Hôm nay,  
Việt Báo Online

Câu Chuyện Thầy Lang: Mộng Du

02/12/201100:00:00(Xem: 4578)
Câu Chuyện Thầy Lang: Mộng Du
Câu Chuyện Thầy Lang: Mộng Du

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Theo tiến sĩ Rosalind Cartwright, trong Arm J Psychiatry 2004;161:1149-1158, trường hợp mộng du đầu tiên được ghi nhận là vào năm 1878.
Một thanh niên 28 tuổi có tiền sử luôn luôn trong nhiều cơn ác mộng với cảm giác sống động rằng một thảm họa khủng khiếp sắp xảy ra. Anh bị đưa ra tòa vì đã dập đầu đứa con 18 tháng vào tường cho tới khi đứa bé thiệt mạng. Anh cho hay, khi hành động như vậy anh ta tin tưởng rằng anh đang phải đối phó với một ác quỷ đang đe dọa gia đình. Anh được quan tòa tha bổng vì thảm trạng xẩy ra khi anh ở trong giai đoạn Mộng Du, không ý thức được việc làm của mình.
Trong kịch bản nổi tiếng Tragedy of McBeth, soạn giả Shakespears đã tả lại hành vi và tâm trạng của Lady McBeth, một phụ nữ quyền quý suốt đêm đi lang thang vô định trong tòa lâu đài cổ kính, cố gắng tìm cách lau sạch hai bàn tay mà bà tin tưởng là dính đầy những máu. Trong nhiều năm trước đó, với nhiều mưu kế, bà đã thuyết phục chồng giết vua để đoạt ngôi báu. Bà bị ám ảnh về việc làm tội lỗi của mình trong quá khứ.
Với y khoa, tiếng Anh của Mộng Du là Somnambulism hoặc bình dân dễ hiểu hơn là Sleepwalking, Đi Trong Khi Ngủ, Miên Hành.
Bệnh nhân đi lại trong khi ngủ và thực hiện một số động tác một cách bán tự động, mà khi thức dạy, không nhớ là mình đã làm gì.Các động tác này đôi khi có thể gây nguy hiểm tới tính mệnh của mình hoặc cho người khác. Bệnh thấy ở mọi lứa tuổi nhưng thường thấy nhất là ở trẻ em. Cứ 100 em thì từ 2-14% bị bệnh. May mắn là 25% các em này sẽ hết bệnh khi đạt tuổi trung niên. Người lớn cũng bị bệnh, nhưng ít hơn: 100 người chỉ có 2 người mắc bệnh.
Mộng du thường xuất hiện khoảng 1 hoặc 2 giờ sau khi người bệnh rơi vào giấc ngủ, tức là vào thời gian đang ngủ say nhất của ban đêm. Mộng du ít khi xảy ra khi ngủ trưa. Bệnh cũng không xảy ra mỗi đêm, có khi lâu lâu mới bị.
Bình thường mộng du kéo dài mươi mười lăm phút, đôi khi cả giờ và có thể kết thúc đột ngột. Người mộng du trở lại giường ngủ tiếp.
Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa Antonio Culebras về Rối Loạn Giấc Ngủ tại Đại học Syracuse, New York thì “Người mộng du có thể rơi vào tình trạng trong đó bạo hành và tấn công dễ dàng xảy ra”.
Rủi ro đưa tới mộng du
Nguyên nhân gây ra bệnh ở trẻ em chưa được biết rõ nhưng một số rủi ro đưa tới tình trạng này ở người lớn đã được nêu ra:
-Tác dụng của rượu,thuốc cấm: Trước khi đi ngủ mà uống nhiều rượu hoặc dùng thuốc cấm đều có thể gây ra mộng du với các hành động nguy hiểm tới tính mệnh;
-Căng thẳng tinh thần, lo âu cũng là rủi do thường thấy;
-Thiếu ngủ kinh niên có thể tạo ra cơn mộng du, mặc dù trước đây chưa bao giờ bị;
-Di truyền, thừa kế gia đình. Theo thống kê, nếu cha mẹ hoặc người thân mộng du thì rủi ro mộng du ở con lên tới 10%;
-Một vài loại dược phẩm như thuốc an thần, thuốc chống kinh phong, điều hòa rối loạn nhịp tim, thuốc kháng histamin;
-Trong các bệnh kinh phong, bệnh tâm thần, ngộp thở khi ngủ, cường tuyến giáp, thiên đầu thống, nóng sốt cao độ;
-Thay đổi hormon trong cơ thể như khi có thai, có kinh nguyệt, thời kỳ mãn kinh, trong thời gian phát triển tuổi thanh thiếu niên;
-Tiếng động hoặc ánh sáng bất thường cũng có thể là nguy cơ gây ra mộng du;
-Trường hợp nước tiểu quá nhiều trong bàng quang cũng kích thích cơ thể, đưa tới mộng du.
Người già cũng thường hay mắc mộng du đặc biệt là ở quý vị bị rối loạn trí nhớ, lú lẫn.
Dấu hiệu
Tài liệu DSM-IV của Hội Thần Kinh Tâm Trí Hoa Kỳ có ghi các dấu hiệu của Mộng Du như sau:
-Nhiều giai đoạn nhắc đi nhắc lại ở một người đang ngủ đứng dạy đi lang thang, thường xảy ra vào phần 3 đầu tiên của giấc ngủ;
-Trong khi mộng du, người đó có nét mặt đờ đẫn, chống rỗng, ít đáp ứng với người khác, nói lẩm bẩm và chỉ tỉnh thức với nhiều khó khăn;
-Khi tỉnh thức từ mộng du hoặc vào sáng ngày hôm sau, đương sự không nhớ gì về chuyện đã xảy ra;
-Trong thời gian mấy phút sau mộng du, đương sự không có rối loạn gì về các sinh hoạt tâm lý , hành vi mặc dù có thể có một thời gian ngắn ở trong tình trạng bối rối, mất định hướng;
-Mộng du gây ra nhiều rối loạn trong sinh hoạt xã hội, nghề nghiệp;
-Mộng du không trực tiếp là hậu quả sinh học của một chất nào như lạm dụng hoặc dùng thuốc để trị bệnh.
Trong ngôn ngữ bình dân dễ hiểu, người mộng du có những hành vi hơi kỳ lạ như:
-Đang ngủ, chợt ngồi dậy với nét mặt ngơ ngác, bối rối,mất định hướng;
-Cặp mắt đờ đẫn, không có sinh khí;
-Đi lang thang không vấp váp trong nhà hết phòng này sang phòng khác, mở cửa tủ, mở ngăn kéo một cách lơ đễnh, không chủ đích;
-Làm một số động tác hơi lạ như tự nhiên thay quần áo, vào bếp làm một món ăn, tiểu tiện trong phòng chứa quần áo, thậm chí có người ra garage, lái xe ra phố hoặc lang thang giữa lòng đường đầy xe cộ qua lại;
-Các cháu bé thì đi vòng vòng về phía có ánh sáng, tới gần giường ngủ của bố mẹ rồi quay về giường mình ngủ lại như không có chuyện gì xảy ra. Đôi khi có em leo qua cửa sổ, trèo lên mái nhà, té ngã xuống đất
-Có nhiều trường hợp thiếu nữ mặc áo ngủ mộng du trên mặt tường cao vào đêm trăng tròn, sương mù bao phủ âm u;
-Họ lẩm bẩm nói lảm nhảm không ý nghĩa;
-Có người la hét om sòm nhất là sau một cơn ác mộng;
-Sau mộng du, vào ngủ lại nhưng rất khó mà thức dậy.
Và khi thức dậy không nhớ chuyện gì đã xảy ra.
Mộng du trong đời thường
Truyền thông báo chí có ghi lại nhiều trường hợp mộng du kỳ lạ có thực…
-Ngày 13-8-2010, một thanh niên 21 tuổi tên là Mathew Nelson . ở thị trấn Bloomington, Hoa Kỳ, được tòa án miễn tố sau khi bị buộc tội là đã quấy nhiễu tình dục một bạn gái. Họ đã cùng nhiều bạn bè say sỉn nhậu suốt đêm.
Luật sư của Mathew trình bầy rằng anh ta không quấy rối và nếu có quấy rối chăng nữa thì anh ta cũng không chịu trách nhiệm, vì anh ta bị chứng bệnh mộng du. Bác sĩ của Mathew cũng trình bầy rằng gia đình anh ta có nhiều người bị mộng du.
-Lee Hadwin 33 tuổi cư dân thành phố North Wale, Anh quốc, ban ngày là y tá ban đêm là họa sĩ. Nhiều đêm, anh ta chợt đứng dạy, kiếm bút giấy và vẽ nhiều bức tranh có giá trị và được nhiều người mua. Khi ngủ dậy, thấy ở dưới sàn nhà nhiều bức tranh mà anh không nhớ là vẽ khi nào.
-Trong đêm News Year Eve, thanh niên Allen Ball nhậu nhẹt say bí tỷ rồi nằm lăn ra ngủ trên divan. Nửa đêm anh chợt đứng dậy, tìm đường lên lầu vào phòng một bé gái, hôn lên môi bé này. Nội vụ ra tòa, anh khai là không nhớ đã làm gì nhưng cho biết anh có tiền sử mộng du. Anh được miễn tố.
-Năm 2004, người ta thấy thi thể Timothy Brueggeman, 51 tuổi, làm nghề thợ điện ở thành phố Wisconsin, nằm chết cóng ngoài đường, cách nhà mươi dặm, phong phanh không quần áo lạnh. Nhà chức trách cho biết anh bị mất ngủ, thường hay dùng dược phẩm an thần Ambien, đôi khi lại uống rượu. Ambien đã được báo động là có thể gây ra mộng du.
-Năm 1988, ở Toronto, Canada, thanh niên Kenneth Park, lái xe vượt đoạn đường dài 15 dặm, tới nhà cha mẹ vợ, tấn công bố vợ, đâm chết mẹ vợ. Ra tòa anh ta khai là ngủ suốt đêm, không nhớ chuyện gì đã xảy ra.
-Năm 2005, người ta tìm thấy một em bé 15 tuổi ở South London bình thản nằm ngủ trên một đà ngang của dàn xây dựng nhà cao 130 feet. Ban đêm không biết bằng cách nào, em đã mộng du, qua mặt nhân viên an ninh lang thang rồi leo lên, tiếp tục ngủ trên đó mà không biết. Lục túi áo, nhân viên cấp cứu thấy em có cell phone, bèn thông báo cho gia đình. May mắn em không bị thươc tích, té ngã.
-Năm 2009, truyền thông và giới pháp y bên Anh cũng có nhiều tranh luận về trường hợp ông Brian Thomas, 55 tuổi, giết vợ nhưng được tha bổng với lý do bị bệnh rối loạn giấc ngủ.
Số là vợ chồng Brian tham dự một lễ hội ngoài trời tại công viên. Một đám thanh thiếu niên tới quấy phá. Ông ta bèn lái xe camper tới một góc vườn vắng ngủ qua đêm. Lúc 3g40 sáng, Brian kêu cảnh sát nói là mình đã gây ra thảm họa cho người vợ thân yêu. Tại Cảnh sát cuộc, anh khai tự sự và cho biết đêm qua cứ tưởng đám thiếu niên tới phá, anh chống trả. Không ngờ lại là gây thiệt mạng cho người vợ. Anh cho hay không nhớ gì về chuyện đã xảy ra. Tại tòa, luật sư biện hộ, bác sĩ chuyên khoa tâm lý cũng như con gái Brian trình bầy rằng đương sự mắc chứng bệnh Mộng du từ lâu. Sau khi nghe trình bầy, bồi thẩm đoàn tuyên bố tha bổng.
Nhân vụ này, bác sĩ Michael Cramer-Bornemann, chuyên gia về Bệnh Rối Loạn Giấc ngủ tại Minnesota cho hay, “Bất cứ ai bị mông du đều có thể giết người”.
-Và mới đây, ngày 26 tháng 10 năm 2011, tạp chí Daily Mail có tường thuật trường hợp anh Dan Sayer, bên Anh, bị sexsomnia, cứ mỗi đêm nằm cạnh vợ mà dục tính nổi lên. Anh sờ soạng vợ, đôi khi làm tình, nhưng sáng hôm sau không nhớ chuyện gì xảy ra. Cô vợ cho hay, cô ta quen với hành vi này của chồng rồi.
Giáo sư thần kinh Matthews Walker, Luân Đôn, cho hay: Tương tự như trẻ em thường hay trải qua cơn hoảng loạn kích thích thì người lớn cũng bị như vậy. Có điều khác là người lớn bị kích thích dục tính, đụng chạm tới bạn tình trong khi ngủ mà không biết”.
Còn nhiều trường hợp mộng du ly kỳ nữa, thậm chí ở cả bên nhà Việt Nam. Cũng có nhiều trượng hợp tử vong được cho là quyên sinh tự tử, nhưng sau điều tra, được cho là hậu quả của mộng du.
Vậy thì phải làm gì khi bị mộng du?
Nếu ít khi xảy ra và không gây hậu quả trầm trọng, chưa cần điều trị, mà chỉ quan sát, áp dụng các biện pháp phòng ngừa.
Nếu thường xuyên xảy ra, với hậu quả nguy hiểm cho đương sự và người khác, cần được bác sĩ chuyên khoa tâm thần khám và điều trị.
Với thân nhân có người nhà bị mộng du, nên lưu ý những điểm như sau:
-Trước hết là cần tìm hiểu, hỗ trợ bệnh nhân;
-Áp dụng các biện pháp giảm yếu tố có thể gây ra rủi ro cho bệnh nhân như
-để bệnh nhân ngủ ở tầng chệt;
-phòng ốc ít đồ đạc gây trở ngại cho sự đi lại của người mộng du;
-cài buộc cửa sổ cửa ra vào, đặt chuông báo động ban đêm;
-loại bỏ các vật dụng sắc bén nơi bệnh nhân ngủ;
-Với em bé mộng du, nên nhẹ nhàng vỗ về, hướng dẫn em trở lại giường ngủ.
-Không nên cố ý đánh thức người đang lang thang mộng du, tránh gây ra kích động tâm trạng khiến họ có thể tấn công mình. Ngựoc lại nên im lặng theo dõi, đề phòng rủi ro.
-Đánh thức em bé dạy khoàng mươi mười lăm phút trước thời gian các em hay mộng du.
-Giúp các em giảm thiểu mệt mỏi và giúp các em sắp đặt thời gian ngủ đầy đủ, đúng giờ.
Kết luận
Mộng du không độc quyền chỉ xảy ra ở loài người.
Trên You-Tube, chúng ta có thể thấy cảnh chú chó dể thương Bizkit, đang ngả mình làm một giấc ngủ say mê dưới sàn nhà, chợt rùng mình cử động nhiều lần. Rồi đột nhiên đứng dậy, mất định hướng, chạy loanh quanh vài vòng rồi húc đầu vào tường, ngơ ngác…
Tội Nghiệp! Chắc là Men’s Best Friend ta đau đầu lắm!!!
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Arlington-Texas
www.bsnguyenyduc.com

07/10/2019(Xem: 622)
Một người đàn ông đã bị liệt từ cổ vai trở xuống đã có thể đi bộ nhờ sử dụng hệ thống máy robot 4 chi tiên phong
07/10/2019(Xem: 623)
Một báo cáo mới cho rằng đạo luật Affrodable Care Act (Obamacare) đã giúp đỡ và cứu sống nhiều người, bất kể những lời chỉ trích.
07/10/2019(Xem: 529)
Một loại thuốc nhắm sửa chữa những gen bị lỗi có thể giúp cho một số đàn ông bị ung thư tuyến tiền liệt sống lâu hơn – một nghiên cứu lâm sàng mới vừa kết luận.
07/10/2019(Xem: 975)
Theo báo cáo của Parkinson’s News Today, hiện có khoảng 1 triệu người Mỹ đang sống chung với căn bệnh Parkinson.
07/10/2019(Xem: 1244)
Hiện nay, chúng ta đều biết có những loại thực phẩm có khả năng chống ại một số bệnh. Nhưng một nghiên cứu còn chỉ ra một số loại thực phẩm có khả năng phóng, và kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư trong cơ thể.
07/10/2019(Xem: 1248)
Trung Tâm Phòng Chống Dịch Bệnh cho biết 100 triệu người lớn Mỹ đang mắc bệnh và ở giai đoạn tiền tiểu đường.
07/10/2019(Xem: 584)
Thông tin về y học có khi cũng thay đổi… 180 độ! Theo một nghiên cứu mới được công bố, những người nào thích ăn thịt đỏ, và thịt qua chế biến nay có thể … ăn như bình thường!
07/10/2019(Xem: 261)
Một bác sĩ ở tiểu bang Oregon đã kiện Đại Học Oregon Health & Science (OHSU), đòi bồi thường $5.25 triệu.
30/09/2019(Xem: 771)
Hai nghiên cứu mới vừa kết luận một liều lượng aspirin thấp có thể cải thiện khả năng sống sót của những bệnh nhân ung thư phổi, và ung thư da đầu/cổ.
30/09/2019(Xem: 1004)
Một loại thuốc viên mới giúp làm hạ đường trong máu đối với người tiểu đường loại 2 vừa được chuẩn thuận bởi Cơ Quan Quản Trị Thuốc Và Thực Phẩm Hoa Kỳ (FDA) vào ngày Thứ Sáu 20/09.
30/09/2019(Xem: 557)
Các viên chức y tế tuyên bố vào cuối tháng 9: những dự đoán về mùa cúm năm nay vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, mọi người không nên chậm trễ trong việc đi chích ngừa cúm.
30/09/2019(Xem: 797)
Ai cũng đều biết chân thật là chính sách tốt nhất, và điều này cũng đúng trong vấn đề sức khỏe.
30/09/2019(Xem: 691)
Một nghiên cứu mới cho thấy người lớn tuổi bị tiểu đường đang bị điều trị thái quá.
30/09/2019(Xem: 811)
Một nghiên cứu mới đã cảnh báo rằng ngay trong ly trà của bạn cũng có thể chứa những vi thể có thể có hại cho sức khỏe.
27/09/2019(Xem: 582)
Sinh con ngày nay thường là một điều vui và mỗi lần bà mẹ ôm con mới sinh vào lòng thì bà ta cũng ít lo vì sức khỏe của con.
Tin công nghệ
Dịch vụ stream nhạc Apple Music được giới thiệu từ năm 2015 và đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt
Khoảng đầu tháng 10/2019, báo cáo từ TF Securities và nhà phân tích Ming Chi Kuo gợi ý Apple chuẩn bị ra mắt hàng loạt sản phẩm mới vào nửa đầu năm 2020, bao gồm kính thông minh hợp tác với bên thứ ba.
iPhone SE 2 được dự đoán ra mắt đầu năm 2020, mang kiểu dáng của iPhone 8 và vi xử lý của iPhone 11.
Đẹp đẽ và mang dáng dấp tương lai, nhưng thiết kế của màn hình thác nước lại mang tính khoa trương về công nghệ kỹ thuật của nhà sản xuất hơn là hướng tới trải nghiệm người dùng.
Viên kim cương hai trong một được phát hiện tại một mỏ ở Siberia của Nga và được đặt tên là Kim cương Matryoshka, theo tên của búp bê Matryoshka truyền thống của nước Nga.
Những người thường đi máy bay sẽ thường được nghe tiếp viên hàng không thông báo rằng "Xin vui lòng tắt toàn bộ thiết bị điển tử để chuẩn bị cất cánh"... Vậy chúng ta làm điều đó vì mục đích gì? Tại sao?
Khoảng đầu tháng 10/2019, trên trạm vũ trụ quốc tế ISS, công ty công nghệ thực phẩm Aleph Farms tuyên bố đã thành công trong việc nhân giống tế bào gốc để sản xuất ra những miếng thịt nhân tạo ngoài môi trường không trọng lực.
Khoảng đầu tháng 10/2019, tòa án của Philadelphia đã đồng ý với đơn kiện của một người khởi kiện hãng dược phẩm Johnson & Johnson số tiền lên đến 8 tỷ USD. Lý do đưa ra là anh bị mắc căn bệnh phì đại tuyến vú ở nam giới khi hồi bé phải sử dụng 1 loại thuốc chống loạn thần của hãng.
Terry Hu lần đầu cảm nhận được vấn đề ở nơi làm việc của mình – một startup về game tại Bắc Kinh – khi ông chủ ngừng xuất hiện ở văn phòng. Sau đó hàng núi quà tặng miễn phí cho người dùng – những thẻ quà tặng, đồ chơi – cũng dần biến mất. Cuối cùng nhà đồng sáng lập cho biết, nguồn quỹ cho công ty đã cạn kiệt. Hu và 2/3 nhân viên bị sa thải.
Khoảng đầu tháng 10/2019, trong báo cáo tổng hợp đầu tiên về tình trạng thị lực trên toàn thế giới của WHO, hiện có ít nhất 2.2 tỷ người đang có các vấn đề về mắt, trong đó có 1 tỷ người đáng lẽ đã có thể phòng ngừa được các bệnh về mắt nếu được theo dõi thường xuyên.
Hàng rào thuế quan ông Trump áp đặt lên hàng hoá Trung Quốc khiến nhiều hãng công nghệ không còn mặn mà với “công xưởng của thế giới”.
Khoảng đầu tháng 10/201, tia sáng hy vọng cuối cùng cũng đã mở ra đối với Huawei vì các công ty công nghệ tại Mỹ có thể có cơ hội để hợp tác trở lại.
Giải Nobel vật lý năm 2019 thuộc về ba nhà khoa học là James Peebles, Michel Mayor và Didier Queloz vì sự nghiên cứu để hiểu rõ cấu trúc và lịch sử của vũ trụ, đồng thời là một công trình khám phá mới về một hành tinh có quỹ đạo quanh một ngôi sao bên ngoài hệ Mặt Trời.
Dòng Galaxy Note 10 khiến khá nhiều người e ngại với mức giá đắt đỏ, nhưng mọi thứ có thể thay đổi vào năm sau khi Samsung tung ra biến thể giá rẻ của thiết b
Khoảng đầu tháng 10/2019, một nhóm những nhà nghiên cứu từ Đại học Utah đã có một bước đột phá lớn về quang học khi phát triển một loại lens phẳng chỉ dày 10 micron, mỏng hơn 1,000 lần so với các ống kính thông thường. Và độ mỏng không làm giảm hiệu suất hoạt động của lens.