Hôm nay,  
Việt Báo Online

Ngày Giỗ Cụ Nguyễn Du

15/09/201600:00:00(Xem: 1738)
Ngày Giỗ Cụ Nguyễn Du
Mới tuần trước, mình đọc một bài viết về cụ Vũ Hoàng Chương, mới hay rằng nhà thơ họ Vũ có thói quen làm giỗ cụ Nguyễn Du. Hy hữu. Chuyện các nhà thơ dĩ nhiên là trên mây rồi. Có khi cũng chỉ là thiên tài. Nghĩ phận thi sĩ những thế kỷ xưa, rồi nghĩ ra phận mình -- Ai biết nhỉ.

Tuần này, là ngày giỗ nhà thơ Nguyễn Du, một thiên tài văn học. Cụ Nguyễn sinh ngày 3 tháng 1 năm 1765, và từ trần ngày 16 tháng 9 năm 1820. Nghịa là, chỉ sống trên cõi trần có 55 năm. Thọ mạng 55 tuổi là quá ngắn ngủi. Hẳn là vì thời xưa bệnh hoạn không có nhiều phương tiện y tế chữa lành.

Theo Wikipedia, Nguyễn Du có tên tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, biệt hiệu Hồng Sơn lạp hộ, Nam Hải điếu đồ, là một nhà thơ nổi tiếng, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt, Nguyễn sơ ở Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới. Ông được người Việt kính trọng tôn xưng là "Đại thi hào dân tộc".

Tác phẩm "Truyện Kiều" của ông được xem là một kiệt tác văn học, một trong những thành tựu tiêu biểu nhất trong văn học Việt Nam.

Năm (Canh Thìn) 1820 Gia Long qua đời Minh Mạng nối ngôi. Lúc này Nguyễn Du được cử đi làm chánh sứ sang nhà Thanh báo tang và cầu phong nhưng ông bị bệnh dịch chết ngày mồng 10 tháng 8 âm lịch (16 tháng 9 năm Canh Thìn (1820) lúc 54 tuổi.

Năm Giáp Thân (1824), di cốt của ông được cải táng về quê nhà là làng Tiên Điền, Hà Tĩnh.

Từ thế kỷ 21, nhìn lại cuộc đời cụ Nguyễn Du, chúng ta sẽ thấy có những lựa chọn đau đớn về chính trị. Gia tộc cụ Nguyễn và gia tộc bên vợ đều là những nhân tài, bị giằng xé giữa cuộc nội chiến Trịnh Nguyễn, rồi tới thời nội chiến giữa Tây Sơn và Nguyễn Ánh (người sau này lên ngôi là Vua Gia Long).

Trong thời nội chiến đó, sơ xuất là bị giết, là bị thanh trừng. Bi thảm là, khi chúng ta đọc lại sử sách, kể chuyện nữ tướng Bùi Thị Xuân của nhà Tây Sơn bị nhà Nguyễn xử tử bằng voi quật. Bởi vậy, trong thời đại như thế, Nguyễn Du toàn mạng cũng là khéo xử thế, biết ẩn mình.

Đại Nam Thực Lục chép về Nguyễn Du: Du là người Nghệ An, học rộng giỏi thơ, càng giỏi về Quốc ngữ. Nhưng là người nhút nhát, mỗi khi ra mắt vua thì sợ sệt không hay nói gì. Đại Nam Liệt Truyện chép: Du là người ngạo nghễ tự phụ, mà bề ngoài tỏ ra kính cẩn, mỗi khi vào yết kiến, sợ hãi như không nói được. Người đời sau, như ý kiến của các ông Trịnh Vân Định, Trần Nho Thìn cho đó là một cách khéo léo để giữ toàn mạng và thăng tiến trong thời loạn, mặc dù trong văn thơ của Nguyễn Du thường đề cao những anh hùng thời loạn, nhưng ông chọn cách sống khác, cống hiến nhưng "ẩn dật" trong chốn quan trường.

Nhiều câu thơ của Nguyễn Du đọc lại vẫn thấy lạnh mình… như dường hồn người xưa còn lắng đọng trong dòng thơ.

Thí dụ như mấy câu trong bài thơ chữ Hán:

Ngã độc Kim Cương thiên biến linh
Kỳ trung áo chỉ đa bất minh
Cập đáo Phân Kinh Thạch Đài hạ
Chung tri: vô tự thị chân kinh.

Dịch là:

Tôi đọc Kinh Kim Cương tới cả ngàn lần
Nghĩa sâu ẩn kín, phần nhiều chưa rõ
Tới khi bước tới Phân Kinh Thạch Đài
Mới hay rằng chân kinh chính là không có chữ.

Nghe rất là Kinh Pháp Bảo Đàn vậy. Phải chăng, cụ Nguyễn Du đã từng học Thiền với nhà sư nào nối pháp của dòng Thiền Trúc Lâm? Chúng ta không rõ. Nhưng mấy câu thơ sau cũng rất mực bí ảo Thiền Tông. Trong bài thơ “Đề Nhị Thanh động” có mấy câu:

Mãn cảnh giai không hà hữu tướng?
Thử tâm thường định bất ly thiền.

Dịch:

Khắp cảnh đều là không thì sao lại có tướng
Lòng này thường định là không xa thiền chút nào.

Cũng nên ghi nhận rằng trong bài thơ Tự Thán II, cụ Nguyễn Du đã từng ghi về ước mơ vào chùa để trở thành một nhà sư:

Hà năng lạc phát quy lâm khứ,
Ngọa thính tùng phong hưởng bán vân.”

Dịch:

Làm sao xuống tóc để về rừng quy ẩn,
Nằm nghe cây tùng hát, gió đưa mây.

Nhà thơ Nguyễn Du nghiên cứu thâm sâu về Thiền là trong thời kỳ ẩn cư 1796 – 1802. Hãy hình dung rằng, trong khi nội chiến gay gắt, khói lửa khắp trời, cụ muốn xông pha nhưng rồi bị bắt và rồi được tha mạng thả về quê. Sách sử kể rằng vào năm 1796, Nguyễn Du tính rời Hà Tĩnh để vào Gia Định giúp Nguyễn Ánh nên bị tướng Nguyễn Thận của nhà Tây Sơn bắt giam, và rồi Nguyễn Thận tha cho Nguyễn Du vì trân trọng tình bạn với Nguyễn Nễ, người anh của Nguyễn Du. Cụ Nguyễn Du mới lui về ẩn cư ở Hà Tĩnh. Trong thời gian ẩn cư, nhà thơ Nguyễn Du có gặp và nghiên cứu Phật học với nhà sư Huyền Hư Tử…

Cúng giỗ thiệt ra chỉ là hình thức. Nhận ra ẩn nghĩ trong thơ cụ Nguyễn Du mới là con cháu trong nhà. Nhưng không lẽ, không mượn một ngày để tưởng niệm, để đọc lại thơ cụ và để nhớ rằng trong một thời nội chiến thật xa xưa, đã từng có một nhà thơ thiên tài như thế…

26/09/2019(Xem: 505)
Du học sinh không muốn về lại Việt Nam… Không ai muốn về cả.
25/09/2019(Xem: 301)
Hít thở cũng là một khó khăn mới tại Sài Gòn… khi không khí bỗng nhiên ô nhiễm hơn.
24/09/2019(Xem: 318)
Giảm giờ làm có nên không? Hầu hết người lao động đều muốn giảm bớt giờ làm việc…
23/09/2019(Xem: 585)
Ngang ngược là kiểu Trung Quốc truyền thống… Hung hăng để chiếm đất, chiếm biển… May mắn thời này còn quốc tế.
21/09/2019(Xem: 293)
Lại mưa lụt Đồng Nai… nơi trước giờ mưa thuận gió hòa so với các tỉnh Miền Trung…
20/09/2019(Xem: 289)
Đòi nợ bằng bạo lực là một hiện tượng đáng sợ tại nhiều thành phố lớn. Đòi nợ thuê là một dịch vụ gây kinh hoàng…
19/09/2019(Xem: 416)
Gần đây, thấy có người gọi Việt Nam là “xứ Đông Lào”… chữ này thoạt nghe hơi khó hiểu, nhưng nghĩ một chặp mới hiểu ra, rằng VN là đất nước phía Đông nước Lào, cũng một dạng chậm tiến y hệt như “chính chủ nước Lào”…
18/09/2019(Xem: 278)
Khi đổi tên, sẽ thoát tụt hậu? Có vẻ như nhiều quan chức Hà nội tin như thế…
17/09/2019(Xem: 434)
Hình như chính phủ Hà nội lo sợ dân chúng biểu tình theo kiểu như Hồng Kông… do vậy cảnh sát phải diễn tập đàn áp biểu tình.
16/09/2019(Xem: 588)
Từ chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, cho tới các sóng gió Biển Đông… bàn tay chính phủ Bắc Kinh hung hiểm phóng phi tiêu ra tứ phía…
14/09/2019(Xem: 344)
Con gà đẻ trứng vàng cho Việt Nam và các nước Đông Nam Á vẫn luôn luôn là ngành du lịch… vì tự nhiên khách quốc tế rủ nhau tới xài tiền trong sân nhà mình…
13/09/2019(Xem: 499)
Lúc nào cũng trai thừa, gái thiếu… thặng dư chênh lệch trên cả nước, không chỉ tại Sài Gòn.
12/09/2019(Xem: 423)
Tưng bừng kinh doanh lậu… Đó là chuyện bến bãi đường thủy…
11/09/2019(Xem: 361)
Dầu lậu chở lặng lẽ… cả chục ngàn lít dầu… không xuất xứ. Hẳn là tham nhũng, hay hối lộ…
10/09/2019(Xem: 409)
Nhiều ngân hàng không biết làm sao thu hồi tiền cho vay, khi các dự án khổng lồ liên tục thua lỗ… và ngập nợ.
Tin công nghệ
Lẽ dĩ nhiên, không phải tất cả xu hướng công nghệ phổ biến trong 10 năm qua đều tốt đẹp, có những thứ khiến cho cuộc sống trở nên tồi tệ hơn. Đó là những gì?
99% số nước ngọt tồn tại dưới dạng băng đá hiện đang có mặt ở Greenland (Bắc Cực) và Nam Cực. Mỗi năm, số băng đó dần dần tan ra, chảy xuống các đại dương. Thông thường, cần đến hàng trăm, hàng ngàn năm để chúng tan chảy hết. Nhưng giả sử nếu ngày mai thức dậy, toàn bộ số băng trên Trái đất không còn nữa thì thế giới sẽ ra sao?
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo sau PayPal, hàng loạt đối tác trong liên minh tiền ảo Facebook như Visa, eBay, Mastercard cho biết sẽ rút lui.
Với hầu hết mọi người, người thầy đầu tiên của tất cả chúng ta là cha mẹ. Chúng ta học nói ngôn ngữ của loài người, bắt đầu bằng cách nhại lại những gì cha mẹ chúng ta từng nói. Nhưng thử tưởng tượng một ngày nào đó, người khác có thể "hack" vào quá trình đó
Dịch vụ stream nhạc Apple Music được giới thiệu từ năm 2015 và đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt
Khoảng đầu tháng 10/2019, báo cáo từ TF Securities và nhà phân tích Ming Chi Kuo gợi ý Apple chuẩn bị ra mắt hàng loạt sản phẩm mới vào nửa đầu năm 2020, bao gồm kính thông minh hợp tác với bên thứ ba.
iPhone SE 2 được dự đoán ra mắt đầu năm 2020, mang kiểu dáng của iPhone 8 và vi xử lý của iPhone 11.
Đẹp đẽ và mang dáng dấp tương lai, nhưng thiết kế của màn hình thác nước lại mang tính khoa trương về công nghệ kỹ thuật của nhà sản xuất hơn là hướng tới trải nghiệm người dùng.
Viên kim cương hai trong một được phát hiện tại một mỏ ở Siberia của Nga và được đặt tên là Kim cương Matryoshka, theo tên của búp bê Matryoshka truyền thống của nước Nga.
Những người thường đi máy bay sẽ thường được nghe tiếp viên hàng không thông báo rằng "Xin vui lòng tắt toàn bộ thiết bị điển tử để chuẩn bị cất cánh"... Vậy chúng ta làm điều đó vì mục đích gì? Tại sao?
Khoảng đầu tháng 10/2019, trên trạm vũ trụ quốc tế ISS, công ty công nghệ thực phẩm Aleph Farms tuyên bố đã thành công trong việc nhân giống tế bào gốc để sản xuất ra những miếng thịt nhân tạo ngoài môi trường không trọng lực.
Khoảng đầu tháng 10/2019, tòa án của Philadelphia đã đồng ý với đơn kiện của một người khởi kiện hãng dược phẩm Johnson & Johnson số tiền lên đến 8 tỷ USD. Lý do đưa ra là anh bị mắc căn bệnh phì đại tuyến vú ở nam giới khi hồi bé phải sử dụng 1 loại thuốc chống loạn thần của hãng.
Terry Hu lần đầu cảm nhận được vấn đề ở nơi làm việc của mình – một startup về game tại Bắc Kinh – khi ông chủ ngừng xuất hiện ở văn phòng. Sau đó hàng núi quà tặng miễn phí cho người dùng – những thẻ quà tặng, đồ chơi – cũng dần biến mất. Cuối cùng nhà đồng sáng lập cho biết, nguồn quỹ cho công ty đã cạn kiệt. Hu và 2/3 nhân viên bị sa thải.
Khoảng đầu tháng 10/2019, trong báo cáo tổng hợp đầu tiên về tình trạng thị lực trên toàn thế giới của WHO, hiện có ít nhất 2.2 tỷ người đang có các vấn đề về mắt, trong đó có 1 tỷ người đáng lẽ đã có thể phòng ngừa được các bệnh về mắt nếu được theo dõi thường xuyên.
Hàng rào thuế quan ông Trump áp đặt lên hàng hoá Trung Quốc khiến nhiều hãng công nghệ không còn mặn mà với “công xưởng của thế giới”.