Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ukraine: Một cuộc chiến khác

21/05/202210:00:00(Xem: 2108)

Bình luận chiến sự Ukraine

smoke over kyiv

 

Tới nay, quân đội Ukraine đã đẩy lui quân Nga ra khỏi những vùng bị tạm chiếm trong thời gian vừa qua, ra xa tới cả năm mươi kilo-mét. Thành phố bắt đầu hoạt động trở lại, tuy chưa đầy đủ, chỉ mới năm ba mươi phần trăm. Các đô thị và thị trấn đổ nát hãy còn ngổn ngang vì chưa kịp thu dọn. Nhưng đó là dấu hiệu cho thấy Putin đã không chiếm được Ukraine như ông ta ước tính. Có người nói ngay từ buổi đầu Putin đã thua và cái mất lớn nhứt của ông ta là uy tín của một vị lãnh tụ một đại cường nguyên tử.  Theo nhà văn Nga Andreï Kourkov thì Putin đã thật sự chết rồi về mặt chánh trị. Nhưng nay thì Putin lại chết một lần nữa về mặt văn hóa. Putin và Nga mất sạch ở Ukraine.

 

*

 

Một buổi sáng Nga chưa oanh tạc, thành phố Odessa yên tĩnh. Tuyết vừa tan. Pho tượng nhà thơ Alexandre Pouchkine (1799-1837) hiện rõ trên nền trời trong xanh. Pouchkine là nhà thơ Nga đã phải rời bỏ Saint-Péterstrasbourg trốn xuống tận bờ Biển Đen, sanh sống ở đây suốt sáu năm dài vì những lời thơ của ông xúc phạm tới Nga Hoàng. Mà xưa nay, văn chương Nga vẫn thường nhằm công kích cấp lãnh đạo, từ thời quân chủ như vua chúa, qua thời cộng sản như Tổng Bí thư đảng, Chánh trị Bộ, Trung ương đảng, v.v… Dĩ nhiên, Pouchkine làm thơ bằng tiếng Pháp vì thuở đó, vua chúa, giới quý tộc, giới thượng lưu Nga đều nói và viết tiếng Pháp. Tiếng Nga chỉ lưu hành trong lớp dân nhà quê của Nga mà thôi.

 

Chính Napoléon đã làm cho người ta thấy tiếng Pháp tuyệt đẹp nhưng với dân Nga, ông là kẻ xâm lược. Nhà thơ Pouchkine giựt mình thức tỉnh khi nhận thấy mình nói và viết cùng thứ tiếng của kẻ xâm lược. Từ nay, ông bắt đầu nói và viết bằng thứ tiếng của chính ông, tiếng Nga. Sau ông, trào lưu văn học Nga bắt đầu. Nhưng thật trớ trêu khi tiếng Nga ở Ukraine ngày nay lại là tiếng nói của kẻ xâm lược. Và người Ukraine cũng bắt đầu thật sự giác ngộ. Họ trở về nói và viết bằng tiếng của mình, tiếng Ukraine. Thật tội nghiệp khi thấy nhiều người đã phải cố gắng vận dụng tối đa số vốn từ ngữ bằng tiếng Ukraine để nói chuyện. Đối với họ, quả thật đây là cả một thứ địa chấn nội tâm. Nhưng đây thật sự là một nhu cầu để tách biệt họ là người Ukraine. Hoàn toàn không có gì liên hệ với Nga nữa.

 

Ở Ukraine giờ đây, sau những cuộc oanh kích, tấn công bằng súng đạn là cả một trận chiến cuồng nhiệt về văn hóa. Từ khi Liên-Xô sụp đổ, Ukraine trở thành quen thuộc với tiếng Nga trong đời sống hằng ngày, nhứt là ở các vùng Đông-Nam và chạy dài lên Đông-Bắc, dân chúng gần như chỉ nói tiếng Nga. Cả ông Tổng thống Zelensky vẫn cảm thấy thoải mái hơn khi nói chuyện bằng tiếng Nga. Tuy nhiên, còn vài thành phố và phần lớn ở nhà quê, dân chúng lại nói một thứ tiếng như tiếng địa phương, surjik. Chữ « surjik » có nghĩa là một thứ bánh mì làm bằng nhiều thứ bột khác nhau và ngũ cốc, một thứ tiếng kết hợp tiếng Nga với thổ ngữ bằng văn phạm Ukraine. Một thứ tiếng « lai căng »! Người Nga cho rằng đây chỉ là thứ tiếng nói của dân nhà quê.

 

Tiếng Nga cáo chung nhường chỗ cho tiếng Ukraine vì tự nó không diễn tả được tình cảm và bản sắc của người Ukraine. Sẽ không còn ai dùng tiếng Nga nữa. Cả trong gia đình mà trước đây tiếng Nga đã quá thông dụng. Mọi người, bất kỳ thuộc sắc tộc nào, đều nói và viết tiếng Ukraine, tiếng của Tarass Chevtchenko (1814-1861), nhà thơ lớn của Ukraine.

 

Ngoài tiếng nói, xứ sở còn là một linh hồn. Từ nay, các thư viện Ukraine xếp nhà thơ Pouchkine và sách vở tiếng Nga vào thể loại văn chương ngoại quốc. Tuổi trẻ sẽ lớn lên trên một đất nước hướng về Tây Âu, tuy chúng nó là người của Đông Âu. Người Nga hay Ukraine, giờ đây không còn quan trọng nữa vì cuộc chia tay thuộc diện thuần văn hóa.

Sau cách mạng Maidan, quy chế địa phương về tiếng Nga đã bị Quốc hội xóa bỏ gây ít nhiều ảnh hưởng khó khăn cho những vùng phía Nam và phía Đông Ukraine nơi tiếng Nga là ngôn ngữ chánh lưu hành. Từ 2014, đời sống văn hóa Ukraine đã được Ukraine-hóa. Luật pháp bắt buộc các cơ quan hành chánh phải dùng tiếng Ukraine là quốc ngữ. Báo chí, TV thay thế tiếng Nga bằng tiếng Ukraine. Trong trường học, tiếng Ukraine được dạy là tiếng mẹ đẻ, là quốc ngữ. Trẻ con đi học nói chuyện với nhau bằng tiếng Ukraine mặc dầu cha mẹ chúng nói tiếng Nga. Nhưng không ai cho đó là sự phân biệt đối xử vì nó hoàn toàn do sự đồng thuận vô cùng rộng rãi trên khắp cả nước, với nhiều chủng tộc và nhứt là tiếng Nga đã là thứ tiếng song hành với tiếng Ukraine suốt thời gian dài.

 

Trước diễn tiến này, Putin lấy làm căm tức vô cùng. Và điều này cũng là lý do để Putin xua quân qua đánh chiếm Ukraine hôm 24/02 vừa qua. Nhưng chiến tranh đã chắp cánh cho nhà thơ Chevtchenko. Những người Ukraine nói tiếng Nga nay quay lại với tiếng Ukraine. Nhiều người vì mới nói tiếng Ukraine lần đầu tiên nên nói như người mới tập nói.  Phản ứng chối bỏ tiếng Nga mạnh nhứt ở những người mà  Putin cho rằng ông tiến đánh Ukraine để giải phóng họ. Thế mà giải phóng ở đây không đem lại hệ quả nào khác hơn là làm cho người dân thấy bản sắc địa phương hiển lộ rõ hơn trước kia. Putin thường lên án Lenin đã khai sanh ra nước Ukraine chớ trước kia là đất nước của Nga. Nhưng nay chính Putin làm cho dân  Ukraine đứng lên chống lại ông giành độc lập. Phải chăng ông vừa đem lại cho Ukraine nền độc lập thật sự.

 

Nay Chevtchenko trở thành nhà thơ của học sinh vì tất cả đều học thuộc lòng thơ của ông ở nhà trường dạy. Ông còn là nhà lãnh đạo cuộc chiến ngôn ngữ và đã từng bước chiến thắng ngoạn mục. Nhà văn Tiouttchev viết về Nga « Người ta không thể hiểu được Nga bằng lý trí ». Vì vậy mà Nga đã đánh mất tất cả ở  Ukraine!

 

Nga sẽ mất tất cả. Sự mở mang ở  Ukaine, hàng ngàn binh sĩ với hàng chục tướng lãnh, vị thế cường quốc cho tới ngôn ngữ và văn hóa. Thị xã Ternopil đã hạ tượng nhà thơ Pouchkine, đã một thời từng là nhà thơ lớn của  Ukraine, cho vào nghĩa địa những tượng đài của Nga. Trong thi ca Ukraine, người ta chỉ biết có Chevtchenko là nhà thơ lớn. Và tượng của ông được nhiều nơi dựng lên thay thế nhà thơ Pouchkine.

 

Mặt trận ngôn ngữ ở Ukraine nay đã lan tới Paris. Vài cửa hàng thực phẩm Nga, nơi lui tới của kiều dân Nga, bảng hiệu viết bằng tiếng Nga, liền được chủ tiệm viết lại bằng tiếng Ukraine. Cái « thế giới Nga » mà Putin từng ôm ấp nay đã tan biến mất. Như Liên-Xô đã sụp đổ không kịp để lại vết tích. Dân bíelorusse bắt đầu trở lại nói tiếng của mình. Kazakhstan, Ouzbékista, Géorgie cũng đổi chữ viết, không nói tiếng Nga nữa. Putin lại thua thêm một trận nữa. Thua sát ván!

 

Tiếp theo cuộc chiến ngôn ngữ, Ukraine liền tiến hành chiến dịch « làm sạch đường phố ». Thị xã Kiev bắt đầu hạ tượng lịch sử Hữu nghị Nga-Ukraine vốn chiếm một vị trí quan trọng ngay trung tâm thành phố. Tượng làm bằng đồng cao 8m. Xe cần cẩu kéo tượng hạ xuống làm rơi cái đầu tượng người công nhơn Nga. Ông Thị trưởng Vitali Klitschko thấy vậy vội tuyên bố: « Và đúng là điều mang ý nghĩa rất tượng trưng, cái đầu của công nhơn Nga rơi xuống đất ».

 

tuong
Tượng Hũu nghị Nga-Ukraine ở trung tâm Kiev (AFP).













Tượng dựng năm 1982 dưới thời Liên-Xô để tưởng niệm ngày thống nhứt Nga và Ukraine. Nay chánh quyền Ukraine xóa sạch vết tích cũ từ thời cộng sản, tức để nói lên chủ trương của  Ukraine là dẹp cộng sản triệt để, chớ không chỉ đánh Putin vì Putin xua quân chiếm Ukraine hôm 24/02 vừa qua mà thôi. Còn một pho tượng loại này ở nơi khác cũng sẽ được dẹp sạch trong ít ngày tới.

 

Vẫn theo ông Thị trưởng Kiev, 60 bức tượng khác nữa ở rải rác nhiều nơi sẽ được phá bỏ hết. Ngoài ra, có 460 đường phố cũng sẽ được đổi tên lại theo lịch sử Ukraine. Theo chiến dịch bài trừ cộng sản, các nơi có tượng Lenin đều cho hạ bệ, đem dẹp vào nghĩa địa danh nhơn cộng sản, thành phố mang tên cộng sản được đổi tên lại theo tên cũ trước năm 1917.

 

Putin cho rút quân khỏi những nơi khác để dồn lực lượng về giữ và chiếm trọn Donbas nhưng nay thì mục tiêu này thấy khó đạt. Trước đà tiến mạnh và từng bước thắng lợi của quân Ukraine, nhiều nhà phân tích lo ngại Putin có thể sẽ phản ứng liều mạng sử dụng võ khí nguyên tử giới hạn. Như Giám đốc Viện Nghiên cứu chiến lược của trường Quân sự Pháp, ông Jean Vincnt Holeindre, nhắc lại lời hăm dọa của  Putin và lưu ý mọi người không nên coi thường tầm quan trọng của nó. Trái lại, những nhà quân sự khác lại cho rằng sử dụng nguyên tử không phải đơn giản. Vả lại, tuy  Putin nắm trọn quyền ở Điện Cẩm linh nhưng liệu chắc được sự đồng thuận để dùng nguyên tử không?

 

Nhưng trong lúc đó, Giám đốc Cơ quan Tình báo của Ukraine, hôm thứ sáu 13/05 vừa qua, cho rằng  Ukraine vẫn trong khả năng thắng Nga trước cuối năm. Qua hôm sau, ông Jens Stoltenberg, Tổng Thư ký NATO (Otan), nhận định Ukraine « có thể thắng » vì cuộc chiến « không diễn ra » như Moscou đã tiên liệu trước kia.

 

Trên thực tế chiến trường, nay sau hơn 80 ngày đánh nhau, quân Nga chưa hoàn toàn kiểm soát được một thành phố quan trọng nào. Về tương lai chiến cuộc Ukraine, Tướng Ben Hodges, cựu Chỉ huy trưởng Lực lượng Mỹ ở NATO dự đoán  Ukraine sẽ chiếm lại trọn đất nước trước mùa thu vì tới « tháng 9, quân Nga sẽ mất tinh thần do đã nỗ lực tối đa mà không đạt được mục tiêu. Quân Ukraine không chỉ ngăn chặn được quân Nga mà còn tấn công để chiếm lại Ukraine theo biên giới cũ ».

 

Cả thế giới đều ủng hộ Ukraine. Chẳng lẽ Ngọc Hoàng Thượng Đế không ngó lại một đất nước bị tàn phá chỉ vì tham vọng của một tên bịnh hoạn!?

 

-- Nguyễn thị Cỏ May

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
✱ BRICS 2009: Loan báo sự cần thiết cho một đồng tiền dự trữ toàn cầu mới, nhằm thay thế sự thống trị của đồng đô la Mỹ ✱ BRICKS 2022: Một liên minh mới nhằm chống lại trật tự thế giới do Hoa Kỳ lãnh đạo, đồng thời mở rộng dấu ấn kinh tế và chính trị ✱ Ông Tập (2022): Toàn cầu hóa kinh tế là một yêu cầu khách quan đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất và là một xu thế lịch sử không thể cưỡng lại ✱ Ông Putin (2022): Nga đang phát triển "các cơ chế trao đổi đồng tiền dự trữ quốc tế" để giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la và đồng euro ✱ Cambridge Org (2021): Mặc dù nhóm BRICS đã đề xuất việc phi đô la hóa - Nhưng trong hiện tại một loại tiền tệ khác sẽ không có khả năng sớm thay thế đồng đô la ✱ Sputnik News, Nga (2022). Thực tế đã cho thấy, Mỹ và đồng minh đang là các quốc gia có nền kinh tế mạnh dẫn dắt kinh tế thế giới nên việc thay đổi trật tự ấy không hề dễ dàng ✱ The Soldiers Project: Quân đội Mỹ hiện nay có 750 căn cứ quân sự trú đóng tại trên 80 quốc gia...
Là một lân bang, Ba Lan đang gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề trong cuộc chiến tranh xâm lược của Nga tại Ukraine. Cuộc xung đột vũ trang đã tác động đến từng người dân Ba Lan, một phần vì sự hiện diện của người tị nạn ở Ba Lan. Do Belarus hỗ trợ, sự xâm lược của Nga tại Ukraine ngoài ra cũng có tác động đến toàn cầu và cả nền kinh tế Ba Lan. Các hậu quả của chiến tranh đã thể hiện rõ trong các chỉ số lạm phát, tâm lý xã hội, thị trường lao động, khí đốt và dầu mỏ...
Nhưng chính vì quan niệm hẹp hòi như vậy mà bao nhiêu năm nay, Việt Nam bị lên án đã chà đạp quyền con người, chỉ đứng sau lưng Trung Quốc ở Á Châu. Từ Liên hiệp Quốc (LHQ), Liên hiệp Châu Âu (European Union, EU) đến Hoa Kỳ và các Tổ chức theo dõi Nhân quyền và các quyền Tự do trên Thế giới đều đồng loạt đặt Việt Nam vào vị trí “rất thấp” trong bảng số đánh giá trên Thế giới...
Báo Tiền Phong vừa ái ngại loan tin: “Đang ngủ, bé gái 4 tuổi bị rắn cạp nia bò vào nhà cắn tử vong… Trưa ngày 22/5, trao đổi trên báo Công an Nhân dân, ông Sô Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Phước Tân, huyện Sơn Hòa (Phú Yên) cho biết, 5 ngày sau khi bị rắn cạp nia cắn, cháu Sô Thị Như N., dân tộc Chăm (SN 2018, trú ở buôn Ma Y, xã Phước Tân) đã tử vong rạng sáng 22/5...
✱ Cuộc họp của Nhóm Siêu Quyền Lực năm nay 2022 bao gồm Henry Kissinger, Thủ tướng Hà Lan,Thủ tướng Phần Lan, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu, Tổng thư ký khối NATO, Giám đốc Hội Đồng An Ninh Tòa Bạch Ốc, Giám Đốc Cơ quan CIA, Bộ trưởng Thương mại Mỹ ✱ Global Research: Thông điệp chung của Nhóm Siêu Quyền Lực dự báo thế giới sẽ không sớm trở lại bình thường ✱ Điều thực sự quan trọng ở đây là Ngoại trưởng Mỹ Blinken đang ám chỉ rằng Bắc Kinh muốn gây mất ổn định tại vùng châu Á - Thái Bình Dương ✱ Trung quốc bác bỏ nỗ lực của đế quốc nhằm thiết lập một “NATO phiên bản châu Á” ✱ TQ: Hệ thống tài chính toàn cầu và đồng đô la Mỹ đã được vũ khí hóa để trở thành các công cụ địa chính trị. ✱ TQ: Nếu xảy ra xung đột địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc, thì các tài sản ở nước ngoài của Trung Quốc sẽ bị đe dọa nghiêm trọng - Do đó, Trung Quốc cần phải được điều chỉnh khẩn cấp...
Trang Việt Nam Thời Báo vừa đăng tải một bài viết (“Tu Sĩ Giả, Linh Mục Dỏm”) tuy không nặng ký nhưng khá nặng lời, của tác giả Hoàng Lan Mộc Châu, về giới tăng lữ ở VN:
Làng báo CSVN lại rất ồn ào khoe thành tích 97 năm có mặt trên đất nước với danh xưng “báo chí cách mạng” nối gót báo Thanh Niên viết tay, do ông Hồ Chí Minh, lấy bút hiệu Nguyễn Ái Quốc, xuất bản ngày 21/6/1925 tại Quảng Châu, Trung Quốc...
Trong khi cuộc chiến xâm lăng của Nga tại Ukraine còn đang diễn ra cực kỳ ác liệt, thì chính giới quốc tế đã bắt đầu thảo luận về chương trình viện trợ tái thiết hậu chiến cho Ukraine...
✱ Tòa Bạch Ốc: Chúng tôi e rằng sức mạnh này của QLVNCH không những không đủ để hoàn thành sứ mệnh mà còn quá yếu đến mức có thể bị thất bại ✱ TBÔ: chúng tôi biết rằng Chính phủ Việt Nam hiện đang nghĩ đến việc rút khỏi Lào trong tháng 3 - Vì lý do này, tôi muốn bạn tìm hiểu quan điểm của Tổng thống liên quan đến thời gian hoạt động của Lamson 719 ✱ TBÔ: chúng tôi cho rằng Lam Sơn 719 sẽ hoạt động tốt vào tháng 4, và việc rút quân dự kiến vào khoảng thời gian trước khi kết thúc chiến dịch mùa khô này ✱ Tướng Haig: Tướng Abrams và Tướng Southerland đã thúc giục miền Nam Việt Nam tăng cường sư đoàn thứ hai của QLVNCH vào trận địa. Tướng Lãm và rõ ràng là Tổng thống Thiệu đã từ chối làm như vậy. ✱ TBÔ: Tôi hy vọng ông Thiệu hiểu rằng niềm tin của Tổng thống (Nixon) dành cho ông ta không nên bị coi nhẹ và đây có thể là vết nứt cuối cùng của ông ta trước sự ủng hộ của Hoa Kỳ.
Tình trạng “một số không nhỏ” cán bộ, đảng viên CSVN suy thoái tư tưởng chính trị và xuống cấp đạo đức lối sống đã được đặt ra từ Khóa đảng VII năm 1994, nhưng nay sau 35 năm, nguy cơ đe dọa sự sống còn của chế độ vẫn tồn tại là tại sao?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.