Hôm nay,  
Việt Báo Online

Thơ Nôm miền Nam Bạch Viên Tôn Các: Trích đoạn vượn trắng hóa thành người và bỏ đi khỏi chùa

18/09/201916:51:00(Xem: 687)
Thơ Nôm miền Nam Bạch Viên Tôn Các: Trích đoạn vượn trắng hóa thành người và bỏ đi khỏi chùa

Truyện Thơ Bạch Viên bản khắc của Bửu Hoa Các, Phật Trấn, bắt đầu với thầy Huyền Trang đi tìm nơi mình có thể tu hành. Thầy tìm được chùa Phi Lai đúng ý nên trụ lại đây. Một hôm có con vượn trắng lấp ló cửa chùa, thầy cho vượn vào trong. Vượn biết tiếng người nên được chấp nhận ở lại chùa tu hành... Một hôm kia… (xin đọc đoạn trích).

Cái hay của truyện là tâm lý của Bạch Viên, khi đã thành người thiếu nữ thì Bạch Viên không muốn cho thầy biết gì về mình nữa, cô lợi dụng lúc thầy ngủ, thắp nhang tụng kinh lần chót rồi ra đi trong đêm tối.

Lại sợ rằng ở chung lộn với người đời  sẽ có chuyện nầy kia nên Bạch Viên chọn nơi lâm tuyền mà ẩn tu.

Hai chữ mến công trong câu: Tu hành thầy đã mến công là tài liệu quí để chứng minh tác phẩm được viết ra khá sơm (thế kỷ 18-19). Hai chữ gióng thẳng trong câu Y hài gióng thẳng con đi cũng có giá trị tương tợ.

Cái hay của đoạn nầy là tâm lý quyết liệt của một người phụ nữ quyết ra đi khỏi chùa nhưng trong lòng rất thương thầy.

Văn hơi khó hiểu vì được sáng tác hơn trăm năm nay của một người bình dân Miền Nam, bản khắc ở bên Quảng Đông nên sai sót nhiều..


Nguyen  Van Sam


2. Bạch Viên bỏ chùa ra đi,

Chánh rằm nguyệt chiếu trăng thanh,

Vượn ra vọc tuyết sương thanh lau mình[1].

Bạch Viên có phép hiện hình,

Chẳng dám lậu tình thầy biết làm chi[2].

Tôi đà niệm Phật qui y,

Bồ Đề một chuỗi tri tri tạc lòng[3].

Mõi mê thầy ngủ liêu phòng,

Thức ta[4] lạy Phật, thỏa lòng[5] tụng kinh.

Long thần Phật pháp giáng linh,

Thấy vì Thái muội[6] tụng kinh, hóa hình.

Bạch Viên chuyển cốt vặn mình,

Toàn thân biến thú hóa hình nữ nhi[7].

Mặt hoa mày liễu phương phi[8].

Hình dung yểu điệu gót đi dịu dàng.

3a. Tỉnh xong[9] thầy thấy rõ ràng,

Vượn đà cởi lốt hóa nàng yêu tinh[10].

Lạ lùng thầy thấy, làm thinh[11],

Rình coi cho biết yêu tinh mới tường[12].

Tốt tươi thiên hạ, phi thường,

Môi son mày liễu, má hường nỏn na,

Bạch Viên nép bóng còn nghi,

E[13] cho thầy thấy thói tây chẳng hiền[14].

Y hài gióng thẳng con đi[15],

Tâm thần chuyển động bên kề chẳng không[16],

Tu hành thầy đã mến công[17],

Thủy xung hỏa khắc giữ không khỏi rày[18].

Kíp mau lánh khỏi chùa nầy

Nhang đèn lạy Phật, giả thầy Huyền Trang.[19]

Lánh mình kẻo lộn thế gian,

Lâm tuyền tới đó dưỡng an tánh tình[20].

Ra đi tăm tối một mình.

Mãng theo đông lộ hoa đình tới nơi.

Non cao rừng vắng thảnh thơi.

Thạch bàn chiếm ở vui chơi non Bồng[21].

Biến nên gác rộng lầu hồng[22].

Hóa ra nữ sứ đồng vào chốn ni[23].

3b Gương Nga ngọc chiếu hoa phòng,

Trướng loan phụng trỗ sa hồng rất xuê[24].

Nguyễn Văn Sâm

samnguyen20002002@yahoo.com

 



[1] Lấy tuyết sương lau mình.

[2] Thật ra Bạch Viên có thể hiện thành người lúc nầy nhưng không muốn thực hiện vì sợ thầy biết.

[3] Vì Bạch Viên đã quyết chí tu hành.

[4] BN: Ta, chỉ Bạch Viên. Trong khi thầy Huyền ngủ thì Bạch Viên tụng kinh, lạy Phật. Lúc nàng cô đã nghĩ đến chuyện ra đi.

[5] BN: Thả lòng, giọng Nam.

[6] Bạch Viên là một vị nào đó trên thượng giới.

[7] Bạch Viên hóa từ thú ra thành một người con gái. BN: tàn thân, giọng Nam.

[8] Con vượn trắng thành nàng Bạch Viên, người đẹp.

[9] Tỉnh dậy sau khi ngủ.

[10] Thầy thấy rõ sự cởi lớp của vượn bạch thành một người con gái nên cho đó là yêu tinh. Bản QN  hai lần chữ yêu tinh bị đọc thành yêu tinh và thiên tinh!

[11] Lấy làm lạ lùng  điều mình vừa thấy nhưng thầy nín thinh để theo dõi.

[12] Sự tò mò khiến thầy càng rình nhiều hơn để rõ.

[13] BN Phải, không có nghĩa, ở đây đọc theo bản QN. Cả câu: Sợ rằng thầy thấy mình là người thì có chuyện chẳng lành xảy ra.

[14] Bạch Viên rón rén núp bóng trăng ẩn mình sợ  thầy thầy thấy sẽ rõ sự việc thì không hay. Văn  chỗ nầy lộn xộn, khó phiên âm cho chính xác hai chữ 群儀. 

[15] Mặc quần áo (y), mang giày (hài), cột thắc quần áo gọn gàng (gióng thẳng) ra đi. Chữ hài 鞋BN dùng chữ đồng âm hài 孩 . Gióng: 1. cái gióng để gánh. 2. Dùng dây cột  đồ vật để treo, để mang.  Để ý câu nầy  là Bạch Viên nói vọng lại với thầy mình, như một lời cáo lỗi, xin phép khi dung danh xưng con.

[16] Bản Nôm câu nầy tạo thành vấn đề: Kề tâm thần chuyển động, bên chẳng không. Ngờ là người khắc nhảy chữ lộn xộn nên xếp lại như trên. Bản QN đọc: Kỳ tâm thầm chuyển tách miền hư không. Chữ 掑, không thể đọc là kỳ. Chữ thần chuyển神轉không thể là thầm chuyển. Hai chữ chẳng không 庒空 đã được chuyển thành ra đi theo ý của người làm bản QN. Cả câu: Gần gũi thì thế nào cũng khó bề tu hành, xao lãng kinh kệ. chắc chắn như vậy.

[17] Mến công 唤功: Yêu mến công việc mình làm, ở đây là mến công việc tu hành. Cách dùng chữ mến trong nhóm chữ mến công như mến tài, mến đức… Cả câu: Tu hành thầy đã có công lâu ngày.

[18] Bạch Viên thấy mình không thể ở lại chùa dưới hình thức con người, vấn đề nam nữ sẽ sanh ra chuyện khó lòng.

[19] Điều nầy cho thấy Bạch Viên là người biết suy nghĩ, trước khi ra đi  cô nghĩ đến việc lạy Phật thắp nhang… BN có 9 Chữ trong đó có chữ Huyền, tôi tạm thay  ba chữ cuối bằng  Huyền Trang.

[20] Không muốn sống chung lộn với người đời nên Bạch Viên chọn đến sống nơi rừng núi..

[21] Vui chơi non Bồng: Vui sống với cảnh núi rừng đẹp đẽ.

[22] Bạch Viên có phép tiên biến hóa ra nhà cửa. Cũng có thể hiểu  đó là cách nói của văn chương và điều tin tưởng bình dân về sự tạo dựng nhà cửa nơi rừng núi của một người con gái.

[23] Như trên.

[24] Phòng riêng của Bạch Viên rất đẹp, khá sang: Có chạm trỗ, có màn  bằng lụa quí. Sa紗: Lụa mỏng, có thể nhìn thấu bên kia, nhẹ, mịn.

18/10/2019(Xem: 538)
Cũng như thời gian bà con ta đã từng sống với ngục tù Cộng Sản, các nạn nhơn của chế độ Cộng Sản – một chế độ coi thường nhơn quyền, coi thường tình thương nhơn loại, nên chế độ đối đãi người tù thường đặt vào hạng chót.
18/10/2019(Xem: 474)
Cường độ sợ Tầu và miệt thị Trí thức đã gia tăng trong ngôn ngữ và hành động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và của Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN.
18/10/2019(Xem: 419)
Thế là gã thành thi sĩ, sau bao nhiêu năm đăng rải rác trên báo. Giờ gã in riêng cho mình một tập. Bạn bè, người thân chúc mừng nhiều lắm.
17/10/2019(Xem: 313)
Tuyển tập Thong Dong Khắp Mọi Nẻo Đường của Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ (Cư sĩ Tâm Thường Định) tập trung nhiều bài viết trong nhiều chủ đề -- Giáo Dục, Quê Hương, Đạo Pháp, Văn Học Nghệ Thuật
17/10/2019(Xem: 556)
Tôi cũng là người may mắn, vì nếu rời Oakland sớm hơn chút nữa thì xe của tôi cũng đã nằm dưới đường xa lộ Cypress hai tầng bị xập khi động đất, làm 42 người thiệt mạng
17/10/2019(Xem: 663)
Phong trào thơ mới ra đời sau năm 1930, thi sĩ không còn bị gò bó trong những nguyên tắc phức tạp của thơ Đường, thi sĩ tự do diễn đạt cảm nghĩ và cảm xúc của mình.
17/10/2019(Xem: 378)
Sau ba năm lưu lạc nơi xứ người, bài thơ Đêm, Nhớ Trăng Sài Gòn của nhà thơ Du Tử Lê sáng tác năm 1978, mang nỗi buồn xót xa của kẻ mất quê hương, nhớ lại hình ảnh xa xưa với bao kỷ niệm đã in sâu trông tâm khảm
17/10/2019(Xem: 1237)
Cũng chẳng có gì lạ. Tự nhiên, con người sẽ làm đủ mọi cách có thể làm được để sống… sống lâu hơn, để khỏi chết sớm.
17/10/2019(Xem: 1078)
Trong sự phát triển của Hà Nội, Sài Gòn ngày nay gồm đủ những cái bậy từ tầng lớp lãnh đạo: ăn bậy nhũng lạm cả trăm ngàn tỷ; ngủ bậy không một cán bộ cộng sản nào không trụy lạc
17/10/2019(Xem: 782)
Mấy hôm nay tiệm sao mà như cái nồi áp suất, chỉ chờ chực một tí lửa là bung lên ngay. Người nào cũng mặt mày bí xị, chẳng ai nói với ai tiếng nào; hổng ưa nhau nhưng vì cơm áo nên ai cũng phải ngày ngày đến đây để…kiếm cơm, để xụ mặt.
16/10/2019(Xem: 395)
Sách do Ni sư Thích Nữ Giới Hương biên soạn - Sách này sẽ nằm trong nhóm 300 đầu sách triển lãm tại Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
16/10/2019(Xem: 985)
Chính sách liên tục thay đổi, nội bộ các đảng chính trị liên tục bất đồng, các đảng chính trị liên tục tranh cãi, luận tội, truất phế, là đặc tính nổi bật trong sinh hoạt chính trị tại Hoa Kỳ.
16/10/2019(Xem: 723)
Lào đã rất khôn ngoan hiểu rõ rằng từ nay 2007, trên thực tế – de facto, mọi phản đối của Việt Nam nếu có cũng chỉ là chiếu lệ... Hà Nội bị chi phối bởi các nhóm lợi ích, và đã bị khuất phục và quy hàng trước chiến lược thủy điện của Lào
16/10/2019(Xem: 1046)
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh việc “chỉnh đốn Đảng … để lấy lại niềm tin và tình thương yêu, quý trọng của nhân dân.” Sao không “chỉnh cái mả mẹ đốn cái mả cha của chúng mày đi” cho nó xong chuyện!
16/10/2019(Xem: 1090)
Chúng ta đang sống trong thời cách mạng thông tin. Nơi đó, lợi và hại cùng đi bên nhau, thiện và ác cùng sinh khởi dễ dàng từ một bàn phím. Chiến trường có khi hiện ngay trên màn hình vi tính, đao kiếm là những ngón tay quẹt trên điện thoại
Tin công nghệ
Tháng 10/2019, hãng hàng không Qantas Airways của Australia sẽ khai thác một chuyến bay thương mại dài nhất trong lịch sử. Dự kiến, máy bay sẽ cất cánh ở New York vào ngày 18/10/2019, chuyến bay sẽ vượt qua 16,200 km trong suốt 19 giờ 30 phút để hạ cánh ở Sydney.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Mozilla đang xuất bản các giai thoại về việc xem YouTube có thể trở nên tồi tệ như thế nào, thông qua một trang web riêng.
Apple đã rất thành công trong kinh doanh thiết bị đeo với Apple Watch, chiếc smartwatch phổ biến nhất trên thế giới. Công ty cũng sản xuất một trong những thiết bị đeo tai (ear-worn devices) bán chạy nhất thế giới – AirPods. Chuyên gia phân tích uy tín Ming-Chi Kuo còn tiết lộ rằng Apple Glass AR sẽ chính thức ra mắt vào đầu năm 2020.
Lúc 10 giờ của một buổi sáng cuối tháng 11/2017, nhân viên ngân hàng tại Freiburg, Đức phát hiện thấy hệ thống báo cây ATM đã gặp lỗi. Vụ việc được trình báo lên cơ quan chức năng, và theo lời người trong cuộc, cái máy ATM đã bị nhiễm một loại malware có tên là “Cutlet Maker”, có khả năng ép máy ATM nhả ra tất cả tiền có trong máy.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trận lũ lụt ở Nhật Bản từ bão Hagibis đã phá huỷ 1/3 đoàn tàu cao tốc tương lai có giá trị khoảng 32.8 tỷ Yên (300 triệu USD)
Từ lâu, ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử như smartphone, laptop, tivi... đã bị buộc tội là nguyên nhân gây mất ngủ, thậm chí tổn thương mắt. Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn, có nghĩa là nó mang năng lượng cao và có thể làm hỏng các mô tế bào thị giác.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triệt phá thành công một trong các trang web khai thác trẻ em lớn nhất trên Dark Web.
Khoảng giữa tháng 10/2019, hãng nước ngọt Coca Cola thông báo đã sản xuất thành công lô vỏ chai đầu tiên làm từ nhựa của các loại chất thải nhựa đang trôi nổi trên các đại dương.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang Bloomberg đưa tin nhà sáng lập Faraday Future - Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản tại tòa án Delaware.
Ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok đã mở một văn phòng tại Mountain View, California – cách trụ sở chính của Facebook chỉ vài phút đi bộ. TikTok dường như đang tiếp cận đến "lãnh thổ" của Facebook - theo đúng nghĩa đen.
Khoảng giữa tháng 10/2019, bộ đôi Pixel 4 và Pixel 4 XL đã được Google ra mắt trong sự kiện tối qua. Bộ đôi smartphone mới của Google có một số nâng cấp, đặc biệt là camera, và thay đổi về thiết kế
Khoảng giữa tháng 10/2019, trong sự kiện ra mắt loạt sản phẩm mới của Google, bên cạnh bộ đôi Pixel 4 mới, hãng cũng giới thiệu một chiếc Pixelbook Go mới.
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Purdue Pharma, hãng sản xuất ra loại thuốc OxyContin, loại thuốc giảm đau được cho là nguyên nhân của vấn nạn lạm dụng thuốc giảm đau ở Mỹ đã đệ đơn xin phá sản
Trong ngành hàng không, nữ giới chỉ chiếm số ít ở các mảng như phi công, kỹ sư, thợ máy và nhiều công việc chuyên môn khác. Tuy nhiên, trước sự thiếu hụt về nhân lực chuyên nghiệp, một giải pháp được đưa ra đó là khuyến khích nữ giới tham gia ngành hàng không, vì đây vẫn là nguồn nhân lực dồi giào chưa được khai phá. Khoảng giữa tháng 10/2019, Ủy ban hàng không liên bang (FAA) đã thành lập Ban cố vấn hàng không dành cho phụ nữ nhằm thực hiện chính sách mới.