Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Việt Nam: Mô Hình Kinh Tế Kiểu Mẫu Cho Hoa Kỳ và EU?

19/10/202009:02:00(Xem: 582)

Trong những năm gần đây Việt Nam là điểm đến lý tưởng của đầu tư Tây Phương. Sang năm 2020 nhờ kiểm soát được dịch bệnh Vũ Hán nên tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể đứng hàng đầu thế giới ở mức 3% (so với Hoa Kỳ và Âu Châu giảm 5-7%.) Các chuyên viên ngoại quốc mà gần đây nhất gồm Ruchir Sharma [1] và Marianna Mazzucato [2] không ngớt lời ca ngợi gọi đây là phép lạ kinh tế.


Nhận xét này trái nghịch với đánh giá của nhiều nhà quan sát Việt hay gốc Việt ở trong và ngoài nước rằng tương lai kinh tế vẫn còn mù mịt nếu không có cải tổ tận gốc. Điều khác biệt là các chuyên viên Tây Phương dù đúng hay sai nhưng mở miệng đến đâu thì tiền chạy theo đó, trong khi những nhà quan sát gốc Việt, trừ phi làm việc với nhà nước Việt Nam, thường không có ảnh hưởng gì đến thương mại và đầu tư.


Ruchir Sharma là một chiến lược gia của tập đoàn Morgan Stanley nằm trong số 10 đại ngân hàng ở Mỹ, cho nên đánh giá của ông này ảnh hưởng lên các quyết định về đầu tư vào Việt Nam. Một điểm cần lưu ý là thị trường đầu tư ở Mỹ rất lớn nên chỉ cần thêm bớt 0.5% chạy sang Việt Nam vẫn đủ để giá cổ phiếu Việt Nam nhảy vọt trong khi giới đầu tư lẻ ở Hoa Kỳ không hề nhận biết được (vì tỷ lệ quá nhỏ.)


Marianna Mazzucato là giáo sư kinh tế người Ý, tuy không làm việc trong chính quyền Mỹ nhưng có rất nhiều ảnh hưởng trong cánh tả của Bernie Sander. Bà Mazzucato đã gặp và bổ túc kiến thức kinh tế cho nữ dân biểu cánh tả AOC khi vừa nhậm chức lần đầu vào Hạ Nghị Viện Mỹ. Trong lần phỏng vấn trên đài CNN [3] bà Mazzucato đã ủng hộ sách lược kinh tế Build Back Better của Joe Biden, đồng thời nhiều lần gọi mô hình kinh tế của Việt Nam là kiểu mẫu cho Hoa Kỳ và EU.


Hai căn bản trong kế hoạch Build Back Better (BBB) của Joe Biden gồm (1) mở rộng vai trò của nhà nước trong kinh tế, và (2) tăng trưởng đồng đều đến mọi tầng lớp giàu nghèo – inclusive growth. Chương trình BBB được nữ nghị sĩ cánh tả Elizabeth Warren chủ động đóng góp. Một phần quan trọng trong BBB là khoảng đầu tư công nghệ xanh mà báo chí Mỹ nhận xét không thay đổi gì so với Green New Deal của Bernie Sander và AOC. Cho nên BBB sẽ là sách lược kinh tế chính thức cho Hoa Kỳ nếu Joe Biden thắng cử, cho dù là trung tả (Biden) hay cực tả (Sander-Warren-AOC). 


Bà Mazzucato kêu gọi Hoa Kỳ và EU tăng đầu tư của nhà nước giống như Việt Nam, nhưng không nhắc đến những khoảng đầu tư thất thoát và lảng phí. Bà Mazzucato nhấn mạnh đến tăng trưởng đồng đều để giảm bớt giàu nghèo ở Mỹ, nhưng không nhắc đến khoảng cách giàu nghèo tăng vọt ở Việt Nam. 


Trong khi đó Ruchir Sharma khen ngợi Việt Nam hội nhập kinh tế toàn cầu dù nhiều nước khép lại cánh cửa thương mại. Ông Sharma còn nêu lên việc nhà nước Việt Nam kiểm soát hữu hiệu dịch bệnh, đồng thời đầu tư vào hạ tầng (đường xá, trường học) để phát triễn kinh tế thay vì chi tiêu cho các chương trình xã hội tốn kém. Việt Nam dù có nhiều khuyết tật nhưng tránh được các phí phạm và những khoảng nợ khổng lồ mà những quốc gia đang phát triễn thường hay vấp phải, nhờ vậy kinh tế Việt Nam phát triễn liên tục trong một thời gian dài so với những nước khác. 


Dù Trump hay Biden đắc cử thì Hoa Kỳ sẽ vẫn tiếp tục đầu tư và mua bán với Việt Nam giúp nền kinh tế nước này tăng trưởng nhanh chóng.


Mô hình Việt Nam phỏng theo Trung Quốc tức là kinh tế thị trường nhưng nhà nước toàn trị đặt trọng tâm vào phát triễn kinh tế để tạo chính danh cho đảng Cộng Sản. Rất nhiều nhà quan sát từng đánh giá mô hình Trung Quốc sẽ sụp đổ nhưng dù khập khiển họ vẫn tăng trưởng ngoạn mục trong 40 năm nay. Các chuyên gia Việt nhìn thấy bất cập (giàu nghèo, môi trường, bất công, thất thoát…) nhưng đối với giới đầu tư ngoại quốc thì cơ hội đầu tư lại đến từ những mất cân đối trong số này (giá lương thấp, hư hại môi trường,…) Cho nên dù hai kết luận khác nhau nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội cất cánh trong một thời gian dài.


Còn nếu Hoa Kỳ và EU muốn bắt chước Việt Nam (và Trung Quốc) thì nhà nước cần đầu tư vào hạ tầng (và không tăng thuế) để phát triển kinh tế tạo công ăn việc làm thay vì đổ tiền chi tiêu nhảy vọt trong các chương trình xã hội sinh ra lạm dụng và ỷ lại.


***
[1] Is Vietnam the Next ‘Asian Miracle’? by Ruchir Sharma. NYTimes 10/13/2020

[2] [3] Amanpour intervews Mariana Mazzucato. CNN Podcast 

 https://www.cnn.com/audio/podcasts/amanpour?episodeguid=8eeca953-bf1d-434f-a064-ac56014baf4e



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không ai mấy ngạc nhiên khi thấy Tổng thống Donald Trump, vào đêm 3 tháng 11, mang Phó Tổng thống Mike Pence và toàn thể, vợ và cả con cái trong gia đình của ông ra mắt quần chúng và tuyên bố là ông thắng cử nhiêm kỳ hai lúc 1:45 AM ngày 4-11, mặc dầu ông dư biết lúc đó số phiếu cử tri đoàn của ông Joe Biden là 234 phiếu, và của ông chỉ có 210 phiếu, và công cuộc đếm phiếu vẫn đang tiếp diễn trên hầu hết các tiểu bang.
Dù cũng đọc được lõm bõm một hai ngoại ngữ, tôi rất ít khi rớ tới một tờ báo hay một cuốn sách viết bằng tiếng Anh hay tiếng Pháp. Lý do, chả phải là vì tôi có máu bài ngoại hoặc dị ứng với văn hoá thực dân (hay đế quốc) gì ráo trọi mà chỉ tôi chỉ thạo tiếng mẹ đẻ thôi nên rất ngại “đụng” đến tiếng nước ngoài.
Bốn năm tới dưới thời chính phủ Biden sẽ có thể chứng kiến nhiều cải thiện trong công bằng chủng tộc. Nhưng đối với nhiều người, nó sẽ là chướng ngại để làm sạch: Tổng Thống Donald Trump đã coi nhẹ bạo động chủng tộc, khuyến khích những người cực hữu và mô tả Black Lives Matter là “biểu tượng của thù hận” trong nhiệm kỳ 4 năm của ông.Theo các thăm dò, thực tế hầu hết người Mỹ đều đồng ý rằng các quan hệ chủng tộc đã xấu đi dưới thời ông Trump.Trong khi Biden một cách nào đó không giống tổng thống thúc đẩy chương trình nghị sự về chủng tộc. Trong thập niên 1970s, ông chống lại kế hoạch xe buýt và ngăn chận các nỗ lực tách biệt trường học tại Delaware, tiểu bang nhà của ông. Và giữa thập niên 1990s ông đã thắng một dự luật tội phạm mà làm cho tỉ lệ giam giữ người Da Đen tồi tệ hơn. Ông đã làm hỏng cuộc điều trần mang Clarence Thomas tới Tối Cao Pháp Viện bằng việc cho phép các thượng nghị sĩ Cộng Hòa bỏ qua lời khai thiệt hại của Anita Hill về sự sách nhiễu tình dục của Thomas
Kết qủa bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 3/11/2020 đã xác nhận ứng cử viên Dân chủ Joe Biden đánh bại đương kim Tổng thống Cộng hòa Donald Trump để trờ thành Tổng thống thứ 46 của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ. Bà Thượng nghị sỹ California, Kamala Harris, sinh ngày 10/10/1964 là phụ nữ đầu tiên đã đắc cử Phó Tổng thống trong lịch sử Mỹ. Bà cũng là con của gia đình di dân đầu tiên gữ chức vụ cao quý này, có Mẹ gốc Ấn Độ và cha gốc Jamaica, vùng Caribbean (Nam Mỹ). Nhưng Tổng thống thất cử và các Lãnh tụ của đảng Cộng hòa bại trận vẫn chưa chịu nhìn nhận thất bại. Ngược lại, ông Trump đã chủ động chiến dịch không thừa nhận chiến thắng của Tổng thống đắc cử Joe Biden, đồng thời đã khiếu kiện ở một số Tiểu bang có số phiếu chênh lệch nhỏ với hy vọng đảo ngược thế cờ. Tuy nhiên, các Thẩm phán ở Pennsylvania, Michigan, Arizona,Georgia và Nevada đã bác đơn kiện của Ủy ban tranh cử của Donald Trump vì phe ông Trump không trưng được bằng chứng có gian lận, hay có chủ mưu làm sai lệch kết quả bầu cử.
Trong cuộc sống lưu vong của người Việt hải ngoại, những món ăn tinh thần cần thiết đã là một đòi hỏi không thể thiếu, nhất là những năm đầu trong cuộc sống trôi dạt khắp nơi của người Việt hải ngoại. Sự thèm khát được đọc một tờ báo, cuốn sách tiếng Việt hay nghe một băng nhạc cải lương, tân nhạc đã thúc đẩy người ta tìm về nơi đông đúc người Việt sinh sống.
Cuộc bầu cử 2020 thật ra chưa chấm dứt vì ngày 5/1/2021 sắp tới tiểu bang Georgia sẽ bầu cử lại 2 ghế Thượng Nghị Sĩ và từ rạng sáng ngày 4/11/2020 đã xảy ra quá nhiều bất thường ở mức độ Thượng Viện Mỹ, Bộ Tư Pháp và một số Quốc Hội tiểu bang phải vào cuộc điều tra để làm rõ vấn đề.
Sống ở đời chắc ai cũng từng đối mặt cái cảnh “oan gia ngõ hẹp gặp nhau” những lúc ấy quả thật vô cùng bực bội, tức tối. Rồi cuộc sống này có biết bao điều bất như ý… Nếu cứ khư khư “Sống để bụng chết mang theo” thì khổ biết bao. Bởi vậy mình phải buông thôi!
Tôi tới Hoa Kỳ vào cuối năm 1980. Qua năm 82, sau khi tiêu hết đến đồng bạc trợ cấp cuối cùng, tôi xin đi bán xăng và ghi danh vào một trường đại học cộng đồng – West Valley College – nơi mà chị Vũ Thị Gấm đang làm cố vấn (academic counselor) cho những sinh viên vừa nhập khóa.
Quan trọng cứu cánh là diệt khổ giải thoát. Không là Tôi là hiểu Tục đế và Không phải Tôi là hiểu Chân Đế vậy cái Tôi khác đó là Chân lý là Phật Tánh là chân thật Ngã của chúng ta. Chúng sanh có cái Tôi khác nhau là do Duyên và Ngiệp vận hành.
PIVOT tin vào Sự Chuyển giao Quyền lực Ôn hòa và Tiếp tục Nỗ lực Gây dựng Một Nước Mỹ Công bằng và Đa dạng.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Mắt thường chúng ta có thể nhìn thấy bao xa?
Theo nhà dịch tễ học hàng đầu của Thụy Điển, hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy miễn dịch cộng đồng đang giúp nước họ chống lại Covid-19
Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không toàn cầu trong giai đoạn 2020-2021.
Sau khi các hãng dược phẩm Mỹ và Anh lần lượt công bố kết quả thử nghiệm khả quan vaccine phòng Covid-19, Nga cũng tuyên bố sẽ bán vaccine Covid-19 với giá rẻ hơn và đặt mục tiêu sản xuất 1 tỷ liều trong năm 2021
Theo trang Financial Times, Facebook đang lên kế hoạch “lấy lòng” ông Biden bằng các chiến dịch tập trung vào Covid-19 và biến đổi khí hậu.