Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sự Kiên Cường Của Người Tị Nạn: Những Hồi Tưởng Về Lễ Kỷ Niệm 45 Năm Ngày 30 Tháng 4

30/04/202018:02:00(Xem: 853)

Nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày 30 tháng 4 năm 1975, kết thúc chiến tranh Việt Nam và bắt đầu cuộc di cư tị nạn Việt Nam, tôi muốn chia sẻ một vài lời về sự kiên cường của chúng ta là người Mỹ gốc Việt, là người tị nạn và con cháu của người tị nạn.

Cảm giác thế nào khi nền tảng của thế giới chúng ta đang sống bị rung chuyển đến mức chúng ta không còn biết mình đang đứng ở đâu hay làm thế nào để tiến về phía trước? Trước năm 2020, trước đại dịch COVID-19, chỉ những người đã chịu những bi kịch lớn mới có thể trả lời câu hỏi này. Bây giờ tất cả chúng ta đang sống với nó.

Tôi nhớ lại một vài điều tôi đã nghe vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 khi các tòa tháp Trung tâm Thương mại Thế giới sụp đổ. Người Mỹ đã nghĩ rằng họ sống bên ngoài lịch sử. Sau 9-11 họ đang sống trong lịch sử. 

Cảm giác bối rối và mất mát lớn này không xa lạ với người Mỹ gốc Việt đủ lớn tuổi để nhớ ngày 30 tháng 4 năm 1975. Và nó rất phù hợp, rằng những gì tôi nhớ không mạch lạc khi còn là một cậu bé 10 tuổi, chỉ là những hình ảnh và những mảnh ký ức. Mùi của quá nhiều người sống trong những căn phòng nhỏ ở sân bay Tân Sơn Nhất đang chờ chuyến bay ra ngoại quốc. Anh em họ của tôi đã đưa chúng tôi đến đó. Chúng tôi đã không thoát ra ngoài được. Cảnh người ta chen lấn bên ngoài đại sứ quán Mỹ. Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã ở đó. Tôi không còn chắc chắn nữa. Sự hỗn loạn ở bến cảng. Nhảy lên sà lan với mẹ và em trai tôi.  

Mới trong tuần này cha tôi nói rằng ông còn nhớ chúng tôi đã nhảy và ông ở quá xa để nhảy với chúng tôi. Ông nhớ tôi đã hét lên, "tôi không muốn đi mà không có bố!" Tôi không nhớ điều đó. Ba tôi nói rằng ông cảm thấy kinh hoàng, rằng ông sẽ mất gia đình, nhưng ông chắc chắn mẹ tôi sẽ làm tròn bổn phận của mình để chăm sóc chúng tôi. Vì vậy, ông nhảy lên một sà lan khác.  

Trở thành người tị nạn là nhảy vọt từ bước này đến bước  khác, sẵn sàng bỏ lại tất cả mọi thứ và mọi người phía sau. Để vứt bỏ tất cả những gì được biết với những điều lớn lao chưa biết đến. 

Ai đã làm điều đó? Tôi biết rằng nhiều người tốt và mạnh mẽ không bao giờ rời khỏi Việt Nam và nhiều người tốt và mạnh mẽ đã không vược qua khỏi cuộc hành trình. Tôi không biết chỉ có kẻ mạnh mẽ mới có thể chọn trở thành người tị nạn hay những người sống sót sau trải nghiệm tị nạn đã trở nên mạnh mẽ. Chỉ có điều tôi biết là tất cả những người tị nạn người Mỹ gốc Việt mà tôi biết - đều mạnh mẽ và kiên cường.  

Sự kiên cường của chúng ta đến trong nhiều hình thức khác nhau. Người Mỹ gốc Việt tất nhiên tự hào về những người nổi tiếng trong chúng ta, những người giàu có trong chúng ta và tất cả các chuyên gia thành công. Đó là một cách để thể hiện sự kiên cường, để thành công theo tất cả những cách thông thường của người Mỹ, mặc dù chúng ta bắt đầu sau họ nhiều, không nói tiếng Anh và không có tiền. 

Nhưng có những khả năng kiên cường khác. Làm một lúc hai công việc để gửi tiền về Việt Nam cho những người kém may mắn. Nuôi một gia đình dù không nói tiếng Anh. Từ bỏ thu nhập tốt để làm việc cho một tổ chức phi lợi nhuận để giúp đỡ mọi người. Chỉ sống từng ngày trong khi mang theo những vết sẹo của chiến tranh, cướp biển, trại cải tạo, trại tị nạn. Phẩm giá của sự lặng thinh. Luôn luôn can đảm lên tiếng.

Nhưng theo nhiều cách, chúng tôi vẫn chưa làm được. Vẫn còn nhiều người trong chúng ta nghèo và phụ thuộc vào lợi ích của chính phủ, những người bị bệnh và không được chăm sóc y tế tốt, cô đơn, buồn bã, chán nản, đói khát, vô gia cư hoặc sống trong nhà ở không đạt tiêu chuẩn.

Sau khi mẹ tôi, em trai tôi và tôi nhảy lên chiếc sà lan đó, chúng tôi đã ra biển trong vài ngày. Chúng tôi không có thức ăn và chỉ có ít nước uống. Những người tị nạn khác đã chia sẻ những gì họ đã có. Khi chúng tôi được một con tàu đón, chúng tôi phát hiện ra rằng sà lan của bố tôi cũng được đón bởi cùng một con tàu, vì vậy chúng tôi đã được đoàn tụ. Tôi không thể không nghĩ rằng câu chuyện về người tị nạn của gia đình tôi đã có một kết thúc có hậu, không chỉ vì chúng tôi kiên cường, mà vì những người khác đã giúp chúng tôi và nhờ may mắn nữa

Có nhiều bài học mà đại dịch COVID-19 đã dạy chúng ta. Một là chúng ta cần một chính phủ có sự lãnh đạo mạnh mẽ để chuẩn bị và bảo vệ chúng ta. Một điều nữa là bất kể những gì chúng ta đã đạt được, đối với nhiều người Mỹ khác, chúng ta sẽ luôn là người tị nạn, người nhập cư, người nước ngoài và người xâm nhập. Đó là những gì chủ nghĩa phân biệt chủng tộc chống Mỹ gốc Á nói về chúng ta, với hàng ngàn báo cáo về các sự cố phân biệt chủng tộc trong vài tháng qua. Cả hai bài học này đều dạy chúng ta rằng chúng ta phải chuyển sức mạnh và sự kiên cường của mình sang một khu vực mà nhiều người tị nạn không thoải mái --- đó là vận động và chính sách. 

Một bài học khác từ việc trở thành người tị nạn và từ đại dịch COVID là không ai trong chúng ta, dù mạnh mẽ hay kiên cường đến đâu, có thể sống sót một mình. Chúng ta phụ thuộc vào người khác làm những điều đúng đắn để giữ cho chúng ta an toàn.

Trong thời gian này, khi có quá nhiều cảm giác nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, chúng ta phải lấy lại sự kiểm soát đó. Chúng ta làm điều này bằng cách khẳng định rằng chúng ta, những người Mỹ gốc Việt, đang ở đây, để sống, để phát triển, để quan tâm và để lãnh đạo. Sau 45 năm, đây là nhà của chúng ta và những gì chúng ta làm sẽ là di sản của chúng ta.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Tùng
Giáo sư Đại học Y Khoa, University of California San Francisco(UCSF)

Chủ tịch Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (PIVOT)

*** Kỹ sư Tạ Trung dịch từ bản tiếng Anh

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phần lớn nhân loại đều chưa đến Rome, và chắc cũng chả mấy ai rành rẽ về phong tục tập quán của xứ sở này. Tuy thế, nếu có dịp bước chân tới đây thì chắc tất cả chúng ta đều sẽ nhớ đến lời dậy của cổ nhân (“nhập gia tùy tục/đáo giang tùy khúc”) để ứng xử thích nghi, và hoà nhã với dân bản xứ.
Quốc gia nào cũng có nhà nước nên vai trò của chính quyền không thể tránh. Nhưng quả lắc khi nghiêng về nhà nước quá xa thì bóp nghẹt thị trường tự do còn khi chuyển sang tư nhân quá mức lại tạo ra bất ổn (khủng hoảng kinh tế) và hố sâu giàu nghèo. Một nghịch lý khác là khi xã hội xáo trộn, kinh tế suy trầm thì một bên là Mác Xít trỗi dậy, bên kia là Phát Xít nổi lên như xảy ra vào các thập niên 1930 hay 2010.
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.