Hôm nay,  

Bàn Tay Sắt Của Tập Đè Bẹp Nền Kinh Tế Trung Quốc

17/11/202300:00:00(Xem: 4156)
Tap can binh
 
Tập Cận Bình, bằng cách thắt chặt kiểm soát từ chính sách, truyền thông, đến quân đội, đã nâng quyền lực của mình tới mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Nhưng chính nhu cầu chứng tỏ quyền lực của Tập cũng chính là chiếc ”gậy ông đập lưng ông”.
 
Nền kinh tế Trung Quốc khó có thể phục hồi như mong đợi sau đại dịch covid, ngành bất động sản khủng hoảng, các nhà đầu tư nước ngoài rút vốn ra khỏi nước và tỷ lệ thanh niên thất nghiệp lên tới trên 20%. Các nhà phê bình năm nay đã sử dụng những thuật ngữ như đây là ”sự kết thúc của phép màu kinh tế Trung Quốc”.
 
Vấn đề nan giải của Tập Cận Bình là ông dường như chỉ có một giải pháp duy nhất cho mọi vấn đề: tăng cường kiểm soát. Tập đã loại bỏ những cố vấn giỏi nhất vì tham nhũng hay có thể nói chính xác hơn là ông không tin tưởng họ.
 
Tập Cận Bình đã thay thế họ bằng những người mà ông quen biết từ lâu. Những cấp dưới của ông khi ông phục vụ ở các tỉnh Phúc Kiến và Chiết Giang và các bạn học cũ từ thời đi học. Theo các nhà phê bình có hiểu biết sâu sắc về hoạt động nội bộ của Đảng Cộng Sản Trung Quốc, thì những người này được Tập bơm lên những vị trí cao hơn khả năng của họ.
 
Trong những buổi họp, Tập thường không nghe ý kiến của người khác, mà độc thoại với những suy nghĩ của mình. Chẳng ai dám bày tỏ quan điểm bất đồng, bởi điều đó sẽ dẫn đến nguy cơ cho sự nghiệp và tương lai của họ. Tập đã ghi vào điều lệ của đảng rằng thành viên nào chống lại ông ta được coi là thách thức đảng - và đây là điều cấm kỵ.
 
Hậu quả là chẳng còn ai dám đưa ra quan điểm phản biện, và dĩ nhiên là khi Tập Cận Bình đưa ra một quyết định tồi, quyết định đó có nguy cơ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng vì không có cơ quan kiểm soát nào có thể ngăn chặn được.
 
Trong những năm gần đây, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã đưa ra một số quyết định khiến Trung Quốc phải trả giá đắt cả về tài chính lẫn thế đứng của mình dưới cái nhìn của phương Tây.
 
Tập đã nhất quyết không khoan nhượng với Covid, khi phần còn lại của thế giới từ lâu đã học cách sống chung với virus. Ông quyết định lập một hiệp ước với Vladimir Putin ngay trước khi Nga tiến hành xâm lược toàn diện vào Ukraine.
 
Hiện tại, Tập Cận Bình đang cai trị một Trung Quốc đã tự tách mình ra khỏi sự phát triển kinh tế, hệt  như khuôn mẫu mà Đảng Cộng Sản đã sử dụng từ cuối những năm 1970.
 
Trong hơn 40 năm qua, Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng. Ước tính 800 triệu dân đã thoát cảnh nghèo khó, và sự phát triển đó phần lớn là do các công ty tư nhân đứng đằng sau. Nhưng những công ty đó, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ mới, đã phát triển đến mức Tập Cận Bình coi chúng là mối đe dọa cho Đảng Cộng Sản.
 
Nền kinh tế không còn được ưu tiên. Tập đặt an ninh quốc gia lên hàng đầu. Nhưng khi nói về an ninh thì Tập muốn nói đến sự nắm giữ quyền lực của Đảng Cộng Sản và của chính bản thân mình. Theo một số chuyên gia, sự kiểm soát của nhà lãnh đạo đã gây ra cuộc khủng hoảng niềm tin lớn nhất đối với nền kinh tế Trung Quốc trong hơn 40 năm qua. Không còn một chỉ thị mang tính xây dựng nào được đưa ra khi chính Tập Cận Bình nắm quyền kiểm soát việc ra quyết định trong nền kinh tế, không ai dám làm gì nếu không có sự ủy thác của người lãnh đạo. Các quan chức thà ngồi khoanh tay còn hơn để sau này phải chịu trách nhiệm vì đã phạm sai lầm.
 
Hậu quả là bắt đầu đà suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc mà theo các nhà kinh tế, sẽ cần một kế hoạch rõ ràng để chống lại.
 
Tập Cận Bình trong một cuộc họp chỉ được tổ chức 5 năm một lần, đã không có lời hứa nào về cải cách thị trường.  Thay vào đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường các biện pháp kiểm soát tài chính và phòng ngừa rủi ro, và do đó củng cố sự kiểm soát của đảng.
 
Các chuyên gia cảnh báo nhược điểm của việc kiểm soát chặt chẽ có nguy cơ làm giảm sức mạnh của hoạt động kinh tế. Câu hỏi cần đặt ra là liệu có thể kết hợp nhu cầu kiểm soát của nhà lãnh đạo với một nền kinh tế Trung Quốc đang tìm con đường mới để phát triển hay không.
 
Theo IMF, Cơ Quan Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, tăng trưởng của Trung Quốc - nếu không tiến hành cải cách toàn diện –sẽ giảm xuống dưới 4% trong vài năm tới. Với tốc độ đó, Trung Quốc sẽ không đạt được mục tiêu tăng gấp đôi tổng sản lượng quốc nội GDP từ năm 2020 đến năm 2035.
 
Việc Tập Cận Bình đạt được vị trí cao nhất có thể phải cảm ơn cha mình. Tập Trọng Huân được coi là một trong những nhà cách mạng đầu tiên trong đảng, đưa đến vị trí dẫn đầu cho người con trai. Nhưng cậu bé Tập Cận Bình thay vì phải đi học, thì đã bỏ lỡ gần như toàn bộ thời gian học cấp hai và cấp ba khi cậu làm ruộng trong cuộc Cách Mạng Văn Hóa tại một ngôi làng ở miền trung Trung Quốc.
 
Sau này, khi Tập Cận Bình trở thành đảng viên, ông đã ghi danh theo học tại Đại Học Thanh Hoa ở Bắc Kinh. Nhưng khi đó các trường đại học gần như chưa hoạt động được sau Cách mạng Văn hóa.
 
Ngày nay, Tập Cận Bình bù đắp cho sự thiếu học vấn của mình bằng việc tăng cường kiểm soát mọi thứ và mọi người.
 
Vào đầu năm 2023, một số chuyên gia về Trung Quốc dự đoán nhà lãnh đạo sẽ buộc phải tạm dừng hoặc thậm chí từ bỏ việc tập trung quyền lực xung quanh mình, theo Ian Johnson trong một bài trên tạp chí Đối ngoại (Foreign Affairs). Nhưng chẳng có gì thay đổi, mọi thứ vẫn tiếp tục như trước.
 
Với một quyền lực vô hạn tự trao cho mình như Tập Cận Bình, thì chẳng có gì khó để xác định ai là người chịu trách nhiệm cho những cuộc khủng hoảng của đất nước. Cả nạn tham nhũng tràn lan trong đảng lẫn những khoản nợ khổng lồ.
 
Thích ứng với điều kiện mới, thử nghiệm và thay đổi hướng đi là điều đã giúp Đảng Cộng Sản Trung Quốc tồn tại trong nhiều năm qua, khi Đặng Tiểu Bình nhận ra niềm tin của đảng đã suy giảm sau cái chết của Mao vào năm 1976, ông đã nới lỏng sự kiểm soát của mình và đưa ra những cải cách thị trường nhằm cải thiện cuộc sống của người dân.
 
Các nhà lãnh đạo thời đó coi Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa là một dự án đang được thực hiện, cần được cải thiện dần dần chứ không phải là một hệ thống phải được bảo tồn bằng mọi giá. Việc đảng từ bỏ quyền lực chính trị tất nhiên không có trong chính sách, tuy vậy lúc đó nhiều câu hỏi đã được mở ra để thảo luận.
 
Ngày nay ngược lại, Tập Cận Bình chú trọng vào quyền lực và sự kiểm soát tập trung. Điều đó cũng phản ánh nỗi sợ hãi và sự yếu đuối của ông ta. Điều Tập thực sự bận rộn là bảo vệ vị trí hàng đầu của mình.
 
Với tư cách là những người sáng lập nước Cộng hòa Nhân Dân Trung Quốc, Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình có thể chỉ ra những thay đổi mang tính đột phá trong lịch sử làm cơ sở cho vị trí lãnh đạo đảng của họ. Tập Cận Bình thì ngược lại, quyền lực của ông không thể tách rời khỏi guồng máy chính trị của đảng.
 
Trong mười năm, người đàn ông này đã tham gia vào các cuộc thanh trừng khiến ông trở thành kẻ thù chính trị ở khắp mọi nơi. Tập đã đưa ra những quyết định cần xét lại, nhưng chẳng một ai dám phản bác. Tập Cận Bình sẽ chẳng bao giờ dám buông tay để chấp nhận những quan điểm khác, khi chính sự kiểm soát chặt chẽ là công cụ sử dụng bảo vệ ngôi cai trị của Ông.
 
Nguyên Hòa

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm nay ở Davos, nơi 60 Tổng Thống và Thủ Tướng, 800 lãnh đạo doanh nghiệp và các tổ chức phi lợi nhuận tập họp để thảo luận về những thách thức lớn của thời đại chúng ta, Trí tuệ nhân tạo, AI, lần này đã trở thành chủ đề làm lu mờ mọi chủ đề khác. Trí tuệ nhân tạo AI ngày càng ảnh hưởng đến chúng ta, ngoài việc có thể xử dụng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến nền kinh tế, AI cũng ngày càng có vẻ là một phần của bộ máy chiến tranh, hay ngay cả trong thị trường lao động AI cũng cho thấy sự hiệu quả rõ ràng hơn, AI, trí tuệ nhân tạo là siêu năng lực vừa có thể hủy diệt mà cũng vừa có thể cải thiện, là rủi ro cũng như là cơ hội.
Lịch sử kinh tế của Mỹ là chu kỳ giữa sự các đợt tăng trưởng và suy thoái kinh tế. Gần đây nhất là sự tăng trưởng kinh tế từ thời Tổng Thống Obama, kéo dài sang thời Tổng Thống Trump trước khi đại dịch Covid-19 xảy ra. Tổng Thống Biden nhậm chức trong thời điểm nền kinh tế Mỹ bắt đầu có những dấu hiệu suy thoái. Theo các nhà hoạch định chính sách, hiếm khi các chính sách giảm lạm phát được áp dụng mà không xảy ra suy thoái. Nhưng có vẻ như lần này điều này có thể xảy ra.
Giá xăng trung bình vào ngày 14-12-2023 ở Mỹ là 3.10 USD/gallon, giảm 0.02 USD so với ngày hôm qua, 0.10 USD so với tuần trước và 0.25 USD so với tháng trước. Hawaii có giá cao nhất là $4.70, tiếp đến là California với giá là $4.63. Ngược lại, Texas ghi nhận giá thấp nhất trên toàn nước Mỹ là $2.55. Giá xăng giảm do mức cầu hạ theo mùa và mức cung trong nước Mỹ gia tăng đáng kể là một tin đáng hoan nghênh đối với những người Mỹ đã phải vật lộn với giá xăng cao trong quá khứ. Ngoài ra, tình hình kinh tế Trung Quốc là một điểm đáng lưu tâm. Trung Quốc là một quốc gia nhập cảng xăng dầu nhiều nhất thế giới. Kinh tế Trung Quốc đi xuống sẽ làm giảm mức cầu.
Sẽ không có một bản tổng kết nào đầy đủ về tình hình kinh tế Mỹ trong năm 2023. Sẽ không có dự đoán nào chính xác cho kinh tế tương lai 2024. Nhưng hai chữ “kinh tế” lớn lao và khách quan này lại ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và đời sống hàng ngày của chúng ta. Kinh nghiệm và hiểu biết về khả năng kinh tế cộng đồng ảnh hưởng đến kinh tế cá nhân/gia đình, sẽ giúp cho lòng tham giàu có chững chạc hơn và nỗi sợ hãi nghèo khó được nhẹ nhàng hơn.
Theo trang mạng tin tức kinh tế thương mại Business Insider, báo cáo mới đây nhất về dự báo thị trường nhà ở năm 2024 có một số tin tốt lành, nhưng vẫn có nhiều thách thức từ năm nay sẽ vẫn tồn tại. Báo cáo này là của trang mạng chuyên về địa ốc Realtor.com. Nhìn chung, Realtor đưa ra một dự báo có nhiều điểm trái chiều. Điều này sẽ làm thất vọng nhiều người Mỹ đang hy vọng sẽ có một thị trường nhà cửa dễ mua bán nhiều hơn so với năm 2023, khi mà tỷ lệ lãi suất cao đã làm đóng băng phần lớn thị trường.
Ở Mỹ, khi người ta kết hôn, tài khoản của họ cũng thường được ‘quy về một mối’: phần lớn các cặp vợ chồng đều sẽ gửi toàn bộ thu nhập của mình vào một tài khoản chung. Trong những năm 1970 và 1980, việc tách biệt tài chánh có thể bị coi là điềm xấu cho một mối quan hệ. Nhưng ngày nay điều đó không còn đúng nữa. Tỷ lệ các cặp đôi, dù đã kết hôn hay chưa, giữ ít nhất một phần tài chánh riêng biệt đã tăng lên trong những thập niên gần đây, một phần vì người dân Hoa Kỳ có khuynh hướng kết hôn trễ hơn so với ngày xưa, và khi đó thì họ đã có thói quen tiêu xài của riêng mình.
Từ Adidas AG đến Nike Inc, các nhà sản xuất quần áo và giày dép đã chuyển chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc do căng thẳng địa chính trị và chi phí sản xuất thấp hơn. Nhưng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng bất ổn và nhu cầu tiêu dùng suy yếu, nhiều công ty đã nhận ra rằng việc tìm kiếm các trung tâm sản xuất thay thế cũng đi kèm với những thách thức riêng. Một số thậm chí còn đóng cửa cơ sở sản xuất vừa mới thành lập để quay về Trung Quốc đại lục.
Đô la điện tử (digital dollar), còn gọi là đô la kỹ thuật số, là một vấn đề tài chánh có tầm vóc thế giới, có khả năng thay đổi nền kinh tế Hoa Kỳ và toàn cầu. Vấn đề này được bàn thảo trong những năm qua: Liệu đã đến lúc Hoa Kỳ có thể thay đổi tiền giấy, tiền đồng bằng tiền điện tử? Nhưng những cuộc thảo luận không được nổi bật vì tình hình chính trị sôi nổi, chính quyền, báo chí vây quanh câu chuyện cựu tổng thống Trump bị truy tố khoảng trên 90 tội, trong lúc ông đang tranh cử cho chuyến trở về tòa Bạch Ốc năm 2024.Thay đổi hệ thống tiền tệ quốc gia sẽ tạo ra sự xáo trộn thói quen sử dụng và cách đánh giá mặt tiền của dân chúng. Nhiều câu hỏi sẽ phải giải quyết: Tại sao phải đổi tiền giấy thành tiền điện tử? (Có lẽ, ngày xưa, người ta cũng đặt câu hỏi tương tựa như vậy khi đổi từ tiền kim loại, tiền vàng thành tiền giấy. Dĩ nhiên, phải có lợi ích cho người tiêu dùng, có khả năng phát triển kinh tế quốc gia và đồng minh.)
Trần nợ là mức ấn định số tiền tối đa mà chính phủ có thể vay nợ. Quốc hội biểu quyết số nợ tối đa, tạo ra mức “Trần Nợ”, và chính phủ không được vay tiền nhiều hơn mức “Trần Nợ” này. Chính phủ Hoa Kỳ đã đụng đầu vào “trần nợ” từ tháng Giêng năm 2023, khi số nợ lên tới $31.4 ngàn tỷ đô la. Bộ Tài Chánh không được vay nữa, phải “du di” các món chưa dùng trong ngân sách để xài tạm vào các mục đã hết tiền. Nhưng từ đầu tháng Sáu, sẽ bắt buộc phải vay nợ thêm mới có tiền chi tiêu. Nếu không thanh toán được thì chính phủ bị “vỡ nợ”, chính phủ Mỹ sẽ không có tiền trả lãi và vốn từ các món nợ cũ, công khố phiếu Mỹ sẽ mất giá trị kéo theo những tai họa kinh tế khôn lường cho kinh tế nước Mỹ lẫn kinh tế thế giới.
Hoa Kỳ đang mắc nợ 31 ngàn tỷ MK. Hiện nay, mỗi năm Washington chi nhiều hơn thu khoảng 1 ngàn tỷ MK, buộc Bộ Tài Chánh phải đi vay để bù vào khoản chênh lệch. Điều đó có nghĩa là nợ công quốc gia vẫn đang tăng lên. Nếu không có thay đổi gì lớn, khoản nợ này rồi sẽ lớn hơn so với khi nó đạt đỉnh điểm vào cuối Thế Chiến II. Hầu hết số nợ là do tích lũy dần trong suốt 20 năm qua. Năm 2001, Hoa Kỳ thực ra có dư dả tiền mặt – Bộ Tài Chánh thu thuế được nhiều hơn khoản chi cho các dịch vụ của chính phủ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.