Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sự Kiên Cường Của Người Tị Nạn: Những Hồi Tưởng Về Lễ Kỷ Niệm 45 Năm Ngày 30 Tháng 4

30/04/202018:02:00(Xem: 850)

Nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày 30 tháng 4 năm 1975, kết thúc chiến tranh Việt Nam và bắt đầu cuộc di cư tị nạn Việt Nam, tôi muốn chia sẻ một vài lời về sự kiên cường của chúng ta là người Mỹ gốc Việt, là người tị nạn và con cháu của người tị nạn.

Cảm giác thế nào khi nền tảng của thế giới chúng ta đang sống bị rung chuyển đến mức chúng ta không còn biết mình đang đứng ở đâu hay làm thế nào để tiến về phía trước? Trước năm 2020, trước đại dịch COVID-19, chỉ những người đã chịu những bi kịch lớn mới có thể trả lời câu hỏi này. Bây giờ tất cả chúng ta đang sống với nó.

Tôi nhớ lại một vài điều tôi đã nghe vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 khi các tòa tháp Trung tâm Thương mại Thế giới sụp đổ. Người Mỹ đã nghĩ rằng họ sống bên ngoài lịch sử. Sau 9-11 họ đang sống trong lịch sử. 

Cảm giác bối rối và mất mát lớn này không xa lạ với người Mỹ gốc Việt đủ lớn tuổi để nhớ ngày 30 tháng 4 năm 1975. Và nó rất phù hợp, rằng những gì tôi nhớ không mạch lạc khi còn là một cậu bé 10 tuổi, chỉ là những hình ảnh và những mảnh ký ức. Mùi của quá nhiều người sống trong những căn phòng nhỏ ở sân bay Tân Sơn Nhất đang chờ chuyến bay ra ngoại quốc. Anh em họ của tôi đã đưa chúng tôi đến đó. Chúng tôi đã không thoát ra ngoài được. Cảnh người ta chen lấn bên ngoài đại sứ quán Mỹ. Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã ở đó. Tôi không còn chắc chắn nữa. Sự hỗn loạn ở bến cảng. Nhảy lên sà lan với mẹ và em trai tôi.  

Mới trong tuần này cha tôi nói rằng ông còn nhớ chúng tôi đã nhảy và ông ở quá xa để nhảy với chúng tôi. Ông nhớ tôi đã hét lên, "tôi không muốn đi mà không có bố!" Tôi không nhớ điều đó. Ba tôi nói rằng ông cảm thấy kinh hoàng, rằng ông sẽ mất gia đình, nhưng ông chắc chắn mẹ tôi sẽ làm tròn bổn phận của mình để chăm sóc chúng tôi. Vì vậy, ông nhảy lên một sà lan khác.  

Trở thành người tị nạn là nhảy vọt từ bước này đến bước  khác, sẵn sàng bỏ lại tất cả mọi thứ và mọi người phía sau. Để vứt bỏ tất cả những gì được biết với những điều lớn lao chưa biết đến. 

Ai đã làm điều đó? Tôi biết rằng nhiều người tốt và mạnh mẽ không bao giờ rời khỏi Việt Nam và nhiều người tốt và mạnh mẽ đã không vược qua khỏi cuộc hành trình. Tôi không biết chỉ có kẻ mạnh mẽ mới có thể chọn trở thành người tị nạn hay những người sống sót sau trải nghiệm tị nạn đã trở nên mạnh mẽ. Chỉ có điều tôi biết là tất cả những người tị nạn người Mỹ gốc Việt mà tôi biết - đều mạnh mẽ và kiên cường.  

Sự kiên cường của chúng ta đến trong nhiều hình thức khác nhau. Người Mỹ gốc Việt tất nhiên tự hào về những người nổi tiếng trong chúng ta, những người giàu có trong chúng ta và tất cả các chuyên gia thành công. Đó là một cách để thể hiện sự kiên cường, để thành công theo tất cả những cách thông thường của người Mỹ, mặc dù chúng ta bắt đầu sau họ nhiều, không nói tiếng Anh và không có tiền. 

Nhưng có những khả năng kiên cường khác. Làm một lúc hai công việc để gửi tiền về Việt Nam cho những người kém may mắn. Nuôi một gia đình dù không nói tiếng Anh. Từ bỏ thu nhập tốt để làm việc cho một tổ chức phi lợi nhuận để giúp đỡ mọi người. Chỉ sống từng ngày trong khi mang theo những vết sẹo của chiến tranh, cướp biển, trại cải tạo, trại tị nạn. Phẩm giá của sự lặng thinh. Luôn luôn can đảm lên tiếng.

Nhưng theo nhiều cách, chúng tôi vẫn chưa làm được. Vẫn còn nhiều người trong chúng ta nghèo và phụ thuộc vào lợi ích của chính phủ, những người bị bệnh và không được chăm sóc y tế tốt, cô đơn, buồn bã, chán nản, đói khát, vô gia cư hoặc sống trong nhà ở không đạt tiêu chuẩn.

Sau khi mẹ tôi, em trai tôi và tôi nhảy lên chiếc sà lan đó, chúng tôi đã ra biển trong vài ngày. Chúng tôi không có thức ăn và chỉ có ít nước uống. Những người tị nạn khác đã chia sẻ những gì họ đã có. Khi chúng tôi được một con tàu đón, chúng tôi phát hiện ra rằng sà lan của bố tôi cũng được đón bởi cùng một con tàu, vì vậy chúng tôi đã được đoàn tụ. Tôi không thể không nghĩ rằng câu chuyện về người tị nạn của gia đình tôi đã có một kết thúc có hậu, không chỉ vì chúng tôi kiên cường, mà vì những người khác đã giúp chúng tôi và nhờ may mắn nữa

Có nhiều bài học mà đại dịch COVID-19 đã dạy chúng ta. Một là chúng ta cần một chính phủ có sự lãnh đạo mạnh mẽ để chuẩn bị và bảo vệ chúng ta. Một điều nữa là bất kể những gì chúng ta đã đạt được, đối với nhiều người Mỹ khác, chúng ta sẽ luôn là người tị nạn, người nhập cư, người nước ngoài và người xâm nhập. Đó là những gì chủ nghĩa phân biệt chủng tộc chống Mỹ gốc Á nói về chúng ta, với hàng ngàn báo cáo về các sự cố phân biệt chủng tộc trong vài tháng qua. Cả hai bài học này đều dạy chúng ta rằng chúng ta phải chuyển sức mạnh và sự kiên cường của mình sang một khu vực mà nhiều người tị nạn không thoải mái --- đó là vận động và chính sách. 

Một bài học khác từ việc trở thành người tị nạn và từ đại dịch COVID là không ai trong chúng ta, dù mạnh mẽ hay kiên cường đến đâu, có thể sống sót một mình. Chúng ta phụ thuộc vào người khác làm những điều đúng đắn để giữ cho chúng ta an toàn.

Trong thời gian này, khi có quá nhiều cảm giác nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, chúng ta phải lấy lại sự kiểm soát đó. Chúng ta làm điều này bằng cách khẳng định rằng chúng ta, những người Mỹ gốc Việt, đang ở đây, để sống, để phát triển, để quan tâm và để lãnh đạo. Sau 45 năm, đây là nhà của chúng ta và những gì chúng ta làm sẽ là di sản của chúng ta.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Tùng
Giáo sư Đại học Y Khoa, University of California San Francisco(UCSF)

Chủ tịch Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (PIVOT)

*** Kỹ sư Tạ Trung dịch từ bản tiếng Anh

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Chúng ta thấy gì qua những cuộc biểu tình và bạo lực tiếp theo sau cái chết của người thanh niên da đen George Floyd bị người cảnh sát da trắng Derek Chavin dùng đầu gối đè cổ nghẹt thở chiều ngày 25-5-2020 tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota? Hàng trăm cánh sát dã chiến với trang bị tác chiến và măt nạ chống khói độc đối đầu với hàng ngàn người biểu tình đòi công lý cho George Floyd và đòi được sống bình đẳng với người Mỹ da trắng. Đó là cuộc đấu tranh chính đáng chống lại áp bức, chống lại bất công của một xã hội đa chủng đa văn hóa như nước Mỹ.
Có vài kinh điển đã nói đến chiến tranh và dùng bạo lực để trừng phạt, nhưng tìm cách biến đổi quan điểm thông thường của thế gian là bạo lực cũng đôi khi cần thiết bằng cách là đối thoại với một lý tưởng không dùng bạo lực. Về điểm này, Phật có nói đến mình như một người xuất thân từ giai cấp lãnh chuá. Trong hai bài pháp ngắn, Phật có bình luận về hai cuộc chiến xảy ra khi ác vương A Xà Thế, Ajàtasattu, tấn công vào lãnh thỗ của chú mình là vua Ba Tư Nặc, Pasenadi, cũng là một tín đồ của Ngài, và được coi như là người luôn làm việc thiện. Trong cuộc chiến đấu tiên, vua Pasenadi bị đánh bại và rút lui. Đức Phật có suy nghĩ về sự bất hạnh này và ngài nói rằng: “Chiến thắng gieo thêm hận thù, người bại trận sống trong đau khổ. Hạnh phúc thay cho một đời sống an hoà, từ bỏ đưọc mọi chuyện thắng thua. Điều này cho thấy rõ rằng sự chinh phục đem lại bi đát cho người thua cuộc mà chỉ đưa tới thù hận và dường như chỉ muốn chinh phục lại kẻ chinh phục.”
Chiều ngày 29/5 sau phiên xử phúc thẩm, một người dân ở xã Bình Phước, ông Lương Hữu Phước, đã trở lại toà án và nhảy từ lầu hai của toà để tự sát. Hình ảnh ông nằm chết, co quắp ngay trước sân toà nói lên nỗi tuyệt vọng, sự cô đơn cùng cực của người dân VN trước các phán quyết của toà án. Tôi chạnh nhớ đến câu nói của thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh trong phiên phúc thẩm của anh: “một lũ bất nhân đã làm ra phiên toà bất công”.
Ôi, tưởng gì chớ tật xấu của đàn ông (nói chung) và đàn ông Việt Nam (nói riêng) thì e đám đàn bà phải càm ràm cho tới… chết – hay ngược lại. Không mắc mớ gì mà tôi lại xía vô mấy chuyện lằng nhằng (và bà rằn) cỡ đó. Nhưng riêng hai chữ “cái làn” trong câu nói (“Lắm đấng ông chồng vui vẻ xách làn đi chợ…”) của Phạm Thị Hoài thì khiến tôi bần thần, cả buổi! Năm 1954, cái làn (cùng nhiều cái khác: cái bàn là, cái bát, cái cốc, cái ô, cái môi, cái thìa…) đã theo chân mẹ tôi di cư từ Bắc vào Nam. Cuộc chung sống giữa cái bàn là với cái bàn ủi, cái bát với cái chén, cái cốc với cái ly, cái ô với cái dù, cái môi với cái vá, cái thìa với cái muỗm… tuy không toàn hảo nhưng (tương đối) thuận thảo và tốt đẹp.
Hoa phượng được Nhất Tuấn gọi là hoa học trò vì thuở đó hầu như ngôi trường nào cũng trồng cây phượng trong sân trường. Khi phượng đơm hoa báo hiệu cho mùa Hè cũng là thời điểm chia tay sau niên học. Để lưu niệm, nữ sinh đóng tập Lưu Bút giấy pelure xen kẽ các sắc màu, trông thật nhã, ghi cảm nghĩ cho nhau… Ở lớp Đệ Tứ, không còn học chung nhau vì lên lớp Đệ Tam theo ban A, B, C và lớp Đệ Nhất là thời điểm chia tay vĩnh viễn, tập Lưu Bút dày hơn, chia sẻ, tâm tình… của tuổi học trò. Hầu như nam sinh không có Lưu Bút, chỉ được xía phần, dù có tinh nghịch nhưng phải viết đứng đắn, lịch sự.
Trong chị Thanh chỉ có một tấm lòng, chứ tuyệt nhiên không có “những bức tường lòng” phân cách Bắc/Trung/Nam – như rất nhiều người Việt khác. Tình cảm của chị tinh khiết, trong veo, và tươi mát tựa như dòng nước của một con suối nhỏ – róc rách, len lách – khắp mọi miền của tổ quốc thân yêu. Bởi thế, dù không biết chính xác chị được chôn cất nơi nao tôi vẫn tin rằng ở bất cứ đâu thì đất nước này cũng đều hân hoan ấp ủ hình hài của người thơ đa cảm, tài hoa, và chuân truyên nhất của dân tộc. Vĩnh biệt Nguyễn Thị Hoài Thanh. Em mong chị mãi mãi được an nghỉ trong an lành và thanh thản!
Đằng sau các cuộc biểu tình chống đối sự kỳ thị trong cái chết của George Floyd là các cuộc đập phá, phóng hoả, cướp và hôi của. Tại sao nó luôn xảy ra trong các cuộc bạo loạn. Đó là một câu hỏi nhức nhối và đau đớn đã làm phiền lòng không những người có mặt trong cuộc biểu tình mà của cả những người ngoài cuộc. Thấy được những cửa hàng thương mại, nhà thuốc, siêu thị, hệ thống bán lẻ bị đốt phá, cướp bóc tan hoang ai cũng đau lòng và phẫn uất, nhất là các chủ tiệm. Những bài phỏng vấn các tiểu thương cùng nhiều video Clip ghi lại những hình ảnh đập phá thu được ở các cửa tiệm thương mại đã làm tôi không ngăn được dòng nước mắt thương cảm cho họ. Các tiểu bang mới được mở cửa mấy ngày sau cơn đại dịch. Giới tiểu thương phải gánh chịu sự mất mát kinh tế trong vòng nửa năm qua, giờ họ lại bị phá sản bởi bao nhiêu vốn liếng tiêu tan trong phút giây. Họ khóc, con cái, gia đình họ khóc, họ chia sẻ nỗi uất hận tai bay hoạ gởi, rồi lại phải nai lưng ra quét dọn, gom góp những tan hoang đổ đi.
Một điều chắc chắn là Bắc Kinh không tranh đua làm cảnh sát quốc tế mà nhường vai trò này cho Hoa Kỳ phung phí tài sản và nhân lực trong các chiến trường Trung Đông, Trung Á và Bắc Phi. Trong khi đó Trung Quốc hưỡng lợi từ việc mua dầu hỏa, khai thác tài nguyên thiên nhiên, bán hàng tiêu dùng cùng kế hoạch Vành Đai Con Đường. Về phương diện an ninh Bắc Kinh hiện muốn đẩy lùi Hoa Kỳ ra khỏi Đông Thái Bình Dương để tạo một vòng đai an ninh vì khu vực này được xem thuộc ảnh hưởng truyền thống của Trung Quốc và là nơi có nền kinh tế năng động nhất thế giới. Trên khía cạnh tài chánh Bắc Kinh tìm cách phối hợp với Nga, Trung Đông và cả Âu Châu để chấm dứt vai trò thống trị của đồng đô-la.
Vào cuối tuần qua, Tổng Thống Hoa Kỳ, Donald Trump đã phải tìm kiếm sự bảo vệ khỏi những người biểu tình trong hầm ngầm bên dưới Tòa Bạch Ốc. Nơi trú ẩn khét tiếng là gì? Chúng tôi giải thích nó ở đâu và được xây khi nào và cho mục đích gì. Hoa Kỳ đang trong tình trạng khẩn cấp. Không chỉ vì cuộc khủng hoảng corona, mà còn ngày càng tăng do các cuộc biểu tình dân sự sau khi người Mỹ gốc Phi George Floyd bị giết bởi một cảnh sát. Các cuộc biểu tình ở nhiều thành phố trên cả nước đã đạt tỷ lệ đến mức Tổng thống Donald Trump phải đi đến nơi an toàn trong một hầm ngầm vào thứ Sáu tuần trước. Một hầm ngầm? Nơi trú ẩn khét tiếng này là gì? Chính xác thì nó được dùng để làm gì? Được xây khi nào? Nó nằm ở đâu? Chúng tôi cung cấp câu trả lời cho những điều này và các câu hỏi khác.
Hoạch đỊnh triển khai quân đội để trấn áp người dân Mỹ biểu tình của Tổng thống Trump đã dấy lên sự phản kháng chống đối dữ dội từ phía các tướng lãnh hồi hưu và các đại biểu liên bang congressmen thuộc đảng Dân chủ tại Hạ viện Hoa kỳ. Hôm 2 tháng 6, TNS Tim Kaine của đảng dân chủ bang Virginia cảnh cáo theo điều lệ National Authorization Act-NDAA- nghiêm cấm bất cứ ai không được dùng ngân quỹ nhà nước để triển khai quân đội Mỹ đàn áp công dân Mỹ biểu tình.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.