Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

911! Cấp Cứu Tai Biến Mạch Máu Não

24/03/200100:00:00(Xem: 5265)
Mạch máu trong não bộ ngưng trệ bất thình lình sẽ gây tai biến mạch máu não. Chỉ trong vài phút, tế bào não sẽ bị chết vì thiếu dưỡng khí.

Tai biến mạch máu não xuất hiện một phần do máu đông bất tử trong mạch máu não. Phần khác những tảng có cholesterol sút khỏi thành mạch máu, trôi dọc theo dòng máu, rồi làm mạch máu não tắc nghẽn. Bằng cách này hay cách khác, mạch máu não co lại (ischemic strokes) bất tử, gây tai biến maú não, chiếm 80 phần trăm.

Tại Mỹ, cứ 53 giây đồng hồ lại có 1 người bị tai biến mạch máu não. Và mỗi năm có khoảng 6 trăm ngàn người bị tai biến máu não.

Nếu mạch máu não bất chợt bị bể, sẽ chảy máu trong đầu, sinh tai biến mạch máu não loại chảy máu (hemorrhagic strokes). Nguyên nhân chính loại bệnh này do một chỗ mạch máu não phình ra (aneuvrysm). Cộng thêm nguyên nhân phụ vì cao huyết áp và bệnh cholesterol. Chảy máu trong đầu là bệnh rất nguy hiểm gây tử vong cao.

Loại tai biến mạch máu não nhẹ là do mạch máu bị co khoảnh khắc (transient ischemic attack, TIA). Hiện tượng này có những triệu chứng của tai biến mạch máu não, nhưng sau đó tất cả sẽ mau chóng trở lại bình thường, không lưu lại dấu vết. Tuy nhiên, 1 phần 3 trong số 500 ngàn bệnh nhân bị tai biến nhẹ sẽ có nguy cơ bị tai biến máu não nặng.

Những nguy cơ gây tai biến mạch máu não chia làm 2 phần. Phần thứ nhất có thể ngừa được nếu bệnh nhân bị:

- Cao huyết áp. Khi máu cao, thành mạch mạch máu bị căng. Tim và nhiều cơ quan khác trong cơ thể cũng ở trong tình trạng bị căng. Kết quả là tim sẽ bị lớn, thành mạch máu sẽ co nhỏ và cứng, dễ gây bệnh tim và tai biến mạch máu não. Vậy cần phải uống thuốc giảm cao máu. Uống thuốc chữa cao máu đều đặn sẽ giảm nguy cơ tai biến mạch máu não, 38 phần trăm. Cần kiểm chứng thường xuyên để biết mình có bị bệnh cao máu hay không" Nhất là cao huyết áp ít khi có triệu chứng báo hiệu sớm, ban đầu.

- Hút thuốc lá gây thêm nguy cơ tai biến mạch máu não. Vì thuốc lá làm thành mạch máu yếu đi, cộng thêm sự tích tụ chất mỡ cholesterol trên thành mạch máu (arteroslerosis). Như vậy, tốt hơn nên bỏ hút thuốc lá!

- Bệnh tim đập thất nhịp (atrial fibrillation), hở van tim hay suy bắp thịt tim, đều có thể gây nguy cơ tai biến mạch máu não.

- Bệnh nhân tiểu đường bị tai biến máu não gấp 3 lần người bình thường. Chúng ta cần truy tầm bệnh tiểu đường sớm, chữa trị sớm, vì lúc đầu bệnh tiểu đường không có triệu chứng báo hiệu rõ ràng.

- Cần tập thể dục đều đặn, ăn uống lành mạnh, vì nếu không dễ bị nguy cơ bệnh tim mạch, tai biến mạch máu não.

Phần thứ hai: có những nguy cơ tai biến mạch máu não, dù biết trước, cũng không thể phòng ngừa được, hay nói cách khác, đó là những nguy cơ quá tầm tay kiểm soát của chúng ta, của loài người. Tuy nhiên nguy cơ sẽ tuỳ theo tuổi tác, nam hay nữ, chủng tộc hay tiểu sử bệnh lý gia đình. Thí dụ:
- Tuổi càng cao, càng dễ bị tai biến mạch máu não. Tính ra, trên 55 tuổi, nếu cứ thêm 10 tuổi, nguy cơ tai biến mạch máu não lại tăng lên gấp đôi.
- Phái nam sớm bị tai biến mạch máu não nhiều hơn phái nữ.
- Không biết xác xuất của người Việt hải ngoại bị tai biến mạch máu não bao nhiêu, nhưng người da đen có tai biên máu não gấp đôi người da trắng.
- Tai biến mạch máo não cũng tùy thuộc từng gia đình, có vẻ liên hệ tới di truyền, chẳng hạn nguy cơ bị cao huyết áp hay tiểu đường.

Vấn đề điều trị tai biến mạch máu não phải khẩn cấp. Bệnh nhân phải vào nhà thương cấp cứu tức thời.

- Trong những năm gần đây, thuốc t-PA (tissue plasminogen activator) là thuốc tốt trị tai biến mạch máu não. Cũng có thuốc khác làm ngưng chảy máu trong não. Đôi khi cần giải phẫu để giúp ngưng chẩy máu não. Kết quả của tai biến mạch máu não là bệnh nhân sẽ bị liêt nửa người, bán thân bất toại, một bên mắt không nhìn được, miệng không nói được hay nói năng khó khăn.

- Ngay sau khi bị tai biến máu não, nếu thoát khỏi tử vong, bệnh nhân phải vào chương trình chỉnh hình thật sớm để tập luyện, để tránh tê liệt trầm trọng. 35 phần trăm bệnh nhân sẽ có cơ hội trở lại bình thường, hay chỉ bị liệt chút đỉnh. 10 phần trăm bệnh nhân sẽ bị nằm liệt giường.

- Bệnh nhân cần được an ủi nhiều, giúp đỡ nhiều để chóng bình phục.

- Khi thấy những triệu chứng kể dưới đây, phải kêu 911, kêu xe cứu thương, phải vào nhà thương khẩn cấp:
. Bất chợt thấy tê hay yếu môt bên ở mặt, tay hay chân.
. Bất chợt đầu óc mê mẩn, nói không ra tiếng, nghe không rõ.
. Bất chợt mắt mờ, nhìn không rõ, một bên hay cả hai mắt.
. Bất chợt không đi được, chóng mặt, mất thẳng bằng, mất kiểm soát cử động.
. Bất chợt nhức đầu kinh khủng, không biết nguyên nhân vì đâu"

Vài triệu chứng khác cũng cần phải lưu ý, chẳng hạn:
. mắt nhìn thấy một thành hai.
. người như lâng lâng.
. ói mửa.

Để tóm tắt, trong bất cứ trường hợp nào, khi thấy một trong những triệu chứng kể trên, bệnh nhân phải vào phòng nhà thương ngay. Cấp cứu!

(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: nmtran@hotmail.com; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Những loại thuốc ghi toa là để chữa bệnh, nhưng cũng có thể gây bệnh năng hơn hay tử vong. Hàng năm có khoảng 1.5 triệu người Mỹ chết vì dùng thuốc sai. Nhiều người trong số họ là người cao niên.
Những ai thích ăn nhiều cheese trên pizza nay phải dè chừng: theo Hiệp Hội Xương Hoa Kỳ, ăn quá nhiều cheese và những sản phẩm từ sữa sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt.
Việc trẻ sơ sinh, trẻ tập bò, trẻ ở tuổi pre-school xem những màn hình (screen) tăng vọt trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, giới chuyên gia đang lo ngại việc quan sát màn ảnh tivi, máy tính bảng, điện thoại thông minh đối với trẻ em ở trong độ tuổi quan trọng này có thể làm ảnh hưởng đến sự phát triển não.
Một nghiên cứu mới vừa cho thấy bằng việc chạy bộ- ở bất cứ mức độ nhanh chậm, nhiều ít khác nhau- đều đem lại lợi ích cho sức khỏe, và làm giảm nguy cơ đột tử cá nhân.
Từ Halloween đến Tết Tây là mùa lễ hội, tiệc tùng. Điều này đồng nghĩa với việc ăn nhậu nhiều và… lên cân.
Một chuyên gia khẳng định: rửa tay đúng cách với xà phòng và nước là một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa cảm cúm trong mùa cúm hằng năm.
Xưa kia, việc đi ăn ở ngoài phạm vi gia đình là chuyện ít khi xảy ra. Món ăn được nấu nướng ở nhà với bàn tay khéo léo của người đàn bà quán xuyến. Lâu lâu, khi có việc gì đáng ghi nhớ như kỷ niệm ngày cưới, hoặc có chuyện vui muốn ăn mừng, thết đãi khách quý, đi chơi xa... thì gia đình mới rủ nhau đi ăn nhà hàng một lần để cùng chung vui.
60 người đã ký hợp đồng với nghiên cứu thao tác trí nhớ của Tiến sĩ Alain Brunet, đã được hợp nhất bởi một cái gì đó mà họ không muốn nhớ. Chấn thương của sự phản bội.
Giai đoạn ngủ sâu có thể giúp não cơ hội tự rửa sạch các chất độc hại tiềm tàng, theo một nghiên cứu mới cho thấy.
Thông thường thì chúng ta đều mong muốn tránh bệnh cúm và những triệu chứng khó chịu của nó bằng mọi giá.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.