Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phát minh mới: Người máy biết sáng tác nghệ thuật

10/10/201910:59:00(Xem: 1338)

Lâu lắm rồi tôi có viết một bài với chủ đề "Người máy có biết yêu không?". Trong bài viết tôi đặt vấn đề xoay quanh câu hỏi làm sao người máy có được cảm xúc như con người, khi tôi nhìn thấy sự tiến bộ kỳ diệu của người máy. Có thể vấn đề hồi đó tôi đặt ra là không tưởng, nhưng ngày nay nói đến những phát minh mới về người máy một câu hỏi khác lại nảy ra trong đầu tôi, "Con người có yêu mến người máy hay không?"

Từ ngàn xưa, xem một tấm ảnh, ngắm một bức tranh, đọc một bài thơ, nghe một bản nhạc, chúng ta để tâm hồn chúng ta rung động theo từng tác phẩm. Nghệ thuật gây cảm xúc và chúng ta yêu mến những tác giả đã tạo ra những tuyệt tác tinh thần ấy. Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học, người máy trở nên đa năng, hữu dụng, mà còn vươn cao đến một trình độ thông minh tột bực là biết sáng tác những họa phẩm, thơ ca và âm nhạc, điều này thật sự gây nhiều kinh ngạc cho chúng ta. Chúng ta dần dà có yêu mến những nghệ sĩ robot này như chúng ta từng yêu mến, Picasso, Van gogh, Beethoven, Tagore hay không?

Không ai còn ngạc nhiên khi vào các quầy trả tiền, người ta có thể trả tiền tự động bằng máy trong một ngôi chợ. Hay vào một cơ quan công quyền, một phòng thí nghiệm thử máu, hay một tiệm ăn ở Hoa Kỳ, khách phải ghi danh bằng máy tự động thay cho một cô tiếp viên đứng ở quầy hàng ghi danh. Ngay cả trong các phi trường quốc tế bận rộn như Los Angeles, USA, khách phải check in bằng hệ thống thông minh của máy tính. Tại phi trường ở Brazil, một cô người máy đi vòng vòng nhắc hành khách hãy đặt tay vào người cô để làm thủ tục check in lên phi cơ.

Các hệ thống thông minh nhân tạo đang dần chiếm lấy các nhiệm vụ trước đây do con người thực hiện như trong các quy trình liên quan đến những chuyển động đơn giản, hay lặp đi lặp lại. Hơn thế nữa, con người tiếp tục đi xa hơn đến mức vượt trội khi các người máy bắt đầu được giao phó thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm và tinh xảo như trong việc thám hiểm không gian, dưới đại dương, trong các hầm mộ cổ bên Ai Cập. Mới đây nhất, người máy còn lấn qua các mảnh sân chơi về tinh thần của con người là lãnh vực trừu tượng và sáng tạo. Tuy nhiên, khi nói đến sáng tạo, bây giờ chính chúng ta lại phải đối đầu với những cạnh tranh sáng tạo của các người máy nghệ sĩ do chính chúng ta sáng tạo ra.

Trong vài năm gần đây, chúng ta đã thấy sự xuất hiện của hàng trăm nghệ sĩ AI. Họ là ai? Họ là sản phẩm của trí thông minh của con người, do con người tạo ra, nên sự thông minh của họ được gọi là thông minh nhân tạo.

Các nghệ sĩ AI đang tạo ra các tác phẩm nghệ thuật độc đáo (và đôi khi kỳ lạ). Họ đã tạo được những hình ảnh hay tranh ảnh tuyệt đẹp, những bài thơ sâu sắc, những ca khúc âm nhạc siêu việt và thậm chí cả kịch bản phim hiện thực. Chính các tác phẩm của các nghệ sĩ AI này đang làm dấy lên các câu hỏi về bản chất của nghệ thuật và vai trò của sự sáng tạo của con người trong các xã hội ở thì tương lai.

Dưới đây là một vài tác phẩm nghệ thuật được tạo ra bởi các thực thể không phải con người.

 

Pic 1 AI-DA và tác phẩm
Unsecured Futures by Ai-Da

 

Ai-Da là một trong những nghệ sĩ AI hiện đại. Cô được xem là nghệ sĩ robot vẽ siêu thực đầu tiên. Khả năng cơ học của cô, kết hợp với các thuật toán dựa trên AI, cho phép cô vẽ, kể cả điêu khắc. Cô ấy có thể vẽ người bằng mắt nhân tạo và bút chì trong tay. Các tác phẩm nghệ thuật của Ai-Da được trưng bày trong buổi triển lãm đầu tiên của riêng cô, có nhan đề "Unsecured Futures- Tương lai bất định" đã được trưng bày tại Đại học Oxford vào tháng Bảy, 2019.

 

Trong buổi triển lãm cô mặc một chiếc áo trắng với tóc dài buông xoã, cô giống hệt một nữ hoạ sĩ đang mải miết vẽ bằng cây bút chì những gì cô muốn phác thảo trên giấy. Tuy nhiên những tiếng "beep, beep" phát ra từ cánh tay cô, đưa người xem trở về thực tế: Cô chỉ là một nghệ sĩ robot.

Pic 2 AI DA trong buổi triển lãm
Ai-Da trong buổi triển lãm

 

Rõ ràng Ai-Da không có ý thức, suy nghĩ hoặc cảm xúc thực sự. Mặc dù vậy, các nhà tổ chức (con người) của triển lãm tin rằng Ai-Da đã là một thí dụ căn bản, một chất kích thích cho các cuộc nói chuyện rất quan trọng về đạo đức của các nền công nghệ mới nổi trong tương lai.

Pic 3 Tác phẩm điêu khắc của AI-Da
Tác phẩm điêu khắc của Ai-Da

Vào tháng 3, 2019 một nghệ sĩ AI tên là AICAN  đã tạo ra bức "Chân dung vô diện xuyên thời gian" này. Tác phẩm có được do sự hợp tác giữa con người và máy móc. Ahmed Elgammal là người sáng tạo ra  AICAN. Ông cũng là giám đốc phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và nghệ thuật tại Đại học Rutgers. Ông coi AICAN không chỉ là một nghệ sĩ AI tự lập, mà còn là cộng tác viên của ông trong những nỗ lực sáng tác nghệ thuật khác.

Pic 4 Chân dung vô diện
Faceless Portraits Transcending Time- by AICAN + Ahmed Elgammal



Làm thế nào mà AICAN tạo ra được bức chân dung kỳ lạ này? Hệ thống máy tính AICAN đã được xem 100.000 bức ảnh nghệ thuật phương Tây trong hơn năm thế kỷ. Sau đó, nó nghiên cứu và rút ra kinh nghiệm từ kiến ​​thức lịch sử này mà thực thi nhiệm vụ tạo ra một cái gì đó mới để sáng tạo một tác phẩm nghệ thuật mà không cần sự can thiệp của con người.

Theo một bài báo của The Guardian, vào một ngày cuối tuần tháng hai, 2016, một chi nhánh về khoa học điện toán của công ty Google đã tổ chức một buổi triển lãm tại một rạp chiếu phim được tân trang lại ở San Francisco. Với chủ đề "Deep Dream", cuộc triển lãm đã trưng bày một loạt các tác phẩm nghệ thuật được sáng tạo bởi một lập trình điện toán thông minh chuyên môn tạo hình có tên Deep Dream. Lập trình này sử dụng rất nhiều những dữ kiện có sẵn trong máy tính như các bức hoạ danh tiếng thời Phục Hưng hay của các danh hoạ như Van gogh để sáng tác thành những bức hoạ mới độc đáo và lạ lùng.

Pic 5 Bức tranh chó
Bức tranh chó



pic 6 Tranh phong cảnh của Deep Dream
Tranh phong cảnh



Ngay cả thơ ca cũng vậy. Tỷ như hai câu thơ rất sâu sắc dưới đây được sáng tác trong một dự án nghệ thuật mới nhất của Google, có tên là PoemPortraits(Chân dung thơ ca) .

Our transcendence adorns,
That society of the stars seem to be the secret.

Chúng không hề giống bất cứ câu thơ nào bạn đã đọc được trước đây. Chúng được sáng tạo bởi một thuật toán được trui rèn và huấn luyện trong việc chọn lựa những từ ngữ trong 20 triệu từ ngữ của thơ ca trong thế kỷ thứ 19. Dự án "Chân Dung Thơ Ca" này ứng dụng việc bạn tự chọn một chữ (trong việc gợi ý), đưa cho máy tính, nó sẽ sáng tác ra một bài thơ độc đáo, có một không hai mà bạn chưa bao giờ thấy qua. Các câu thơ không trùng lặp hay sao lại bởi vì nó dùng các tài liệu có sẵn để sáng tạo một khuôn mẫu phức tạp theo xác xuất chọn lựa của nó. Kết quả là, thuật toán tạo ra các cụm từ gốc mô phỏng phong cách của những gì nó được tạo ra như hai câu thơ trên. Thơ của nó tạo ra đôi khi có thể sâu sắc và đôi khi hoàn toàn vô nghĩa. Nhưng điều làm cho dự án PoemPortraits trở nên thú vị vì nó là một dự án có sự tương tác giữa bạn và máy móc. Bạn chọn chữ gợi ý, nó sáng tác ra thơ.

Trí thông minh nhân tạo của máy móc không dừng ở hội hoạ, thơ ca, nhiếp ảnh mà nó còn lan qua lãnh vực âm nhạc và tỏ ra rất hữu dụng trong lãnh vực sáng tác.

AIVA technologies đưa ra một Score (Tổng phổ) có nhan đề "Genesis" do nghệ sĩ máy móc AI sáng tác. AIVA là một nghệ sĩ AI làm việc tổng hợp nhạc phim cho phim ảnh, quảng cáo, các trò chơi và trailer. Những  tác phẩm sáng tạo của nó trải rộng trên một loạt các cảm xúc và trạng thái. Score mà nó tạo ra không giống bất cứ Score nào được tạo ra bởi các nhà soạn nhạc tài năng nhất của con người.

Công cụ âm nhạc AIVA cho phép người dùng tạo ra tổng phổ ban đầu theo nhiều cách. Một là tải lên tổng phổ do con người tạo ra và chọn 1 bản nhạc tạm thời để làm căn bản cho quá trình sáng tác. Một phương pháp khác liên quan đến việc sử dụng các thuật toán đặt trước để soạn nhạc theo các phong cách được xác định trước, bao gồm mọi loại nhạc từ nhạc cổ điển cho đến Trung Đông.

Hiện tại, công cụ này được quảng bá như một cơ hội sáng tác cho các nhà làm phim và nhà sản xuất. Nhưng trong tương lai, AIVA có thể phát triển rộng ra thị trường cá nhân cho chúng ta sử dụng. Lúc đó âm nhạc được cá nhân hóa dựa trên sở thích, thị hiếu và trạng thái cảm xúc của từng người một.

Trịnh Thanh Thủy

 

Tài liệu tham khảo

Ai-Da, the humanoid robot artist, gears up for first solo exhibition

https://www.reuters.com/article/us-tech-robot-artist/ai-da-the-humanoid-robot-artist-gears-up-for-first-solo-exhibition-idUSKCN1T6215

The Rise of AI Art—and What It Means for Human Creativity

https://singularityhub.com/2019/06/17/the-rise-of-ai-art-and-what-it-means-for-human-creativity/

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
Sửa chữa các thiệt hại này trong một sớm một chiều sẽ là chuyện rất khó, nếu không muốn nói là không thể. Trump sẽ không còn là tổng thống nữa, nhưng Trump sẽ vẫn có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa và đất nước. Trong khi thế giới đang ngày càng rối ren và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, Trump đã thúc đẩy đáng kể cả hai xu hướng. Điểm mấu chốt là Trump đang để lại một đất nước và một thế giới trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều so với những gì mà Trump được thừa hưởng. Đó là di sản đau buồn của Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,