Hôm nay,  

Nên Làm Gì Khi Thực Phẩm Nổi Mốc?

01/12/202300:00:00(Xem: 1146)

thuc pham noi moc

Liệu một trái bị mốc có thể làm hư cả chùm? Có nên cắt bỏ phần bị mốc ra khỏi ổ bánh mì và sử dụng phần còn lại hay không? (Nguồn: pixabay.com)


Vừa mới mua một thùng raspberry hôm qua, mà hôm nay chúng bắt đầu trông hơi…mốc lên rồi. Mà mang bỏ hết thì tiếc đứt ruột – hay là chỉ lấy những trái bị mốc bỏ ra là được? Không ít người sẽ quyết định như vậy.
 
Tưởng chừng như vô hại, nhưng nấm mốc trên thực phẩm có thể gây ra nhiều vấn đề, từ chứng khó tiêu cho đến những tình huống nghiêm trọng nhất như tổn thương thận hoặc thậm chí là ung thư.
 
Tất nhiên, không phải tất cả các loại nấm mốc đều độc chết người. Thực tế thì hầu hết nấm mốc mà quý vị nhìn thấy trên thực phẩm đều là các loại vô hại, nhưng rất khó để phân biệt bằng mắt thường loại nào vô hại và loại nào độc hại. Thậm chí còn có một số loại nấm mốc có thể không nhìn thấy được. Sau đây là một số phương pháp tốt nhất để kéo dài thời gian sử dụng thực phẩm trong nhà.
 
Khoa học về nấm mốc
 
Nấm mốc hiện diện khắp mọi nơi – trên các bề mặt, trong không khí, trong đất. Từ nước muối cà hoặc dưa chua cho đến đường ron gạch trong phòng tắm, nấm mốc có thể phát triển mạnh mẽ ngay cả trong những môi trường khắc nghiệt nhất.
 
Theo Elisabetta Lambertini, khoa học gia nghiên cứu cấp cao tại Global Alliance for Improved Nutrition, mặc dù có thể tồn tại trong điều kiện xấu hơn nhưng nấm mốc sẽ hoạt động tốt nhất trong môi trường ấm áp, ẩm ướt, giàu chất dinh dưỡng. Thí dụ như ổ bánh mì hấp hoặc hủ mứt mơ ăn dở.
 
Bởi vì nấm mốc sinh sản bằng cách giải phóng các đám mây bào tử cực nhỏ nên chúng có thể di chuyển đến bất cứ nơi nào có gió hoặc nước. Trên thực tế, một người trung bình hít phải từ 1,000 đến 10 tỷ bào tử mỗi ngày. Với hàng tỷ bào tử trôi nổi xung quanh chúng ta, loại thực phẩm duy nhất mà nấm mốc không phát triển là thực phẩm đóng hộp hoặc đóng chai kín khí, chưa khui. Có một số cách dễ dàng làm chậm quá trình nấm mốc phát triển. Nói ngắn gọn, cần nhớ đến 4 nguyên tắc cốt lõi về an toàn thực phẩm: làm sạch, tách riêng, nấu chín và đông lạnh.
 
Don Schaffner, trưởng khoa khoa học thực phẩm tại Rutgers University, cho biết: “Nhiệt độ là một vấn đề quan trọng. Vi sinh vật (microorganisms) chỉ là những cái túi nhỏ đựng phản ứng hóa học thôi. Nên nếu giảm nhiệt độ, chúng ta sẽ làm chậm lại tất cả quá trình đó.”
 
Làm lạnh hoặc đông lạnh một số loại thực phẩm, như bánh mì hoặc các loại bánh nướng khác, có thể tối đa hóa thời hạn sử dụng của chúng. Nên đảm bảo giữ tủ lạnh của quý vị ở nhiệt độ khoảng 35-38 độ F, và tránh chất đồ đầy nghẹt tủ để có đủ luồng khí lạnh luân chuyển giúp loại bỏ độ ẩm và ngăn ngừa nấm mốc phát triển.
 
Nếu có thể, hãy đậy kín thực phẩm để tránh các bào tử trong không khí xâm nhập vào; và thực phẩm nên được bảo quản riêng trong các hộp đựng sạch sẽ, kín để ngăn ngừa khả năng lây nhiễm chéo, đặc biệt là những loại thực phẩm có hàm lượng nước cao. Ngoài ra, thường xuyên vệ sinh tủ lạnh, mặt bàn và làm sạch miếng xốp bọt biển (sponge) cũng sẽ giảm thiểu sự tích tụ hoặc lây lan của nấm mốc – các sản phẩm gia dụng thông thường như giấm hoặc thuốc tẩy pha loãng sẽ khá hữu dụng.
 
Một số loại thực phẩm dễ bị nấm mốc hơn những loại khác, thí dụ như các loại trái cây và rau củ quả. Để giảm thiểu nấm mốc trên các loại thực phẩm này, chỉ cần rửa sạch trước khi ăn.
 
Các loại dâu rất dễ bị mốc, quý vị nên rửa thật sạch trước khi ăn. Nhưng nếu rửa ngay tại cửa hàng tạp hóa, nấm mốc có thể còn bám trong lượng nước còn sót lại.
 
Theo nhà di truyền học nấm mốc Jae-Hyuk Yu của University of Wisconsin-Madison, các loại rau họ hành (như hành và tỏi) đặc biệt dễ bị nổi mốc đen, một loại nấm đất. Mặc dù vẫn an toàn sau khi đã rửa sạch hoặc cắt bỏ phần bị mốc đen, nhưng quý vị nên bảo quản hành, tỏi trong túi lưới để càng thông thoáng càng tốt. Và hãy để chúng trong tủ lạnh để ngăn ngừa nấm mốc tối đa.
 
Những loại nấm mốc nào thường gặp trong nhà?
 
Có hàng ngàn loài nấm mốc khác nhau, trong đó có nhiều loại có thể xâm nhập vào bếp ăn và tủ ăn trong nhà.
 
Trong số đó, chỉ một số ít sản sinh ra độc tố. Thí dụ, sự phát triển của Penicillium trên táo và Aspergillus trên nho và cà phê tạo ra nấm độc, ăn uống vào có thể bị ngộ độc hoặc tổn thương thận. Tiêu thụ hàm lượng aflatoxin cao, loại nấm mốc độc hại nhất, có thể gây ngộ độc nghiêm trọng hoặc nếu tiêu thụ dài hạn có thể dẫn tới ung thư gan. Rất may, chúng không phải là các loại nấm mốc thường thấy trong tủ lạnh.
 
Trên thực tế, phần lớn nấm mốc thường nhìn thấy trên thực phẩm ở Hoa Kỳ là hoàn toàn vô hại. Tuy nhiên, không thể phân biệt loại nào là nguy hiểm bằng mắt thường. Muốn xác định chính xác sẽ cần phải quan sát bằng kính hiển vi và các kỹ thuật khác trong phòng thí nghiệm, và thực hiện bởi các chuyên gia đàng hoàng. Cho nên, tốt hơn là cứ ‘quơ đũa cả nắm’ các loại nấm mốc đều độc hại.
 
Vấn đề là nấm mốc không phải lúc nào cũng có thể nhìn thấy được bằng mắt thường. Nhiều loại có thể đã ‘xâm chiếm’ sâu bên trong thực phẩm trước khi sinh ra hàng tỷ bào tử tạo thành lớp mốc màu trắng xanh quen thuộc. Chỉ vì ta không thể nhìn thấy nó, không có nghĩa là nó không có ở đó.
 
May mắn thay, vị giác của chúng ta có phần nhạy bén hơn thị giác. Dù trước khi ăn thì nhìn thấy chẳng có gì lạ, nhưng ngay cho vào miệng, “mùi mốc” hoặc vị “kì cục” là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy thực phẩm đó ‘bất ổn.’
 
Phải làm gì nếu phát hiện nấm mốc trên thực phẩm
 
Nên làm gì nếu nhận thấy đồ ăn thức uống bị nổi mốc? Cái gì còn tận dụng được và cái nào thì đem đổ bỏ là an toàn?
 
Schaffner giải thích: “Một phần lớn là do tính chất của thực phẩm. Với những thực phẩm cứng dày đặc như phô mai cứng hoặc cà rốt, quý vị có thể nhìn thấy rõ chỗ nào mọc nấm mốc, và sẽ an toàn nếu cắt bỏ phần bị mốc cộng thêm khoảng một inch xung quanh.”
 
Tuy nhiên, với các loại thực phẩm ẩm hơn như pho mát mềm, sữa chua, mứt, dưa chua…. khó mà quan sát được rõ ràng mức độ phát triển của nấm mốc nên sẽ khó loại bỏ phần bị mốc một cách an toàn. Cho nên, dù có xót của muốn múc phần bị mốc bỏ đi lắm, nhưng xin quý vị hãy vứt hẳn nó vào thùng ủ rác.
 
Thịt và cá cũng tương tự. Quý vị có thể cố gắng đông lạnh hoặc nấu chín để tiêu diệt nấm, nhưng việc đó sẽ chỉ giết chết nấm, và các loại độc tố nào mà nấm đã tạo ra thì vẫn còn nguyên xi ở đó.
 
Với bánh mì, quý vị có thể loại bỏ phần mọc lông tơ. Nhưng dù vậy thì nấm mốc cũng có thể đã ăn sâu hơn vào ổ bánh. Để tránh hít phải đám bào tử, quý vị vẫn nên niêm phong và vứt bỏ ngay bất kỳ ổ bánh mì nào khi có dấu hiệu nấm mốc đầu tiên.
 
Đối với các loại dâu (berries), cũng còn tùy vào số lượng nấm mốc có thể nhìn thấy được. Nếu chỉ là 1, 2 trái riêng biệt, thì chỉ cần lấy mấy trái đó ra bỏ rồi mang phần còn lại đi rửa sạch là được. Nhưng nếu nhiều hơn thì tốt nhất là không nên ăn vì khó có thể nhìn thấy toàn bộ mức độ phát triển của nấm mốc.
 
Nói đi cũng phải nói lại, nấm mốc cũng có thể là một tín hiệu hữu ích về cảnh báo an toàn thực phẩm. Nói cách khác, ở đâu có nấm mốc thì ở đó có khả năng có vi khuẩn hoặc thực phẩm sắp hết hạn sử dụng.
 
Nên làm gì nếu vô tình ăn phải thực phẩm có nấm mốc?
 
Mảng mốc mà quý vị vô tình nuốt phải dù không có độc và ngay cả khi có độc, thì một lượng nhỏ cũng không có gì đáng sợ.
 
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyên nên theo dõi các triệu chứng như buồn nôn, tiêu chảy, khó thở và tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay nếu quý vị cảm thấy không khỏe. Đối với những người bị suy giảm miễn dịch, nên đi khám bác sĩ nếu vô tình ăn vào hoặc hít phải nấm mốc. (Và đừng quên mang theo mẫu vật để dễ dàng xét nghiệm.)
 
Cuối cùng, con người nên học cách sống chung với nấm mốc, bởi vì nấm mốc “đã tồn tại lâu hơn chúng ta và sẽ tiếp tục tồn tại sau khi chúng ta không còn nữa.”
 
Nguồn: “What to do when you see mold on your food” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
Bằng cách bắt chước cơ chế bảo vệ của cơ thể chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn, một nhóm nghiên cứu ở Lund, Thụy điển hy vọng có thể ngăn chặn tình trạng viêm phát triển thành nhiễm trùng máu, theo đài truyền hình SVT, Thụy điển. Nhiễm trùng máu là tình trạng nhiễm trùng có thể đe dọa tính mạng. Thông thường nguyên nhân là do viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu hoặc nhiễm trùng vết thương. Nghiên cứu từ Lund cho thấy hiện nhiễm trùng huyết phổ biến hơn so với trước đây.
Ngày nay, có nhiều người lớn hơn bao giờ hết đang phải đối mặt với chứng rối loạn khả năng tập trung- thiếu khả năng chú ý, hay ADHD. Người ta nghi ngờ nguyên nhân chính của vấn đề này là do công nghệ hiện đại đang gây áp lực lên não bộ của họ. Trong khi có gần 10% trẻ em được chẩn đoán mắc chứng ADHD, một phân tích tổng hợp gần đây từ nhiều nghiên cứu cho thấy gần 6.8% người lớn mắc chứng ADHD – tăng từ 4.4% vào năm 2003.
Bộ não của chúng ta thường có khuynh hướng tìm kiếm và phản ứng với những điều mang lại sự hài lòng, gọi là phần thưởng. Khi chúng ta đói, bộ não hiểu rằng thức ăn là một phần thưởng, còn khi ta khát, nước sẽ là phần thưởng. Nhưng lạm dụng các chất gây nghiện như rượu và các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến các con đường tìm kiếm phần thưởng tự nhiên trong bộ não, tạo ra những ham muốn khó kiểm soát và làm giảm khả năng kiểm soát hành vi của chúng ta.
Aissam Dam, cậu bé 11 tuổi, lớn lên trong một thế giới im lặng tuyệt đối. Em sinh ra đời đã bị điếc và chưa bao giờ nghe thấy bất kỳ tiếng động nào. Khi sống trong một cộng đồng nghèo ở Maroc, em đã học cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu do chính mình phát minh ra và không được đi học. Năm ngoái, sau khi chuyển đến Tây Ban Nha, gia đình đưa em đến gặp một chuyên gia về thính giác, người đã đưa ra một gợi ý đáng ngạc nhiên: Aissam có thể đủ điều kiện tham gia thử nghiệm lâm sàng sử dụng liệu pháp gen. Vào ngày 4 tháng 10, Aissam được đưa đến điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Philadelphia, trở thành người đầu tiên được điều trị bằng liệu pháp gen ở Hoa Kỳ cho bệnh điếc bẩm sinh. Mục đích là cung cấp cho em thính giác, nhưng các nhà nghiên cứu không biết liệu phương pháp điều trị này có hiệu quả hay không, và nếu có thì em sẽ nghe được bao nhiêu.
Sau mùa lễ cuối năm là lúc các bậc phụ huynh lo lắng về con đường đại học của con cháu mình. Những con số điểm, những chữ viết tắt như GPA, SAT và ACT sẽ làm phụ huynh nhức đầu và chúng ta sẽ bàn lại về vai trò các điểm này và nhất là tương quan giữa SAT và IQ trong khung cảnh của các thay đổi gần đây ở Mỹ. Năm ngoái, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ quyết định cấm dùng màu da, nguồn gốc sắc tộc để quyết định tuyển chọn một ứng viên, từ chối không cho Đại học Harvard thực hành “tác dụng khẳng định” (affirmative action) để tăng sỉ số da màu không được đại diện đúng mức so với tỷ lệ trong dân số nói chung. Một trong những biện pháp được dùng để giảm bớt sỉ số dân Á Châu là gạt bỏ kết quả kỳ thi SAT hoặc giảm bớt tầm quan trọng của SAT, vì người gốc Á Châu có điểm SAT cao hơn nhiều so với các sắc dân khác.
Hội chứng người cứng đơ (Stiff Person Syndrome – SPS) là một căn bịnh có thể gây co thắt dữ dội và làm suy nhược các cơ, nhưng hầu hết mọi người đều không biết gì về nó mãi cho đến cuối năm ngoái, khi nữ danh ca Celine Dion công bố tình trạng bịnh của mình. Chứng rối loạn thần kinh và tự miễn dịch hiếm gặp này được cho là chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 2 người trong một triệu người – và hai phần ba trong số những người bị là phụ nữ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.