Hôm nay,  

Liệu Đạo Luật Giảm Lạm Phát Có Thực Sự Giúp Giảm Lạm Phát?

26/08/202200:00:00(Xem: 10137)
dao luat giam lam phat
Với tên gọi của nó, liệu Đạo Luật Giảm Lạm Phát có thực sự làm giảm lạm phát hay không? Và mức thuế tối thiểu 15% sẽ được tính như thế nào? (Nguồn: pixabay.com)
 
HOA KỲ – Hoa Kỳ sắp chi 490 tỷ đô la trong 10 năm để giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chăm sóc sức khỏe và giảm thâm hụt liên bang. Tất cả số tiền đó đến từ đâu?

Học giả về kinh tế Nirupama Rao của Trường Michigan giải thích cách mà đạo luật mới sẽ giúp tăng đủ nguồn thu để trả cho các khoản miễn thuế trong lĩnh vực năng lượng sạch, các khoản trợ cấp theo Đạo luật Affordable Care Act và các ưu đãi cho các nhà sản xuất sử dụng công nghệ sạch hơn, cũng như các sáng kiến ​​khác nữa. Và rằng, với tên gọi của nó, liệu Đạo Luật Giảm Lạm Phát (Inflation Reduction Act – IRC) có thực sự làm giảm lạm phát hay không? Bài viết được đăng trên trang TheConversation.

Các thành phần nguồn thu chính trong đạo luật là gì?

Đạo luật mới tự kiếm nguồn thu tự tài trợ, chủ yếu thông qua một tập hợp các biện pháp liên quan đến thuế và tiết kiệm tiền chi trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Trên thực tế, nguồn thu dự kiến sẽ còn cao hơn số tiền cần chi trả, giảm thâm hụt khoảng 250 tỷ đô la trong 10 năm.

Nguồn thu lớn nhất, mà Ủy ban Joint Committee on Taxation dự kiến là khoảng 222 tỷ đô la, đến từ mức thuế tối thiểu mới (15%) dành cho các công ty. Ngoài ra còn có 124 tỷ đô la khác dự kiến thu được từ việc Sở Thuế Vụ tăng cường thực thi thuế. Ủy ban còn dự kiến hai biện pháp về thuế khác nữa - bao gồm đánh thuế 1% đối với việc mua lại cổ phiếu của các công ty - sẽ huy động được khoảng 126 tỷ đô la.

Bên cạnh đó, Quốc Hội hy vọng sẽ tiết kiệm được 265 tỷ đô la thông qua một số điều khoản cho phép đàm phán giá thuốc khi chính phủ mua các loại thuốc kê đơn theo chương trình Medicare.

Mức thuế tối thiểu của các công ty sẽ được tính như thế nào?

Mức thuế tối thiểu (15%) cho các công ty nhằm vào các công ty báo cáo lợi nhuận lớn (doanh thu trên 1 tỷ đô la/ năm).

Nhìn thấy các tiêu đề báo chí ra rả nói về các công ty thành công mà chỉ trả ít hoặc thậm chí không phải trả thuế đã khiến cho công chúng suy giảm niềm tin vào hệ thống thuế Hoa Kỳ.

Ngoài ra, nguồn thu từ tiền thuế doanh nghiệp đã giảm trong những năm gần đây, kết quả của việc cắt giảm thuế cho các công ty, cơ sở sản xuất năm 2017, và các biện pháp khác. Nguồn thu từ thuế doanh nghiệp đã giảm gần một nửa so với tỷ trọng tổng sản phẩm quốc nội từ năm 2015 đến năm 2020.
 
Thu nhập từ thuế doanh nghiệp như một phần của tổng sản lượng quốc nội giảm

chart
 
Những công ty phải đóng mức thuế tối thiểu mới là các công ty Hoa Kỳ kiếm được trung bình ít nhất 1 tỷ đô la trong báo cáo thu nhập họ gửi cho các cổ đông - trong ba năm trước đó. Các công ty nước ngoài có báo cáo doanh thu 100 triệu đô la cũng sẽ bị tính mức thuế này.

Về cơ bản, các công ty bị ảnh hưởng bởi mức thuế tối thiểu sẽ bị tính thuế theo 2 kiểu – một kiểu là theo quy tắc tính thuế thu nhập doanh nghiệp thông thường, và kiểu kia là tính 15% trên mức thu nhập trong sổ sách báo cáo doanh thu có điều chỉnh của họ. Kiểu nào cho kết quả lớn hơn thì họ sẽ đóng thuế theo kiểu đó. Về mặt lý thuyết, điều này đảm bảo họ phải trả tiền thuế tối thiểu.

Cũng có một số điều chỉnh quan trọng trong đạo luật để giới hạn số tiền mà các công ty phải trả theo mức thuế tối thiểu. Thí dụ: để tránh các công ty phải đối mặt với số tiền thuế tối thiểu phải đóng quá cao, họ sẽ có thể được phép sử dụng một số khoản miễn thuế và khấu trừ thuế tương tự như khi họ sử dụng để được miễn giảm thuế doanh nghiệp thông thường.

Ban đầu, đạo luật cũng sẽ buộc các quỹ đầu tư tư nhân phải chịu mức thuế tối thiểu này, nhưng việc vận động hành lang quyết liệt của TNS Arizona Kyrsten Sinema đã giúp cho lĩnh vực này được miễn trừ. Cuối cùng, có không tới 150 công ty – bao gồm nhiều tên tuổi như Amazon, AT&T và General Motors - dự kiến sẽ phải chịu mức thuế này.

Việc thực thi thuế từ IRS sẽ tạo ra nhiều doanh thu như thế nào?

Đạo luật phân bổ 80 tỷ đô la cho Sở Thuế Vụ. Ủy ban Joint Committee on Taxation kỳ vọng từ khoản đầu tư này sẽ thu về được 204 tỷ đô la trong 10 năm, hoặc 124 tỷ đô la khi trừ đi các khoản chi tiêu tăng thêm.

Mục tiêu chính của khoản chi này nhắm vào khoảng chênh lệch thuế (tax gap), hiện ước tính khoảng 600 tỷ đô la một năm. Chênh lệch về thuế (tax gap) là sự khác biệt giữa số tiền người đóng thuế doanh nghiệp hoặc cá nhân nợ IRS và số tiền mà cơ quan có thể thu về được.

Nguồn thu mới dự kiến đến từ việc tăng cường kiểm toán, chủ yếu nhắm vào những người nộp thuế có thu nhập cao. Bộ Trưởng Tài Chánh Janet Yellen và Ủy viên IRS Charles Rettig đều cam kết rằng các công ty nhỏ và hộ gia đình có thu nhập dưới 400,000 đô la một năm sẽ không bị ảnh hưởng từ việc tăng cường kiểm toán thuế.

Nhiều dân cử Đảng Dân Chủ, cùng với cựu Bộ Trưởng Tài Chánh Larry Summers, tin rằng IRS sẽ huy động được nhiều tiền hơn ước tính vì có nhiều người nộp thuế sẽ tuân thủ nghiêm hơn để tránh bị kiểm toán.

Khoản đầu tư 80 tỷ đô la cũng sẽ được sử dụng để cập nhật công nghệ mới và thuê mướn thêm nhân viên cho IRS. Hệ thống máy tính hàng thập niên và tình trạng thiếu nhân viên đã gây khó khăn cho IRS trong việc trả lời các truy vấn của người đóng thuế, theo dõi các khoản tiền thuế còn nợ và sử dụng các phép phân tích đơn giản để hướng dẫn việc thực thi.

Mặc dù khoản đầu tư 80 tỷ đô la để thu về 204 tỷ đô la nghe có vẻ khá ấn tượng, nhưng đó có thể chỉ là một đánh giá thấp hơn thực tế.

Liệu đạo luật có làm giảm lạm phát, như tên của nó?

Có lẽ là không nhiều.

Một số biện pháp trong đạo luật, chẳng hạn như thu hẹp khoản thâm hụt, giảm giá thuốc và giúp cho Hoa Kỳ ít bị tổn thương hơn do giá năng lượng tăng đột ngột, tất cả sẽ giúp giảm lạm phát phần nào.

Mặc dù chính sách tiền tệ là công cụ chính để chống lạm phát, nhưng cũng có thể đạo luật mới sẽ cho mọi người thấy rằng Quốc Hội có chức năng và sẵn sàng thực hiện các bước để giải quyết lạm phát, và cảm giác đó có thể dẫn đến kỳ vọng giảm lạm phát trong tương lai, có thể đó là một lời tiên đoán tự hoàn thành (lời tiên tri tự ứng nghiệm, lời tiên tri tự thành hiện thực, là hiện tượng khi một người rất tin tưởng vào một điều chưa diễn ra, và cuối cùng điều đó sẽ trở thành sự thật.)

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát, bất chấp tên gọi của đạo luật, có thể sẽ rất nhỏ. Penn-Wharton Budget Model, công bố phân tích kinh tế về tác động tài khóa của chính sách công, gợi ý rằng mức giảm lạm phát của Đạo Luật Giảm Lạm Phát “về mặt thống kê sẽ không khác con số 0 là mấy.”

Đó là cách nói của một kinh tế gia, khi nói đến tác động của đạo luật đối với lạm phát, có thể hiểu là đừng quá hy vọng!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm nay ở Davos, nơi 60 Tổng Thống và Thủ Tướng, 800 lãnh đạo doanh nghiệp và các tổ chức phi lợi nhuận tập họp để thảo luận về những thách thức lớn của thời đại chúng ta, Trí tuệ nhân tạo, AI, lần này đã trở thành chủ đề làm lu mờ mọi chủ đề khác. Trí tuệ nhân tạo AI ngày càng ảnh hưởng đến chúng ta, ngoài việc có thể xử dụng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến nền kinh tế, AI cũng ngày càng có vẻ là một phần của bộ máy chiến tranh, hay ngay cả trong thị trường lao động AI cũng cho thấy sự hiệu quả rõ ràng hơn, AI, trí tuệ nhân tạo là siêu năng lực vừa có thể hủy diệt mà cũng vừa có thể cải thiện, là rủi ro cũng như là cơ hội.
Lịch sử kinh tế của Mỹ là chu kỳ giữa sự các đợt tăng trưởng và suy thoái kinh tế. Gần đây nhất là sự tăng trưởng kinh tế từ thời Tổng Thống Obama, kéo dài sang thời Tổng Thống Trump trước khi đại dịch Covid-19 xảy ra. Tổng Thống Biden nhậm chức trong thời điểm nền kinh tế Mỹ bắt đầu có những dấu hiệu suy thoái. Theo các nhà hoạch định chính sách, hiếm khi các chính sách giảm lạm phát được áp dụng mà không xảy ra suy thoái. Nhưng có vẻ như lần này điều này có thể xảy ra.
Giá xăng trung bình vào ngày 14-12-2023 ở Mỹ là 3.10 USD/gallon, giảm 0.02 USD so với ngày hôm qua, 0.10 USD so với tuần trước và 0.25 USD so với tháng trước. Hawaii có giá cao nhất là $4.70, tiếp đến là California với giá là $4.63. Ngược lại, Texas ghi nhận giá thấp nhất trên toàn nước Mỹ là $2.55. Giá xăng giảm do mức cầu hạ theo mùa và mức cung trong nước Mỹ gia tăng đáng kể là một tin đáng hoan nghênh đối với những người Mỹ đã phải vật lộn với giá xăng cao trong quá khứ. Ngoài ra, tình hình kinh tế Trung Quốc là một điểm đáng lưu tâm. Trung Quốc là một quốc gia nhập cảng xăng dầu nhiều nhất thế giới. Kinh tế Trung Quốc đi xuống sẽ làm giảm mức cầu.
Sẽ không có một bản tổng kết nào đầy đủ về tình hình kinh tế Mỹ trong năm 2023. Sẽ không có dự đoán nào chính xác cho kinh tế tương lai 2024. Nhưng hai chữ “kinh tế” lớn lao và khách quan này lại ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và đời sống hàng ngày của chúng ta. Kinh nghiệm và hiểu biết về khả năng kinh tế cộng đồng ảnh hưởng đến kinh tế cá nhân/gia đình, sẽ giúp cho lòng tham giàu có chững chạc hơn và nỗi sợ hãi nghèo khó được nhẹ nhàng hơn.
Theo trang mạng tin tức kinh tế thương mại Business Insider, báo cáo mới đây nhất về dự báo thị trường nhà ở năm 2024 có một số tin tốt lành, nhưng vẫn có nhiều thách thức từ năm nay sẽ vẫn tồn tại. Báo cáo này là của trang mạng chuyên về địa ốc Realtor.com. Nhìn chung, Realtor đưa ra một dự báo có nhiều điểm trái chiều. Điều này sẽ làm thất vọng nhiều người Mỹ đang hy vọng sẽ có một thị trường nhà cửa dễ mua bán nhiều hơn so với năm 2023, khi mà tỷ lệ lãi suất cao đã làm đóng băng phần lớn thị trường.
Ở Mỹ, khi người ta kết hôn, tài khoản của họ cũng thường được ‘quy về một mối’: phần lớn các cặp vợ chồng đều sẽ gửi toàn bộ thu nhập của mình vào một tài khoản chung. Trong những năm 1970 và 1980, việc tách biệt tài chánh có thể bị coi là điềm xấu cho một mối quan hệ. Nhưng ngày nay điều đó không còn đúng nữa. Tỷ lệ các cặp đôi, dù đã kết hôn hay chưa, giữ ít nhất một phần tài chánh riêng biệt đã tăng lên trong những thập niên gần đây, một phần vì người dân Hoa Kỳ có khuynh hướng kết hôn trễ hơn so với ngày xưa, và khi đó thì họ đã có thói quen tiêu xài của riêng mình.
Tập Cận Bình, bằng cách thắt chặt kiểm soát từ chính sách, truyền thông, đến quân đội, đã nâng quyền lực của mình tới mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Nhưng chính nhu cầu chứng tỏ quyền lực của Tập cũng chính là chiếc ”gậy ông đập lưng ông”. Nền kinh tế Trung Quốc khó có thể phục hồi như mong đợi sau đại dịch covid, ngành bất động sản khủng hoảng, các nhà đầu tư nước ngoài rút vốn ra khỏi nước và tỷ lệ thanh niên thất nghiệp lên tới trên 20%. Các nhà phê bình năm nay đã sử dụng những thuật ngữ như đây là ”sự kết thúc của phép màu kinh tế Trung Quốc”. Vấn đề nan giải của Tập Cận Bình là ông dường như chỉ có một giải pháp duy nhất cho mọi vấn đề: tăng cường kiểm soát. Tập đã loại bỏ những cố vấn giỏi nhất vì tham nhũng hay có thể nói chính xác hơn là ông không tin tưởng họ.
Từ Adidas AG đến Nike Inc, các nhà sản xuất quần áo và giày dép đã chuyển chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc do căng thẳng địa chính trị và chi phí sản xuất thấp hơn. Nhưng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng bất ổn và nhu cầu tiêu dùng suy yếu, nhiều công ty đã nhận ra rằng việc tìm kiếm các trung tâm sản xuất thay thế cũng đi kèm với những thách thức riêng. Một số thậm chí còn đóng cửa cơ sở sản xuất vừa mới thành lập để quay về Trung Quốc đại lục.
Đô la điện tử (digital dollar), còn gọi là đô la kỹ thuật số, là một vấn đề tài chánh có tầm vóc thế giới, có khả năng thay đổi nền kinh tế Hoa Kỳ và toàn cầu. Vấn đề này được bàn thảo trong những năm qua: Liệu đã đến lúc Hoa Kỳ có thể thay đổi tiền giấy, tiền đồng bằng tiền điện tử? Nhưng những cuộc thảo luận không được nổi bật vì tình hình chính trị sôi nổi, chính quyền, báo chí vây quanh câu chuyện cựu tổng thống Trump bị truy tố khoảng trên 90 tội, trong lúc ông đang tranh cử cho chuyến trở về tòa Bạch Ốc năm 2024.Thay đổi hệ thống tiền tệ quốc gia sẽ tạo ra sự xáo trộn thói quen sử dụng và cách đánh giá mặt tiền của dân chúng. Nhiều câu hỏi sẽ phải giải quyết: Tại sao phải đổi tiền giấy thành tiền điện tử? (Có lẽ, ngày xưa, người ta cũng đặt câu hỏi tương tựa như vậy khi đổi từ tiền kim loại, tiền vàng thành tiền giấy. Dĩ nhiên, phải có lợi ích cho người tiêu dùng, có khả năng phát triển kinh tế quốc gia và đồng minh.)
Trần nợ là mức ấn định số tiền tối đa mà chính phủ có thể vay nợ. Quốc hội biểu quyết số nợ tối đa, tạo ra mức “Trần Nợ”, và chính phủ không được vay tiền nhiều hơn mức “Trần Nợ” này. Chính phủ Hoa Kỳ đã đụng đầu vào “trần nợ” từ tháng Giêng năm 2023, khi số nợ lên tới $31.4 ngàn tỷ đô la. Bộ Tài Chánh không được vay nữa, phải “du di” các món chưa dùng trong ngân sách để xài tạm vào các mục đã hết tiền. Nhưng từ đầu tháng Sáu, sẽ bắt buộc phải vay nợ thêm mới có tiền chi tiêu. Nếu không thanh toán được thì chính phủ bị “vỡ nợ”, chính phủ Mỹ sẽ không có tiền trả lãi và vốn từ các món nợ cũ, công khố phiếu Mỹ sẽ mất giá trị kéo theo những tai họa kinh tế khôn lường cho kinh tế nước Mỹ lẫn kinh tế thế giới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.