Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

'quyền Được Chết' Ở Oregon

12/11/200400:00:00(Xem: 5083)
Mười năm trước, cũng vào tháng 11, ngày 8 năm 1994, Oregon trở thành tiểu bang đầu tiên ở Hoa Kỳ, và là chính quyền dân cử đầu tiên trên thế giới, hợp pháp hóa quyền được chết với sự giúp đỡ của y bác sĩ. "Quyền Được Chết" được pháp lịnh hóa với tên gọi "physician assisted suicide" - nôm na tiếng Việt gọi đó là 'quyền được tự vẫn với sự đồng ý của các vị lương y.' Ba chữ trong cụm từ khắc nghiệt này nếu không đứng kề bên nhau sẽ là những từ ngữ thường gặp trên báo chí hằng ngày - Physician; Assist, Suicide - chúng mô tả thật đậm nét nếp sinh hoạt và lối sống của người dân Hoa Kỳ; nhưng khi những nhà làm Luật quyết định nối kết những từ ngữ này lại với nhau và đóng con dấu đỏ quyền lực trên văn bản pháp lý công nhận quyền làm người lạ lùng này, tranh cãi đã không ngừng nổ ra trong suốt 10 năm qua.
Câu chuyện dài đầy lý sự giữa cái chết và sự sống mới đây lại bùng lên khi thống đốc tiểu bang, ông Kulongoski, chính thức lên tiếng chỉ trích ngài bộ trưởng bộ Tư Pháp Hoa Kỳ John Ashcoft về lời đề nghị của ông này yêu cầu Tòa Án Tối Cao Liên Bang loại bỏ bộ luật Tự Vẫn có Cố Vấn của tiểu bang Oregon. Lời chỉ trích được đưa ra chỉ vài giờ trước khi ngài bộ trưởng tư pháp từ nhiệm.
Quyền được chọn cái chết được mệnh danh là "quyền sống" hợp lý và hợp pháp của Oregon. Loại quyền này trang bị cho tiểu bang Oregon độc chiêu từ trước đến nay chưa ai dám nhìn nhận công lực của nó. Mặc dù các dân tộc trên thế giới đã có nhiều kinh nghiệm với một hình thái tương tự là việc chọn cái chết không đau đớn, và ngay cả Hòa Lan, đất nước nổi tiếng với nhiều loại luật "lập dị" cũng chỉ dám hợp thức hóa "không chính thức" việc chọn cái chết không đau đớn dưới sự số vấn của thầy thuốc dành cho trẻ em, những người bị các chứng bệnh gây đau đớn kinh niên, và người bị bệnh trầm cảm nặng. Với sự biểu quyết của cộng đồng cử tri, Oregon cho phép các bác sĩ giúp chấm dứt đời sống của những bệnh nhân bị đau đớn hành hạ nhanh hơn. Tính từ năm 1998 đến nay đã có hơn 170 người sử dụng bộ luật này để chia tay với cuộc đời. Đa số họ là những bệnh nhân bị bệnh ung thư.
Bằng lập luận về cách sử dụng quyền làm người hữu hiệu nhất là giúp bệnh nhân tránh được những cơn đau đớn dày vò thể xác và sự tuyệt vọng, người dân Oregon đã hai lần chính thức ủng hộ bộ luật về quyền tự sát hợp pháp kể trên, bất kể chính quyền Liên bang với sự can thiệp của những người đứng đầu ngành tư pháp mà cụ thể là lời đề nghị của ngài John Ashcroft mới đây với Tòa Án Tối Cao Liên Bang. Phải chăng khi con người đặt những giá trị nhân bản lên trên tất cả các giá trị tôn giáo, xã hội khác, biên giới giữa cái chết và sự sống đang bị xóa mờ, hay những định nghĩa về các hành vi và và tin tưởng của con người vào một quyền năng linh thiêng khác không còn quan trọng nào nữa"
Thực ra, nếu quả đúng như vậy, chúng ta, người chọn cái chết kiểu này hay người đồng lõa cho một kiểu chết hợp pháp kiểu Oregon, vẫn phải chấp nhận một định nghĩa khác bằng ngôn ngữ khoa học được dẫn giải với những lý lẽ pháp luật về một quyết định mà chỉ bản thân người chết mới biết rõ đúng hay sai. Đó là định nghĩa về Physician-assisted suicide.
Trước hết, bạn đọc cần phân biệt rõ sự khác nhau giữa physician-assisted suicide - chọn cái chết có sự cố vấn của lương y và refusing medical treatment - từ chối sự chữa trị bằng các phương tiện y khoa có thể kéo dài sự sống. Việc chọn cái chết với sự cố vấn của các y bác sĩ liên quan đến vấn đề sử dụng các loại thuốc độc gây hại hay gây ra cái chết được bác sĩ mô tả và dẫn giải cho bệnh nhân để họ bằng sự hiểu biết có thể chọn hay dự định chọn phương pháp sử dụng các dược liệu để bày tỏ ước muốn hoặc chọn hình thức "tự tử." Trái lại, việc từ chối sử dụng các phương tiện y khoa, như ống dẫn thở, máy trợ tim hoặc các loại dược liệu tăng cường sức lực đã cạn kiệt của bệnh nhân để chấm dứt đời sống của họ khác với tự vẫn có cố vấn và đã được sử dụng như một biện pháp hợp pháp áp dụng ở tất cả các tiểu bang của Hoa Kỳ. Mục đích của việc từ chối sử dụng các phương tiện y khoa không nhằm chấm dứt đời sống con người, mà là sự đồng ý chọn cái chết tự nhiên, trái hẳn với việc tự tử có sự hẫu thuẫn của bác sĩ là nhằm kết thúc nhanh chóng đời sống của bệnh nhân. Một hình thức chọn cái chết nhẹ nhàng, không đau đớn và thường dành cho người mắc bệnh không thể chữa khỏi, đã cao tuổi là Euthanasia - cái chết không đau đớn. Phương pháp này cũng khác biệt với phương pháp tự nguyện chọn cái chết hợp pháp kể trên vì hầu hết các trường hợp, trên 80% như ở Hòa Lan, bệnh nhân không yêu cầu được chết.

Trở lại với vấn đề quyền con người, kể cả quyền được chọn cái chết, chúng ta có lẽ đã tự hỏi "Phải chăng đây cũng là một thứ human right - quyền con người"" Lịch sử của Oregon về vấn đề được tranh cãi đã chứng minh quả thật đây là quyền của con người, yêu cầu về cách chọn lựa tốt hơn cho chính họ, dù không phải để sống tốt hơn mà chết tốt hơn. Bộ luật về cái chết với phẩm cách - The Oregon's Death with Dignity Act - là sáng kiến của cư dân tiểu bang Oregon. Bộ Luật này được thông qua lần đầu tiên với các phiếu bầu của cử tri có tỉ lệ 51% chấp thuận và 49% chống đối. Việc thực thi bộ luật ngay sau đó bị hoãn lại bằng một pháp lệnh. Tiếp theo là hằng loạt các biên bản báo cáo, gồm một bộ kiến nghị bị Tòa Án Tối Cao Hoa Kỳ bác bỏ, các đơn chống án trong phiên tòa cuối cùng ở vòng thứ 9 đã nhấc được rào cản pháp lệnh vào ngày 27 tháng 10 năm 1997 và quền được tự vẫn với sự trợ giúp của y sĩ từ đó trở thành một biện pháp hợp thức hóa giúp chấm dứt đời sống bệnh tật của bệnh nhân ở Oregon. Sau đó, vào tháng 11 cùng năm, Measure 51 (Dự Luật 51) được ghi vào danh sách bầu cử để tham khảo ý kiến của người dân Oregon. Năm đó, các cử tri đã quyết định duy trì bộ luật với tỉ số phiếu bầu thuận là 60% trên tổng số người đi bầu.
Song song với sự kiện Oregon, trong một phiên tòa tối cao nổi tiếng 1997, vụ Washington v. Glucksberg, về vấn đề tự tử có sự cố vấn của y sĩ đã bị từ chối công nhận là một loại quyền hợp hiến ở Hoa Kỳ vì "quyền được tự xử mâu thuẫn với quyền được sống được công nhận trong hệ thống hiến pháp Cái chết tự nó là chung cục của các loại quyền hạn, chứ không phải sự chiến thắng của một thứ quyền vượt lên trên một thứ quyền nào khác." Vào năm này, toà án tối cao Liên Bang Hoa Kỳ ủng hộ cả các đạo luật của cả hai tiểu bang New York và Washington chống lại việc công nhận quyền tự sát của bệnh nhân trong tất cả các tình huống với đa số phiếu đồng thuận 9-0. Theo phán quyết này "quyền được chết" không phải là quyền được hiến pháp bảo vệ.
Dựa trên những lập luận nào cho đến nay Hiến Pháp, đúng hơn những nhà làm luật của Hoa Kỳ vẫn cho rằng việc hợp pháp hóa vấn đề chọn cái chết là một quyết định nguy hiểm" Những người chống lại yêu cầu được tự tử với sự cố vấn của thầy thuốc e ngại rằng đằng sau những ý nguyện có vẻ hợp lý là sự lạm dụng sự tinh thần không ổn định của bệnh nhân, và điều này có thể xảy ra nếu đòi hỏi này được thông qua bằng lưỡi đao pháp luật. Bên cạnh những ảnh hưởng nguy hiểm trong phạm vi có thể diễn giải của các thẩm phán và những người không ủng hộ biện pháp này người ta còn lo ngại những hậu quả đáng quan tâm hơn từ hành vi của dân chúng đối với vấn đề tự tử. Ba trong số những quan ngại ấy biểu hiện trong những tình huống như sau:
1. Quyền lực và nhiều loại sức ép đặt trên lương tri của giới y sĩ và đường hướng ảnh hưởng của những yếu tố này đối với vai trò của người mang trọng trách chữa bệnh cho người khác.
2. Vấn đề bảo vệ những nhóm người dễ bị thương tổn một khi bộ luật về quyền được chọn cái chết được thông qua gồm những người nghèo khổ, người già cả, người bị tàn tật do những sai lầm, sự lạm dụng và sự bỏ mặc của những người chung quanh. (Bất luận chúng ta đã sắp đặt các hướng dẫn kỹ lưỡng như thế nào, việc tự vẫn với sự ưng thuận của bác sĩ và việc chọn cái chết ít đau đớn sẽ không tránh khỏi khuynh hướng phân biệt đối xử và bất bình đẳng trong xã hội khi thực hiện những quyết định này qua việc cung cấp những dịch vụ trong tất cả các phạm vi của xã hội, nhất là trong lĩnh vực chăm sóc y tế.
3. Chăm sóc bệnh nhân hay cung cấp các nhu cầu y tế đòi hỏi sự kềm chế. Mối quan tâm ngày càng tăng về các chi phí y tế là động lực thúc đẩy các nguy cơ mà tiêu biểu là việc hợp pháp hóa việc tự vẫn có sự đồng thuận của y giới và yêu cầu một cái chết nhẹ nhàng.
Mối quan tâm chính về vấn đề chọn cái chết với sự cố vấn của thầy thuốc là việc khả năng không thể sáng tạo các điều kiện an toàn cho bệnh nhân cũng như vấn đề tự sát ở bất cứ các giới hạn khác. Khi phán quyết bộ luật này của tiểu bang Oregon là vi hiến, thẩm phán của phiên tòa cấp Liêng bang lý luận rằng nếu vấn đề tự vẫn có cố vấn của thầy thuốc được pháp lý hóa, quyền tự sát sẽ phải được công nhận ở mọi nơi, được áp dụng cho mọi người. Như vậy, phải chăng quyền được chết với sự trợ giúp của y sĩ là đúng đắn" Câu trả lời còn đợi nhiều yếu tố quyết định, nhưng có một điều không thể chối cãi là khi việc này được chọn hay hành xử như những loại quyền con người khác, các biện pháp an toàn sẽ mất đi hiệu lực.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một tuyệt phẩm thi ca gồm những bài thơ dị thường chưa bao giờ xuất hiện bất cứ đâu, viết bởi một thi sĩ dị thường. Tựa: Tuệ Sỹ Ba ngôn ngữ: Việt - Anh - Nhật Dịch sang tiếng Anh: Nguyễn Phước Nguyên Dịch sang tiếng Nhật: G/s Bùi Chí Trung Biên tập: Đào Nguyên Dạ Thảo
Mùa thu là cơ hội bước sang trang mới khi nhiệt độ bắt đầu dịu lại. Trong mùa này, người dân California không cần mở điều hòa không khí lớn hết cỡ và cũng còn quá sớm để lo chạy máy sưởi.
Garden Grove xin mời cộng đồng tham gia chương trình đóng góp tặng quà cuối năm nhằm mang lại niềm vui, hy vọng và giúp đỡ cho những trẻ em địa phương không có quà trong mùa lễ Noel.
Ngồi niệm Phật miên man, dù cố tâm vào Phật hiệu nhưng hôm nay vẫn không sao “ nhập” được, đầu óc nó cứ văng vẳng lời anh nó lúc sáng: - Tu hú chứ tu gì mầy!
Một đường dây buôn người bán qua TQ do một phụ nữ Việt là nạn nhân buôn người trước đây tổ chức vừa bị phát hiện và bắt 2 người tại tỉnh Nghệ An, miền Trung Việt Nam, theo bản tin hôm 5 tháng 12 của Báo Dân Trí cho biết.
Điều trần luận tội đầu tiên của Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện đã nhanh chóng nổ ra cuộc đấu đá nội bộ đảng phái hôm Thứ Tư, 4 tháng 12 năm 2019, khi các nhà Dân Chủ cáo buộc rằng Tổng Thống Donald Trump phải bị truất phế khỏi chức vụ vì tranh thủ sự can thiệp của nước ngoài vào cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ và đảng Cộng Hòa giận dữ vặn lại không có căn cứ cho hành động quyết liệt như vậy.
Đó là cuộc khảo sát của công ty tài chánh WalletHub đối với 182 thành phố khắp Hoa Kỳ, để xếp thứ tự an toàn nhất cho tới bất an nhất. Cuộc nghiên cứu dựa trên 41 thước đo liên hệ tới an toàn
Cảnh sát đã bắn chết một người đàn ông cầm dao tại El Monte, Nam California hôm Thứ Hai.
Một phần thưởng 50,000 đô la được đưa ra để bắt một người đàn ông của thành phố Burnaby đã bị truy nã trước đây vì tội rửa tiền như một phần của nhóm tội phạm có tổ chức người Việt Nam hoạt động tại Canada và Hoa Kỳ.
DB Rick Miller thuộc Đảng Cộng Hòa, đại diện khu vực Sugar Land, đã bị phản ứng gay gắt sau khi ông chụp mũ các đối thủ tranh ghế ông chỉ vì họ là người Mỹ gốc Á trong địa hạt đông ngưởi gốc Á.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.