Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tranh Thiền Khánh Trường: Hình Ảnh 'Đáo Bỉ Ngạn'

07/01/201200:00:00(Xem: 10460)

Tranh Thiền Khánh Trường: Hình Ảnh 'Đáo Bỉ Ngạn'

khanh_truong_tranh__2_-large-content: Khánh Trường bên các họa phẩm mới tại nhà.(Photo VB)

khanh_truong_tranh__7_-large-content: Các họa phẩm Thiền của Khánh Trường.(Photo VB)

Phan Tấn Hải

Sau nhiều năm lui về một nơi lặng lẽ, họa sĩ Khánh Trường đã xuất hiện trở lại. Lần này, anh triển lãm loạt tranh chủ đề Thiền -- để nói chính xác, anh giảỉ thích rằng loạt tranh này có chủ đề Qua Bờ Bên Kia.

khanh_truong_tranh__12_-large-contentVà nơi triển lãm hơn 30 tấm tranh Thiền này sẽ là hội trường Thiền Viện Sùng Nghiêm ở Garden Grove, nơi đang có những lớp hướng dẫn Thiền cho đủ mọi lứa tuổi.

Khánh Trường không phải là một cái tên xa lạ với giới văn nghệ. Anh là họa sĩ, là nhà văn, nhà thơ, người viết tùy bút, người chủ biên tạp chí Hợp Lưu... Khánh Trường không chỉ đa tài, nhưng cũng xuất hiện một cách đa dạng và phức tạp dưới mắt nhìn của giới văn nghệ, nơi anh đã từng vẽ nhiều bìa sách cho các nhà văn, nhà thơ.

Trong tận cùng, Khánh Trường là một nỗi đam mê sáng tạo, một sức sống năng động đang hiển lộng ra với nhiều hóa thân trong hội họa, trong thi ca, trong truyện, trong nghề báo, và cả trong những đam mê ngoài đời. Như thế đó, Khánh Trường đã một thời hiện thân khắp mọi lĩnh vực văn nghệ, và rồi một thời lui về sống lặng lẽ từ nhiều năm nay vừa để dưỡng bệnh, vừa để chiêm nghiệm những nỗi đau sinh tử.

Để rồi vào ngày 30 Tết Nhâm Thìn 2012ø, Khánh Trường sẽ xuất hiện với loạt tranh Thiền, vừa thơ mộng, vừa kỳ bí.

Dưới mắt nhà thơ Du Tử Lê, qua bài “Khánh Trường, ám ảnh bất toàn trong văn chương và đời sống,” đã gọi anh là “”hiện tượng phức tạp, mâu thuẫn, trong sinh hoạt văn học nghệ thuật của người Việt hải ngoại hơn một phần tư thế kỷ qua.”

Nơi đây, Khánh Trường đã rơi vào một định mệnh của sắc màu và chữ, theo Du Tử Lê, “Với tôi, sự rẫy rụa của Khánh Trường từ hình tượng, mầu sắc, tới chữ, nghĩa là hệ quả đương nhiên của chủ tâm đánh tháo khỏi vòng tay định mệnh. Đơn giản, ta có thể coi đó như nỗ lực tuyệt vọng trong kiếm tìm hoàn hảo họ Nguyễn.”

Tranh của Khánh Trường thời chưa quan tâm về Thiền là, theo phân tích của nhà thơ Du Tử Lê, “Những người theo dõi khít khao bước đường tạo hình của Nguyễn, sẽ không khỏi ngạc nhiên, khi thấy những tương phản, đối chọi gay gắt. Từ những bức sơn dầu khỏa thân mà hai mầu chính được dùng ở thể gần như nguyên trạng là đỏ và xanh, Khánh Trường bước qua mầu tối là sự trộn lẫn giữa hai mầu nguyên thủy đen và trắng thể hiện hình ảnh những người đàn ông lẻ loi, cuối đường. Những thiếu nữ và trăng xám. Những mẹ, con và biển tối...

Lại có thời gian người xem chỉ thấy trên canvas của Khánh Trường những hình khối, chơ vơ, lạc lõng. Như sự vỡ bùng của tâm thức bị quá tải số lượng thuốc nổ hư vô...”

Đó là thời của những thập niên trước. Bây giờ Khánh Trường đang xuất hiện với những tác phẩm hôi họa về Thiền, về những đau khổ bên bờ này và về những phương trời giải thoát bên bờ bên kia. Đáo Bỉ Ngạn. Đúng vậy. Đó là chữ Khánh Trường đặt tên cho cuộc triển lãm sắp tổ chức ở Thiền Viện Sùng Nghiêm.

Có thể nói ngắn gọn vài lời về cuộc triển lãm tranh Thiền này? Khi tôi hỏi như thế, họa sĩ Khánh Trường giảỉ thích:

“Nhẹ nhàng, thoải mái, giữ cho tâm thân lúc nào cũng an bình. Với cá nhân tôi, Thiền chỉ giản dị thế thôi.

Nên khi vẽ những bức tranh liên quan đến chủ đề Thiền, tôi luôn tự nhủ sẽ tuyệt đối trung thành với ý niệm trên. Vì vậy 30 bức tranh trong lần triển lãm này đều được gạn lọc, hạn chế tối đa từ đường nét, màu sắc đến đề tài; cũng như không để mình bị cuốn vào những lãnh địa mới, lạ mà hầu hết họa sĩ đều mong thử nghiệm, khai phá.

Cũng có nghĩa tôi dùng một bút pháp rất chân phương, mộc mạc để chuyển tải những giáo lý cơ bản nhất của Phật giáo với mong ước ai cũng có thể tiếp cận và hiểu dễ dàng.”

Trong các họa phẩm mới, cùng chủ đề Qua Bờ Bên Kia, người xem sẽ gặp một số hình ảnh thường gặp nơi tranh thủy mặc của các thiền sư cổ thời. Không, tranh Khánh Trường không phảỉ thủy mạc. Tất cả tranh này đều vẽ trên vải bố với sơn dầu. Nhưng vẫn cùng một chất thơ mộng của trăng, của núi, của cành mai, của mây, của hoa, và vân vân.

Thí dụ, Khánh Trường đã vẽ lại một nét trăng, mà anh gọi là Vầng Trăng Tật Nguyền. Họa phẩm này được họa sĩ giải thích:

“Những cồn cát chập chùng tắm đẫm sương đêm, ánh sáng lung linh của màu trăng huyền ảo. Đất trời lồng lộng, tiếng sóng vỗ bờ âm vang... Gần nửa thế kỷ trôi qua, ấn tượng những mùa trăng xưa vẫn thường xuyên hiện về.

Một điều lạ: lần nào cổ nguyệt trong trí nhớ cũng không tròn, chẳng khuyết, mà chừng như bị “vạt” đi một phần. Vầng trăng tật nguyền! Ấn tượng ấy trở thành ám ảnh khôn nguôi. 

Mọi ước mơ đều như trăng 16, tròn đầy, sáng, đẹp, viên mãn.

Nhưng đạo Phật thường ví đời như bể khổ, Sinh làm người, mấy ai vượt qua khổ hải này, dù vô số người đã đạt đến đỉnh cao của danh vọng và quyền lực. Ước mơ vốn vô cùng, không bao giờ có điểm dừng. Khổ!

Vầng trăng tật nguyền thường ám ảnh phải chăng là hình tượng cụ thể của những ước mơ không thành?”

A ha! Bây giờ chúng ta đang bắt gặp Khánh Trường vẽ và nói y hệt một thiền sư, dĩ nhiên theo kiểu riêng của anh.

Tuy nhiên, không chỉ triết lý, Khánh Trường vẫn có những nét vẽ về một ký ức thời thơ ấu, một hình ảnh mà anh trọn đời không quên được, và anh gọi họa phẩm này là “Trăng ngồi khe núi.”

Khánh Trường giảỉ thích về họa phẩm này:

“Trên những chiếc xe đạp, bọn chúng tôi gồm 8 thiếu niên cùng trang lứa khởi hành đến một địa danh chỉ cách thị xã 15 km, được xem là vùng bán sơn địa, với những ngọn đồi cây xanh rợp bóng, những hẻm núi vách đá dựng cao vút, con sông uốn lượn ven theo những địa hình nhấp nhô cỏ lau hoang dại. Tuy đang trong giai đoạn quyết liệt của cuộc chiến Bắc Nam song vùng này vẫn là một trong vài nơi “thanh bình” của miền Nam. Vì vậy những buổi dã ngoại thường được bọn thiếu niên chúng tôi tổ chức.

Đêm, sau một ngày vượt suối băng rừng, cả nhóm quyết định dựng trại trong một hẻm núi, khuất gió. Gã thiếu niên là tôi của ngót nửa thế kỷ trước vừa ngã lưng xuống tấm bạt, đã ngủ ngay, như chết. Nửûa khuya thức giấc nhìn ra ngoài. Qua khe núi, tôi bàng hoàng nhìn thấy mặt trăng tròn sáng rực treo lơ lửng giữa một bầu trời trong vắt không gợn mây.

Từ ngày ấy đến nay, gần 50 năm, rất nhiều lần tôi tái ngộvới trăng, nhưng không bao giác nữa tôi có đươc cảm giác choáng ngợp, như đã.”

Chắc chắn, đợt tranh Thiền này của Khánh Trường sẽ thu hút nhiều quan tâm. Và đặc biệt, với nhiều tấm tranh, bên cạnh sẽ có lời giảỉ thích viết bằng song ngữ Anh-Việt để mời gọi người xem cùng chiêm ngắm thế giới tranh Thiền độc đáo này.

Phan Tấn Hải

GHI CHÚ: Thiền Viện Sùng Nghiêm sẽ:

-- Tặng sách: từ Đêm Giao Thừa Nhâm Thìn 500 cuốn sách: “Tại Sao Không Mở Mắt Vãng Sinh khi Đang Hiện Sống?”

-- Triển Lãm: tranh Thiền độc đáo của Họa Sĩ Khánh Trường, chủ đề "Crossing to the Other Shore: Paramita-Đáo Bỉ Ngạn". Khánh Thành Triển Lãm vào lúc: 10 giờ sáng Chủ Nhật 22-1-2012, tức đúng ngày 30 Tết, cho đến hết ngày 6-2-2012. Giờ mở cửa: từ 9 am. đến 7pm. Thiền Viện Sùng Nghiêm: 11561 Magnolia St., Garden Grove, CA 92841. Tel. # (714) 636-0118. Email: sungnghiem@hotmail.com. Website: www.thienviensungnghiem.com

Ý kiến bạn đọc
07/01/201216:45:33
Khách
bài viết thật cô động, thật hay.
Cư sĩ Nguyên Giác đã tránh không đề câ.p tới sự kiện HS đã bị stroke đến lần thứ ba chỉ nói một cách gián tiếp là "sau một biến cố..." vì tế nhị

Mong sự phổ biê'n của Viê.t Báo sẽ đem nhiều người thưởng ngoạn tới Thiền viện Sùng Nghiêm để tán thưởng công trình siêu việt của HS Khánh Trường.
Willy Quí Nguyễn
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sáng ngày Thứ Sáu mùng 9 Tháng 10 Năm 2020, tôi đến căn phòng số 1 thuộc Peek Family Funeral, thành phố Westminster, nam California, rất sớm để viếng anh Huỳnh Văn Kiên lần cuối.
Trước sự việc nêu trên, Nghị Viên Diedre Nguyễn Thu-Hà mạnh dạn lên tiếng: “Nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam đã trắng trợn vi phạm quyền tự do phát biểu chính kiến của người dân. Bóp nghẹt tự do báo chí trong nước và đàn áp những người cô thân cô thế, vì Phạm Đoàn Trang chỉ còn một mẹ già năm nay đã 80 tuổi và ba năm nay bà phải xa con, vì Phạm Đoan Trang luôn bị theo dõi, rình rập nên cô đã phải lẩn tránh công an Việt Cộng”.
Ban Chăm sóc Động vật Garden Grove (Animal Care Services) vẫn đang hoạt động và cung cấp các dịch vụ trong thời gian COVID-19, và cư dân được khuyến khích xin giấy phép (license) và đăng ký (register) thú nuôi của mình, đồng thời làm triệt sản (spay/neuter) chó và mèo của họ để giảm số lượng thú nuôi không có người chăm sóc.
Chương trình Wic (Cung cấp thực phẩm dinh dưỡng cho bà bầu, sản phụ, trẻ sơ sinh, và trẻ em dưới 5 tuổi) vẫn hoạt động trong mùa dịch!
Tài xế lái xe thương mại ở California có thể tiếp tục vận chuyển hàng hóa thiết yếu và nguồn cung cấp trong đại dịch COVID-19 mà không cần lo lắng về việc bằng lái xe hết hạn sau đợt gia hạn mới ngày hôm nay của Nha Lộ Vận Bang California.
Để ủng hộ cuộc vận động tranh cử Biden-Harris, Người Mỹ Gốc Việt ủng hộ liên danh Biden-Harris sẽ tổ chức một cuộc gặp gỡ vận động thứ bảy 10/10/2020 tuần này tại 9741 Bolsa Ave, Westminster, từ 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa trong khu Catinat Plaza.
Học sinh cuối cấp trung học có ước mơ tạo sức mạnh cho tương lai và tạo sự khác biệt qua nghiên cứu khoa học, công nghệ, kỹ thuật hay toán (STEM) được mời nộp đơn Chương Trình Học Bổng Edison (Edison Scholars Program) trị giá 1.2 triệu Mỹ Kim của Edison International.
Tổ chức vận động doanh nghiệp hàng đầu của California liên kết với các phòng thương mại trên toàn tiểu bang để chấm dứt lệnh cấm chương trình affirmative action (chính sách đặc cách dành cho những nhóm sắc dân hay chủng tộc thiểu số)
Vào trưa ngày 6 tháng 10 2020, Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda (Địa Hạt 48) đã có cuộc thăm viếng doanh nghiệp và giới truyền thông gốc Việt vùng Little Saigon, bao gồm Nhà Sách Tự Lực, Đài Phát Thanh Little Saigon Radio và Hồn Việt TV, Đài Truyền Hình SET.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.