân cách Ông. Ông ra đi một cách nhanh chóng như Ông vẫn nhanh nhẹn giúp đời, giúp người. Ra đi nhẹ nhàng, bình thản, như tâm tư Ông. Và Ông đã ngã xuống trên đường tranh đấu, trên đường bay hướng về quê hương, hướng về biển Đông, như tâm tư Ông không phút nào nguôi nghỉ.
Sau 74 anh hùng VNCH đã hy sinh cho Hoàng Sa, Ông chính là người chiến sĩ VNCH thứ 75 đã gục ngã cho cuộc đấu tranh dành lại chủ quyền đất nước trên biển đảo.
.
“Nhân sanh tự cổ thùy vô tử”, Xưa nay hỏi có ai không chết?
Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh” Hãy để lòng son chiếu sử xanh
.

Tiết khí của một Văn ThiênTường đời Nam Tống đã được thể hiện sung mãn suốt cuộc đời Ông. Ông đã ra đi, để lại một tấm lòng son sắt với đất nước, không phai lạt với thời gian, và không hổ thẹn với sử xanh. Ông cũng để lại cho hậu thế một sự nghiệp văn hóa đồ sộ cùng tấm gương "tiết khí" của một “kẻ sĩ” chân thực, ngay từ thuở xa xưa đã hiếm hoi, vẫn còn sót lại tới ngày nay.

Và đáng trân quý nhất, Chú đã để lại cho chúng cháu, và cho tất cả những ai mở tâm đón nhận, hình ảnh một nụ cười hiền hòa, thân ái, thể hiện một tinh thần độ lượng, bao dung, và một tấm lòng chan hòa tình thương, thương người. thương đời.
Cháu xin kính viếng Chú đôi câu đối :
.
Tám Mươi Năm Giữ Vẹn Tấm Lòng Son,
Ngời Gương Ngọc Bích Vị Quê Hương Quản Chi Đầu Bạc Trắng
.
Vài Chục Quyển Vang Danh Tài Uyên Bác,
Rõ Người Tâm Thiện Tràn Nhân Ái Lưu Mãi Nụ Cười Hiền
.
Chúng tôi xin đại diện cho gia đình Ông Nguyễn Ngọc Bích có lời cảm tạ Quý đại diện hội đoàn, Quý thân hữu xa gần, đã có lòng tới đây dự lễ tưởng niệm Ông Nguyễn Ngọc Bích vào dịp lễ 49 ngày.
.
Sự hiện diện của Quý vị là một hỗ trợ tinh thần lớn lao cho gia đình chúng tôi và đặc biệt là niềm an ủi quý giá cho Bà Nguyễn Ngọc Bích là TS Đào Thị Hợi và đồng thời cũng là một khích lệ đặc biệt cho tất cả những ai đã cùng Ông N.N.Bích dấn thân hoạt động trong mọi lãnh vực, ở khắp nơi trên thế giới.

Xin đa tạ.


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,