Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Không Nên Lo Cho Mỹ Về Nguy Cơ Lạm Phát*

21/06/202114:29:00(Xem: 1157)

Project-Syndicate 

Tỷ lệ lạm phát ở Hoa Kỳ và Châu Âu gia tăng nhẹ đã gây ra những lo lắng trong thị trường tài chính. Có phải chính quyền của Tổng thống Joe Biden đang có nguy cơ làm quá nóng nền kinh tế với gói cứu trợ trị giá 1.9 nghìn tỷ đô la và các kế hoạch chi tiêu bổ sung để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, tạo việc làm và hỗ trợ cho các gia đình ở Mỹ?

Những lo ngại như vậy là còn sớm, khi xét đến tình trạng bất trắc mà chúng ta vẫn còn đối phó. Chúng ta chưa bao giờ trải nghiệm về một cuộc suy sụp do đại dịch gây ra trước đây với suy thoái kinh tế trong khu vực dịch vụ một cách không cân xứng, sự gia tăng bất bình đẳng chưa từng có và tỷ lệ tiết kiệm tăng vọt. Thậm chí không ai biết liệu có thể và khi nào COVID-19 sẽ được ngăn chặn ở các nền kinh tế tiên tiến hay không, chứ đừng nói chi đến cho toàn cầu. Trong khi cân nhắc đến các rủi ro, chúng ta cũng phải soạn thảo kế hoạch cho tất cả các biện pháp dự phòng. Theo quan điểm của tôi, chính quyền Biden đã xác định một cách đúng đắn về so sánh các rủi ro nào gây ra quá ít và quá nhiều.


Hơn nữa, phần lớn áp lực lạm phát hiện tại bắt nguồn từ những trở ngại ngắn hạn về phía nguồn cung, đó là điều không thể tránh khỏi khi chúng ta tái khởi động nền kinh tế đã tạm thời bị phong toả. Chúng ta không thiếu năng lực tổng quát để chế tạo ô tô hoặc chất bán dẫn; nhưng khi tất cả các ô tô mới sử dụng chất bán dẫn và nhu cầu về ô tô bị sa sút trong tình trạng bất trắc (như đã xảy ra trong trận đại dịch), việc sản xuất chất bán dẫn sẽ bị hạn chế. Nói rộng hơn, điều phối tất cả các chuẩn bị cho sản xuất trên một nền kinh tế toàn cầu được tích hợp một cách phức tạp là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn mà chúng ta thường coi là chuyện đương nhiên, vì mọi thứ hoạt động rất tốt và bởi vì hầu hết các biện pháp điều chỉnh đều xem là chuyện "bên lề".


Hiện nay, tiến trình bình thường đã bị gián đoạn, sẽ có trục trặc, và những điều này sẽ biến thành việc tăng giá cho sản phẩm này hay sản phẩm khác. Nhưng không có lý do gì để tin rằng những chuyển động này sẽ thúc đẩy các kỳ vọng về lạm phát và do đó tạo ra động lực lạm phát, đặc biệt đứng trước tình trạng công suất dư thừa chung trên toàn thế giới. Điều đáng ghi nhớ là mới gần đây một số người cảnh báo về tình trạng lạm phát từ nhu cầu quá mức, họ đã nói về tình trạng trì trệ thường tình, nó sinh ra từ nhu cầu tổng hợp không đủ (ngay cả khi mức lãi suất bằng 0).


Ở một đất nước mà tình trạng bất bình đẳng sâu xa, lâu đời đã bị phơi bày và trầm trọng hơn bởi trận đại dịch, một thị trường lao động chặt chẽ sẽ đúng là những liệu thuốc định bịnh. Khi nhu cầu lao động tăng mạnh, tiền lương ở mức thấp nhất tăng và các nhóm bị thiệt thòi được nhận vào trong thị trường lao động. Tất nhiên, sự xiết chặt chính xác của thị trường lao động Mỹ hiện tại là một vấn đề của một số cuộc tranh luận, với các báo cáo về tình trạng thiếu hụt lao động, mặc dù mức nhân dụng vẫn thấp hơn rõ rệt so với mức trước lúc khủng hoảng.


Những người bảo thủ đổ lỗi cho tình hình là do các khoản trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp quá hào phóng. Khi so sánh các nguồn cung lao động trên khắp các tiểu bang của Hoa Kỳ, các nghiên cứu kinh toán học cho thấy rằng những loại tác động không khích lệ cho lao động này bị hạn chế. Và trong mọi trường hợp, việc mở rộng các trợ cấp thất nghiệp sẽ kết thúc vào mùa thu, mặc dù tác động kinh tế toàn cầu của virus sẽ kéo dài.


Thay vì hoảng sợ về lạm phát, chúng ta nên lo lắng về những gì sẽ xảy ra với tổng khối nhu cầu khi các quỹ cung ứng bởi các gói cứu trợ tài chính cạn kiệt. Nhiều người trong số những người ở mức thấp nhất về thu nhập và phân phối tài sản đã gây ra các khoản nợ lớn, trong một số trường hợp, trị giá nhiều hơn so với một năm thiếu nợ tiền thuê nhà, vấn đề là nhờ các biện pháp bảo vệ tạm thời chống lại việc trục xuất.


Tình trạng giảm chi tiêu của các hộ gia đình mắc nợ không hề được bù đắp bởi những người giàu thượng lưu, hầu hết họ là những người đã tích lũy tiền tiết kiệm trong đại dịch. Nếu cho rằng khoản chi của các mặt hàng tiêu dùng lâu dài vẫn còn mạnh trong 16 tháng qua, thì có vẻ như là người khá giả sẽ sử dụng khoản tiết kiệm bổ sung của họ giống như bất kỳ khoản thu nhập bất thường nào khác: như một thứ gì đó được đầu tư hoặc chi tiêu một cách chậm chạp trong suốt nhiều năm. Trừ khi có khoản công chi mới, một lần nữa, nền kinh tế có thể phải gặp khó khăn về số tổng cầu khiếm hụt.


Hơn nữa, ngay cả khi áp lực lạm phát trở nên thực sự đáng lo ngại, chúng ta có các công cụ để giảm cho nhu cầu (và sử dụng các công cụ sẽ thực sự đẩy mạnh triển vọng dài hạn của nền kinh tế). Để bắt đầu, có chính sách về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ. Hơn một thập kỷ qua, lãi suất gần như bằng không đã không làm lành mạnh cho nền kinh tế. Giá trị khan hiếm của vốn không phải bằng không. Lãi suất thấp làm xáo trộn thị trường vốn bằng cách kích hoạt cho việc tìm kiếm lợi nhuận, nó dẫn đến việc chọn các phụ phí cho các rủi ro thấp. Trở lại tình trạng lãi suất bình thường hơn sẽ là một điều tốt (mặc dù người giàu, những người hưởng lợi chính của thời đại lãi suất cực kỳ thấp này, có thể họ muốn có sự khác biệt).


Để chắc chắn, một số nhà bình luận xem các bảng đánh giá về cán cân rủi ro của Cục Dự trử Liên bang và lo lắng rằng Cục sẽ không hành động khi cần thiết. Nhưng tôi nghĩ rằng các lời tuyên bố của Cục đưa ra, và tôi tin rằng quan điểm của Cục sẽ thay đổi nếu và khi nào có bằng chứng phải làm như vậy. Bản năng chống lạm phát được có trong DNA của các ngân hàng trung ương. Nếu họ không coi lạm phát là vấn đề chính hiện nay đang phải đối mặt với nền kinh tế, bạn cũng không nên lo như vậy.


Công cụ thứ hai là tăng thuế. Đảm bảo tình trạng lành mạnh lâu dài của nền kinh tế đòi hỏi đầu tư công nhiều hơn, điều này sẽ phải được trả bằng một giá. Tỷ lệ thuế tính trên GDP của Mỹ là quá thấp, đặc biệt là trong tình trạng bất bình đẳng trầm trọng của Mỹ. Có một nhu cầu cấp thiết về một hệ thống thuế luỹ tiến hơn, chưa kể đến thuế về môi trường đ đối phó với cuộc khủng hoảng khí hậu. Điều đó nói rằng, khi do dự trong việc ban hành các loại thuế mới trong khi nền kinh tế vẫn ở trong tình trạng bấp bênh, đó là chuyện hoàn toàn là dễ hiểu.


Chúng ta nên công nhận rằng "cuộc tranh luận về lạm phát" hiện nay như là những gì mà nó đang là: một dấu vết sai lầm được đặt ra bởi những người tìm cách cản trở những nỗ lực của chính quyền Biden để giải quyết một số vấn đề cơ bản nhất của Mỹ. Thành công đòi hỏi nhiều công chi. Cuối cùng, Hoa Kỳ cũng may mắn có được giới lãnh đạo kinh tế mà họ sẽ không chịu khuất phục trước nỗi sợ hãi.


***


*Người dịch đặt tựa đề cho bản dịch


Joseph E. Stiglitz đoạt giải Nobel kinh tế, Giáo sư Đại học Columbia, Cựu Trưởng ban Kinh tế của Ngân hàng Thế giới (1997-2000) Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Hoa Kỳ, Tác giả chủ biên của Thẩm định Khí hậu (IPCC,1995) và Đồng Chủ tịch Ủy ban Quốc tế về Định giá Các-bon.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhưng điều kiện quan trọng nhất để Việt Nam không bị tụt hậu kinh tế và hàng chục triệu công nhân có thể trở lại làm việc tại các khu công nghiệp, sản phẩm nông-lâm-ngư tiêu thụ được, lưu thông, vận tải được hồi sinh, người dân tự tin đi làm việc, học sinh an tâm đến lớp… là mọi người cần phải chích ngừa loại ưu tiên 1 sẽ có thuốc đầy đủ và được chích miễn phí nhanh chóng. Sau đó là đến toàn xã hội và trẻ em cũng cần phải được tiêm ngừa. Ngược lại, nếu Lãnh đạo chỉ biết hô chống dịch bằng “khẩu hiệu” thì Việt Nam sẽ rước lấy thất bại nhãn tiền.
Ngành tài chánh tuy là nguyên nhân của những cuộc khủng hoảng trầm trọng như tại Đông Á 1998, Mỹ 2007 và khu vực Euro 2010 nhưng đóng vai trò thiết yếu cũng giống như trái tim trong kinh tế thị trường. Nhiệm vụ của thị trường tài chánh là biến tiết kiệm trong dân chúng trở thành nguồn vốn cho doanh nghiệp. Quá trình sạn lọc mang dòng vốn đến với doanh nghiệp tốt để phát triển, kinh tế tăng trưởng thì dân chúng cũng được hưởng lợi ích đầu tư. Bài này tìm hiểu về thị trường tài chánh của Hoa Kỳ và Trung Quốc. Thị trường ở Mỹ đa dạng phong phú nhưng trải qua những chu kỳ thăng trầm. Trong khi đó ở Hoa Lục thị trường tài chánh không phát triển tự do vì chịu sự kiểm soát chặc chẻ của nhà nước; dòng vốn chảy vào các ngành nghề do nhà nước ưu đãi nên sinh ra lãng phí và lạm dụng. Người dân sau khi tiêu xài nếu còn dư tiền còn 3 chổ để dành hay đầu tư: tiết kiệm (savings tức là gởi tiền vào ngân hàng), đầu tư (investment hay hùn vốn, cho vay, mua chứng khoáng, v.v…), đánh bạc
Tôi đọc truyện “Tình Nghĩa Gíao Khoa Thư” khi còn ở tuổi đôi mươi. Tuổi trẻ bao giờ cũng nhiều lý tưởng. Tôi và bè bạn vẫn tâm nguyện rằng, sau cuộc chiến, thế hệ của mình sẽ cố góp hết sức để dựng xây những phần đất quê hương (bị lãng quên) như vùng U Minh Hạ. Hòa bình, tiếc thay, đã không mang lại cuộc sống an bình như mọi người mong muốn. Không những thế, nó còn khiến cho hàng triệu kẻ đã phải liều mạng rời bỏ quê hương, để mưu cầu một cuộc sống khả kham hơn – nơi đất lạ quê người.
Người nào có bệnh hứa, hứa nhiều mà làm chẳng bao nhiêu thì suốt đời không thể khá được. Tiền đến rồi tiền đi, nhưng những người ở xung quanh ta vẫn nhớ những lời hứa lèo của ta thì kể như tiêu cuộc đời. Nếu người nào rủi bị bệnh hứa thì nên đến bác sĩ tâm lý, chữa trị thế nào cũng sẽ khỏi nhưng phải kiên trì. Có bệnh thì phải chữa, tự mình chữa không được thì phải nhờ đến bác sĩ tâm thần, bác sĩ có kinh nghiệm sẽ tìm mọi cách để chữa trị cho bệnh nhân. Có người có bệnh hứa lèo, nhưng họ nói một cách tự nhiên như thật, đã nói là bệnh mà, người bị bệnh không biết mình bệnh, tội nghiệp thật?
Có thể nói rằng đời sống của bà con đồng bào thiểu số Vân Kiều và Pa – Kô khổ cực không còn gì để nói. Đi dọc theo đường 9 Nam Lào từ thành phố Đông Hà lên cửa khẩu Lao Bảo, qua khỏi những dãy nhà ngói đỏ chói của thành phố chừng 10km, đến đoạn sông Dakrong chảy dọc đường 9 Nam Lào, nhìn sang bên kia sông là những mái nhà lụp xụp nằm lặng lẽ trên đồi, nhìn lại bên cánh rừng dọc đường 9 cũng nhiều mái nhà sàn lợp tranh nhỏ xíu, tuềnh toàng gió lộng nằm giữa các nương sắn hoặc giữa các ngọn đồi trọc. Cảnh nghèo đói hiện ra xác xơ, tiều tụy.
Đêm tân hôn. Yên lặng nhìn cô dâu, chú rể rưng rưng rồi bật khóc. Cô gái trẻ tưởng chồng mình xúc động vì quá hạnh phúc được sống gần người yêu, nhưng sự thật đau lòng hơn nhiều. Anh ta vừa nhận được kết quả dương tính HIV qua cuộc thử nghiệm mà bịnh viện vừa gởi tới. Anh cũng không ngờ số mệnh của mình lại kết cuộc như thế. Sau 3 năm lao động ở nước ngoài, với số tiền dành dụm được, anh vừa mới làm đám cưới với người yêu đã chờ đợi suốt thời gian anh ở nước ngoài. Thời gian thương nhớ 3 năm, cho nên khi chàng trai trở về, thì cô gái đã “cho” người yêu trước đêm tân hôn. Sáng ra, vợ chồng trẻ nhìn nhau, im lặng. Mỗi người miên man biết bao nhiêu ý nghĩ. Tương lai, hạnh phúc gia đình, thái độ phải đối diện với cuộc sống, về con cái, cha mẹ hai bên, về sức khoẻ và về cái chết.
Đàn ông là phải có râu «Nam tu nữ nhũ» như sách đã dạy. Khoa học lý giải râu là biểu hiện sức mạnh và từ đó phát xuất sự ham muốn chiếm đoạt nhưng không vì thế mà râu trở thành môt thứ vũ khí chết người. Râu của người Á châu khác với râu của người Âu châu, cả về cách để râu, chăm sóc râu. Theo kinh nghiệm, nhìn râu, người ta có thể xét đoán về người. Như người cương nghị, người vui tánh, người có máu … Riêng người cộng sản có râu hay không râu, râu tốt hay xấu, đều có liên hệ ít nhiều đến diễn tiến của phong trào cộng sản và số phận người lãnh đạo.
Tại sao photon di chuyển nhanh như ánh sáng? Tại sao từ đốm lửa diêm, ngọn đuốc, ngọn đèn, một tinh cầu phát nổ v.v… phóng ra, photon lập tức đạt tốc độ nhanh nhất trong Vũ Trụ? Câu trả lời có rồi, giản dị và không đòi hỏi những kiến thức vật lý cao siêu. Nhưng nói ngay thì bạn sẽ bỡ ngỡ, hoang mang, và rồi thắc mắc rất nhiều, mất vui. Vậy ta kiên nhẫn đi từng bước một. Chậm nhưng mà chắc. Đường trường lên thác xuống ghềnh, băng rừng lội suối, lạc tới lạc lui trong núi thẳm rừng sâu… kẻ dò đường này đã lãnh hết. Giờ sông sâu đã bắc cầu, đường xuyên rừng đã khai quang chờ đón bạn.
Cùng với số phận chung của Thế giới, nạn dịch Covid-19 đã phủ mây mù lên nền kinh tế của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021. Khoảng 80,000 Doanh nghiệp đóng cửa và hàng chục triệu công nhân mất việc làm. Việt Nam đã nhập siêu 2,7 Tỷ Dollars trong thời gian này, trong khi tình hình dịch Covid-19 vẫn còn nghiêm trọng.
Mười một năm trời ròng rã, mỗi lần nghĩ tới anh là tôi nghĩ tới Nelson Mandela, chỉ ra được khỏi tù sau 27 năm, vì những người khác đã tranh đấu thành công để có một cuộc thay đổi toàn diện trong xã hội. Ngay sau khi ra tù, Mandela đã được bầu làm lãnh đạo một cuộc thương nghị với nhà cầm quyền cho vấn đề hòa giải dân tộc.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.