Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thử Nói Xấu Trước Mặt

12/10/201300:00:00(Xem: 4621)
Vâng, đúng vậy. Nói xấu sau lưng hẳn là tính xấu vậy. Nó là cái gì không đàng hoàng, không tử tế, không ngay thẳng... Nhưng thử suy nghĩ xem, những người nói xấu trước mặt tuyệt vời nhất đều đang ở tù, như Luật gia Cù Huy Hà Vũ, như anh Trần Huỳnh Duy Thức... và họ đã nói xấu theo kiểu đóng góp chân tình, có lý luận, chỉ để mời gọi cùng đi tìm cái tốt.

Đó là chúng ta chưa nói tới những người đã biến mất trên đời này, như anh Lê Trí Tuệ, được suy đoán là công an từ Việt Nam sang tận Cam Bốt để mai phục, thủ tiêu.

Vậy thì, không lẽ chúng ta cứ nói xấu sau lưng hoài sao?

Thí dụ, như thời nhà nước lập khu Kinh Tế Mới để xua đuổi cả triệu người liên hệ chế độ cũ lên rừng, lên núi... thời phong kiến gọi là đi đày, thời xã hội chủ nghĩa gọi là Kinh Tế Mới nhưng rồi KTM được dân mình ghi thành giải thích mới:

“KTM (Kinh Tế Mới)
Không Thiếu Mì
Không Thấy Muối
Khổ Thấy Mẹ
Khổ Tại Mình
Không Theo Mỹ.”


Thử nói công khai xem, hẳn là bị đẩy xa tận vùng KTM liền.

Hay là, trong tuần lễ an táng Tướng Võ Nguyên Giáp, xem có báo nào trong nước hay có ai dám ra giữa chợ chép, đọc mấy câu ca dao về Tướng Giáp xem:

“Ngày xưa đại tướng cầm quân
Ngày nay đại tướng cầm quần chị em
Ngày xưa đại tướng công đồn
Ngày nay đại tướng công l… chị em.”


Úi giời... ui. Đó là ngôn ngữ chị em Miền Bắc đấy. Con gái Miền Nam không nói khéo như thế. Nhưng nói xấu trươc mặt, dù là đúng, vẫn là thê thảm.

Báo Kiến Thức có bản tin mang tựa đề khá hứng thú “Vì sao người Việt có tính nói xấu sau lưng?” trong đó, ghi lời phân tích của một đại gia chữ nghĩa:

“GS.TSKH Trần Ngọc Thêm cho rằng, việc nói xấu người khác có thể xảy ra ở bất kỳ đâu, nhưng ở người Việt, nó khá nổi bật. Người ta có thể bắt gặp việc nói xấu người khác hằng ngày. Vậy vì sao nói xấu lại là đặc tính của người Việt?

Nói xấu vì không muốn ai hơn mình

Theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, Giám đốc Trung tâm Văn hóa học lý luận và ứng dụng, Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia TPHCM, nói xấu là hậu quả của tính cộng đồng. Người Việt trồng lúa nước nên sinh sống thành những làng xã. Ở đó, họ quen biết nhau, quan tâm đến nhau, chia sẻ với nhau, hướng về nhau, từ đó tạo ra tính cộng đồng, cộng cảm. Cũng trong cộng đồng ấy, mỗi người có một vị trí nhất định nên không ai muốn mất vị trí ấy, từ đó đẻ ra bệnh sĩ diện. Cũng vì sĩ diện, không muốn ai hơn mình mà sinh ra nói xấu nhau.

Ông Thêm bổ sung: Chẳng bao giờ người ta lại đi nói xấu một người kém mình cả. Với người kém mình, người Việt luôn có xu hướng giúp đỡ họ. Ngược lại, với những người ngang bằng mình mà đang có xu hướng vượt lên hoặc những người cao hơn mình ở một phương diện nào đó thì người Việt có khuynh hướng nói xấu nhằm cào bằng họ xuống ngang hàng với mình, dìm người ta xuống vì không muốn họ hơn mình. Vì thế, cứ thấy ai hơn mình là tập trung vào “đánh hội đồng”. Chẳng thế mà Nguyễn Du đã thốt lên: “Chữ tài liền với chữ tai một vần”.

Vì sao chỉ nói xấu sau lưng?

Thừa nhận người Việt không muốn người khác hơn mình nên nói xấu, thế nhưng GS.TSKH Trần Ngọc Thêm cho rằng, việc nói xấu ấy chỉ diễn ra sau lưng, nghĩa là người bị nói xấu không hề nghe được.

Lý giải điều này, ông Thêm cho rằng, đó là do văn hóa Việt là nền văn hóa trọng tình, trọng sự hòa hiếu nên thường tránh đối đầu trực tiếp. Nói xấu trước mặt, xúc phạm trực tiếp đến thể diện người khác sẽ khiến người ta “mất mặt”, gây thù chuốc oán là điều người Việt luôn né tránh. Vì vậy, việc nói xấu luôn chỉ diễn ra sau lưng để người bị nói xấu không nghe thấy, thay vì nói thẳng...”(ngưng trích)

Chữ nghĩa Bắc Hà có khác... hẳn là trong thời tang lễ Tướng Giáp, các ca dao ngoaì luồng xuất hiện nhiều hơn, nên sĩ phu Hà Nội liền xuất chiêu cho tạm êm mặt trận chữ nghĩa.

Có phải không?

Giời ạ, thử nói xấu một màn sau lưng nữa, để chứng minh lời GS Thêm rằng chỉ có người dân thấp cổ bé họng mới nói xấu quan quyền, cũng là ca dao:

“Bác Hồ nằm ở trong lăng,
Nhiều hôm bác bỗng nghiến răng, giật mình
Rằng giờ chúng nó linh tinh
Tuổi tên của mình chúng ném xuống ao
Ao nào thì có ra ao
Cái tròn cái méo, cái nào cũng sâu
Hỏi rằng tướng Giáp đi đâu
Dạ thưa tướng Giáp… lo khâu đặt vòng.”


Thôi nhé, bớt nói xấu sau lưng vài ngày đi nhé, để Tướng Giáp yên ổn... vì thật ra, đồng chí X mới cần nhiều ca dao như thế từ nhân dân mình.

Cũng có một điều rất khó xử: Tướng Giáp đi gần với dân tay lấm chân bùn, nên ca dao toàn chữ nghĩa nhà quê kiểu “cầm quần...” trong khi thực tế rất là, rất là và rất là khó để nói xấu Đồng chí X. vì Đồng chí vĩ đại này chỉ ưa chơi với chân dài, và họ tới voơi Đồng chí X. không mặc quần nào đề được cầm. Do vậy, muốn nói xấu sau lưng cũng khó tìm ra chữ.

May ra, để hỏi các đại gia chữ nghĩa ở Trung tâm Văn hóa học lý luận và ứng dụng...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời Tòa Soạn: Họa sĩ Duy Thanh vừa từ trần vào giờ 9:30 PM, đêm Chủ Nhật 24/11/2019 tại bệnh viện General Hospital San Francisco, tại thành phố San Francisco, California.
Cuộc chiến thương mại vẫn xảy ra chung quanh hàng Việt Nam xuất cảng…Báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp ghi nhận: Sau khi áp thuế chống trợ cấp 12% với ống thép không gỉ từ Việt Nam, Ấn Độ lại tiếp tục điều tra chống trợ cấp đối với ván sợi bằng gỗ.
Trộm kỹ thuật của Hoa Kỳ, Nhật Bản, Anh quốc, Pháp quốc… Lấn chiếm Biển Đông của VN, Philippines… Bây giờ TQ cũng chôm cả văn hóa VN, nói rằng áo dài VN là truyền thống thời trang Trung Hoa…
Xây cầu, rủ nhau xây cầu… Nhà nước xây không nổi, cạn tiền, nên vay tiền quốc tế để xây cầu…
Thiếu thịt heo, đặc biệt là dịp Tết sắp tới… Báo Vietnam Finance ghi nhận: Từ đây đến Tết, mỗi tháng sẽ thiếu khoảng 70.000 tấn thịt heo.
Vậy là huề… Trận bóng đá mọi người hồi hộp chờ, vậy là huề. Bản in TTXVN kể: Tuyển Việt Nam và tuyển Thái Lan đã cầm hòa nhau 0 - 0 ở lượt trận thứ 5 bảng G vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân Mỹ Đình tối 19/11.
Nhức nhối vẫn là chuyện mua hàng ngoại về rồi dán thương hiệu hàng Việt… Infonet ghi lời một quan chức về tình hình “Nhập hàng nước ngoài về cắt mác dán nhãn Made in VN: Chúng ta đang tự giết chúng ta!”
Có nên hợp pháp hóa mại dâm để câu du khách? Các quan chức Hà Nội đã “bức xúc” nêu câu hỏi như thế.
Tình hình ung thư của dân mình có những con số đáng ngại: 70% biết có bệnh ung thư khi đã vào giai đoạn cuối… nghĩa là tới lúc khó chữa trị.
Bán nước với giá cắt cổ, hay giá rẻ mạt? Đó là chuyện Hà Nội mua “hớ” có phải không? Báo Tiền Phong kể chuyện nước sông Đuống bán giá khủng: Hà Nội 'hớ' khi chọn nhà đầu tư?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 8288)
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
(Xem: 6712)
Vợ chồng ai cũng vậy, sau một thời gian dài sống chung thì thế nào tâm tánh cũng phải thay đổi chút chút…Chịu đựng nhau được hay không là chuyện riêng rẽ của từng gia đình và từng cá nhân mỗi người.
(Xem: 6628)
WASHINGTON (VB) -- Sở Hàng Không Liên Bang (FAA) nói rằng ngành hàng không rất là may mắn vì suýt nữa là có thể rớt thêm 15 chuyến bay trên phi cơ Boeing 737 MAX.
(Xem: 6186)
Lời tòa soạn: Gần đây, nhiều ý kiến, tranh cãi gay gắt về vai trò và công trạng sáng lập chữ quốc ngữ, đặc biệt xung quanh nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha Alexandre de Rhodes. Việt Báo xin trích đăng lại bài viết của tác giả Mai Kim Ngọc trong mục VVNM năm 2013, bài viết là một tham khảo kỹ lưỡng về chữ quốc ngữ và vai trò của Alexandre de Rhodes, và tác giả đề cập đến sự “vô phép” trong Phép Giảng Ngày khi người tu sĩ Đắc Lộ này nói về Tam Giáo của nước chủ nhà.
(Xem: 5283)
Mỹ đánh thuế lên thép nhập cảng từ Việt Nam lên tới 456% đối với các sản phẩm thép mà VN sử dụng nguyên vật liệu được nhập cảng từ Nam Hàn và Đài Loan, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 17 tháng 12. Bản tin VOA cho biết thêm thông tin như sau.