Hôm nay,  
Việt Báo Online

Phát minh mới: Người máy biết sáng tác nghệ thuật

10/10/201910:59:00(Xem: 652)
Phát minh mới: Người máy biết sáng tác nghệ thuật

Lâu lắm rồi tôi có viết một bài với chủ đề "Người máy có biết yêu không?". Trong bài viết tôi đặt vấn đề xoay quanh câu hỏi làm sao người máy có được cảm xúc như con người, khi tôi nhìn thấy sự tiến bộ kỳ diệu của người máy. Có thể vấn đề hồi đó tôi đặt ra là không tưởng, nhưng ngày nay nói đến những phát minh mới về người máy một câu hỏi khác lại nảy ra trong đầu tôi, "Con người có yêu mến người máy hay không?"

Từ ngàn xưa, xem một tấm ảnh, ngắm một bức tranh, đọc một bài thơ, nghe một bản nhạc, chúng ta để tâm hồn chúng ta rung động theo từng tác phẩm. Nghệ thuật gây cảm xúc và chúng ta yêu mến những tác giả đã tạo ra những tuyệt tác tinh thần ấy. Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học, người máy trở nên đa năng, hữu dụng, mà còn vươn cao đến một trình độ thông minh tột bực là biết sáng tác những họa phẩm, thơ ca và âm nhạc, điều này thật sự gây nhiều kinh ngạc cho chúng ta. Chúng ta dần dà có yêu mến những nghệ sĩ robot này như chúng ta từng yêu mến, Picasso, Van gogh, Beethoven, Tagore hay không?

Không ai còn ngạc nhiên khi vào các quầy trả tiền, người ta có thể trả tiền tự động bằng máy trong một ngôi chợ. Hay vào một cơ quan công quyền, một phòng thí nghiệm thử máu, hay một tiệm ăn ở Hoa Kỳ, khách phải ghi danh bằng máy tự động thay cho một cô tiếp viên đứng ở quầy hàng ghi danh. Ngay cả trong các phi trường quốc tế bận rộn như Los Angeles, USA, khách phải check in bằng hệ thống thông minh của máy tính. Tại phi trường ở Brazil, một cô người máy đi vòng vòng nhắc hành khách hãy đặt tay vào người cô để làm thủ tục check in lên phi cơ.

Các hệ thống thông minh nhân tạo đang dần chiếm lấy các nhiệm vụ trước đây do con người thực hiện như trong các quy trình liên quan đến những chuyển động đơn giản, hay lặp đi lặp lại. Hơn thế nữa, con người tiếp tục đi xa hơn đến mức vượt trội khi các người máy bắt đầu được giao phó thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm và tinh xảo như trong việc thám hiểm không gian, dưới đại dương, trong các hầm mộ cổ bên Ai Cập. Mới đây nhất, người máy còn lấn qua các mảnh sân chơi về tinh thần của con người là lãnh vực trừu tượng và sáng tạo. Tuy nhiên, khi nói đến sáng tạo, bây giờ chính chúng ta lại phải đối đầu với những cạnh tranh sáng tạo của các người máy nghệ sĩ do chính chúng ta sáng tạo ra.

Trong vài năm gần đây, chúng ta đã thấy sự xuất hiện của hàng trăm nghệ sĩ AI. Họ là ai? Họ là sản phẩm của trí thông minh của con người, do con người tạo ra, nên sự thông minh của họ được gọi là thông minh nhân tạo.

Các nghệ sĩ AI đang tạo ra các tác phẩm nghệ thuật độc đáo (và đôi khi kỳ lạ). Họ đã tạo được những hình ảnh hay tranh ảnh tuyệt đẹp, những bài thơ sâu sắc, những ca khúc âm nhạc siêu việt và thậm chí cả kịch bản phim hiện thực. Chính các tác phẩm của các nghệ sĩ AI này đang làm dấy lên các câu hỏi về bản chất của nghệ thuật và vai trò của sự sáng tạo của con người trong các xã hội ở thì tương lai.

Dưới đây là một vài tác phẩm nghệ thuật được tạo ra bởi các thực thể không phải con người.

 

Pic 1 AI-DA và tác phẩm
Unsecured Futures by Ai-Da

 

Ai-Da là một trong những nghệ sĩ AI hiện đại. Cô được xem là nghệ sĩ robot vẽ siêu thực đầu tiên. Khả năng cơ học của cô, kết hợp với các thuật toán dựa trên AI, cho phép cô vẽ, kể cả điêu khắc. Cô ấy có thể vẽ người bằng mắt nhân tạo và bút chì trong tay. Các tác phẩm nghệ thuật của Ai-Da được trưng bày trong buổi triển lãm đầu tiên của riêng cô, có nhan đề "Unsecured Futures- Tương lai bất định" đã được trưng bày tại Đại học Oxford vào tháng Bảy, 2019.

 

Trong buổi triển lãm cô mặc một chiếc áo trắng với tóc dài buông xoã, cô giống hệt một nữ hoạ sĩ đang mải miết vẽ bằng cây bút chì những gì cô muốn phác thảo trên giấy. Tuy nhiên những tiếng "beep, beep" phát ra từ cánh tay cô, đưa người xem trở về thực tế: Cô chỉ là một nghệ sĩ robot.

Pic 2 AI DA trong buổi triển lãm
Ai-Da trong buổi triển lãm

 

Rõ ràng Ai-Da không có ý thức, suy nghĩ hoặc cảm xúc thực sự. Mặc dù vậy, các nhà tổ chức (con người) của triển lãm tin rằng Ai-Da đã là một thí dụ căn bản, một chất kích thích cho các cuộc nói chuyện rất quan trọng về đạo đức của các nền công nghệ mới nổi trong tương lai.

Pic 3 Tác phẩm điêu khắc của AI-Da
Tác phẩm điêu khắc của Ai-Da

Vào tháng 3, 2019 một nghệ sĩ AI tên là AICAN  đã tạo ra bức "Chân dung vô diện xuyên thời gian" này. Tác phẩm có được do sự hợp tác giữa con người và máy móc. Ahmed Elgammal là người sáng tạo ra  AICAN. Ông cũng là giám đốc phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và nghệ thuật tại Đại học Rutgers. Ông coi AICAN không chỉ là một nghệ sĩ AI tự lập, mà còn là cộng tác viên của ông trong những nỗ lực sáng tác nghệ thuật khác.

Pic 4 Chân dung vô diện
Faceless Portraits Transcending Time- by AICAN + Ahmed Elgammal



Làm thế nào mà AICAN tạo ra được bức chân dung kỳ lạ này? Hệ thống máy tính AICAN đã được xem 100.000 bức ảnh nghệ thuật phương Tây trong hơn năm thế kỷ. Sau đó, nó nghiên cứu và rút ra kinh nghiệm từ kiến ​​thức lịch sử này mà thực thi nhiệm vụ tạo ra một cái gì đó mới để sáng tạo một tác phẩm nghệ thuật mà không cần sự can thiệp của con người.

Theo một bài báo của The Guardian, vào một ngày cuối tuần tháng hai, 2016, một chi nhánh về khoa học điện toán của công ty Google đã tổ chức một buổi triển lãm tại một rạp chiếu phim được tân trang lại ở San Francisco. Với chủ đề "Deep Dream", cuộc triển lãm đã trưng bày một loạt các tác phẩm nghệ thuật được sáng tạo bởi một lập trình điện toán thông minh chuyên môn tạo hình có tên Deep Dream. Lập trình này sử dụng rất nhiều những dữ kiện có sẵn trong máy tính như các bức hoạ danh tiếng thời Phục Hưng hay của các danh hoạ như Van gogh để sáng tác thành những bức hoạ mới độc đáo và lạ lùng.

Pic 5 Bức tranh chó
Bức tranh chó



pic 6 Tranh phong cảnh của Deep Dream
Tranh phong cảnh



Ngay cả thơ ca cũng vậy. Tỷ như hai câu thơ rất sâu sắc dưới đây được sáng tác trong một dự án nghệ thuật mới nhất của Google, có tên là PoemPortraits(Chân dung thơ ca) .

Our transcendence adorns,
That society of the stars seem to be the secret.

Chúng không hề giống bất cứ câu thơ nào bạn đã đọc được trước đây. Chúng được sáng tạo bởi một thuật toán được trui rèn và huấn luyện trong việc chọn lựa những từ ngữ trong 20 triệu từ ngữ của thơ ca trong thế kỷ thứ 19. Dự án "Chân Dung Thơ Ca" này ứng dụng việc bạn tự chọn một chữ (trong việc gợi ý), đưa cho máy tính, nó sẽ sáng tác ra một bài thơ độc đáo, có một không hai mà bạn chưa bao giờ thấy qua. Các câu thơ không trùng lặp hay sao lại bởi vì nó dùng các tài liệu có sẵn để sáng tạo một khuôn mẫu phức tạp theo xác xuất chọn lựa của nó. Kết quả là, thuật toán tạo ra các cụm từ gốc mô phỏng phong cách của những gì nó được tạo ra như hai câu thơ trên. Thơ của nó tạo ra đôi khi có thể sâu sắc và đôi khi hoàn toàn vô nghĩa. Nhưng điều làm cho dự án PoemPortraits trở nên thú vị vì nó là một dự án có sự tương tác giữa bạn và máy móc. Bạn chọn chữ gợi ý, nó sáng tác ra thơ.

Trí thông minh nhân tạo của máy móc không dừng ở hội hoạ, thơ ca, nhiếp ảnh mà nó còn lan qua lãnh vực âm nhạc và tỏ ra rất hữu dụng trong lãnh vực sáng tác.

AIVA technologies đưa ra một Score (Tổng phổ) có nhan đề "Genesis" do nghệ sĩ máy móc AI sáng tác. AIVA là một nghệ sĩ AI làm việc tổng hợp nhạc phim cho phim ảnh, quảng cáo, các trò chơi và trailer. Những  tác phẩm sáng tạo của nó trải rộng trên một loạt các cảm xúc và trạng thái. Score mà nó tạo ra không giống bất cứ Score nào được tạo ra bởi các nhà soạn nhạc tài năng nhất của con người.

Công cụ âm nhạc AIVA cho phép người dùng tạo ra tổng phổ ban đầu theo nhiều cách. Một là tải lên tổng phổ do con người tạo ra và chọn 1 bản nhạc tạm thời để làm căn bản cho quá trình sáng tác. Một phương pháp khác liên quan đến việc sử dụng các thuật toán đặt trước để soạn nhạc theo các phong cách được xác định trước, bao gồm mọi loại nhạc từ nhạc cổ điển cho đến Trung Đông.

Hiện tại, công cụ này được quảng bá như một cơ hội sáng tác cho các nhà làm phim và nhà sản xuất. Nhưng trong tương lai, AIVA có thể phát triển rộng ra thị trường cá nhân cho chúng ta sử dụng. Lúc đó âm nhạc được cá nhân hóa dựa trên sở thích, thị hiếu và trạng thái cảm xúc của từng người một.

Trịnh Thanh Thủy

 

Tài liệu tham khảo

Ai-Da, the humanoid robot artist, gears up for first solo exhibition

https://www.reuters.com/article/us-tech-robot-artist/ai-da-the-humanoid-robot-artist-gears-up-for-first-solo-exhibition-idUSKCN1T6215

The Rise of AI Art—and What It Means for Human Creativity

https://singularityhub.com/2019/06/17/the-rise-of-ai-art-and-what-it-means-for-human-creativity/

 

21/10/2019(Xem: 184)
Hôm nay, thứ Bảy 19-10-2019, tại Thư Viện Tully thành phố San Jose, California, nhóm Phật tử trẻ do Huynh trưởng Tâm Thường Định Bạch Xuân Phẻ đến từ Sacramento, phối hợp cùng một số Huynh trưởng, Đoàn sinh Gia Đình Phật Tử Việt Nam trong vùng Bắc Cali tổ chức một “Hội Chợ Sách” (Book Fair).
21/10/2019(Xem: 1063)
Tôi vốn tính hiếu kỳ lại đang vô cùng rảnh rỗi nên nghe qua câu chuyện (“kỳ cục”) như thế thì không khỏi “động lòng bốn phương,” muốn thực hiện ngay một chuyến “Đông Du” cho biết đó biết đây.
20/10/2019(Xem: 646)
Thứ bày 19/10/2019 tại Thư Viện Tully thành phố San Jose bắc California, Nhóm Phật tử do Huynh trưởng Tâm Thường Định Bạch Xuân Phẻ đến từ Sacramento, cùng một số Huynh trưởng, Đoàn sinh GĐPT trong vùng Bắc Cali tổ chức một Hội chợ sách
20/10/2019(Xem: 923)
Người xuất gia từ bỏ đời sống thế tục là để cất bước hướng về một “phương trời siêu tuyệt” (1). Phương trời ấy, lý tưởng ấy, là giải thoát, giác ngộ; là mục tiêu tối hậu cuối con đường đầy khổ nhọc, gian truân.
19/10/2019(Xem: 972)
Tác phẩm viết bằng song ngữ Anh-Việt, ấn hành lần đầu là năm 2017, lần tái bản này năm 2019 với nhiều bổ sung. Bìa là tranh vẽ Thầy Tuệ Sỹ của họa sĩ Đỗ Trung Quân.
19/10/2019(Xem: 453)
Công an xã Đông Thành huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long liền gởi giấy mời đồng đạo Nguyễn Ngọc Tân đến làm việc với công an địa phương vào ngày Thứ Hai 21-10-2019
19/10/2019(Xem: 449)
Nó đi laị lồng lộn trong phòng, đụng đâu đá đó chán bèn nằm ườn trên giường, lăn lộn rồi kéo mền trùm kín đầu..
19/10/2019(Xem: 475)
Trương Ba, tuổi còn trẻ, lại giỏi tài đánh cờ tướng, tiếng tăm bay tới bên Tàu. Lúc bấy giờ, bên Tàu có ông Kỵ Như cũng nổi tiếng là vua cờ, nghe danh Trương Ba, bèn qua Việt nam, tìm tới Trương Ba để thi tài cao thấp.
18/10/2019(Xem: 972)
Cũng như thời gian bà con ta đã từng sống với ngục tù Cộng Sản, các nạn nhơn của chế độ Cộng Sản – một chế độ coi thường nhơn quyền, coi thường tình thương nhơn loại, nên chế độ đối đãi người tù thường đặt vào hạng chót.
18/10/2019(Xem: 657)
Cường độ sợ Tầu và miệt thị Trí thức đã gia tăng trong ngôn ngữ và hành động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và của Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN.
18/10/2019(Xem: 629)
Thế là gã thành thi sĩ, sau bao nhiêu năm đăng rải rác trên báo. Giờ gã in riêng cho mình một tập. Bạn bè, người thân chúc mừng nhiều lắm.
17/10/2019(Xem: 428)
Tuyển tập Thong Dong Khắp Mọi Nẻo Đường của Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ (Cư sĩ Tâm Thường Định) tập trung nhiều bài viết trong nhiều chủ đề -- Giáo Dục, Quê Hương, Đạo Pháp, Văn Học Nghệ Thuật
17/10/2019(Xem: 753)
Tôi cũng là người may mắn, vì nếu rời Oakland sớm hơn chút nữa thì xe của tôi cũng đã nằm dưới đường xa lộ Cypress hai tầng bị xập khi động đất, làm 42 người thiệt mạng
17/10/2019(Xem: 934)
Phong trào thơ mới ra đời sau năm 1930, thi sĩ không còn bị gò bó trong những nguyên tắc phức tạp của thơ Đường, thi sĩ tự do diễn đạt cảm nghĩ và cảm xúc của mình.
17/10/2019(Xem: 520)
Sau ba năm lưu lạc nơi xứ người, bài thơ Đêm, Nhớ Trăng Sài Gòn của nhà thơ Du Tử Lê sáng tác năm 1978, mang nỗi buồn xót xa của kẻ mất quê hương, nhớ lại hình ảnh xa xưa với bao kỷ niệm đã in sâu trông tâm khảm
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 10/2019, theo báo cáo của hãng nghiên cứu Temasek, Châu Á có thể vượt Bắc Mỹ trở thành trung tâm vốn đầu tư mạo hiểm thế giới vào năm 2020.
Khoảng cuối tháng 10/2019, Boeing tiếp tục hứng chịu khủng hoảng sau khi trang Reuters công bố loạt tin nhắn nội bộ.
Khoảng cuối tháng 10/2019, Quantum Stealth được phát triển bởi Hyperstealth (một công ty chuyên nghiên cứu chế tạo các giải pháp ngụy trang có trụ sở tại Canada) là công nghệ giúp cho khái niệm viễn tưởng "áo tàng hình" hay "người tàng hình" trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.
Khoảng giữa tháng 10/2019, các nhà phát triển trình duyệt tại Mozilla đang làm việc để tạo ra tính năng tự động dịch thuật nội dung trang web tiếng nước ngoài, giống hệt như những gì Google Chrome đang làm.
Một dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được hãng tin Bloomberg trích dẫn nói rằng đến năm 2024, nhóm 20 nền kinh tế đóng góp nhiều nhất trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ có thay đổi.
Theo Brightside, rất nhiều công ty thích in hình trên bao bì, hàm ý nói rằng nước quý vị mua đến từ một dòng suối hay thác nước đẹp và trong vắt như tranh vẽ. Nhưng sự thật là không ít lần nước đóng chai quý vị mua thực sự chỉ là nước máy được cho vào chai nhựa, giống hệt với nước lấy từ vòi ở nhà. Điều khác biệt duy nhất là chiến dịch tiếp thị trị giá hàng triệu USD đằng sau nó.
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo dữ liệu của hãng tin Reuters, Trung Quốc cho biết tổng sản phẩm trong nước (GDP) của họ trong Quý 3 tăng 6% so với cùng kỳ năm 2018, mức tăng thấp nhất trong vòng ít nhất 27.5 năm.
Khoảng giữa tháng 10/2019, các nhà nghiên cứu của Thụy Sĩ đã đưa ra kết luận tiếng sáo êm dịu sẽ có khả năng giúp phát triển não bộ cho trẻ sinh non.
Facebook đã thất bại trong một nỗ lực ngăn vụ kiện tập thể trị giá đến 35 tỷ USD liên quan đến cáo buộc vi phạm Đạo luật bảo mật thông tin sinh trắc học Illinois, cụ thể là lạm dụng dữ liệu nhận diện gương mặt người dùng.
Thay vì trả lãi, các ngân hàng Thụy Sĩ sẽ bắt đầu tính phí đối với các khoản tiền gửi của khách hàng. Khoảng giữa tháng 10/2019, ngân hàng Credit Suisse cho biết sẽ áp dụng lãi suất âm (-0.75%) với các khoản tiền gửi từ 2 triệu Francs Thụy Sĩ (khoảng 2 triệu USD).
Nhà quản lý quỹ đầu cơ hàng đầu thế giới Ray Dalio nói rằng chu kỳ kinh doanh toàn cầu hiện nay đang ở giai đoạn "lún sâu" và nền kinh tế thế giới đang có ít nhất hai điểm tương đồng với hồi thập niên 1930 - thời kỳ Đại Suy Thoái.
Các nhà quảng cáo và marketing trên Internet đang có những động thái cứng rắn với Facebook khi gửi văn bản khiếu nại lên tòa án tại Mỹ, tố cáo Facebook cố tình khai khống lượt xem và thời lượng xem video clip trên tran mạng xã hội.
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo trang The Elec của Hàn Quốc, Samsung có thể đang thử nghiệm và chuẩn bị sản xuất quy mô lớn màn hình có camera trước giấu phía dưới panel OLED
Công nghệ đang được ứng dụng trong mọi mặt của đời sống, từ đảm bảo an ninh tại sân bay, phòng chống tội phạm cho tới phân loại rác tại Trung Quốc.
Một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trên Galaxy S10 được phát hiện sau khi Lisa Neilson, người dùng tại Anh, phát hiện điện thoại của cô có thể mở khóa bằng các dấu vân tay chưa ghi danh.