Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Giải Nobel Hòa Bình 2021 Dành Cho Nỗ Lực Bảo Vệ Quyền Tự Do Ngôn Luận

09/10/202114:54:00(Xem: 761)
Nobel Hoa Bình
Từ trái, ký giả Maria Ressa và Dmitry Muratov được trao tặng Giải Nobel Hòa Bình năm 2021. (Photo: AFP/Getty - nguồn: https://www.independent.co.uk)

Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ.

Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài".

Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập và dựa vào dữ liệu đang hoạt động nhằm chống lại sự lạm dụng quyền lực, những dối trá và sự tuyên truyền cho chiến tranh".

Đã có một vài chính khách hay nhà hoạt động xã hội kiêm ký giả được trao giải Nobel Hòa Bình trong 120 năm qua kể từ khi giải Nobel Hòa Bình lần đầu tiên được trao giải vào năm 1901, tuy nhiên đây là dịp hiếm hoi trong nhiều thập niên vừa qua mà Ủy Ban Nobel đã vinh danh những hoạt động báo chí thuần túy cùng giới ký giả qua giải thưởng trao cho bà Maria Ressa và ông Dmitry Muratov .

Sinh năm 1963, bà Maria Ressa là nhà sáng lập, kiêm Tổng Quản Trị của Rappler, một trang mạng tin tức tiếng Anh nổi tiếng tại Phi Luật Tân. Tốt nghiệp tại đại học Princeton và từng là một nhà báo phóng sự điều tra cho CNN trong gần hai thập niên, bà Ressa từng nằm trong nhóm ký giả được tạp chí Time bầu chọn là "Nhân Vật Trong Năm" vào năm 2018 cũng như được trao giải thưởng "Tự Do Báo Chí" của UNESCO vào tháng Tư năm nay.

Theo trả lời của bà Ressa trong một cuộc phỏng vấn cùng Democracy Now!, trang mạng Rappler cũng bị Tổng Thống Rodrigo Duterte của Phi Luật Tân cáo buộc là trang "tin giả" chỉ sau một tuần lễ Tổng Thống Donald Trump tấn công CNN và The New York Times là các hãng tin giả tại Mỹ. Bà bảo đó là một thời điểm tồi tệ cho thế giới khi ngọn hải đăng trước đây của nền dân chủ, từng là nhà đấu tranh cho tự do báo chí và nhân quyền như Hoa Kỳ lại rõ ràng bị vắng bóng, đồng thời các tập đoàn kỹ nghệ Mỹ đã cho phép các đội quân rẻ tiền trên mạng xã hội làm suy yếu nền dân chủ và sử dụng nó như một loại vũ khí mới để tấn công các nhà báo. Có những ngày mà điện thoại của bà nhận được khoảng gần 100 lời hăm dọa hay mạ lỵ mỗi giờ.

Bà đã nhiều lần bị bắt giữ bởi chính phủ Rodrigo Duterte cùng những lời đe dọa đóng cửa trang Rappler. Bà đối diện với sự nguy hiểm tột bậc và khó ai có thể đoán được chuyện gì có thể xảy ra cho bà bởi năm 2016, tổng thống Duterte từng hăm dọa giới báo chí rằng "không vì là nhà báo mà thoát khỏi chuyện ám sát" (Just because you’re a journalist you are not exempted from assassination). Các giải thưởng báo chí cùng giải thưởng Nobel Hòa Bình năm nay trao cho ký giả Maria Ressa về hoạt động báo chí can đảm và không mệt mỏi của bà như vậy, cũng như bà như một đại diện và khuôn mẫu cho giới ký giả trong cuộc chiến bảo vệ sự thật đầy cam go hiện nay, trong đó ắt không thiếu những nhà báo Việt Nam đã từng hay đang bị nhà cầm quyền giam giữ.


Ông Dmitry Muratov, 61 tuổi là nhà đồng sáng lập kiêm chủ bút tờ báo cổ vũ dân chủ Novaya Gazeta. Tờ báo tiếng Nga này được biết đến qua việc đưa tin về các vấn đề chính trị xã hội nhạy cảm như tham nhũng của chính phủ và vi phạm nhân quyền tại Nga. Theo Ủy Ban Bảo Vệ Ký Giả CPJ, đây là tờ báo bình luận duy nhất thực sự có tầm ảnh hưởng quốc gia tại Nga hiện nay. Sáu trong số các ký giả của tờ báo này đã bị giết kể từ khi nó được thành lập, bao gồm cả ký giả Anna Politkovskaya vào năm 2006, người chỉ trích gay gắt Tổng thống Nga Vladimir Putin và chiến tranh Chechnya.

Trả lời trên Rappler.com sau khi nhận được thông báo từ Ủy Ban Nobel, bà Maria Ressa bảo rằng, kể từ năm 2016, họ đã nói một điều từ khá lâu là, họ đang chiến đấu cho sự thật. "Trong một thế giới mà sự thật bị gây tranh cãi, khi một hệ thống cung cấp tin tức lớn nhất thế giới (có thể là bà muốn nói đến facebook) lại ưu tiên quảng bá những lời dối trá, những điều chứa đựng sự phẫn nộ và hận thù, lan truyền chúng nhanh và đi xa hơn sự thật, thì báo chí sẽ trở thành một phong trào hoạt động. Làm thế nào để các nhà báo có thể tiếp tục sứ mạng báo chí? Tại sao lại quá khó khăn để tiếp tục nói về thông tin xác thật với cộng đồng, với thế giới? Vì vậy, trong cuộc chiến giành sự thật, Ủy ban Nobel Hòa bình đã nhận ra rằng một thế giới không có sự thật có nghĩa là một thế giới không có chân lý và niềm tin. Và nếu các bạn không có bất kỳ điều nào như vậy, các bạn chắc chắn không thể chiến thắng coronavirus, các bạn không thể chiến thắng trong việc biến đổi khí hậu. Giống như vua Sisyphus lăn tảng đá lên đồi, khi bạn bị tấn công trong quá trình cố gắng lăn tảng đá lên đồi, bạn chỉ cần né qua để tiếp tục đi. Các bạn cứ tiếp tục đi... Tự do báo chí không chỉ dành cho các nhà báo. Tôi nghĩ đây là thời điểm quan trọng đối với nền dân chủ trên toàn thế giới, cả tại Phi Luật Tân và tại Hoa Kỳ. Các bạn phải tranh đấu cái quyền của mình khi có thể". (*)

Tổng thống Joe Biden đã tham gia cùng các lãnh đạo thế giới trong việc chúc mừng hai ký giả được giải Nobel Hòa Bình năm nay. Trong thông báo được Bạch Ốc đưa ra, Tổng Thống Biden đã ca ngợi họ rằng, "Tựa như rất nhiều ký giả trên khắp thế giới, Ressa và Muratov đã theo đuổi sự thật một cách không mệt mỏi và không sợ hãi. Họ đã làm việc để kiểm soát việc lạm dụng quyền lực, vạch trần tham nhũng và đòi hỏi sự minh bạch" cũng như "cam kết với các nguyên tắc căn bản của báo chí tự do, những nguyên tắc không thể thiếu để có một nền dân chủ lành mạnh".  (**)

Nền báo chí nhân bản nhưng không khuất phục trước bạo quyền là một phần quan trọng của tiến trình và xã hội dân chủ. Khi mà cuộc chiến chống tin giả và những dối trá, hận thù vẫn đang tiếp diễn một cách đầy thách đố, tuyên ngôn cùng sự vinh danh của Ủy Ban Nobel Hòa Bình đến báo chí cùng hai ký giả Maria Ressa và Dmitry Muratov là sự tái khẳng định và kỳ vọng vào vai trò cùng sứ mạng của nền truyền thông chân chính trong việc mang lại sự thật cho công chúng trên toàn thế giới.

Nhã Duy

(*) https://youtu.be/RArvuCLElaY

(**) https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/10/08/statement-by-president-joe-biden-congratulating-nobel-peace-prize-winners/

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
"Văn hóa Việt Nam hiện nay đang bị xơ cứng, mất tính sáng tạo, nhiều năm liên tục vắng bóng tác phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật lớn...". “Môi trường văn hóa nước nhà bị xâm thực, “ô nhiễm” khá nghiêm trọng.” Nhà sử học, nguyên Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc và Nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân đã phát biểu như trên vào dịp Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ III được tổ chức tại Hà Nội ngày 24/11/2021, sau 73 năm, kể từ Hội ghị lân thứ hai tại Phú Thọ ngày 20/07/1948.
Khi Max Hofmann hỏi bà sẽ làm gì nếu không còn tại vị, bà Merkel nói: "Bây giờ tôi không biết mình sẽ làm gì sau đó. Tôi nói là, trước hết, tôi sẽ nghỉ ngơi một chút và hãy xem điều gì sẽ xảy ra trong đầu tôi." Bà sẽ đọc và ngủ rất nhiều. Bà Merkel đã nhấn mạnh nhiều lần rằng, bà tin rằng bà có thể từ bỏ quyền lực khá dễ dàng, điều mà bây giờ bà nhắc lại trong một cuộc phỏng vấn với DW, "một trong những người cuối cùng" trên cương vị nừ Thủ tướng Liên bang.
Tác giả Đoàn Hưng Quốc (tên thật Đoàn Văn Tân) hiện hành nghề kỹ sư ở tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Học kinh tế chỉ có 1 lớp Econ 101 hơn 30 năm trước – cho đến nay thì chữ nghĩa của thầy đã trả lại thầy để thầy còn vốn mà dạy sinh viên khác. Tác giả bắt đầu quan tâm đến ngành kinh tế tài chánh vì thua lổ chứng khoáng trong cuộc Đại Suy Trầm 2007-08, lúc đó làm việc liên quan đến toàn cầu hóa trong ngành sản xuất điện thoại cầm tay mà trong đầu cứ nhớ câu nói “follow the money” - phải theo dõi dấu vết của đồng tiền mới rõ tiền nhân hậu hoạn của sự việc.
Nhà báo Bùi Tín nhận xét: “Có rất ít thông tin chính xác về nội dung thật sự của cuộc gặp này được tiết lộ, nhưng ý đồ đen tối của những người lãnh đạo Bắc Kinh đến phó hội đối với tương lai của đất nước ta đã không che mắt được ai. Đến nỗi ngoại trưởng Việt Nam lúc bấy giờ, ông Nguyễn Cơ Thạch, người bị gạt ra ngoài rìa của cuộc họp lịch sử này, đã phải than thở: ‘Thế là một cuộc Bắc thuộc mới rất nguy hiểm đã bắt đầu!”
Năm nay, lễ Tạ Ơn diễn ra vào thứ năm ngày 25/11/ 2021. Mỗi lần đến lễ Tạ Ơn, tôi muốn tạ ơn Thượng Đế đã ban cho tôi cuộc sống no đủ, an lành và cảm ơn tất cả những người thân quen luôn yêu thương và giúp đỡ tôi trong cuộc sống. Mỗi người trong chúng ta nợ nhiều người, ngoài nợ ông bà cha mẹ đã sinh ra, nuôi cho lớn khôn, thương yêu đùm bọc cho đến khi cha mẹ qua đời.
Nói tóm lại, giá dầu xăng tăng gần đây là một cơ hội để chúng ta ôn lại bài học kinh tế căn bản về luật cung cầu. Giá xăng dầu tăng vì cung chưa bắt kịp cầu. Hệ thống vận chuyển hàng hóa trên thế giới sẽ được cải thiện nhiều hơn trong thời gian tới. OPEC đã bắt đầu tăng mức sản xuất dầu. Những công ty dầu ở Mỹ cũng sẽ tăng sản xuất dầu nội địa.
Tiêu cực đẻ ra tham nhũng và tự diễn biến, tự chuyển hóa, nhưng cha mẹ của tiêu cực lại sinh ra từ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống của cán bộ đảng viên. Đó là “lời phán” của 4 đời Tổng bí thư đảng CSVN, gồm Đỗ Mười (1997-2001), Lê Khả Phiêu (tháng 12/1997-2001), Nông Đức Mạnh (2001-2011) và Nguyễn Phú Trọng (từ 2011 đến nay). Nhưng đến năm 2021, sau 27 năm xây dựng và chỉnh đốn (từ khóa đảng VII năm 1994) mà 4 nguy cơ vẫn còn là mối đe dọa sống còn của chế độ và vị trí lãnh đạo của đảng là tại sao ?
Chơi tới bến như Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Hà Giang (Nguyễn Trường Tô) mà vẫn hạ cánh an toàn thì chỉ ăn (có mỗi một miếng thịt bò) thôi nào phải là chuyện lớn. Hồi năm 2018, chú Lâm còn làm một vụ dại dột hơn nhiều (khiến cả Âu Châu sửng sốt, sau khi bắt cóc Trịnh Xuân Thanh) mà cũng có sao đâu.
Theo cam kết trong Chương 13 về Thương mại và Phát triển Bền vững (TSD) của Hiệp định Thương mại Tự do (EV-FTA) giữa Liên minh Âu châu (EU) và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cả hai bên, EU và Việt Nam, phải thành lập “Các nhóm Tư vấn Nội địa” (DAGs) gồm những tổ chức phi chính phủ NGO, đại diện người lao động, hiệp hội thương mại, v.v., để có thể quan sát, nêu lên và thảo luận các vấn đề liên quan đến các chính sách xã hội và môi trường với Ủy ban Liên minh Âu châu và VN.
Trong chế độ Cộng sản Việt Nam, có 2 thành phần trí thức: Trí thức sáng suốt và trí thức u mê. Đội ngũ trí thức sáng suốt khan hiếm, biết chọn cái đúng và việc cần làm. Nhưng thành phần trí thức u mê thì đông, là công bộc, sống chết với đảng; đảng bảo đâu đánh đó, nhiều khi không cần tiêu chuẩn luân thường đạo lý. Ngược lại, trí thức có bản lĩnh, có lập trường rành mạch thì biết đặt quyền lợi chung trên lợi ích cá nhân và biết chọn cái đúng đánh chết cái sai, không sợ bị trù dập.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.