Hôm nay,  
Việt Báo Online

Hòa Thượng Thích Thái Siêu Giảng Bát Nhã Tâm Kinh Tại Việt Báo: Ngũ Uẩn Giai Không, Tâm Vô Quái Ngại

08/01/201900:00:00(Xem: 783)
Hòa Thượng Thích Thái Siêu Giảng Bát Nhã Tâm Kinh Tại Việt Báo: Ngũ Uẩn Giai Không, Tâm Vô Quái Ngại
HT Thai Sieu giang Phap tai VB (01)
Hòa Thượng Thích Thái Siêu giảng Bát Nhã Tâm Kinh tại hội trường Việt Báo.(Photo VB)

 
HT Thai Sieu giang Phap tai VB (02)
Hòa Thượng Thích Thái Siêu (giữa) chụp hình với một số Phật tử trước cửa Việt Báo. Đứng bên trái của HT Thái Siêu là đạo hữu Mật Nghiêm Đặng Nguyên Phả, người kế đến là đạo hữu Tâm Cát.(Photo VB)

 
HT Thai Sieu giang Phap tai VB (03)
Thính chúng nghe Pháp trong hội trường Việt Báo.(Photo VB)

 
WESTMINSTER (VB-Tâm Huy) -- Hòa Thượng Thích Thái Siêu đã đáp ứng lời cung thỉnh của Hội Phật Học Đuốc Tuệ quang lâm đến Hội Trường Nhật Báo Việt Báo, trên đường Moran, Thành Phố Westminster, vào chiều Chủ Nhật, ngày 6 tháng 1 năm 2019, để giảng về Bát Nhã Tâm Kinh cho đồng hương Phật tử tại miền Nam California.

Điều rất ngạc nhiên là dù mới được thông báo vài ngày trước, nhưng số lượng đồng hương Phật tử đến nghe Pháp rất đông. Người đến càng lúc càng đông, trước giờ bắt đầu buổi giảng, Hội Trường Việt Báo đã không còn chỗ để Ban Tổ Chức có thể sắp thêm ghế, nhiều vị đến sau đã phải đứng để nghe.

Được biết, Hòa Thượng Thích Thái Siêu xuất thân từ các Phật Học Viện uy tín nhất trong nước trước năm 1975 như Phật Học Viện Phổ Đà tại Đà Nẵng, Phật Học Viện Hải Đức tại  Nha Trang, Tu Viện Quảng Hương Già Lam và Đại Học Vạn Hạnh tại Sài Gồn. Hòa Thượng cũng đã du học tại Ấn Độ và tốt nghiệp Tiến Sĩ Phật Học trước khi đến Hoa Kỳ định cư vào năm 2003. Hòa Thượng Thích Thái Siêu ngoài vai trò Viện Chủ Chùa Đại Bảo Trang Nghiêm, thành phố Hayward, Bắc California, còn là Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Giáo Dục của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hoa Kỳ, kiêm Trưởng Ban Tổ Chức Khóa Tu Học Phật Pháp Bắc Mỹ lần thứ 9 sẽ đưọc tổ chức tại Bắc California vào tháng 7 năm nay, 2019.

Trong lúc chờ đợi thính chúng đến đông đủ để cung thỉnh Hòa Thượng Giảng Sư quang lâm hội trường, đạo hữu Minh Trí cùng ban đạo ca của Hội Phật Học Đuốc Tuệ đã cống hiến cho mọi người nhiều bản nhạc đạo làm người nghe thư giãn và lắng tâm để chuẩn bị đón nhận Phật Pháp.

Chương trình được điều hợp bởi đạo hữu Tịnh Tánh là người nữ Phật tử thường làm MC cho các chương trình tu học của Hội Phật Học Đuốc Tuệ từ bao lâu nay.

Đúng 2 giờ rưỡi, sau khi cung nghinh Hòa Thượng Giảng Sư quang lâm hội trường, đạo hữu Mật Nghiêm Đặng Nguyên Phả, Hội Trưởng Hội Phật Học Đuốc Tuệ đã có lời cẩn bạch cùng Hòa Thượng và đại chúng. Bác Mât Nghiêm cảm động nói rằng Hội Phật Học Đuốc Tuệ thật là hữu duyên có thể thỉnh được Hòa Thượng đến đây để ban thời Pháp đầu năm cho đại chúng. Rồi bác Mật Nghiêm đọc lời dịch tiếng Việt của câu kệ trong Kinh Kim Cang để dâng lên Hòa Thượng và cúng dường thính chúng:

“Hết thảy pháp hữu vi như mộng huyễn, như bọt bóng, như sương chớp…”

Tất cả thính chúng đồng hát bài ca Thỉnh Chư Thiên với tiếng đàn guitar của đạo hữu Minh Trí trước khi Hòa Thượng chính thức giảng Bát Nhã Tâm Kinh.

Trước khi giảng, Hòa Thượng đã y hậu chỉnh tề và đảnh lễ Phật ba lạy trước bàn thờ Phật trang nghiêm do Ban Tổ Chức thiết đặt tại hội trường.

Hòa Thượng nói rằng trong thời giảng hôm nay về Bát Nhã Tâm Kinh ngài sẽ nói đến năm đề mục chính: Dẫn nhập, văn bản Bát Nhã Tâm Kinh, Kinh Bát Nhã được đức Phật nói lúc nào và ở đâu, ai thực hành Bát Nhã, và đi vào nội dung của Bát Nhã Tâm Kinh.

Về văn bản, Hòa Thượng cho biết nguyên văn đề kinh tiếng Phạn là Prajnàparamitàhrdaya Sutra. Hán dịch là Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh. Bát Nhã Tâm Kinh nằm trong Bộ Kinh Đại Bát Nhã truyền thuyết do Bồ Tát Long Thọ xuống Long Cung học thuộc lòng để đem lên truyền bá trên nhân gian. Bản dịch chữ Hán do ngài Huyền Trang thực hiện vào Đời Đừng thế kỷ thứ 7 ở Trung Hoa. Tại Việt Nam, Hòa Thượng Thích Trí Nghiêm đã dịch sang tiếng Việt Kinh Đại Bát Nhã. Hòa Thượng Thích Thái Siêu cho biết Bát Nhã Tâm Kinh có mấy người dịch sang chữ Hán, mà trong đó bản dịch của ngài Huyền Trang được lưu truyền sâu rộng nhất, gồm 260 chữ. Hòa Thượng cũng cho biết có nhiều bản dịch tiếng Việt của Bát Nhã Tâm Kinh.

Trong phần giải thích đề kinh, Hòa Thượng cho biết rằng Prajnà dịch âm là Bát Nhã, dịch nghĩa là trí tuệ, mà trí tuệ này là do tu tập, do chứng đắc mới có, tức là do thực hành giáo pháp mới phát sinh. Paramita dịch âm là Ba La Mật, dịch nghĩa là Đáo Bỉ Ngạn, tức là qua bờ bên kia hay cứu cánh. Hrdaya dịch là tâm, tức là trái tim, là cốt tủy, là tóm tắc. Vì vậy, Hòa Thượng nói rằng theo ý nghĩa tiếng Việt thì Bát Nhã Tâm Kinh dịch là Bài Kinh Diễn Tả Trí Tuệ Tóm Tắt, hay Bài Kinh Cốt Yếu Về Trí Tuệ Qua Bờ Bên Kia.

Về vấn đề Kinh Bát Nhã đã được đức Phật nói lúc nào và ở đâu, thì Hòa Thượng trích bài kệ ngũ thời phán giáo của ngài Thiên Thai Trí Gỉa Đại Sư chia các thời thuyết pháp của đức Phật ra làm 5 thời chính:

 

Hoa Nghiêm tối sơ tam thất nhật,

A Hàm thập nhị, Phương Đẳng bát,

Nhị thập nhị niên Bát Nhã đàm,

Pháp Hoa, Niết Bàn cộng bát niên.

 

Theo đó, Hòa Thường giảng rằng, Phật giảng Kinh Hoa Nghiêm trong 21 ngày đầu sau khi thành đạo. Các Kinh A Hàm được Phật dạy trong 12 năm sau đó. Các Kinh Đại Thừa Phương Đẳng được Phật giảng trong 8 năm. Phật nói Kinh Bát Nhã trong 22 năm. Sau cùng là Kinh Pháp Hoa và Kinh Niết Bàn Phật dạy trong 8 năm cuối cùng trước khi Phật nhập niết Bàn.

Về vấn đề đức Phật giảng Kinh Bát Nhã ở đâu thì Hòa Thượng cho biết có 4 chỗ mà đức Phật đã giảng lúc ngài còn tại thế, đó là: Kỳ Viên Tịnh Xá, Trúc Lâm Tịnh Xá, Linh Thứu Sơn, và Cung Trời Tha Hóa Tự Tại.

Về vấn đề ai thực hành Bát Nhã thì Hòa Thượng giảng rằng như trong Bát Nhã Tâm Kinh có nói “Quán Tự Tại Bồ Tát hành thâm Bát Nhã Ba La Mật Đa,” tức là Bồ Tát Quán Tự Tại -- tôn xưng khác của Bồ Tát Quán Thế Âm -- đã thực hành Bát Nhã xâu xa. Chỗ này Hòa Thượng lưu ý thính chúng khi đọc bản chữ Hán cần phải hiểu cho rõ về nhóm chữ “hành thâm Bát Nhã,” mà theo Hòa Thượng thì bản chữ Phạn nghĩa của chữ “thâm” đóng vai trò tính từ bổ nghĩa cho chữ Bát Nhã, nên phải hiểu là Bát Nhã sâu xa. Chứ không phải chữ “thâm” có vai trò trạng từ bổ nghĩa cho động từ “hành” đứng trước. Đây là điểm rất chuyên môn mà đa phần Phật tử không biết tiếng Phạn thì không rõ.

Đi vào phần nội dung của Bát Nhã Tâm Kinh, Hòa Thượng đã đọc một số câu trong trong Kinh chữ Hán và giải nghĩa chữ Việt để mọi người hiểu rõ.

Tuy nhiên, Hòa Thượng nhấn mạnh rằng nội dung cốt lõi của Bát Nhã Tâm Kinh nằm ở 2 câu:

“Ngũ uẩn giai không” và “Tâm vô quái ngại.”

Hòa thượng giảng rộng thêm rằng, nhờ trí tuệ Bát Nhã quán chiếu ngũ uẩn – là 5 yếu tố tạo thành con người hay chúng sinh là sắc (thuộc vật chất do đất nước gió lửa tạo thành), thọ, tưởng, hành và thức thuộc tinh thần -- đều vô thường biến họai, không thật có, vì vậy không có ngã, không có tự tánh, là Không. Không ở đây, theo Hòa Thượng, không phải là ngoan không, không có gì, mà chính là do duyên khởi mà có, tức là do nhiều yếu tố, nhiều điều kiện hợp thành, theo chữ Phạn là Sunyata hay buddhata, tức là Không Tánh hay Phật Tánh. Hòa Thượng nói rằng do quán chiếu được ngũ uẩn giai không như thế nên mới đạt được trạng thái tâm không quái ngại và không còn mọi sợ hãi (khủng bố), tức là tự tại giải thoát.

Hòa Thượng cho biết rằng câu chú ở cuối Tâm Kinh Bát Nhã “Yết đế, yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế bồ đề tát bà ha,” có nghĩa là lời đức Phật khuyên chúng ta hãy đi qua, đi qua, đi qua trọn vẹn bên bờ bên kia, là bờ giác ngộ giải thoát.

Sau phần giảng, Hòa Thượng đã dành nửa giờ để cho mọi người có thể hỏi những vấn đề còn chưa hiểu về Bát Nhã Tâm Kinh và về Phật Pháp để Hòa Thượng giái đáp. Có nhiều Phật tử đã đưa tay lên để hỏi Phật Pháp và được Hòa Thượng giải thích rõ.

Điều đặc biệt là trong suốt thời giảng kéo dài hơn 2 tiếng đồng hồ mà mọi người đều ngồi yên lặng để lắng nghe và cảm thấy rất vui vẻ, rất thoải mái, rất thư giãn. Có lẽ là nhờ Hòa Thượng đã khéo léo phương tiện kể nhiều câu chuyện vui, nhưng mang nhiều ý nghĩa giáo dục rất hào hứng.

Chẳng hạn, Hòa Thượng kể chuyện có gia đình vợ chồng Phật tử kia đến thưa với Hòa Thượng rằng năm mới họ bị sao “la hầu” nên sợ sẽ gặp điều không vui trong nhà và nhờ Hòa Thượng cúng sao giải hạn. Hòa Thượng nói với họ điều đó không khó và hãy làm theo lời Hòa Thượng dặn thì sẽ cả nhà an vui. Hai cợ chồng háo hức muốn biết đó là điều gì thì Hòa Thượng nói từ nay vợ chồng đừng “la” mà hãy “hầu” thì sẽ vui vẻ cả nhà thôi. Nghe đến đây thì cả hội trường đều cười rộ lên rất thoải mái.

Điều mà Hòa Thượng nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong suốt buổi giảng Bát Nhã Tâm Kinh là học Phật Pháp là để thực hành, có thực hành Phật Pháp thì mới có lợi ích lớn lao, đó là thoát khỏi khổ đau của cuộc đời. Hòa Thượng cũng nhắc nhở người Phật tử cần phải biết cư xử và sống có nhân cách, có đạo đức, chân thật, ngay thẳng.

Bản tin này chỉ ghi lại một số điểm chính mà không thể ghi đầy đủ tất cả những gì Hòa Thượng đã giảng rất chi tiết, rất công phu trong suốt 2 giờ đồng hồ.

Trước khi kết thúc thời giảng, đạo hữu Tâm Cát trong Ban Điều Hành của Hội Phật Học Đuốc Tuệ đã thay mặt đại chúng bày tỏ lòng thành tri ân sâu xa đến Hòa Thượng Thích Thái Siêu đã hoan hỷ đến đây để ban cho thính chúng thời Pháp rất sâu sắc và lợi lạc. Ông cũng không quên cảm ơn tất cả đồng hương Phật tử đến đây để nghe Pháp. Ông cầu chúc mọi người năm mới vô lượng an lành.

Điều cảm động là khi chư vị đại diện hội chúng dâng phần tịnh tài cúng dường lên Hòa Thượng để tỏ lòng tri ân, thì Hòa Thượng hoan hỷ nhận xong rồi cúng lại cho Hội. Hòa Thượng nói mười mấy năm nay ngài vẫn làm thế, và ngài muốn cúng lại để Hội Phật Học Đuốc Tuệ có điều kiện tiếp tục tổ chức những buổi tu học như thế này cho tất cả mọi người.

Kính cảm ơn Hòa Thượng Thích Thái Siêu đã ban cho một thời Pháp thật ý nghĩa và lợi lạc.

23/01/2019(Xem: 401)
Wesminster (VB)- - Chiều Thứ Ba ngày 22 tháng 1 năm 2019, Ca Sĩ Hạnh Quỳnh, Hội trưởng Hội Từ Thiện “Tấm Lòng Vàng” đã đến tòa soạn Việt Báo nhờ giúp thông báo chương trình nhạc hội
23/01/2019(Xem: 423)
Anaheim (Bình Sa)- - Theo thông lệ hằng năm cứ vào dịp Tết Nguyên Đán Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Nam Cali đều tổ chức cuộc Diễn Hành Tết trên đại lộ Bolsa với hàng chục ngàn người tham dự và hàng trăm đơn vị tham gia diễn hành.
23/01/2019(Xem: 241)
Westminster (Bình Sa)- - Theo thông báo của Liên Ủy Ban cho biết, “trong những ngày qua, bọn Cộng sản đã cướp toàn bộ vùng đất Lộc Hưng, đã san bằng hơn 200 căn nhà bằng mọi phương tiện, mà đa số là của giáo dân Công Giáo đã định cư từ những năm 1954 đến nay, đã qua gần 4 thế hệ.
23/01/2019(Xem: 144)
22/01/2019(Xem: 445)
Westminster (Bình Sa)- - Tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt-Mỹ vào lúc 11 giờ sáng Chủ Nhật ngày 19 tháng 1 năm 2019 Hội Ái Hữu Hải Quân Cửu Long Nam California đã long trọng cử hành Lễ Tưởng Niệm 74 anh hùng tử sĩ trong trận hải chiến Hoàng Sa chống quân Trung Cộng xâm lược đã anh dũng hy sinh vào ngày 19 tháng 1 năm 1974 sau 45 năm.
22/01/2019(Xem: 302)
Hình hàng trên, từ trái, theo chiều kim đồng hồ: Hội phụ nữ Mê Linh & Ca Đoàn Terese đảmï trách phần chào cờ. Quan khách hiện diện trong hôi trường.Ảnh/Đặng Công minh. Ban Văn Tế Hội đang hành lễ. Ông Hội Trưởng Huỳnh Tấn Tuân đang đọc diền văn khai mac và đôi lời cám ơnï quý quan khách hiện diện. Ảnh/Đặng Công Minh
22/01/2019(Xem: 304)
Seattle/WA.-Lúc 1 giờ chiều Thứ Bảy ngày 19/1/2019, một buổi Lễ tưởng niệm trận hải chiến Hoàng Sa của Hải Quân VN chốùng bè lũ xâm lược Trung Quốc tháng 1/1974.
22/01/2019(Xem: 194)
21/01/2019(Xem: 268)
20/01/2019(Xem: 291)
19/01/2019(Xem: 254)
18/01/2019(Xem: 547)
Westminster (Bình Sa)- - Bắc Đẩu Võ Ý cho biết buổi ra mắt “Tuyển Tập Võ Ý” được tổ chức vào lúc từ 11 giờ trưa đến 3 giờ chiều Chủ Nhật ngày 27 tháng Giêng năm 2019 tại Golden Sea Restaurant, 9802 W. Katella Ave, Anaheim, CA 92804 (714) 643-9890.
18/01/2019(Xem: 338)
17/01/2019(Xem: 1211)
WESTMINSTER (VB) – Không khí tại tòa soạn Nhật Báo Việt Báo vào chiều Thứ Tư, ngày 16 tháng 1 năm 2019, nhộn nhịp hẳn lên khi đón nhận những số báo xuân Việt Báo năm Kỷ Hợi 2019 đầu tiên đưa từ nhà in về tòa soạn.
17/01/2019(Xem: 523)
Westminster (Bình Sa) - - Vào lúc 7 giờ tối Chủ Nhật ngày 13 tháng 1 năm 2019, tại nhà hàng Parasel Seafood Restaurant 15583 Brookhurst, Thành Phố Westminster, Tổng Hội Biệt Động Quân - Hội Biệt Động Quân (BĐQ) Nam California đã tổ chức Dạ tiệc, mừng Xuân Kỷ Hợi 2019
Tin công nghệ
Quý vị có nhận ra chòm sao trong ảnh? Xuyên qua các cột băng và vượt qua những ngọn núi là Orion (Lạp Hộ hoặc Thợ Săn), một trong những nhóm sao dễ nhận biết nhất trên bầu trời, và là một biểu tượng quen thuộc với nhân loại trong hơn 30,000 năm. Orion hầu như không thay đổi gì trong suốt 50.000 năm qua và sẽ tiếp tục như vậy trong nhiều ngàn năm tới.
Khoảng cuối tháng 01/2019, các nhà nghiên cứu ở Trung Quốc đã tìm thấy mối liên quan đáng kể giữa chất lượng không khí và sự bất hạnh. Đây là kết quả thu được từ việc phân tích hàng triệu bài đăng trên mạng xã hội, gồm 144 thành phố Trung Quốc.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới vào khoảng cuối tháng 01/2019, Ruth Porat, Giám đốc Tài chính của Google, cho rằng: “Dữ liệu giống như ánh nắng hơn là dầu mỏ... Nó giống như ánh nắng, chúng ta cứ dùng và nó cứ tiếp tục sinh ra”
MWC 2019 là một trong những sự kiện lớn nhất trong năm của ngành công nghiệp di động và chắc chắn đến tháng 02/2019, chúng ta sẽ được đón nhận rất nhiều những sáng tạo từ các nhà sản xuất di động. Một trong những sáng tạo thú vị đó sẽ tới từ lễ công bố của LG tại MWC 2019, diễn ra vào ngày 24/02/2019. Khoảng cuối tháng 01/2019, nhà sản xuất di động Hàn Quốc đã hé lộ đoạn clip giới thiệu ngắn về sự kiện sắp tới.
Tháng 12/2018, một số nguồn tin cho rằng một tablet Galaxy A tầm trung mới sẽ được Samsung ra mắt vào Q1/2019. Đến khoảng cuối tháng 01/2019, một số thông tin về một tablet khác của Samsung cũng đã xuất hiện
Khoảng cuối tháng 01/2019, tại Liên minh Châu Âu, Samsung đã nộp đơn xin ghi danh tên thương hiệu mới có tên gọi "Neuro Game Booster". Đây được công nghệ tăng tốc GPU tương tự GPU Turbo của Huawei giúp thiết bị có thể tăng cường được hiệu năng khi thực hiện các tác vụ nặng.
Vụ việc bác sỹ He Jiankui người Trung Quốc tạo ra hai bé gái được chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới đã làm rúng động toàn giới khoa học. Kết quả có thể khiến nhiều người ủng hộ - ADN hai bé gái đã bị thay đổi, các em không thể lây nhiễm HIV được nữa – nhưng bản thân sự việc đã làm dấy lên những hồi chuông cảnh báo về đạo đức nghiên cứu khoa học
Khoảng cuối tháng 01/2019, Tesla giới thiệu bộ sạc pin di động dành cho xe điện với khả năng sạc nhanh hơn 25% so với bộ sạc tiêu chuẩn. Đây là một tin vui cho những người sở hữu xe Tesla, vì tốc độ sạc đầy bộ pin chậm lên đến gần một ngày là vấn đề khó giải quyết của xe điện
Khoảng cuối tháng 01/2019, CNIL, Cơ quan bảo vệ dữ liệu Pháp, đã phạt Google 50 triệu EUR (khoảng 56.8 triệu USD) vì không tuân thủ luật GDPR trong quá trình người dùng cài đặt mới thiết bị Android
Khoảng cuối tháng 01/2019, Nhật Bản đã quyết định sẽ kiểm soát các công ty công nghệ nước ngoài, bao gồm cả Google và Facebook, theo quy tắc bảo mật thông tin cá nhân áp dụng đối với các công ty trong nước. Đây là động thái nhằm bảo vệ người dùng Nhật Bản khỏi những vụ bê bối rò rỉ dữ liệu gây chấn động trong thời gian qua.
Tại sao Mặt Trăng đang sáng tròn vẹn đột nhiên trở nên tối đi? Vì nó đang đi vào bóng đen của Trái Đất. Đó là những gì đã xảy ra vào tối Chủ nhật (20/01/2019) khi Mặt Trăng trải qua đợt Nguyệt thực toàn phần. Sự kiện Nguyệt thực đặc biệt diễn ra ở Bắc bán cầu, là sự kết hợp của ba hiện tượng Siêu Trăng, Trăng Sói và Trăng Máu.
Khoảng cuối tháng 01/2019, không lâu sau khi có thông tin Daimler AG và BMW cân nhắc hợp tác để chia sẻ công nghệ nhằm cắt giảm chi phí sản xuất, nguồn tin mới từ tạp chí Handelsblatt (Đức) cho thấy dường như mối quan hệ lại thân thiết hơn so với những gì chúng ta có thể tưởng tượng. Cụ thể, ban điều hành của cả 2 tập đoàn có vẻ đang thỏa thuận về kế hoạch cùng nhau sản xuất một số dòng xe nhất định, trước tiên sẽ là 1 Series và A-Class - hai dòng xe hơi vốn đang ở vị thế cạnh tranh trực tiếp với nhau trên thị trường.
Khoảng cuối tháng 01/2019, Ủy ban Công bằng Thương mại (FTC) của Hàn Quốc đưa ra cáo buộc rằng Apple đã lạm dụng quyền lực để chèn ép các nhà mạng tại Hàn Quốc. Cụ thể, 3 nhà mạng lớn là SK Telecom, KT và LG Uplus buộc phải chịu chi phí quảng cáo lẫn bảo hành cho iPhone.
Khoảng cuối tháng 01/2019, một số nguồn tin đã phát hiện ra một bằng sáng chế mới của Apple, cho phép iPhone tự nhận biết khi nào người dùng muốn đưa máy lên chụp ảnh để tự mở ứng dụng camera, giúp tiết kiệm được vài thao tác, hạn chế bỏ lỡ những khoảnh khắc quan trọng muốn chụp. Đáng chú ý hơn, Apple gần đây đã xác nhận những phần cứng cho công nghệ mới sẽ được trang bị cho mẫu iPhone ra mắt trong năm 2019.
Khoảng cuối tháng 01/2019, tác giả Dave Smith đã có một bài viết nói trúng “nỗi lòng” của khá nhiều người dùng Facebook. Đó là dù mất lòng tin vào mạng xã hội lớn nhất thế giới sau một năm toàn bê bối dữ liệu, họ vẫn không thể từ bỏ nó. Sau nhiều sự cố kinh khủng liên quan đến thông tin cá nhân người dùng như Cambridge Analytica, vụ tấn công ảnh hưởng 50 triệu người dùng… chiến dịch tẩy chay #DeleteFacebook lại rộ lên và… lụi tàn.