Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Kinh Tế Dễ Hiểu: Thuế (Chương 14)

28/08/202110:25:00(Xem: 1143)

ECONOMICS


Thuế và ngân sách tuy được hiểu nhằm phục vụ lợi ích công cọng nhưng nhà nước dùng đó để tái phân phối tài sản quốc gia trong mục tiêu chính trị, ưu đãi một thành phần mà thiệt hại cho phe nhóm khác. Chẳng hạn thuế tài sản là một hình thức trưng thu một phần của cải nhà giàu phân phối cho nhà nghèo. Thuế rượu hay thuốc lá trừng phạt giới ghiền. Chi phí kinh doanh được miễn trừ thuế nhằm khuyến khích dân chúng đầu tư phát triển kinh tế.


Mỗi loại thuế đều va chạm đến quyền lợi phe nhóm nên chính sách thuế má gây ra nhiều tranh cãi gắt gao và thường xuyên bị thay đổi mỗi khi ngọn gió chính trị xoay chiều.  Người Việt nói sưu cao thuế nặng khiến dân tình than oán thì bên Mỹ có biểu đồ Laffer Curve tuy đơn giản nhưng cho thấy khi mức thuế tăng cao đến một mức nào đó thì tiền thuế thu vào lại giảm vì dân chúng chán nản không còn muốn làm việc. Tranh luận giữa hai cánh tả và hữu là mức thuế đỉnh điểm nằm ở 40%, 50%, 60% hay 70% không bao giờ tìm ra câu trả lời thỏa đáng cho cả hai bên.


blank

Người Mỹ nói “Nothing is certain but tax and death” (Không ai tránh khỏi thuế và chết). Thuế mang ý nghĩa đặc biệt vì lịch sử nước Mỹ được thành hình từ ngày dân chúng thuộc địa nổi loạn chống nhà nước bảo hộ Anh Hoàng với khẩu hiệu bất hủ “Taxation without representation is tyranny” (Bị đánh thuế mà không được có đại biểu là bạo quyền.) Cho nên mỗi kỳ bầu cử đều tranh luận gay gắt về thuế má – nhưng không chỉ là cải cọ vô bổ vì khi thành luật sẽ theo đó móc từ túi tiền của mỗi người dân nhiều hay ít.


Ở Mỹ có hai quan điểm kinh tế gọi là supply-side (trọng cung, đảng Cộng Hòa và gắn liền với tên tuổi Ronald Reagan) và demand-side (trọng cầu, đảng Dân Chủ.) Giới trọng cung chủ trương cắt giảm thuế để khuyến khích nhà giàu đầu tư qua đó tạo công ăn việc làm nâng cao đời sống dân chúng. Giới trọng cầu công kích gọi đây là chính sách kinh tế nhỏ giọt (trickle down economics, nhà giàu hưởng trước rồi dư thừa mới nhỏ giọt xuống cho dân nghèo), thay vào đó đánh thuế nhà giàu để tái phân phối của cải nâng đỡ dân nghèo.


Có đủ kiểu thuế nhưng tiêu bỉểu vài loại như sau:


  1. Thuế lợi tức (income tax) đánh vào mức thu nhập, có thể theo phần trăm nhất định (flat income tax) hay lũy tiến (progressive income tax - tức làm càng nhiều tiền phần trăm thuế càng cao.) Thuế lũy tiến trưng thu tiền nhà giàu phân phối cho nhà nghèo không chịu làm việc, nghe ra công bằng nhưng giả sử làm 1 đồng chỉ đem về 30 xu (70% thuế) chẳng ai dại gì kham khổ làm việc cho cực thân. Xã hội bình đẳng khi nào mọi người đều nghèo đói như nhau (equity = equally poor.)


  1. Thuế tiêu thụ (consumption tax): có nhiều người đòi bỏ thuế thu nhập thay vào bằng thuế tiêu thụ cho công bằng – xài nhiều thuế nhiều, xài ít thuế ít. Kẹt một chổ là nhà nghèo xài gần 100% tiền lương trong khi giàu do không chịu xài, đâm ra người nghèo chịu nhiều thuế hơn nhà giàu. VAT (thuế giá trị gia tăng) là một loại thuế tiêu thụ.


  1. Thuế tài sản (asset tax): thuế nhà, thuế xe, v.v…


  1. Thuế gia tài (estate tax) – hay là chết vẫn còn bị thuế (death tax): người ta đi làm là để gia tài cho con cái thừa hưởng sau này. Nếu thuế gia tài nặng quá mọi người lúc còn sống sẽ ăn xài cho sướng dại gì chết để cho nhà nước chia phần. Còn nếu thuế gia tài thấp quá lại sinh thành đẳng cấp “Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa” tức kẻ thù của Dân Chủ và Tư Bản.


  1. Thuế xa xỉ (luxury tax): trong khi dân tinh khốn đốn vì dịch bệnh mà bỏ tiền mua Lamborghini lái cho chúng ghét rất đáng bị đánh thuế xa xỉ.


  1. Miễn thuế (tax deduction) hay khấu trừ thuế (tax credit) là những hình thức nhà nước khuyến khích dân chúng làm việc có lợi ích như mua nhà, nuôi con, để dành tiền hưu trí…miễn bị đóng thuế  


TÓM TẮT

  1. Thuế là cách thức nhà nước dùng để tái phân phối của cải trong xã hội có lợi cho nhóm này mà thiệt hại cho phe khác

  2. Sưu cao thuế nặng thì dân chúng không còn hứng thú làm việc



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Như vậy rõ ràng đã có những xung đột về quan niệm sáng tác của các Văn nghệ sỹ yêu chuộng tự do chống lại chủ trương kiểm soát, viết theo chỉ thị, hát theo viết sẵn của Tuyên giáo và của Tổng cực Chính trị quân đội. Hai lối đi này sẽ không bao giờ gặp nhau, dù đảng có quanh co, lèo lái thế nào cũng khó mà giữ chân được các Văn nghệ sỹ cấp tiến không bỏ đảng chạy lấy người.
Cũng vào ngày này, bà Angela Merkel sẽ từ giả chính trường, sau 16 năm làm Thủ tướng và 31 năm làm dân biểu. Nhưng một vấn đề là bà sẽ để lại những gì cho nước Đức? Liệu Đức sẽ có một khởi đầu mới đầy hứa hẹn hay lại trở thành kẻ ốm yếu của châu Âu trong 4 năm kế tiếp? Hầu hết các quan sát viên quốc tế đều có những các bình luận khác nhau mà sau đây là bản dịch những ý kiến tiêu biểu.
Mô hình phát triển của Trung Quốc có thể được tóm tắt như sau: (1) hạn chế tiêu thụ trong nước để (2) gom góp tiết kiệm trong dân chúng nhằm (3) hỗ trợ cho đầu tư. Nếu so sánh cho dễ hiểu thì mô hình này cũng giống kiểu nhà nghèo bớt tiêu xài (hạn chế tiêu thụ) để dành tiền (tăng tiết kiệm) đầu tư cho tương lai (giáo dục con cái, mở cửa hàng buôn bán).
“Mẹ nó bán ruộng, bán vườn để chung tiền cho nó đi, cứ mong nó mang đôla về chuộc đất, xây nhà như những người có thân nhân Việt kiều. Bây giờ nó chết, chưa kịp nhìn thấy tờ đôla xanh. Trước khi chết nó tựa vai em lầm bầm 'Mẹ ơi! Con không muốn làm Việt kiều. Con muốn về nhà. Con muốn cơ cực ở nhà với mẹ suốt đời.' Giọng nó như đứa trẻ con ba tuổi.” (Tâm Thanh. “Người Rơm”. Thế Kỷ 21, Jul. 2010). Đối với nhiều người dân Việt thì muốn sống như một ngư dân nghèo nơi vùng biển quê hương (như ông Dang) hay mong “muốn cơ cực ở nhà gần mẹ suốt đời” (như cô Tuyết) e đều chỉ là thứ ước mộng rất xa vời trong chế độ hiện hành.
Vụ «khủng hoảng thế kỷ» xảy ra đột ngột và gay gắt qua vụ tàu lặn Pháp-Úc tưởng chừng như khó mà hàn gắn lại được tình đồng minh kỳ cụu xưa nay nhưng rồi cũng thấy nhiều dấu hiệu tích cực để tin chắc trời sẽ lại sáng.
Nguyễn Khải, Nguyễn Mộng Giác, Võ Phiến đều đã đi vào cõi vĩnh hằng. Lớp người Việt kế tiếp, đám thường dân Bốn Thôi cỡ như thì sống cũng không khác xưa là mấy. Tuy không còn phải “né viên đạn của bên này, tránh viên đạn của bên kia, đỡ ngọn roi của bên nọ” như trong thời chiến nhưng cuộc sống của họ (xem ra) cũng không được an lành hay yên ổn gì cho cho lắm
Như vậy là bao trùm mọi lĩnh vực quốc phòng, an ninh xã hội có nhiệm vụ bảo vệ đảng và chế độ bằng mọi giá. Nhưng tại sao, giữa lúc tệ nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái đạo đức, lối sống và tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn ngổng ngang thì lại xẩy ra chuyện cán bộ nội chính lừng khừng trong nhiệm vụ?
Nhật báo Washington Post của Mỹ ghi nhận là: “Tổng thống Pháp Macron vốn dĩ đã rất tức giận khi được tham vấn tối thiểu trước khi Mỹ rút khỏi Afghanistan. Điều đó bây giờ đã tăng lên. Chính quyền Biden nên xem xét sự không hài lòng của Pháp một cách nghiêm túc. Hoa Kỳ cần các đối tác xuyên Đại Tây Dương vì đang ngày càng tập trung chính sách đối ngoại vào cuộc cạnh tranh cường quốc với Trung Quốc. Và trong số này, Pháp được cho là có khả năng quân sự cao nhất.
Sau khi tấm ảnh người đàn ông đi xe máy chở người chết cuốn chiếu, chạy qua đường phố của tỉnh Sơn La (vào hôm 12 tháng 9 năm 2016 ) được lưu truyền trên mạng, Thời Báo – Canada đã kêu gọi độc giả góp tay ủng hộ gia đình của nạn nhân. Số tiền nhận được là 1,800.00 Gia Kim, và đã được những thân hữu của toà soạn – ở VN – mang đến tận tay gia đình của người xấu số, ở Sơn La.
Công bằng mà nói, ngày càng có nhiều sự đồng thuận là chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Sự răn đe đòi hỏi những khả năng đáng tin cậy. Liên minh mới này phù hợp với lý luận đó.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.