Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Việt Nam: Mô Hình Kinh Tế Kiểu Mẫu Cho Hoa Kỳ và EU?

19/10/202009:02:00(Xem: 565)

Trong những năm gần đây Việt Nam là điểm đến lý tưởng của đầu tư Tây Phương. Sang năm 2020 nhờ kiểm soát được dịch bệnh Vũ Hán nên tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể đứng hàng đầu thế giới ở mức 3% (so với Hoa Kỳ và Âu Châu giảm 5-7%.) Các chuyên viên ngoại quốc mà gần đây nhất gồm Ruchir Sharma [1] và Marianna Mazzucato [2] không ngớt lời ca ngợi gọi đây là phép lạ kinh tế.


Nhận xét này trái nghịch với đánh giá của nhiều nhà quan sát Việt hay gốc Việt ở trong và ngoài nước rằng tương lai kinh tế vẫn còn mù mịt nếu không có cải tổ tận gốc. Điều khác biệt là các chuyên viên Tây Phương dù đúng hay sai nhưng mở miệng đến đâu thì tiền chạy theo đó, trong khi những nhà quan sát gốc Việt, trừ phi làm việc với nhà nước Việt Nam, thường không có ảnh hưởng gì đến thương mại và đầu tư.


Ruchir Sharma là một chiến lược gia của tập đoàn Morgan Stanley nằm trong số 10 đại ngân hàng ở Mỹ, cho nên đánh giá của ông này ảnh hưởng lên các quyết định về đầu tư vào Việt Nam. Một điểm cần lưu ý là thị trường đầu tư ở Mỹ rất lớn nên chỉ cần thêm bớt 0.5% chạy sang Việt Nam vẫn đủ để giá cổ phiếu Việt Nam nhảy vọt trong khi giới đầu tư lẻ ở Hoa Kỳ không hề nhận biết được (vì tỷ lệ quá nhỏ.)


Marianna Mazzucato là giáo sư kinh tế người Ý, tuy không làm việc trong chính quyền Mỹ nhưng có rất nhiều ảnh hưởng trong cánh tả của Bernie Sander. Bà Mazzucato đã gặp và bổ túc kiến thức kinh tế cho nữ dân biểu cánh tả AOC khi vừa nhậm chức lần đầu vào Hạ Nghị Viện Mỹ. Trong lần phỏng vấn trên đài CNN [3] bà Mazzucato đã ủng hộ sách lược kinh tế Build Back Better của Joe Biden, đồng thời nhiều lần gọi mô hình kinh tế của Việt Nam là kiểu mẫu cho Hoa Kỳ và EU.


Hai căn bản trong kế hoạch Build Back Better (BBB) của Joe Biden gồm (1) mở rộng vai trò của nhà nước trong kinh tế, và (2) tăng trưởng đồng đều đến mọi tầng lớp giàu nghèo – inclusive growth. Chương trình BBB được nữ nghị sĩ cánh tả Elizabeth Warren chủ động đóng góp. Một phần quan trọng trong BBB là khoảng đầu tư công nghệ xanh mà báo chí Mỹ nhận xét không thay đổi gì so với Green New Deal của Bernie Sander và AOC. Cho nên BBB sẽ là sách lược kinh tế chính thức cho Hoa Kỳ nếu Joe Biden thắng cử, cho dù là trung tả (Biden) hay cực tả (Sander-Warren-AOC). 


Bà Mazzucato kêu gọi Hoa Kỳ và EU tăng đầu tư của nhà nước giống như Việt Nam, nhưng không nhắc đến những khoảng đầu tư thất thoát và lảng phí. Bà Mazzucato nhấn mạnh đến tăng trưởng đồng đều để giảm bớt giàu nghèo ở Mỹ, nhưng không nhắc đến khoảng cách giàu nghèo tăng vọt ở Việt Nam. 


Trong khi đó Ruchir Sharma khen ngợi Việt Nam hội nhập kinh tế toàn cầu dù nhiều nước khép lại cánh cửa thương mại. Ông Sharma còn nêu lên việc nhà nước Việt Nam kiểm soát hữu hiệu dịch bệnh, đồng thời đầu tư vào hạ tầng (đường xá, trường học) để phát triễn kinh tế thay vì chi tiêu cho các chương trình xã hội tốn kém. Việt Nam dù có nhiều khuyết tật nhưng tránh được các phí phạm và những khoảng nợ khổng lồ mà những quốc gia đang phát triễn thường hay vấp phải, nhờ vậy kinh tế Việt Nam phát triễn liên tục trong một thời gian dài so với những nước khác. 


Dù Trump hay Biden đắc cử thì Hoa Kỳ sẽ vẫn tiếp tục đầu tư và mua bán với Việt Nam giúp nền kinh tế nước này tăng trưởng nhanh chóng.


Mô hình Việt Nam phỏng theo Trung Quốc tức là kinh tế thị trường nhưng nhà nước toàn trị đặt trọng tâm vào phát triễn kinh tế để tạo chính danh cho đảng Cộng Sản. Rất nhiều nhà quan sát từng đánh giá mô hình Trung Quốc sẽ sụp đổ nhưng dù khập khiển họ vẫn tăng trưởng ngoạn mục trong 40 năm nay. Các chuyên gia Việt nhìn thấy bất cập (giàu nghèo, môi trường, bất công, thất thoát…) nhưng đối với giới đầu tư ngoại quốc thì cơ hội đầu tư lại đến từ những mất cân đối trong số này (giá lương thấp, hư hại môi trường,…) Cho nên dù hai kết luận khác nhau nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội cất cánh trong một thời gian dài.


Còn nếu Hoa Kỳ và EU muốn bắt chước Việt Nam (và Trung Quốc) thì nhà nước cần đầu tư vào hạ tầng (và không tăng thuế) để phát triển kinh tế tạo công ăn việc làm thay vì đổ tiền chi tiêu nhảy vọt trong các chương trình xã hội sinh ra lạm dụng và ỷ lại.


***
[1] Is Vietnam the Next ‘Asian Miracle’? by Ruchir Sharma. NYTimes 10/13/2020

[2] [3] Amanpour intervews Mariana Mazzucato. CNN Podcast 

 https://www.cnn.com/audio/podcasts/amanpour?episodeguid=8eeca953-bf1d-434f-a064-ac56014baf4e



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Qua bao nhiêu mùa lễ Tạ Ơn trên đất Hoa Kỳ, năm nào tôi cũng thầm tạ ơn đất nước này đã cho tôi một nếp sống tự do, một mái nhà ấm cúng dung dưỡng gia đình tôi từ ngày tôi rời Việt Nam. Năm nay là lần đầu tiên tôi nghĩ mình nên trải lòng biết ơn sâu xa này xuống mà nói thành lời. Nguyên nhân chính có lẽ vì biến cố đại dịch và sự mâu thuẫn chính trị của nước Mỹ tác động mạnh đến tôi và cuộc sống của triệu triệu người dân.
Xét lại lịch sử đảng, bài học hàng hàng lớp lớp Thanh niên-Trí thức đã xếp bút nghiên theo tiếng gọi kháng chiến chống Pháp giàng độc lập trước 1945, để sau này phải hối hận vì đã sai lầm để cho đảng Cộng sản cướp công kháng chiến, biến hành động gọi là Cách mạng tháng Tám thành bệ phóng cho đảng lên nắm quyền cai trị độc tài Cộng sản.
Số dân Việt Nam đang trôi nổi ở xứ Chùa Tháp thì không. Họ là thứ sắc dân vô tổ quốc (stateless ethnic Vietnamese, theo như cách gọi chính thức của các N.G.O đang hoạt động ở Cambodia) nên không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai, và buộc phải chấp nhận một nếp sống rất bồng bềnh, và vô cùng bấp bênh – như hiện cảnh.
Một vài ghi chép lại trong nhiều tháng qua là như vậy. Câu chuyện về những người Việt ủng hộ Trump và chống Trump sẽ vẫn kéo dài thêm một thời gian nữa. Nó sẽ khép lại, hay mở rộng thêm còn tùy vào nghiệp lực của nước Mỹ, của cộng đồng người Việt ở Mỹ. Qui luật nhân quả vẫn sẽ vận hành như một qui luật muôn đời của vũ trụ.
Đã vài tuần kể từ lần cuối tôi liên lạc với quý vị. Trong thời gian đó, chúng tôi đã gắng sức làm việc để thành lập một nội các thể hiện các giá trị mà chúng tôi đã đưa ra là, hàn gắn sự chia rẽ quốc gia sâu đậm tại quốc nội và khôi phục vai trò lãnh đạo của chúng ta ở quốc ngoại.
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
Khi còn tại chức, bà Phan Thúy Thanh – Phát Ngôn Viên Bộ Ngoại Giao của nước CHXHCNVN – có nuôi một con két nói năng rất sõi. Một hôm, nó xổ lồng bay mất. Bà Thanh nhờ báo đăng để tìm lại con thú cưng nhưng báo chưa kịp ra mà đã có người đến gõ cửa. Hỏi: Sao biết là con vẹt này của tôi. Đáp: Nó chối leo lẻo suốt ngày nên nhà cháu biết ngay là của bà chứ còn ai vào đây nữa.
Chuyến viếng thăm phòng Bầu Dục đầu tiên của tôi diễn ra chỉ vài ngày sau cuộc bầu cử, khi theo truyền thống lâu đời thì vợ chồng Tổng Thống Bush đã mời Michelle và tôi đi thăm nơi sắp là nhà. Ngồi trên công xa của cơ quan mật vụ, chúng tôi chạy ngang qua vòng cung quanh co cổng Tây viên vào Bạch Ốc, cố lưu giữ dăm điều nơi chúng tôi sẽ dọn vào dưới ba tháng nữa.
Ông Biden thắng cử vẫn bị ông Trump kịch liệt bác bỏ vì cho rằng việc kiểm phiếu không minh bạch. Mãi cho tới hôm 15/11 vừa qua, lần đầu tiên sau tám ngày thông báo kết quả bầu cử, ông Trump lên tiếng trên tweet «ông Biden thắng cử». Nhưng liền đó, ông lại nhắc «ứng cử viên dân chủ đã gian lận để đạt được kết quả đó».
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Tại sao lại có các dải mây nhiều màu sắc lại bao quanh sao Mộc?
Có vẻ như việc đưa dịch vụ chơi game đám mây Stadia lên nền tảng iOS là một bài toán khó đối với Google
Hai ứng dụng được các nhà nghiên cứu chỉ ra là Baidu Maps và Baidu App, làm rò rỉ dữ liệu nhạy cảm của người dùng, đều đã bị gỡ khỏi Google Play vào tháng 10/2020.
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert O'Brien thông báo Mỹ đã gửi cho Quân đội Philippines lô bom, tên lửa đầu tiên sau khi ông Trump cam kết cấp 18 triệu USD vũ khí giúp họ chống phiến quân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ ân xá cho cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn.