Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thiên Tai Và Nhân Họa Tại Haiti

16/01/201000:00:00(Xem: 8897)

Thiên Tai và Nhân Họa tại Haiti

Nguyễn Xuân Nghĩa

...đứng đầu thế giới về tệ nạn tham nhũng...

Vừa bước vào năm mới, thủ đô Port-au-Prince của xứ Haiti đã bị một trận động đất với cường độ 7.0 trên địa chấn kế.
Từ dinh Tổng thống đến trụ sở Liên hiệp quốc, nhà thờ, nhà thương, nhà tù, khu ổ chuột, xóm nhà lá,... nơi nào cũng bị thiệt hại và Thủ tướng Jean-Max Bellerive dự đoán số tử vong sẽ vượt trăm ngàn người. Nhiều chuyên gia cũng xác nhận như vậy vì tâm điểm cùa động đất ở quá gần. Sau cơn địa chấn, hàng loạt những trận dư chấn vẫn còn làm thủ đô rung chuyển...
Các quốc gia và tổ chức quốc tế lập tức phát động kế hoạch cứu trợ, nhưng với nạn nhân đang bị vùi dưới gạch vụn thì việc cấp cứu vẫn là quá chậm. Và họ oán chính quyền, khi đó cũng đang bị chấn động vì công sở có khi đã sụp đổ, việc liên lạc để thẩm định và ứng phó bị cản trở.
Trận động đất chỉ là một trong nhiều tai họa đã giáng xuống đảo quốc nằm trong vịnh Caribbean, giữa Cuba và sát với Cộng hoà Dominican, cách Florida của Hoa Kỳ có mấy trăm cây số.
Haiti là một xứ không may, một bậc thềm của địa ngục ngay từ lịch sử.
Trong cái trớn của cuộc Cách mạng Pháp, và sau 13 năm chiến tranh, Haiti tuyên bố độc lập với Đế quốc Pháp vào năm 1804. Lực lượng nổi dậy là gốc nô lệ từ Phi châu, họ đánh đuổi các thành phần địa chủ và lãnh tụ chính trị của chế độ thực dân. Đây là cuộc khởi nghĩa thành công đầu tiên của dân nô lệ trên thế giới, và để thành lập một quốc gia đầu tiên do dân nô lệ cầm quyền trên Tây bán cầu.
Chính là thành tích ấy mới khiến các đế quốc khác và giới khai thác nô lệ trên các thuộc địa Âu châu tại Trung Nam Mỹ mới lo ngại. Họ tránh không liên lạc và công nhận Haiti. Hoa Kỳ chỉ chính thức công nhận xứ này năm 1860, sau khi nước Mỹ đã vượt qua trận Nội chiến vì muốn xoá bỏ chế độ nô lệ.
Bị cô lập quá lâu như vậy, Haiti chật hẹp, nghèo nàn và thưa thớt dân cư càng khó phát triển nhờ buôn bán và liên lạc với bên ngoài. Chẳng hạn, để xuất cảng một chút nông sản qua Pháp, Haiti phải bồi thường tiền truất hữu đất đai của các địa chủ Pháp. Vốn chỉ trồng mía, xứ này hết nhân công nô lệ cho các ruộng mía và đất đai giành lại được thì chia thành từng mảnh nhỏ cho cư dân cào xới qua ngày.
Tai họa thứ hai là nạn... độc tài nội hóa của các lãnh tụ. Nổi tiếng nhất là cha con Francois và Jean-Claude Duvalier ("Papa Doc"và "Baby Doc") theo nhau cai trị từ 1957 đến 1986. Triều đại này còn có lực lượng bảo vệ là "Dân quân Thiện nguyện", khét tiếng dưới hỗn danh là "Tontons Macoutes", những hung thần chỉ nhận lệnh từ cha con Duvalier, và có toàn quyền sinh sát. Kế tiếp ba chục năm hắc ám của hai lãnh tụ này là hơn hai chục năm hỗn loạn với các tướng tá rồi các tổng thống được dân bầu lên mà không có thực quyền, và lại bị lật đổ. Trước đương kim Tổng thống là René Preval thì có Jean-Bertrand Aristide, được bầu lên hai lần và bị lật đổ hai lần.
Bị cô lập, bị bỏ đói, rồi bị nội loạn vì các lãnh tụ tranh quyền, Cộng hòa Haiti cứ vậy mà chìm xuống đáy. Có mức sống dân cư thấp nhất Tây bán cầu, đứng đầu thế giới về tệ nạn tham nhũng, Haiti cũng là hang ổ của buôn lậu và băng đảng tội ác, gần phân nửa dân số 10 triệu vẫn còn thất học. Xã hội là nơi du đãng tung hoành, nếu không bị loạn vì đảo chánh. Tài sản quốc gia thì tập trung trong tay một thiểu số, sống rất vương giả tại các thành phố.
Vì nằm tại một vị trí địa dư chiến lược đối với Hoa Kỳ, Haiti thường xuyên được Mỹ chiếu cố, và đưa quân can thiệp nhiều lần, như vào các năm 1915-1934 hoặc năm 1994 dưới thời Tổng thống Clinton. Haiti là cửa ngõ của thương thuyền Hoa Kỳ từ vùng châu thổ sông Mississippi tiến ra các thị trường quốc tế và xuống tới Mỹ châu La tinh, nhưng cũng có thể là trạm trung chuyển ma túy từ Nam Mỹ vào thị trường Hoa Kỳ. Chưa nói đến di dân nhập lập hay các băng  đảng tội ác.  Vì vậy, Chính quyền nào tại Washington cũng phải quan tâm đến Haiti.
Không chỉ bị tai họa do con người gây ra, Haiti còn là nơi thường xuyên bị thiên tai vì yếu tố địa dư khí hậu. Haiti nằm trên đường quét của các trận bão nhiệt đới, từ Đại Tây dương thồi vào trước khi tới Cuba, Mexico hoặc quạt lên hướng Tây-Bắc vào lãnh thổ Hoa Kỳ. Lãnh thổ với diện tích rừng bị tiêu hủy càng dễ bị tàn phá bởi cuồng phong, lũ lụt. Đã thế, xứ này lại nằm trên lằn rãnh giữa hai tảng địa chất ưa cọ sát, và gây ra động đất. Cơn địa chấn 12 tháng Giêng vừa rồi là một cú cựa mình kinh hoàng của thiên nhiên.
Trận động đất sau Giáng sinh 2004 là một thiên tai hãi hùng gây tử vong cho gần 230 ngàn người tại 14 nước Á châu, nặng nhất là tại Indonesia, một quốc gia quần đảo vừa bị khủng hoảng kinh tế và chính trị thời 1998-1998. Nhưng thiên tai không đánh gục Indonesia và xứ này đã đứng dậy, tiếp tục cải cách về kinh tế và chính trị cho dân chủ và công bằng hơn. Dù là nhỏ xíu so với Indonesia, Haiti lại không được như vậy.
Vì thế, trong những ngày tới, quốc tế phải ra sức cấp cứu và tái thiết, một công trình sẽ mất vài năm mới tạm hoàn thành. Để đi tới đâu" Trở về chốn cũ, với thiên tai và nhân hoạ sẽ là cái nghiệp" Sau trận động đất, nhiều băng đảng ma túy động ổ sẽ tìm cách lưu vong, nhiều người dân cũng sẽ nghĩ kế vượt biên. Và Hoa Kỳ có thể là bãi đáp, vì gần 13% dân Haiti hải ngoại đang sống tại Mỹ. Cơ quan viện trợ USAID của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ sẽ rất bận rộn trong những ngày tới.
Nhưng rồi bộ Ngoại giao sẽ phải nghĩ đến những năm tới.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
Bản thông báo của cảnh sát đưa ra hôm Thứ Năm ngày 5 tháng 12/2019, cho biết cô bé mất tích tên Lara Nguyen, 12 tuổi, cư dân thị trấn Menda. Lần cuối cô bé được nhìn thấy là tại nhà cô bé này ở đường Coppice Street, khoảng 8 giờ sáng hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 12/2019.
Sài Gòn: Trong 11 tháng kiều hối đạt 4,3 tỷ USD, dự kiến cả năm 2019 dự kiến 5,3 tỷ USD, tăng trên 9% so với năm 2018. Kiều hối về đã giúp sản xuất kinh doanh, giải quyết khó khăn đời sống người thân, giải quyết việc làm, tạo điều kiện cho kinh tế Tp SG phát triển.
Do dự đoán thời tiết sẽ có 40-50% cơ hội mưa rào vào Thứ Bảy tới, 7 tháng 12 - ngày sự kiện ‘Winter in the Grove’, Thành phố sẽ dời sự kiện này đến ngày thứ Năm tuần sau, vào ngày 12 tháng 12, và chương trình sẽ bắt đầu lúc 5:00 giờ chiều đến 8:00 giờ tối
Tại nhà hàng Diamond 3, Westminster, Nam California, Tối thứ Sáu, ngày 29 tháng 11 năm 2019, Hội Đồng Hương Quảng Nam – Đà Nẵng (QNĐN) đã tổ chức buổi tiệc tri ân các mạnh thường quân và các ân nhân đã ïđóng góp cho chương trình cứu trợ Thương Phế Binh Việt Nam Cộng Hòa Quảng Nam Đà Nẵng.
Hôm biểu tình 17/11, lãnh tụ trẻ Joshua Wong hô lớn khẩu hiệu "Hồng-kông là Bá-linh mới !" trước đông đảo dân Hồng-kông tụ tập tại Công trường Edimbourg trong khu phố doanh thương.
Chính phủ Trump đang thắt chặt các đòi hỏi làm việc đối với một số người nhận phiếu thực phẩm, một sự thay đổi dự kiến sẽ loại bỏ các lợi ích của Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung (SNAP) cho 688.000 người lớn.
Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư đã đột ngột bãi bỏ cuộc họp báo đã được lên lịch trình để kết thúc chuyến đi đầy tranh cãi tới Anh cho cuộc họp năm thứ 70 của Tổ Chức Hiệp Ước Bắc Đại Tây Dương gọi tắt là NATO.
Có 422.9 triệu khẩu súng đang lưu hành, khoảng 1.2 khẩu cho một người Mỹ, và 8.1 tỉ dây đạn được bán vào năm ngoái, chứng tỏ súng là phổ biến tại Mỹ, theo National Shooting Sports Foundation cho biết.
Tạp chí Văn Học Mới số 5 dày 336 trang, in trên giấy vàng ngà, bìa tranh nghệ thuật của Nguyễn Đình Thuần, sáng tác từ hơn 50 nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo và phê bình nghệ thuật.- Văn Học Mới số 6 sẽ ấn hành vào tháng 3/2020, có chủ đề về nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.