Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tại Sao Thuốc Chủng Ngừa Covid Ra Đời Nhanh Chóng?

19/07/202110:29:00(Xem: 1593)
Vaccine Covid

Khi tình hình Covid-19 tại Việt Nam nói riêng diễn ra với những chiều hướng gia tăng đáng lo ngại hiện nay, hầu như các tin tức và dư luận của công chúng đều tập trung vào việc bao giờ người dân được chủng ngừa và với loại thuốc chủng ngừa nào? Bởi thuốc ngừa Covid được xem là chiếc phao cứu sinh trong cơn đại dịch hiện nay.


Điều này đã tạo ra câu hỏi và tranh luận đó đây rằng, tại sao và nhờ ai mà thuốc chủng ngừa được ra đời nhanh chóng như vậy? Donald Trump từng đăng đàn nhận công về phần mình và được những người ủng hộ mình lặp lại. Nhân việc này, thử nhìn nhận lại chiến dịch vaccine thần tốc "Operation Warp Speed" (OWS) của chính phủ Donald Trump ra sao?

Với kỹ thuật mRNA hay các kỹ thuật khác đã được nghiên cứu từ hàng chục năm qua trong việc đi tìm thuốc chữa trị ung thư hay các dịch bệnh khác, hàng chục tập đoàn dược phẩm thế giới đã lập tức chuyển ngay sang cuộc nghiên cứu và thử nghiệm thuốc ngừa Covid ngay khi đại dịch bắt đầu. Không chỉ là nhu cầu cấp bách của việc tạo ra thuốc ngừa, mà đây còn là cơ hội cạnh tranh thương mại bởi bất cứ hãng nào cho ra thuốc ngừa đầu tiên cũng đồng nghĩa với sự thành công to lớn về tài chính.

Theo các công bố từ hai hãng Pfizer và BioNTech, hãng BioNTech của Đức đã bắt đầu nghiên cứu vaccine vào ngày 10 tháng 1 năm 2020 và chi phí nghiên cứu phát triển vaccine vào khoảng một tỉ đô la sau khi hai hãng cùng hợp tác. Cũng vậy, hãng Moderna thông báo đã nghiên cứu vaccine của mình ngay trong tháng Một năm 2020.

Đây là giai đoạn mà Donald Trump đã liên tục chối bỏ đại dịch, ngay từ đầu đã phủ nhận sự hiện hữu của Covid và xem nó như "cúm mùa" hay đòn phép chính trị của phía Dân Chủ. Ông ta lặp lại rất nhiều lần rằng Covid sẽ tự biến mất như "phép lạ", đến tháng Tư (năm 2020) sẽ tự hết. Con rể Trump là Jared Kushner, thành viên chủ chốt của ban chống dịch quốc gia cũng lặp lại lời cha vợ mình khi bảo đến tháng Bảy thì nước Mỹ sẽ lại mở tiệc, mọi hoạt động sẽ bình thường trở lại.

Tuy nhiên, theo các băng ghi âm công bố đã cho thấy chính Trump cũng hiểu rõ về mối nguy hiểm của đại dịch nhưng ông thú nhận rằng những lời nói dối là vì không muốn làm người dân hoảng loạn. Với lý do gì, chính vì những tuyên bố của Trump mà hầu hết người ủng hộ Trump cũng tin là Covid không có thật hay không nguy hiểm đến hiện nay, để rồi việc buông thả dịch đã dẫn đến con số dân Mỹ bị chết tăng cao vùn vụt, khó lòng tưởng tượng với một quốc gia tân tiến như Hoa Kỳ. Đó là một tội ác và vết nhơ trong lịch sử nước Mỹ.

Những cái chết của người dân vẫn không làm Trump lo ngại cho đến khi thị trường chứng khoáng sụp đổ, giá trị cổ phiếu mất gần 30% vào tháng Ba năm 2020, Trump và nội các của ông mới hốt hoảng. Đến lúc này Trump mới ban bố tình trạng khẩn cấp và hầu hết các tiểu bang mới đóng cửa.

Nhưng đã quá trễ. Đại dịch đã không còn kiểm soát được tại Mỹ và số người chết cứ lạnh lùng tăng cao. Con số một, hai, ba trăm ngàn người dường như chỉ là con số với Trump. Nhưng đó là sự mất mát, sự đau đớn của vô số gia đình có người thân qua đời, điều lẽ ra đã có thể ngăn ngừa. Cho đến ngày 8 tháng Năm 2020, Trump vẫn còn tiếp tục tuyên bố một cách phản khoa học ngay tại Bạch Ốc rằng, "Coronavirus sẽ biến mất mà không cần đến vaccine" (*)

Tuy nhiên, với nguy cơ bị thất cử là điều duy nhất Trump lo lắng, nên để không bị lỡ chuyến xe, chương trình vaccine thần tốc Operation Warp Speed (OWS) của Trump cũng vội vã ra đời và được công bố vào ngày 15 tháng Năm năm 2020, sau gần nửa năm đại dịch Covid-19 xuất hiện và đã giết chết xấp xỉ 100 ngàn dân Mỹ. Đây cũng là thời điểm mà các hãng dược phẩm đã đi quá nửa giai đoạn thử nghiệm lâm sàng của mình.

Được xem là chương trình hợp tác giữa chính phủ và tư nhân nhằm thúc đẩy việc chế tạo vaccine Covid, trên thực chất chương trình đã cung cấp tiền cho các hãng, với ngân sách ban đầu là 10 tỉ đô la trích từ quỹ cứu trợ liên bang. Hàng chục hãng dược phẩm lớn nhỏ của Mỹ và thế giới được OWS hào phóng cung cấp tiền, bất kể sự nghiên cứu hay kế hoạch chế tạo vaccine ra sao để rồi cuối cùng đã tăng thành 18 tỉ. 


Sanofi của Pháp và GSK của Anh nhận từ OWS hơn hai tỉ đô la nhưng chưa ra thuốc ngừa và hiện nay có lẽ Mỹ cũng không còn cần đến họ. Hãng Novavax của Mỹ nhận 1.6 tỉ đô la nhưng chưa có sản phẩm và không mấy ai nghe đến tên. AstraZeneca của Anh nhận 1.2 tỉ đô la từ OSW cũng không được FDA chuẩn thuận và hiện nay bị nhiều quốc gia ngưng sử dụng vì một số người bị triệu chứng đông máu. Hàng chục tỉ đô la đã tung vào các hãng Mỹ và nước ngoài trực tiếp hay gián tiếp như vậy, có cả những hãng không liên quan gì đến việc phát triển vaccine.

Chương trình vaccine thần tốc này bị xem là một sự phí phạm, không có kế hoạch và thiếu sự chuẩn bị. Nó cũng bị xem là thiếu minh bạch vì tiền được chuyển qua một tổ chức trung gian, giới lập pháp và truyền thông không được phép truy cập các hợp đồng, các khoản kê khai chi tiết toàn bộ việc phân bổ ngân sách rất lớn đó vì nội các Trump viện dẫn là các "thông tin bí mật", cấm tiết lộ, theo phóng sự điều tra từ NPR.  (**)

Ba hãng cuối cùng được FDA chuẩn thuận cho phép sử dụng trong mục đích khẩn cấp là Pfizer, Moderna và Johnson & Johnson. J&J chích được khoảng 12.8 triệu liều nhưng hiện cũng sử dụng giới hạn tại Mỹ vì những e ngại biến chứng. Moderna được sử dụng thời gian đầu cho người cao tuổi, nhân viên tuyến đầu và hiện cũng đã chậm sử dụng tại Mỹ khi nguồn thuốc Pfizer được dồi dào hơn.

Rốt lại, thuốc Pfizer được xem là hiệu quả, có độ tín cẩn cao và hầu như là loại vaccine phổ biến còn đang chích cho dân Mỹ hiện nay. Và điều mà tất cả mọi người đã biết, Pfizer/BioNTech không hề nhận tiền hay liên quan gì đến chương trình vaccine thần tốc OWS ngoài việc chính phủ hứa mua một khi nó được chuẩn thuận. Đó là điều tất nhiên vì quốc gia nào không cần vaccine? Có hay không có OWS và Trump thì thuốc ngừa Pfizer vẫn ra đời, được chích cho phần lớn dân Mỹ. Anh là quốc gia đã chấp nhận cho phép sử dụng Pfizer đầu tiên, kế đến là Canada, trước cả Mỹ.

Một số người cho là OWS đã tạo điều kiện cho các thủ tục chuẩn thuận được nhanh chóng hơn thay vì vài năm trời. Nếu vậy cũng cần biết thêm là các thủ tục nhanh chóng và việc chấp thuận sử dụng khẩn cấp (Emergency Use Authorization) là những đạo luật ra đời từ vài chục năm trước và được FDA sử dụng rất nhiều lần trong các đại dịch trước kia. Nhưng điều này rốt lại cũng phụ thuộc vào vào mức độ hiệu quả và an toàn của các thuốc ngừa bởi FDA cũng không thể chấp thuận cho sử sụng một cách bừa bãi khi chưa bảo đảm sự an toàn cần thiết.    

Nhiều hãng trên thế giới cũng đã nhanh chóng cho ra thuốc ngừa Covid riêng mình đồng thời điểm, họ chẳng nhờ gì đến Donald Trump. Các hãng Mỹ chắc chắn khó thể chậm hơn họ, dù có hay không chiến dịch vaccine thần tốc. Vậy rốt lại, có được thuốc chủng ngừa nhanh chóng là nhờ vào điều gì?

Sự ra đời nhanh chóng này là nhờ kỹ thuật và nguồn tài lực có sẳn từ các hãng dược phẩm. Cũng cần ghi công hàng trăm ngàn người đã tình nguyện tham gia các cuộc thử nghiệm vaccine, bất chấp những rủi ro có thể xảy ra. Và hơn hết, cần tri ân hàng ngàn khoa học gia khắp thế giới đã miệt mài và thầm lặng nghiên cứu, sáng chế ra vô số điều hữu dụng để cứu giúp cả nhân loại, cách riêng là với thuốc chủng ngừa Covid-19 lần này. Và cuối cùng cũng cần ghi nhận việc quản trị, tổ chức khá tốt của chính phủ để người dân được chủng ngừa sớm nhất có thể.

Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ  được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.

Nhã Duy

Nguồn:

(*) https://www.factcheck.org/2020/05/trump-baselessly-claims-coronavirus-will-go-away-without-vaccine/

(**) https://www.npr.org/sections/health-shots/2020/10/10/922617939/call-for-administrations-covid-19-vaccine-contracts-to-be-disclosed

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, những kẻ khủng bố Hồi giáo thuộc tổ chức mạng lưới Al-Qaida đã dùng bốn phi cơ dân sự làm thành một loại vũ khí quân sự để tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Lầu Năm Góc ở Washington D.C. Các sự kiện không tặc loại này là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của nhân loại và đã có hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.