Hôm nay,  

Các Chất Bổ Sung Vitamin C Có Được Tung Hô Quá Đà?

03/11/202300:00:00(Xem: 871)
vitamin C
Trong mùa cảm cúm, nhiều người có thói quen tăng cường bổ sung vitamin C để phòng cảm mạo. Nhưng vitamin C cũng có thể là một trong những chất dinh dưỡng bị lạm dụng nhiều nhất. (Nguồn: pixabay.com)
 
Vào mùa cảm cúm, nhiều người sẽ ‘khư khư’ một vũ khí phòng thủ quen thuộc: Vitamin C – dạng viên, dạng bột và tất cả các dạng phổ biến khác. Chất dinh dưỡng này là một trong nhiều loại supplements, từ vitamin A đến kẽm, thường được sử dụng bởi những người muốn tăng cường hệ thống miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Nhưng vitamin C cũng có thể là một trong những chất dinh dưỡng bị lạm dụng nhiều nhất.
 
Vitamin C thực sự giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và là một phần thiết yếu của chế độ dinh dưỡng lành mạnh. Tuy nhiên, lợi ích của vitamin C đôi khi bị phóng đại, khiến nhiều người tự tăng liều lượng bổ sung, thường thì không nguy hiểm nhưng sẽ gây lãng phí thời gian và tiền bạc.
 
Danh tiếng của vitamin C được khẳng định vào những năm 1970 với hóa học gia danh tiếng từng 2 lần đoạt giải Nobel: Linus Pauling. Ông đã thúc đẩy quan niệm rằng liều lượng lớn vitamin C – khoảng 3,000 mg mỗi ngày – là bí quyết để trừ cảm mạo và chống lại những bịnh nghiêm trọng hơn như các bịnh tim mạch và ung thư, để con người sống khỏe mạnh và thọ lâu hơn.
 
Nhưng những tuyên bố về vitamin C của Pauling đã bị các nghiên cứu khắt khe bác bỏ. Stefan Pasiakos, giám đốc NIH Office of Dietary Supplements, giải thích: “Không có bằng chứng khoa học nhất quán nào ủng hộ ý kiến ​​cho rằng tăng liều vitamin C có hiệu quả trong việc phòng ngừa và điều trị cảm lạnh thông thường.”
 
Tuy nhiên, kể từ thời Pauling đến nay, nghiên cứu khoa học đã tiến bộ hơn và cho chúng ta cái nhìn sâu sắc hơn về lợi ích thực sự của vitamin C đối với sức khỏe.
 
Vitamin C có thể chữa khỏi hoặc ngừa cảm mạo không?
 
Hầu hết các nghiên cứu đều cho thấy rằng uống nhiều nước cam hoặc supplements sẽ không có tác dụng gì nhiều đối với bịnh cảm lạnh thông thường. Trên thực tế, bổ sung nhiều hơn gấp nhiều lần so với lượng khuyến nghị hàng ngày (90 mg đối với nam, 75 mg đối với nữ) cũng không có khả năng giúp mọi người khỏe mạnh hơn. Bởi vì cơ thể chúng ta không hấp thụ vitamin C hiệu quả với liều trên 1000 mg và sẽ thải lượng dư thừa qua nước tiểu.
 
Christopher Duggan, giáo sư về dinh dưỡng tại Harvard T.H. Chan School of Public Health và là giám đốc Center for Nutrition tại Boston Children’s Hospital, cho biết: “Ngoài những người bị thiếu vitamin C hoặc những người phải tập luyện thể chất với cường độ cao, vitamin C liều cao không có tác dụng ngăn ngừa hoặc giảm các triệu chứng của bịnh cảm lạnh,” đồng thời đưa ra một lượng lớn bằng chứng được xây dựng qua nhiều thử nghiệm lâm sàng.
 
Tuy nhiên, việc duy trì lượng vitamin C có thể giúp giảm bớt một chút khó chịu. Nghiên cứu cho thấy rằng những người bổ sung 1 đến 2 gram vitamin C mỗi ngày thì thời gian bị cảm lạnh có thể rút ngắn hơn một chút, sớm đỡ bịnh hơn khoảng 8% ở người trưởng thành và 14% ở trẻ em.
 
Vậy vitamin C có tác dụng gì đối với cơ thể?
 
Dù không phải là thuốc tiên chữa bách bịnh nhưng vitamin C, còn được gọi là axit ascorbic, chắc chắn là một chất dinh dưỡng thiết yếu với những lợi ích quan trọng cho sức khỏe. Nó có nhiều vai trò trong cơ thể chúng ta.
 
Điều khiến Vitamin C nổi tiếng nhất là nó giúp tăng cường mạnh mẽ cho hệ thống miễn dịch. Pasiakos giải thích: “Vitamin C hỗ trợ sản xuất protein, được gọi là interferon, giúp bảo vệ các tế bào khỏi sự tấn công của vi rút. Vitamin C cũng tăng cường chức năng của các tế bào bạch cầu, đặc biệt là các tế bào thực bào, giúp tiêu diệt mầm bệnh và kích thích hoạt động của các tế bào miễn dịch khác để chống lại vi rút gây bịnh tật.”
 
Cơ thể cũng sử dụng vitamin C để hình thành collagen, một loại protein quan trọng giúp hình thành xương, cơ và mạch máu khỏe mạnh giúp bảo vệ khỏi các bịnh về tim mạch và đột quỵ. Collagen cũng rất cần thiết cho làn da – nó như một khối xây dựng trong các mô liên kết giúp chữa lành vết thương và hình thành mô sẹo, đồng thời ngăn ngừa chảy xệ, nếp nhăn, đốm đen và mụn trứng cá. Đó là lý do tại sao vitamin C thường được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc da. Thậm chí còn có một số bằng chứng cho thấy vitamin C có thể giúp bảo vệ khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời khi kết hợp sử dụng với kem chống nắng.
 
Vitamin C cũng đóng vai trò như một chất chống oxid hóa (antioxidant), một hợp chất trung hòa các gốc tự do trong cơ thể. Các gốc tự do (free radicals) là những phân tử không ổn định với số lượng electron lẻ, có khuynh hướng ‘đi chôm’ các electron từ các phân tử trong máu, da và các tế bào khác, khiến chúng bị tổn hại và góp phần hình thành các bệnh như ung thư và bệnh tim mạch. Vì vitamin C và các chất chống oxid hóa khác cũng có số electron lẻ, nên chúng có thể hấp thụ những electron chưa ghép cặp của gốc tự do để ngăn chặn nó gây tổn thương cho tế bào.
 
Cuối cùng, vitamin C giúp tạo ra các chất dẫn truyền thần kinh (chemical messengers) và hormone quan trọng trong bộ não và hệ thần kinh, bao gồm cả vai trò giúp làm giảm căng thẳng và lo lắng. Các nhà nghiên cứu cũng đang tìm hiểu vai trò của nó trong việc ngăn chặn hoặc trì hoãn sự tiến triển của bịnh mắt cườm (cataracts), và làm giảm nồng độ axit uric gây ra bệnh thống phong (gout).
 
Làm thế nào để cơ thể có đủ vitamin C?
 
Chúng ta phải bổ sung vitamin C vì cơ thể không tự tạo ra hoặc lưu trữ chất dinh dưỡng này. Theo Cory Fisher từ Cleveland Clinic, thiếu hụt vitamin C nghiêm trọng có thể dẫn đến bịnh hoại huyết (scurvy hay scorbut), “Nó có thể gây ra thiếu máu, cơ thể suy nhược, mệt mỏi, chậm phát triển, chảy máu tự phát, sưng phù một số bộ phận của cơ thể, và các vấn đề về răng miệng.” Thêm một lý do nữa cho thấy chế độ dinh dưỡng lành mạnh và cân bằng thực sự rất quan trọng.
 
May mắn thay, vitamin C hầu như rất dồi dào trong nhiều loại thực phẩm. Jesse Bracamonte của Mayo Clinic, Arizona, cho biết: “Trái cây và rau quả là nguồn vitamin C tốt nhất từ thiên nhiên. Các loại thực phẩm thuộc họ cam chanh (cam, bưởi, chanh), ớt chuông, cà chua và các loại rau họ cải (bông cải xanh, bắp cải, súp lơ) là những nguồn dồi dào vitamin C.” Ngay cả trong các loại thực phẩm như ngũ cốc ăn sáng cũng có vitamin C.
 
Bracamonte nói: “Lý tưởng nhất là một trái cam, hoặc một ly dâu tây, để có đủ vitamin C cho cả ngày.” Những người hút thuốc cần bổ sung thêm 35 mg vitamin C mỗi ngày vì hút thuốc sẽ làm suy giảm khả năng hấp thụ vitamin C của cơ thể.
 
Vitamin C cũng có trong nhiều loại nutritional supplements, rất hữu ích cho những người không ăn nhiều trái cây và rau, hoặc những người có nguy cơ bị thiếu hụt vitamin C nghiêm trọng do uống rượu bia hoặc hút thuốc, hoặc những người đang chạy thận nhân tạo. Mặc dù các supplements có cung cấp vitamin C cho cơ thể nhưng chúng có thể không chứa tất cả các chất dinh dưỡng khác có trong thực phẩm lành mạnh.
 
Quá nhiều vitamin C thì sao?
 
Mức giới hạn tối đa của vitamin C là 2000 mg mỗi ngày đối với người trưởng thành. Hầu hết mọi người đều không sao nếu lạm dụng nó một chút, nhưng những người có vấn đề về thận nên cảnh giác; hoặc một số người có thể gặp các vấn đề khó chịu về dạ dày và tiêu chảy hoặc thậm chí là làm giảm hiệu quả của một số loại thuốc như statin, thuốc dùng để kiểm soát cholesterol cao.
 
Và dù vitamin C giúp nướu chắc khỏe, nhưng nó cũng có nhược điểm trong vệ sinh răng miệng: Các chất bổ sung vitamin C dạng nhai có tính axit và khi ngậm trong miệng quá lâu có thể làm mòn men răng (tooth erosion).
 
Duggan giải thích rằng mặc dù việc cung cấp đủ vitamin C là rất quan trọng, nhưng lạm dụng nó thì cũng vô dụng. Ông nói: “Trừ khi quý vị có nguy cơ bị thiếu vitamin C, hầu hết mọi người đều có thể đáp ứng đủ nhu cầu bằng thực phẩm ăn hàng ngày. Tóm lại, sức khỏe và dinh dưỡng sẽ được bảo đảm tốt hơn với chế độ ăn uống đầy đủ thay vì phụ thuộc vào supplements.”
 
Nguồn: “Are vitamin C supplements overrated?” được đăng trên trang Nationalgeographic. 
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
Bằng cách bắt chước cơ chế bảo vệ của cơ thể chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn, một nhóm nghiên cứu ở Lund, Thụy điển hy vọng có thể ngăn chặn tình trạng viêm phát triển thành nhiễm trùng máu, theo đài truyền hình SVT, Thụy điển. Nhiễm trùng máu là tình trạng nhiễm trùng có thể đe dọa tính mạng. Thông thường nguyên nhân là do viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu hoặc nhiễm trùng vết thương. Nghiên cứu từ Lund cho thấy hiện nhiễm trùng huyết phổ biến hơn so với trước đây.
Ngày nay, có nhiều người lớn hơn bao giờ hết đang phải đối mặt với chứng rối loạn khả năng tập trung- thiếu khả năng chú ý, hay ADHD. Người ta nghi ngờ nguyên nhân chính của vấn đề này là do công nghệ hiện đại đang gây áp lực lên não bộ của họ. Trong khi có gần 10% trẻ em được chẩn đoán mắc chứng ADHD, một phân tích tổng hợp gần đây từ nhiều nghiên cứu cho thấy gần 6.8% người lớn mắc chứng ADHD – tăng từ 4.4% vào năm 2003.
Bộ não của chúng ta thường có khuynh hướng tìm kiếm và phản ứng với những điều mang lại sự hài lòng, gọi là phần thưởng. Khi chúng ta đói, bộ não hiểu rằng thức ăn là một phần thưởng, còn khi ta khát, nước sẽ là phần thưởng. Nhưng lạm dụng các chất gây nghiện như rượu và các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến các con đường tìm kiếm phần thưởng tự nhiên trong bộ não, tạo ra những ham muốn khó kiểm soát và làm giảm khả năng kiểm soát hành vi của chúng ta.
Aissam Dam, cậu bé 11 tuổi, lớn lên trong một thế giới im lặng tuyệt đối. Em sinh ra đời đã bị điếc và chưa bao giờ nghe thấy bất kỳ tiếng động nào. Khi sống trong một cộng đồng nghèo ở Maroc, em đã học cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu do chính mình phát minh ra và không được đi học. Năm ngoái, sau khi chuyển đến Tây Ban Nha, gia đình đưa em đến gặp một chuyên gia về thính giác, người đã đưa ra một gợi ý đáng ngạc nhiên: Aissam có thể đủ điều kiện tham gia thử nghiệm lâm sàng sử dụng liệu pháp gen. Vào ngày 4 tháng 10, Aissam được đưa đến điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Philadelphia, trở thành người đầu tiên được điều trị bằng liệu pháp gen ở Hoa Kỳ cho bệnh điếc bẩm sinh. Mục đích là cung cấp cho em thính giác, nhưng các nhà nghiên cứu không biết liệu phương pháp điều trị này có hiệu quả hay không, và nếu có thì em sẽ nghe được bao nhiêu.
Sau mùa lễ cuối năm là lúc các bậc phụ huynh lo lắng về con đường đại học của con cháu mình. Những con số điểm, những chữ viết tắt như GPA, SAT và ACT sẽ làm phụ huynh nhức đầu và chúng ta sẽ bàn lại về vai trò các điểm này và nhất là tương quan giữa SAT và IQ trong khung cảnh của các thay đổi gần đây ở Mỹ. Năm ngoái, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ quyết định cấm dùng màu da, nguồn gốc sắc tộc để quyết định tuyển chọn một ứng viên, từ chối không cho Đại học Harvard thực hành “tác dụng khẳng định” (affirmative action) để tăng sỉ số da màu không được đại diện đúng mức so với tỷ lệ trong dân số nói chung. Một trong những biện pháp được dùng để giảm bớt sỉ số dân Á Châu là gạt bỏ kết quả kỳ thi SAT hoặc giảm bớt tầm quan trọng của SAT, vì người gốc Á Châu có điểm SAT cao hơn nhiều so với các sắc dân khác.
Hội chứng người cứng đơ (Stiff Person Syndrome – SPS) là một căn bịnh có thể gây co thắt dữ dội và làm suy nhược các cơ, nhưng hầu hết mọi người đều không biết gì về nó mãi cho đến cuối năm ngoái, khi nữ danh ca Celine Dion công bố tình trạng bịnh của mình. Chứng rối loạn thần kinh và tự miễn dịch hiếm gặp này được cho là chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 2 người trong một triệu người – và hai phần ba trong số những người bị là phụ nữ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.