Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mất Cân Bằng Trong Kinh Tế Toàn Cầu: Vai Trò Của Nhà Nước Trong Kinh Tế (Bài 30)

30/11/202008:56:00(Xem: 631)


Trung Quốc tuy theo mô hình Tư Bản Nhà Nước nhưng ngân sách chính thức của nhà cầm quyền tính theo GDP lại thấp hơn nhiều so với các nước Âu-Mỹ [1] Bài viết này nhằm tìm hiểu nguyên nhân của mâu thuẩn đó.


Dù là Tư Bản, Dân Chủ Xã Hội hay Tư Bản Nhà Nước nhưng vai trò của nhà nước trong các nền kinh tế dẫn đầu thế giới đều rất lớn. Khác biệt nơi ngân sách của Âu-Mỹ nặng về chi tiêu cho mạng lưới an sinh xã hội (Hoa Kỳ lại gánh thêm quốc phòng) trong khi Trung Quốc chú trọng đầu tư phát triễn công nghiệp nhằm thúc đẩy kinh tế.


Cố thủ tướng Lý Quang Diệu vốn nổi tiếng khôn ngoan và bộc trực từng nhận xét nếu Hoa Kỳ tăng chi tiêu vào các chương trình xã hội để bắt chước theo mô hình Dân Chủ Xã Hội Âu Châu thì Mỹ sẽ thua Trung Quốc vào thế kỷ 21 [2] 


Kinh tế Trung Quốc nếu tính theo sức mua (PPP) đã qua mặt Mỹ [3]. Dù vậy, nhiều người lầm lẫn cho rằng thu nhập đầu người ở Tàu (tính bằng USD) sẽ không bao giờ bắt kịp Tây Phương. Dân số Trung Quốc đông gấp 4 lần Mỹ cho nên năng suất của người Tàu chỉ cần hơn ¼ của người Mỹ thì GDP sẽ lớn hơn Hoa Kỳ, trong khi chính GDP mới thể hiện sức mạnh của một quốc gia trên toàn cầu. Dùng thí dụ cho dễ hiểu ba nước Luxembourg, Thụy Sĩ và Na Uy hiện mức thu nhập đầu người cao gấp đôi Mỹ nhưng đều không là siêu cường vì tỷ trọng GDP quá nhỏ so với thế giới. Nay PPP đã hơn Mỹ, một khi GDP qua mặt Hoa Kỳ vào khoảng 2030 khi đó Trung Quốc sẽ trở thành tâm điểm thu hút các nước khác rơi vào quỹ đạo mậu dịch, tài chánh, công nghiệp và văn hóa (phim ảnh, thời trang v.v…) tức là một trật tự thế giới do Bắc Kinh cài đặt. Việt Nam hiện sống chung với lũ; Âu-Mỹ nay sống chung với dịch; nhân loại đang học sống chung với Tàu! 


Trở lại vai trò của nhà nước ở Trung Quốc do ngân sách công dành cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục và hưu bổng thấp nên dân Tàu phải để dành tiền lo cho con cái, lúc bệnh hoạn hay khi về già (23% tiền lương ở Tàu là dành dụm so với dân Mỹ tháng nào xài sạch tháng đó.) Nhờ vậy các ngân hàng nhà nước thu vào những khoảng tiết kiệm rất lớn từ dân chúng, rồi sau đó cho doanh nghiệp vay lại với lãi xuất rẻ mạt nhằm cạnh tranh với công ty ngoại quốc [4]. Theo cách nhìn từ Tây Phương thì đảng Cộng Sản ép bức dân chúng góp vốn tài trợ tập đoàn (nhà nghèo gom góp của cải dâng cho nhà giàu) nhằm tạo lợi thế cạnh tranh với nước ngoài. Thặng dư mậu dịch không được dùng để nâng giá trị đồng Nhân Dân Tệ giúp dân Tàu nhập cảng xăng dầu và lương thực với giá hạ để nâng cao đời sống mà trái lại bị nhà nước tích lũy rồi cho Hoa Kỳ vay mượn với lãi xuất số không hòng kèm giá trị đồng bạc nhằm hổ trợ xuất khẩu. 


Ngược lại nếu nhìn từ phía Trung Quốc thì đất nước đang cần rất nhiều vốn để hiện đại hóa, nhưng nợ vay mượn từ dân chúng trong nước nên không sợ rơi vào tình trạng tư bản nước ngoài đầu cơ thao túng rồi tháo vốn bỏ chạy như trường hợp khủng hoảng tài chánh châu Á năm 1998 [5]. Nhà cầm quyền vừa tích tụ một khoảng dự trữ ngoại hối khổng lồ nhằm ngăn chận đồng bạc mất giá, lại có thể chận đứng việc chuyển tiền ra nước ngoài khiến thất thoát ngoại tệ. Dân chúng hài lòng khi hảng xưởng mọc lên tạo ra công ăn việc làm giúp nâng cao đời sống và dân trí. Mỗi lần kinh tế suy thoái thì nhà cầm quyền kiểm soát thị trường không hoảng loạn mà phải rơi vào “hạ cánh cứng” (hard landing) như các chuyên viên Tây Phương nhiều lần trù ẽo! Nói cách khác, kết luận mà Âu-Mỹ nên học (thay vì dạy) từ Bắc Kinh là tạo công ăn tốt cho dân chúng quan trọng hơn mạng lưới an sinh xã hội vốn sinh ra lạm dụng và ỷ lại.


Trường hợp Trung Quốc cần thay đổi mô hình kinh tế chuyển đổi từ đầu tư sang tiêu thụ nội địa nhà cầm quyền lúc đó sẽ tăng cường ngân sách an sinh xã hội. Dân chúng sẽ bớt dành dụm để ăn xài nhiều hơn. Việc chuyển đổi mô hình phát triễn vô cùng gay go vì đụng chạm đến các tập đoàn lợi ích gốc rể trong xã hội (tức là cắt giảm lợi tức của doanh nghiệp nhằm tài trợ cho dân sinh) nhưng Bắc Kinh còn nhiều khoảng trống xoay sở hơn là Tây Phương vốn đang bị chiếu bí giữa nhiều thế lực thù nghịch chia rẽ nội bộ.


Sức mạnh thực sự của nhà nước Trung Quốc không chỉ nơi ngân sách nhiều hay ít so với GDP mà chính do Bắc Kinh nắm quyền lực vạn năng trong xã hội. Nhà nước trưng dụng đất đai rồi cung cấp cho tập đoàn đầu tư. Ngân hàng ưu đãi các ngành công nghiệp mũi nhọn (điện tái tạo, v.v…). Nhà cầm quyền đóng cửa ngân hàng yếu và chuyển nợ xấu sang ngân hàng mạnh, tuy nợ vẫn còn đó nhưng vì dân chúng và giới đầu tư không sợ sạch vốn (bank run) giúp Bắc Kinh có thêm thời giờ giải quyết khủng hoảng. Các gói kích cầu được phối họp chặc chẽ giữa ngân sách và tài chánh vì không có sự độc lập giữa chính phủ và ngân hàng trung ương. Khi cần thì Bắc Kinh đóng cửa sàn chứng khoáng rồi bóp nghẹt mọi thông tin bất lợi (gọi là tin đồn nhảm) nhằm ổn định tâm lý thị trường; phối hợp giữa địa phương, luật pháp và giám sát để tạo sân chơi bất bình đẳng cho công ty nước ngoài. Không một nước dân chủ Tây Phương nào có thể thực hiện những biện pháp tương tự.


Quyền lực tuyệt đối tất yếu dẫn đến lạm dụng. Một chuyên viên được đào tạo ở Tây Phương khi đọc mỗi câu viết ở phần trên sẽ kinh hoàn đưa ra bằng chứng cụ thể trong lịch sử cho thấy mô hình tư bản nhà nước rồi sẽ sụp đổ. Nhưng thực tế vẫn là trong 30 năm nay Bắc Kinh quản lý kinh tế khá hơn Âu-Mỹ-Nhật. Rất khó để phân biệt đảng Cộng Sản Trung Quốc có bao nhiêu phần trăm tài giỏi (chính sách linh động hợp lý) hay may mắn (nhờ vào sự khờ dại của tầng lớp tinh hoa Tây Phương) cộng thêm thiên thời (bức màn sắt xụp đổ cùng với các tiến bộ tin học giúp thành hình một thế giới phẳng nơi đó trọng tâm kinh tế toàn cầu di chuyển từ Tây sang Đông, tức là thời cơ thuận lợi cho Hoa Lục). Người viết thú nhận không nhìn thấu bức màn thiên cơ đó!


***


[1] Cracking the China Conundrum, chapter 10. Yukon Huang


[2] Lee Kuan Yee: The Grand Master’s Insight on China, the United States and the World.


[3] China Is Now the World’s Largest Economy. The National Interest 10/15/2020.  


[4] Lãi xuất rẽ chưa đủ để thu hút đầu tư sản xuất trong nước. Lãi xuất tại Âu-Mỹ hiện cực thấp nhưng hảng xưởng vẫn đầu tư ra nước ngoài vì giá thành hạ (lương nhân công rẽ, thuế môi trường và an sinh xã hội thấp, v.v…) và vì thị trường tiêu thụ ở ngoại quốc tăng nhanh hơn Tây Phương.


[5] Năm 1998 tư bản ngoại quốc ồ ạt đầu tư vào Thái Lan vì triển vọng trở thành một con rồng châu Á. Khi các phí phạm đổ bể thì tư bản nước ngoài tháo vốn thoát chạy dẫn đến khủng hoảng tài chánh Châu Á.

     So với Trung Quốc năm 2016 cũng đổ bể nhiều hoang phí từ các khoảng kích cầu, nhưng vì không vay mượn nước ngoài mà lại kiểm soát được việc chuyển tiền nên Bắc Kinh nhanh chóng kiểm soát tình hình giúp nền kinh tế không sụp đổ như nhiều chuyên gia Tây Phương dự đoán.

     Ưu điểm của Trung Quốc là chận đứng tâm lý hốt hoảng của giới đầu tư để mua thời gian chấn chỉnh nội bộ. Khuyết điểm nơi nhà nước độc quyền phát nợ, vay nợ, xài bậy, xử phạt xài bậy nên các khuyết tật trong kinh tế bị che dấu tồn động thay vì để thị trường tự do thưởng phạt công bằng.



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Garth Brooks đã mở cuộc họp qua mạng để giải thích với người hâm mộ về lý do tại sao anh tham gia chương trình nhậm chức trước ngày trình diễn. Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden đã đích thân gọi mời anh. Garth bảo đây là lúc phục vụ quốc gia, nó không có nghĩa là một thái độ chính trị mà là một thái độ của đoàn kết, hàn gắn. Và Garth đã chọn quốc gia lên trên hết mọi chuyện. Sự nghiệp, uy tín, tiền bạc... của mình.
Quyền tự do hiến định là các quyền căn bản của người dân được hiến pháp quy định mà nhà nước pháp quyền có nhiệm vụ phải tôn trọng và bảo vệ. Hiện nay, tại hầu hết các quốc gia dân chủ phương Tây, các quyền này đều được quy định với nội dung giống nhau.
Vào ngày 23 tháng 11 năm 2020, từ trang Facebook của luật sư Jenny Đỗ, tôi tình cờ đọc được lời kêu gọi ủng hộ cho một người bị thương nặng sau khi bị đâm nhiều nhát trong lúc làm việc thiện nguyện tại nhà thờ Grace Baptist Church (San Jose, California). Người vừa gặp chuyện không may một ngày trước đó là Nguyên Phạm, người bạn trẻ với nụ cười hiền lành và ánh mắt sáng ngời.
Thông qua những thời đại đầy thử thách, nước Mỹ đẫ trở nên dày dạn trong ứng xử với mọi thử thách. Hôm nay chúng ta đón mừng thắng lợi, không phải thắng lợi của một ứng cử viên mà là thắng lợi của một Chính nghĩa- Chính nghĩa Dân chủ. Nguyện vọng của người dân đã được lắng nghe. Ý nguyện cua nguòi dân đã được quan tâm. Người Mỹ chúng ta hoc được bài học Dân chủ thật quí giá vào thời điểm này.
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.