Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Những Biện Pháp Kích Hoạt Kinh Tế Nào Sẽ Vận Hành?

11/07/202010:45:00(Xem: 857)


Project Syndicate

 

Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi.

 

Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.

 

Vấn đề đã được ghi nhận rộng rãi khi những bất ổn xã hội diễn ra sau cái chết của George Floyd có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng COVID-19 vốn dĩ đã là khẩn cấp. Nhưng kết nối theo hướng khác, từ trận đại dịch cho đến các cuộc biểu tình, đã không gây được sự quan tâm hơn.

 

Vấn đề là một phần lớn lượng tiền bơm đang được chuyển trực tiếp làm thành vốn đệm cho dự trữ, nó dẫn đến sự gia tăng trong bảng kết số dự phòng. Tình hình này gần giống như “bẫy tiền mặt” mà John Maynard Keynes lo âu trong cuộc Đại khủng hoảng 1930.

 

Các biện pháp kích hoạt hiện nay đã được khai triển trong vội vã, gần như trong hoảng loạn, đó là việc dễ hiểu, nhằm ngăn chặn hậu quả kinh tế do trận đại dịch. Trong khi cách chữa cháy này không nhắm đúng mục tiêu cũng không chính xác, nhiều nhà bình luận lập luận rằng, đó là lựa chọn duy nhất trong thời điểm này. Nếu không bơm tiền mặt ồ ạt trong tình trạng khẩn cấp, có lẽ đã có nhiều vụ phá sản lan ra, thất thoát vốn doanh nghiệp và thậm chí con đường phục hồi còn chông gai hơn.

 

Nhưng bây giờ đã rõ là trận đại dịch sẽ kéo dài lâu hơn một vài tuần như đã được giả định ban đầu khi ban hành các biện pháp khẩn cấp này. Điều đó có nghĩa là, tất cả các chương trình này cần phải được đánh giá một cách cẩn trọng hơn, quan tâm nó trong trường kỳ. Trong thời kỳ vô cùng bất trắc, vì lo sợ cho những gì sẽ xảy ra, các hộ gia đình và doanh nghiệp thường nắm giữ tiền mặt cho các khoản tiết kiệm dự phòng.

 

Cuộc khủng hoảng hiện nay không là một ngoại lệ. Phần lớn số tiền mà các hộ gia đình và doanh nghiệp nhận được dưới dạng chi phiếu hỗ trợ kích hoạt có thể sẽ không có tác dụng trong tài khoản ngân hàng của họ, do nhiều lo lắng về tương lai và tiết giảm cơ hội chi tiêu. Đồng thời, các ngân hàng có thể có tiền dư thừa, vì những người đi vay các khoản tiền mới không đáng tin cậy.

 

Không có gì đáng ngạc nhiên, trong khoảng từ tháng 2 đến tháng 4, các ngân hàng ký thác của Mỹ đang có dư thừa dự trữ gần gấp đôi, từ 1,5 ngàn tỷ lên 2,9 ngàn tỷ. Để so sánh, mức dư dự trữ trong các ngân hàng trong cuộc Đại Suy trầm chỉ đạt đến 1 ngàn tỷ. Sự gia tăng ồ ạt này trong mức dự trữ của ngân hàng cho thấy, cho đến nay các chính sách kích hoạt được thực hiện đã có hiệu ứng theo số nhân là thấp. Rõ ràng, tín dụng ngân hàng, nếu huy động đơn phương, sẽ không đưa chúng ta ra khỏi bế tắc kinh tế hiện tại.

 

Tiền mặt dư thừa hiện nay có thể gây chi phí tốn kém cho xã hội, nó làm cho vấn đề tồi tệ hơn. Ngoài những lo ngại thông thường về nợ và lạm phát, cũng có lý do chính đáng để lo lắng là tiền mặt dư thừa trong các ngân hàng sẽ được chuyển sang đầu cơ tài chính. Các thị trường chứng khoán vốn đã dao động mạnh hàng ngày, sự biến động này có thể kéo dài tình trạng bất ổn gia tăng, dẫn đến thái độ dự phòng nhiều hơn, không khuyến khích cho tiêu dùng và đầu tư cần thiết để phục hồi.

 

Trong trường hợp này, chúng ta sẽ phải đối mặt với một cái bẫy và vấn đề gay góc về lượng tiền mặt: Cung ứng tiền tệ gia tăng ồ ạt trong khi các hộ gia đình và doanh nghiệp chỉ sử dụng hạn chế. Các biện pháp vực dậy được phác hoạ cẩn trọng có thể giúp ích khi trận COVID-19 được kiểm soát. Nhưng chừng nào đại dịch vẫn còn hoành hành, không thể có vấn đề quay trở lại tình trạng bình thường.

 

Mấu chốt cho vấn đề hiện nay là làm giảm rủi ro và tăng khích lệ cho chi tiêu. Cho đến bao lâu mà các doanh nghiệp lo lắng nền kinh tế sẽ vẫn còn suy yếu, từ sáu tháng hoặc một năm kể từ bây giờ, họ sẽ hoãn đầu tư, do đó, trì hoãn phục hồi. Chỉ có nhà nước mới có thể phá vỡ vòng luẩn quẩn này. Các chính phủ phải tự chịu trách nhiệm trước các rủi ro hiện nay bằng cách bồi thường cho các doanh nghiệp trong trường hợp nền kinh tế không phục hồi trong một thời điểm nhất định.

Đã có một mô hình để thực hiện cho việc này: Chứng khoán Arrow-Debreu (được đặt tên theo các nhà kinh tế học đoạt giải Nobel Kenneth Arrow và Gérard Debreu), nó sẽ có thể dùng để thanh toán trong một số điều kiện được định trước. Ví dụ, chính phủ có thể bảo đảm, nếu ngày hôm nay một hộ gia đình mua xe hơi và khúc tuyến dịch bệnh vẫn duy trì ở một điểm nhất định trong sáu tháng tới, các phí khoản thanh toán hàng tháng cho xe của họ sẽ được đình chỉ. Tương tự như vậy, các khoản vay và thế chấp tùy thuộc vào mức thu nhập có thể được sử dụng để khuyến khích mua nhiều loại hàng tiêu dùng, bao gồm cả nhà ở. Các điều khoản tương tự có thể áp dụng cho các doanh nghiệp thực hiện việc đầu tư thật sự.

 

Chính phủ cũng nên cân nhắc việc phát hành chứng phiếu chi tiêu để kích thích chi tiêu cho gia đình. Điều này đã xảy ra khi chính quyền địa phương trên 50 thành phố ở Trung Quốc phát hành chi phiếu theo kỹ thuật số, nó có thể được sử dụng để mua hàng hóa và dịch vụ khác nhau trong một khoản thời gian nhất định. Ngày hết hạn dùng làm cho các chứng phiếu này trở thành kích thích tố mạnh mẽ của tiêu dùng và tổng cầu trong thời gian ngắn, khi biện pháp này là cần thiết nhất.

 

Khi trận đại dịch dường như sẽ kéo dài hơn so với dự kiến ban đầu, nhiều biện pháp kích hoạt hơn còn cần thiết. Chẳng hạn như tại Hoa Kỳ, mặc dù đã chi ra 3 ngàn tỷ đô la cho các hình thức hỗ trợ khác nhau, mà không cần nhiều hơn, người ta hy vọng, nếu không có các biện pháp được phác hoạ cẩn trọng thì tiền trợ cấp sẽ chỉ lo kéo dài cho sinh hoạt trong vài tháng, thay vì thật sự cứu doanh nghiệp.

 

Một phương sách đã vận hành ở một số quốc gia là cấp hỗ trợ cho các doanh nghiệp với điều kiện là họ giữ lại công nhân, hỗ trợ trả tiền lương và các chi phí khác tương xứng với việc giảm doanh thu. Tại Hoa Kỳ, dân biểu Pramila Jayapal, một nữ dân biểu của quốc hội tiểu bang Washington, đề ra một dự thảo luật theo đường lối này, có nhiều nghị sĩ cũng làm như vậy.

 

Các chương trình kích hoạt được phác hoạ thô sơ không chỉ không hiệu quả mà còn có tiềm năng gây nguy hiểm. Các chính sách tồi tệ có thể góp phần vào sự bất bình đẳng, gieo mầm cho sự bất ổn và làm suy yếu sự hỗ trợ chính trị cho chính phủ trong khi ngăn chặn nền kinh tế rơi vào suy thoái kéo dài là cần thiết. May mắn thay, có những lựa chọn thay thế. Nhưng liệu các chính phủ sẽ áp dụng hay không, chúng ta còn cần phải chờ xem.

 

______

 

Joseph E. Stiglitz, đoạt giải Nobel về Kinh tế học, Giáo sư Đại học Columbia, nhà kinh tế trưởng tại Học Viện Roosevelt, Cựu Phó chủ tịch, nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới. Cuốn sách mới nhất của ông là “People, Power, and Profits: Progressive Capitalism for an Age of Discontent“.

 

Hamid Rashid, là cựu Tổng Giám đốc về các vấn đề kinh tế đa phương tại Bộ Ngoại giao Bangladesh, cố vấn cao cấp tại Cục Chính sách Phát triển của UNDP, Trưởng phòng Giám sát Kinh tế Toàn cầu của Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thông tín viên Võ Thành Nhân (SBTN) vừa buồn bã loan tin: nhà báo Lê Văn Phúc đã từ trần vào hôm 7 tháng 8 năm 2020, tại Reston – Virginia. Tác phẩm (Tôi Làm Tôi Mất Nước) đầu tay của ông do Văn Hữu xuất bản năm 1985, và Thế Giới Ấn Quán tái bản – lần thứ 5 – vào năm 1989. Với thị trường sách báo hải ngoại thì đây là một hiện tượng hiếm hoi.
Tuy không không thành công hay hiển đạt (gì ráo trọi) tôi vẫn sống được như một người đàng hoàng cho mãi đến hôm nay là nhờ luôn ghi khắc (và biết ơn) những gì đã được học hỏi vào thưở ấu thời. Hình ảnh của những cô giáo (thiên thần) của tôi cũng thế, cũng mãi mãi in đậm trong tâm trí của một kẻ tha hương – dù tóc đã điểm sương.
Những năm thập niên 50 của thế kỷ trước, bịnh bại liệt (polio) đã gây ra hàng ngàn cái chết cùng sự bại liệt kinh hoàng cho các gia đình có con nhỏ bị lây nhiễm. Nó bị người dân Mỹ xem là điều đáng sợ thứ nhì, chỉ thua sau bom hạch tâm. Ngày 12 tháng Tư năm 1955, chính phủ thông báo thuốc ngừa bại liệt đầu tiên đã có và các hãng bào chế cấp tốc sản xuất hàng loạt thuốc chủng ngừa.
Chính phủ Đức vừa loan tin, nhà đối lập Alexej Nawalny ở Nga bị ám hại vì chất độc Nowitschok. Cách đây hai năm, ông Sergej Sripal người Nga ở Liên Hiệp Vương Quốc (Anh) và người con gái cũng bị hai sĩ quan tình báo từ Nga sang đầu độc bằng chất này. Chất độc này có tính năng ra sao? Và tại sao thế giới phương tây nhận diện được loại độc chất này? Bài viết sau đây cho biết một vài sự kiện liên quan.
Chỉ còn 5 tháng nữa tới kỳ Đại hội XIII của đảng Cộng sản Việt Nam, nhưng 4 căn bệnh nan y “suy thoái tư tưởng-đạo đức, lối sống”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và “tham nhũng” trong cán bộ, đảng viên chưa hề thuyên giảm khiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng ăn ngủ không yên.
Đại Hội đảng Dân Chủ và đảng Cộng Hòa đã kết thúc, cuộc đua giành chức Tổng thống chính thức bắt đầu và rõ ràng hai bên có hai cách tranh cử đối nghịch nhau.
Trung Cộng không phải là Trung Hoa. Cố tráo (trở) giữa Văn Minh Trung Hoa với Văn Minh Trung Cộng là một cố gắng vô vọng. Ép Khổng Tử phải làm cán bộ tuyên truyền cho cái thứ “Văn Hoá Cộng Sản” thì rõ ràng là đã biến ông thành một kẻ lố bịch và rất đáng thương. Tôi thương ông lắm!
Khi tìm hiểu công hay tội của một nhân vật lịch sử, người ta thường xét hoạt động hay công việc của người đó đóng góp như thế nào cho đất nước, dân tộc. Vậy thử áp dụng nguyên tắc nầy để đánh giá Hồ Chí Minh là người có công hay có tội trước lịch sử Việt Nam?
Kẻ cai ngục, dù nơi nhà tù lớn hay nhỏ, xa hay gần, kẻ đó cũng không thể thoát khỏi chu kỳ sinh, lão, bệnh, tử được. Vậy, kẻ cai ngục này là ai mà vượt qua chặng đường muôn người, muôn loài không qua được?
Tóm lược: Sau 75 năm, trong mối bang giao đối với các nước Á Đông, Nhật cố làm tăng tầm quan trọng địa chính trị, nhưng vẫn chưa làm sáng tỏ về các tội ác trong chiến tranh và sự thật lịch sử vẫn còn là một gánh nặng. Cộng đồng quốc tế đã tỉnh thức và mong muốn ngăn chặn các hiểm hoạ diệt vong do vũ khí nguyên tử gây ra để tồn tại và phát triển, nhưng các cường quốc, vì nhiều lý do khác nhau, chưa có một đối sách chung cho việc xây dựng hòa bình thế giới. Lịch sử Việt Nam tái diễn trong thương đau. Đảng Cộng Sản đang gây ra thảm hoạ Bắc thuộc cho dân tộc. Đã đến lúc toàn dân nên tỉnh thức trước hiểm họa diệt vong, phát huy tinh thần đoàn kết Diên Hồng và quyết tâm gìn giữ non sông. Hy vọng chúng ta thoát ra khỏi tử huyệt này.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.