Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Một Khám Phá Hão Huyền, Bịa Đặt: “Sóng Hấp Lực” (Cập nhật tháng 6/2020)

20/06/202016:28:00(Xem: 1196)


Trung Tâm quan sát, nghiên cứu Sóng Hấp Lực (gravitational waves) bằng tia Laser “Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory” (viết tắt LIGO) xây dựng cách đây hơn 30 năm, tốn 600 triệu. Hoạt động từ ngày ấy, tốn thêm khoảng năm trăm triệu nữa, không phát giác được cái gì. Nhưng lúc sắp sập tiệm, LIGO thình lình công bố đã bắt được “Sóng Hấp Lực” lan tỏa ra khi hai Hố Đen sát nhập thành một. Chuyện “nhập một” này, cũng theo LIGO, xảy ra cách Trái Đất hơn một tỉ năm ánh sáng. 

Thế giới khoa học chấn động. LIGO thắng lớn, lãnh nhiều giải cao quý, và cuối cùng đoạt luôn Nobel 2017.

Sóng ngược chiều

Cho tới hôm nay, nhiều năm qua rồi, các khoa học gia của LIGO vẫn chưa trả lời được câu hỏi này của tôi: Sóng ấy là sóng gì, hình thành do loại vật chất (matter) nào? Vị đại diện của LIGO cũng có cố gắng gián tiếp phúc đáp bằng câu giải thích như sau:

“Một khối lượng lớn gấp ba khối lượng mặt trời tách từ Hố Đen ra đã biến thành sóng hấp lực”.

Nghe không lọt tai, vì nó lập tức gợi ra câu hỏi mới: vậy Hố Đen làm bằng “chất” gì? Và nhất là làm sao mà một khối lượng “chất” Hố Đen chỉ lớn bằng ba lần khối lượng mặt trời, lại có khả năng, trong hơn một tỷ năm tỏa ra trong không gian, có thể tự nở lớn, biến thành đợt sóng vĩ đại lan tới tất cả mọi điểm trên bề mặt một khối cầu có bán kính bằng chiều dài 1 tỷ 300 triệu năm ánh sáng, nghĩa là lan rộng và xa đủ để “chạm” tới các dụng cụ quan sát của LIGO – dù LIGO nằm ở bất cứ điểm nào trên bề mặt khối cầu vĩ đại ấy? 

Thực ra thì không thể có câu trả lời vì cái khám phá được chào đón tưng bừng này đã đặt nền tảng trên một hiện tượng phản vật lý, ngây ngô đến mức khó hiểu.

Hai Hố Đen sát nhập tạo ra sóng? Chuyện ấy đã đáng ngờ. Càng khó tin hơn khi những đợt sóng này nhất định lan tỏa… ngược chiều, hoàn toàn trái với các định luật vật lý.

Ném một tảng đá xuống mặt hồ, ta tạo ra những đợt sóng lan về phía bờ hồ, xa dần chỗ đá rơi. Nhưng nếu đào một lỗ dưới đáy hồ, lập tức nước bị hút xuống lỗ (giống như trường hợp Hố Đen), có đợt sóng nào được tạo ra thì nó sẽ di chuyển ngược chiều với sóng tạo ra do tảng đá rơi, nghĩa là lan về phía lỗ để bị hút xuống, không về phía bờ hồ.

Nhưng hai Hố Đen của LIGO – trong lúc nhập một, tổng hợp thành một sức hút mới cực mạnh khiến “ánh sáng cũng không thoát được” – lại thình lình tạo ra những đợt sóng di chuyển xa dần Hố Đen, và trong trường hợp này là hướng tới những dụng cụ quan sát của LIGO, ở cách nơi phát nguyên của chúng cả tỉ năm ánh sáng.

Hãy cứ tạm tin rằng quý ông bà khoa học gia của LIGO, vì trí tưởng tượng nghèo nàn, vì kiến thức căn bản về luật vật lý lơ mơ, đã không thấy chỗ ngược ngạo, nghịch lý ấy. Nhưng LIGO có họa sĩ tạo hình, đã “vẽ” trên màn hình một bức tranh thể hiện rất rõ và đúng hiện tượng “hút mọi thứ vào” của hố đen.

In that case, two black holes merged together and instantly zapped three suns' worth of matter into pure gravitational wave energy.

SXS/LIGO


Tranh vẽ mầu mè xanh đỏ, chi chít những mũi tên chỉ đường, hướng dẫn vật chất, vật thể, mọi thứ nhào hết xuống lỗ… ai nhìn cũng thấy. Nhưng các khoa học gia của LIGO thì không.

Chắc họ vừa nghiên cứu vừa bịt mắt không coi tranh nên mới đủ can đảm công bố rằng: Có hai Hố Đen – trong lúc nhập một, tổng hợp thành một sức hút mới mạnh hơn – lại thình lình tạo ra những đợt sóng không bị hút, di chuyển xa dần Hố Đen. 

Sóng lan nhanh hơn ánh sáng

Lỗi tại tôi mọi đàng!

Chỉ mấy tháng sau khi thấy vụ sát nhập đầu tiên, LIGO công bố khám phá vụ sát nhập thứ nhì của hai Hố Đen nhỏ hơn cách trái đất 1 tỷ 400 triệu năm ánh sáng. Biết là chuyện bịa khơi khơi, tôi hỏi đùa: “Cách 1 tỷ 4 mà đến đích chỉ sau bọn cách 1 tỷ 3 có mấy tháng thì “bay” nhanh hơn ánh sáng à?” Hỏi chơi và chờ LIGO ba hoa, ngụy biện thêm, đại khái như: vì vụ sát nhập thứ hai xẩy ra trước vụ thứ nhất cả trăm triệu năm nên… khởi hành trước từ lâu, thành ra, dù ở xa, vẫn đến đích cùng một lúc v.v… Nhưng thật bất ngờ, LIGO không chọn lối thoát thông minh, hợp lý ấy mà hùng dũng tuyên bố: Sóng Hấp Lực có tốc độ “nhanh hơn ánh sáng” thật đó, rằng “Sóng Hấp Lực tới trái đất lâu rồi ánh sáng mới lật đật vác mặt đến.”

Tiến sĩ Imre Bartos của LIGO tung ra lời giải thích như sau:

 “Gravitational waves arrive at Earth long before any light does. The reason is that the star gets in the way of itself.” "All of this stuff tries to come out, including light, but it bumps into the star's matter and gets stuck until the whole star collapses. But gravitational waves can pass right through."

Ánh sáng đang “bay” gặp một tinh cầu cản đường thì hoặc bị chặn hoàn toàn, hoặc bị phản quang chệch đi, đổi hướng bay, làm gì có chuyện mắc kẹt ở đó, chờ cho lúc tinh cầu sập tiệm, mới tà tà bay tiếp!

Rợn người. Không ngờ có lúc mình phải nghe những lý luận quàng xiên, cãi chày cãi cối vô nghĩa, phi vật lý đến mức khó tưởng tượng như thế, từ miệng một ông tiến sĩ Vật lý.

Những dụng cụ quan sát cực kỳ tối tân

Một chuyện khó tin nữa là cái khả năng kỳ diệu của những dụng cụ quan sát thuộc LIGO. 

Sóng Hấp Lực LIGO “bắt” được rất yếu, và chỉ kéo dài đúng 0,2 giây, vậy mà trên cái tín hiệu mơ hồ, yếu ớt ấy, các chuyên gia của LIGO lại thấy được đầy đủ dữ kiện để phân tích và biết hết mọi chi tiết về Sóng Hấp Lực, từ gốc nguồn của nó đến khoảng cách mà nó đã vượt qua trong không gian.

Rồi họ kể vanh vách từng ly từng tí, rất tỉ mỉ, về hiện tượng này như sau:

“Sóng Hấp Lực ra đời khi hai Hố Đen nhập vào nhau thành một. Hố Đen số 1 có khối lượng lớn bằng 29 lần khối Mặt Trời, chiều rộng 174 km. Hố Đen số 2, lớn hơn, bằng 36 lần MT và rộng 216 km.Cái Hố Đen sơ sinh (sau vụ sát nhập) đáng lẽ phải bằng 29+36=65 lần MT, nhưng hơi teo lại, chỉ còn đúng 62 lần và rộng 372 km bởi vì một số lượng “chất” Hố Đen – bằng 3 lần khối lượng mặt trời – đã biến thành Sóng Hấp Lực hết rồi.” 

Như thế, những dụng cụ thần kỳ của LIGO, chỉ cần căn cứ trên một tín hiệu yếu ớt, hiện hữu không quá 0,2 giây, và lần đầu tiên được phát hiện… mà có thể nhìn sâu vào vũ trụ, thấy (và nghe được luôn) biến cố hai Hố Đen sát nhập, ở nơi cách Trái Đất hơn một tỉ năm ánh sáng, khỏi cần sự hỗ trợ của những kính viễn vọng cỡ Hubble hay Fermi Large Area Telescope. Thế đã tài quá rồi. Nhưng LIGO siêu hơn nữa, còn cung cấp kích thước, khối lượng của cả hai Hố Đen bố mẹ và lý do sụt ký oan uổng của Hố Đen “bế bi”, (mất toi một khối lượng “chất” Hố Đen to bằng ba lần mặt trời để làm Sóng Hấp Lực chớ ít sao!)

Nhân loại đang chậm tiến, loay hoay mãi chưa “thấy” hố đen, phải tạo hình bằng cách dựa trên những biến động, hiện tượng xảy ra quanh nó, mới có tấm hình đầu tiên. Nếu thực sự LIGO chế tạo được những dụng cụ tối tân, tinh vi tới mức ấy thì chỉ cần trưng ra, muốn mấy giải Nobel mà chẳng được. Bịa đặt ra sóng nọ sóng kia làm chi cho thêm vất vả.

Sóng của Einstein? 

Để sản phẩm của mình thêm giá trị và gây ấn tượng mạnh, các khoa học gia của LIGO khẳng định rằng Einstein chính là người đầu tiên khám phá ra Sóng Hấp Lực. Họ chỉ nhũn nhặn nhận công tìm thấy, chứng tỏ Einstein đúng thôi. Họ nói: Hơn một thế kỷ trước, Albert Einstein tiên đoán sự hiện hữu của Sóng Hấp Lực, nhưng trước khi có LIGO, không có dụng cụ nào đủ chính xác để bắt được cái tín hiệu nhỏ nhoi của nó. 

Chuyện Einstein dự đoán sự hiện hữu của Sóng Hấp Lực có thật, nhưng cụ chỉ nói về Sóng Hấp Lực của cụ, không dính dáng gì tới Sóng Hấp Lực của LIGO. 

Năm 1916, Einstein viết rằng hai thiên thể trên quỹ đạo có thể tạo ra Sóng Hấp Lực. Nhưng sau khi khám phá được và hoàn tất lý thuyết về sự cấu thành hấp lực trong vũ trụ, cụ lập tức quyết định là Sóng Hấp Lực không có vai trò gì trong thuyết này, không nhắc tới nó nữa.

Đây là lý do:

Khởi thủy, Einstein mô tả sự cấu tạo Sóng Hấp Lực như sau: 

“Much like a stone thrown into a pond, a change in mass will cause a ripple in space that travels out from its source in all directions at light speed. As it moves along, the ripple squeezes and stretches space. We call such a disturbance a gravitational wave.” (American Museum of Natural History.)

Trong một đoạn văn vỏn vẹn có vài câu, đã thấy nhiều điều phi vật lý. Thí dụ như nhận xét này: “GIỐNG NHƯ thẩy hòn đá xuống ao, sự thay đổi khối lượng làm gợn sóng trong không gian...” 

“Giống như” sao được! Sự quan sát của Einstein thiếu chính xác, dẫn tới một kết luận sai lầm.

Hòn đá thẩy xuống ao, trong khi chìm vào nước đã “xâm lăng” chiếm ngụ một không gian tương đương với khối lượng, hình thể của nó. Lượng nước bị chiếm chỗ bị xô đi thành sóng chạy xa chỗ đá rơi. Chuyện ấy đúng. Nhưng nếu hòn đá ĐÃ NẰM SẴN TRONG NƯỚC, khi di chuyển không thay đổi khối lượng nước, chỉ gây nhiễu loạn vùng xung quanh nó, sẽ không tạo sóng

Các tinh cầu, thiên thể đã nằm sẵn trong không gian, đâu có ai thẩy từng món vào để tạo sóng như hòn đá thấy xuống ao. Chính vì thế mà thứ Sóng Hấp Lực Einstein tưởng tượng ra nhỏ lắm, nhỏ đến độ gần như không cái gì có thể nhỏ được như vậy (almost impossibly small) – nghĩa là sự hiện hữu của nó đáng ngờ. 

 “Einstein may have predicted gravitational waves, but he had little faith scientists would ever detect them. Gravitational waves squeeze and stretch space only a small amount. In fact, it’s ridiculously, horribly, almost impossibly small: a distance hundreds of millions of times smaller than that of an atom.”(American Museum of Natural History)

Tội nghiệp Einstein! Làm sao mà cụ có thể ngờ rằng cái thứ Sóng Hấp Lực “almost impossibly small”, “nhỏ chỉ bằng một phần trăm triệu lần của một nguyên tử”, vào một ngày đẹp trời năm 2015 lại được các nghiên cứu gia của LIGO túm được. Và họ còn hoan hỉ công bố rằng trên cái gợn sóng “nhỏ đến lố bịch, khiếp đảm” ấy họ vớ được một tờ Giấy Khai Sinh đính kèm, ghi rõ kích thước, cân nặng của cha mẹ, của em bé sơ sinh, và cả nơi sinh cách Trái Đất hơn tỉ năm ánh sáng – còn kèm thêm tí âm thanh như chim hót làm bonus nữa cơ!

Ngoài cái kích thước quá nhỏ đến độ sự hiện hữu rất khả nghi, Sóng Hấp Lực còn “có vấn đề” với nguồn gốc của nó.
Theo lý thuyết của Einstein: Các khối vật chất, khi di chuyển trong không gian, ép lên “không gian/thời gian” tạo ra Hấp Lực và Sóng Hấp Lực. Còn LIGO thì lại đoan quyết rằng Sóng Hấp Lực ra đời nhờ hai Hố Đen nhập vào nhau.

 

Cội nguồn khác nhau rõ ràng đến thế mà LIGO cứ nhất định đổ diệt cho Einstein cái tội là cha đẻ của lũ sóng mà LIGO bắt được, để dễ trúng giải Nobel. Khổ thân ông cụ chịu hàm oan! 

Không của Einstein thì của ai?

Tiến sĩ Kip Thorne, tác giả của lý thuyết về “Sóng Hấp Lực”, trước khi đi Stockholm nhận giải Nobel, cao hứng tiết lộ, trong một cuộc phỏng vấn, toàn bộ các bí mật hậu trường của thành tích “khám phá được Sóng Hấp Lực”. Ông bật mí một chuyện tôi đoán là các khoa học gia của LIGO không bao giờ muốn cho thiên hạ biết.

Ông kể rằng chính ông đã tiên đoán Sóng Hấp Lực  sinh ra khi hai Hố Đen sát nhập, đúng như LIGO khám phá, và rằng chuyện này ông đã viết trong một tác phẩm nổi tiếng nhan đề: “Black Holes and Time Warps…” phát hành năm 1994, trong Lời Nói Đầu  ông mô tả đầy đủ hiện tượng hai Hố Đen, cùng có khối lượng 25 lần mặt trời, khi nhập lại thành một đã tốn 3 khối lượng mặt trời để sinh ra Sóng Hấp Lực (Y chang con số khối lượng Sóng Hấp Lực mà LIGO khám phá.) Ông xác nhận rằng ông đã viết lời tiên tri này từ năm 1984, khi đang hưởng tuần trăng mật tại Chili.

Chả biết do thực thà, ngây thơ hay thuần túy vì ham khoe khoang, TS Thorne đã gián tiếp trả lời câu hỏi chính của tôi: Bằng cách nào mà các khoa học gia của LIGO chỉ cần căn cứ trên một tín hiệu yếu ớt, hiện hữu không quá 0,2 giây, và lần đầu tiên được phát hiện… mà có thể nhìn sâu vào vũ trụ, thấy từng chi tiết biến cố hai Hố Đen sát nhập, ở một nơi cách xa Trái Đất hơn một tỉ năm ánh sáng, lại còn cung cấp được kích thước, khối lượng của cả hai Hố Đen bố mẹ và lý do sụt ký của Hố Đen “bế bi”?)

Câu trả lời là họ không thể, và cũng không hề làm được chuyện hoang đường ấy. Toàn bộ khám phá của họ chẳng nằm trong tín hiệu nào LIGO bắt được mà đã xuất hiện rành rành trên giấy trắng mực đen, trong phần mở đầu cuốn sách của một khoa học gia trẻ, sáng tác trong thời gian hạnh phúc nhất của chàng, xảy ra cách đây hơn 3 thập niên bên xứ Chili.

Nghĩa là các khoa học gia của LIGO chỉ cọp dê vài đoạn trong sách của Tiến sĩ Kip Thorne thôi, cọp dê rất tự nhiên, thoải mái, công khai, lại còn có nhã ý giữ nguyên con cái món “3 solar masses of GW” làm bằng chứng hùng hồn để mở mắt cho những ai còn ngờ chuyện chôm chĩa này không có thật. 

Thế có vui không! Chúng ta đang được chứng kiến một cảnh hiếm có trong lịch sử: Một nhóm người chế tạo hàng giả để bán kiếm lợi. Họ khéo rao hàng, thành công, được cả lợi – tiền đầu tư đổ vào hãng sản xuất LIGO ào ào – lẫn danh – khoa học gia của LIGO đoạt giải Nobel. Rồi trong buổi lễ ăn mừng long trọng có họp báo, vị trưởng nhóm thực thà kể vanh vách đầy đủ chi tiết về diễn tiến của trò sản xuất hàng giả này, thú thật nó chỉ là một sản phẩm ông tưởng tượng từ cách đây nhiều thập niên. Nghe xong, cử tọa vỗ tay rầm trời để chúc mừng, truyền thông báo chí túi bụi thâu hình, viết bài loan truyền tin sốt dẻo đi khắp năm châu, bốn biển, cho nhân loại được vui chung.

Và quý ông bà trong hội đồng tuyển trạch giải Nobel tiếp tục sống nhăn giữa hào quang trí tuệ. Không có vị nào nhảy lầu tự vẫn vì lỡ trao duyên lầm tướng cướp.

Chúc mừng và chia buồn

Với quý vị nhiệt thành ủng hộ và thề chiến đấu tới lý sự cùn cuối cùng để bảo vệ giá trị “khám phá” của LIGO, có đôi mắt quyết liệt nhắm nghiền (câu chuyện Tiến Sĩ Thorne kể rõ đến thế, diễn tiến của trò bịp phơi ra ánh sáng đầy đủ chi tiết đến thế, cũng vẫn không cạy ra nổi)… xin chúc mừng quý vị! 

Quý vị đã tìm được một khoa học gia tài ba lỗi lạc gấp triệu lần Einstein. Einstein chỉ tiên đoán sự hiện hữu của một loại Sóng Hấp Lực “nhỏ khiếp đảm” trong vũ trụ. Còn Tiến sĩ Thorne thì có khả năng nhìn thấy và mô tả từng chi tiết hiện tượng Sóng Hấp Lực chào đời, biết nó do cái gì sinh ra – hai Hố Đen – và những cái ấy đã hành động thế nào – sát nhập hai thành một, rất tình tứ, thơ mộng, “rồ măng tích”, phảng phất niềm hoan lạc của tuần trăng mật – ở một nơi xa Trái Đất hơn tỉ năm ánh sáng. Và ông ta đã thấy hết mọi chuyện 30 năm… trước khi có sự hiện hữu của những dụng cụ quan sát tối tân của LIGO.

Với những đứa trẻ yêu ngành vật lý trong tương lai thì chỉ biết gửi tới các em lời chia buồn và nỗi xót thương. Những cái gọi là “khám phá” hão huyền, bịp bợm – nhưng được đeo toòng teng huy chương Nobel sáng chói – như thế này sẽ làm phí thì giờ, năng lực, làm vẩn đục tâm trí các em không biết đến bao giờ. 

 (Tháng 10/2017)

(Cập nhật tháng 6/2020)


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhưng trong u tối vẫn có nhúm lửa hy vọng: phong trào Dù Vàng ở Hồng Kông, các nhà dân chủ ở Việt Nam và Trung Quốc và nhiều nơi khác vẫn không nản lòng cho dù bị đàn áp trong lúc nền dân chủ thoái trào trên toàn thế giới.
Tổng cộng thời gian chấp chính của Thủ Tướng Trần Trọng Kim, có lẽ, vẫn chưa bằng số giờ mà các ông Thủ Tướng Cộng Sản sau đó ngồi hội họp. Và có lẽ đám người này không họp bàn về chuyện gì khác ngoài việc bán nước hại dân nên chế độ hiện hành càng kéo dài thì quê hương càng lụn bại.
Nước Mỹ hiện tại vẫn còn là cường quốc số một trên thế giới, nhưng là một cường quốc đang gánh những bất công đe dọa địa vị siêu cường lãnh đạo thế giới. Siêu cường Mỹ không chiếm nước nào cả. Chưa thành siêu cường Trung Quốc đã chiếm Tây Tạng, Tân Cương, Hoàng Sa và các đảo ở Trường Sa của Việt Nam.
Cuộc bầu cử tổng thống Đức diễn ra bí mật và không có sự trao đổi ý kiến trước. Về mặt lý thuyết, bất kỳ ai hoặc bất cứ người Đức có thể được lựa chọn, với điều kiện là người đó đã đạt tròn 40 tuổi. Bất kỳ thành viên nào của Hội đồng Liên bang đều có thể đề cử nam- nữ ứng cử viên (ƯCV).
Vừa được tin chị Đỗ Phương Khanh ra đi, tôi cầu nguyện cho chị ngay. Chị là người hiền lành, tốt bụng, giúp đỡ mọi người, ai cần gì thì chị giúp không do dự. Chị đẹp, đẹp từ dáng dấp, đẹp từ tinh thần, ai gặp chị cũng thương chị ngay.
Khó khăn nào rồi cũng vượt qua, dịch cúm Covid-19 là cơ hội để mọi người quan tâm nhau hơn, thù hận nên bỏ, tương trợ lẫn nhau. Yếu tố tinh thần quan trọng nhất trong đời sống của mọi người, niềm tin tôn giáo giúp mọi người sống vui, sống yêu đời hơn. Hy vọng mọi người tìm cho mình con đường để sống, tin vào tôn giáo của mình mãnh liệt hơn. Tập thể dục, thể thao hàng ngày. Khỏe mạnh, yêu đời, ăn uống lành mạnh, yêu đời, yêu người mà sống.
Vu Lan về… Vu Lan cũng như Giáng Sinh, không còn là ngày lễ riêng tôn giáo. Đó là những dấu son thời gian của nhân văn ghi đậm nét cảm xúc của con người. Nếu Giáng Sinh là ngày lễ của Ân Tình thì Vu Lan là ngày lễ Nhớ Mẹ.
75 năm lặng lẽ trôi qua như nước chảy qua cầu, nhưng cái gọi là “Cách mạng tháng Tám 1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam”, như Tuyên giáo đảng tuyên truyền năm này qua năm khác có thật hay đồ giả?
Đâu là nguyên nhân của Trận Đói Tháng Ba Năm Ất Dậu 1945, một trận đói chưa từng có trong lịch sử, đã cướp đi mạng sống của hai triệu người dân Việt ? Và, Mặt trận Việt Minh khi ấy có thật đã ra quân cứu đói ?
Từ hơn một thập niên qua, đảng cộng sản trung Quốc đã nỗ lực thành lập hàng loạt Viện Khổng Tử trên khắp thế giới nhằm quảng bá « ngôn ngữ, văn hóa Trung Quốc » bằng những lớp học và sách giáo khoa do viện này cung cấp.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.