Hôm nay,  
Việt Báo Online

Ảnh hưởng của Trump về chính sách đối ngoại của Mỹ

09/09/201911:06:00(Xem: 1123)
Ảnh hưởng của Trump về chính sách đối ngoại của Mỹ

 


blank


Tác động lâu dài của Donald Trump đối với chính sách đối ngoại của Mỹ là bất trắc. Nhưng cuộc tranh luận về vấn đề này đã làm sống lại một câu hỏi đã có từ lâu: Phải chăng các kết quả quan trọng trong lịch sử là sản phẩm của con người hay chủ yếu là do các yếu tố về cấu trúc áp đảo, nó tạo ra do các động lực kinh tế và chính trị nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta?

Nhiều nhà quan sát chỉ trích hành vi của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc họp G7 gần đây ở Biarritz là bất cẩn và gây rối. Những người khác lập luận rằng báo chí và các học giả chú ý quá nhiều đến những trò hề cá nhân, tweet và các trò chơi chính trị của Trump. Họ lập luận là về lâu dài các nhà sử học sẽ cứu xét các chuyện này chỉ là lỗi nhẹ. Câu hỏi quan trọng hơn là liệu nhiệm kỳ tổng thống của Trump có chứng tỏ là một bước ngoặt lớn trong chính sách đối ngoại của Mỹ hay là một lổi nhỏ trong lịch sử.

Cuộc tranh luận hiện nay về Trump làm dấy lên một câu hỏi đã có từ lâu: Phải chăng những kết quả quan trọng trong lịch sử là sản phẩm do con người lựa chọn hay chủ yếu là các yếu tố cấu trúc áp đảo, nó tạo ra do các động lực kinh tế và chính trị nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta?

Một số nhà phân tích thích ví dòng chảy của lịch sử với một dòng sông ào ạt, tiến trình của nó được định hình bởi các yếu tố như khí hậu, lượng mưa, địa chất và địa hình, không phải bởi bất cứ thứ gì mà dòng sông mang theo. Nhưng ngay cả khi điều này đúng là như vậy, các nhân tố không chỉ đơn giản là những con kiến bám vào một khúc gỗ bị cuốn theo dòng nước chảy. Họ giống như những người chèo thuyền trên mặt nước cố gắng lèo lái và chống đỡ những ghềnh đá, đôi khi bị lật và đôi khi thành công trong việc lái đến một điểm mong muốn.

Hiểu được các những lựa chọn và thất bại của nhà lãnh đạo trong chính sách đối ngoại của Mỹ trong thế kỷ qua có thể trang bị tốt hơn cho chúng ta để đối phó với những vấn đề mà chúng ta gặp phải ngày nay trong nhiệm kỳ tổng thống của Trump. Các nhà lãnh đạo ở mọi thời đại nghĩ rằng họ đang đối phó với các động lực độc nhất của sự thay đổi, nhưng bản chất con người vẫn là vấn đề tồn đọng. Các lựa chọn có thể là vấn đề, thiếu sót trong các hành vi có thể gây hậu quả giống như trong hành vi ủy thác. Thất bại của các nhà lãnh đạo Mỹ khi hành động trong những năm 1930 đã góp phần vào việc tạo ra địa ngục trần gian; cũng tương tự như vậy, khi các tổng thống Mỹ đã từ chối sử dụng vũ khí hạt nhân lúc Hoa Kỳ đang nắm độc quyền loại vũ khí này.

Phải chăng các quyết định quan trọng như vậy được định đoạt  bởi tình thế hoặc con người? Nhìn lại một thế kỷ, Woodrow Wilson đã phá vỡ truyền thống và gởi quân đội Hoa Kỳ đến chiến đấu ở châu Âu, nhưng dù sao, điều đó có thể xảy ra trong thời một nhà lãnh đạo khác (thí dụ như Theodore Roosevelt). Nhưng Wilson tạo ra một sự dị biệt quan trọng, đó là biện minh trong giọng điệu đạo đức và trong một cách phản tác dụng, với thái độ một còn một mất, ông bướng bỉnh cự tuyết đến việc liên quan của Hội Quốc Liên. Một số người đổ lỗi cho chủ thuyết đạo đức của Wilson qua tính cách nghiêm trọng của việc Mỹ hồi phục chủ nghĩa cô lập vào những năm 1930.

Mãi cho đến trận Trân Châu Cảng, Franklin D. Roosevelt đã không thể đưa Hoa Kỳ nhập cuộc vào Đệ nhị Thế chiến, và điều đó có thể xảy ra ngay cả cho một người theo chủ trương cô lập bảo thủ. Tuy nhiên, do Hitler gây ra mối đe dọa, Roosevelt  đóng trong khuôn khổ này và chuẩn bị để đối mặt với mối đe dọa, cả hai là rất quan trọng cho sự tham chiến của Mỹ ở châu Âu.

Sau Đệ nhị Thế chiến, cấu trúc lưỡng cực của hai siêu cường đặt ra khuôn khổ cho Chiến tranh Lạnh. Nhưng phong cách và khuôn khổ thời gian trong phản ứng của Mỹ có thể khác nhau, thay vì  là Harry Truman, Henry Wallace (người mà FDR đã từ bỏ trong chức vụ là phó tổng thống trong năm 1944), trở thành tổng thống. Sau cuộc bầu cử năm 1952, một nhiệm kỳ tổng thống dưới thời Robert Taft, người theo chủ nghĩa cô lập, hoặc Douglas MacArthur, người có khuynh hướng chính trị gây hấn, quyết đoán có thể phá vỡ sự cũng cố tương đối suôn sẻ trong chiến lược ngăn chặn của Truman, mà sau này Dwight D. Eisenhower, người kế nhiệm, chủ xướng.

John F. Kennedy đóng một vai trò rất quan trọng trong việc ngăn chặn chiến tranh hạt nhân trong cuộc khủng hoảng tên lửa với Cuba, và sau đó ký thỏa ước đầu tiên về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Nhưng Kennedy và Lyndon B. Johnson đã sa lầy trong một đất nước với những thất bại tốn kém và không cần thiết của Chiến tranh Việt Nam. Vào cuối thế kỷ, các động lực  về cấu trúc đã gây xói mòn cho Liên Xô, và Mikhail Gorbachev đã đẩy nhanh thời gian làm cho Liên Xô sụp đổ. Nhưng kỹ năng xây dựng quốc phòng và đàm phán của Ronald Reagan và kỹ năng xử lý khủng hoảng của George H.W. Bush đóng một vai trò quan trọng trong việc mang lại việc kết thúc an lành cho Chiến tranh Lạnh.

Nói một cách khác, các nhà lãnh đạo và kỹ năng của họ  là vấn đề. Theo một ý nghĩa nào đó, đây là tin xấu, bởi vì điều đó có nghĩa là hành vi của Trump khó có thể tách biệt ra một các dễ dàng. Quan trọng hơn các tweet của ông là sự suy yếu về các thể chế, liên minh và sức thu hút của sức mạnh mềm của Mỹ, mà các cuộc thăm dò cho thấy là đã suy giảm dưới thời Trump. Ông là tổng thống đầu tiên sau 70 năm từ bỏ trật tự quốc tế tự do mà Mỹ tạo ra sau Đệ nhị Thế chiến. Tướng James Mattis, người đã từ chức sau khi làm Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên của Trump, gần đây đã trách cứ về việc tổng thống xem nhẹ các liên minh.

Các tổng thống cần sử dụng cả sức mạnh cứng và mềm, kết hợp chúng theo những cách bổ sung hơn là tương phản. Kỹ năng đạo đức giả hiệu kiểu như Machiavelli và tổ chức là chủ yếu, nhưng thông minh về cảm xúc tạo ra các kỹ năng tự nhận thức và tự kiểm soát và trí thông minh về tình huống, tất cả cho phép các nhà lãnh đạo hiểu được diẽn biến của tình hình, tận dụng xu hướng và áp dụng các kỹ năng khác của họ một cách phù hợp. Trí thông minh về cảm xúc và bối cảnh không phải là ưu thế mạnh mẽ của Trump.

Gautam Mukunda, lý thuyết gia về lãnh đạo, đã chỉ ra rằng các nhà lãnh đạo được gạn lọc cẩn thận thông qua các quá trình chính trị được thiết lập là xu hướng có thể dự đoán. George H.W. Bush là một ví dụ tốt điển hình. Những người khác không được sàn lọc, và cách họ thực hiện quyền lực rất khác nhau. Abraham Lincoln là một ứng cử viên tương đối chưa được chọn lọc và là một trong những tổng thống tài năng nhất của Mỹ. Trump không bao giờ phục vụ trong chính quyền trước khi giành nhiệm kỳ tổng thống và tham gia chính trị từ kinh nghiệm do truyền hình thực tế và bất động sản ở New York, ông đã chứng tỏ là có kỹ năng phi thường trong việc chế ngự các phương tiện truyền thông hiện đại, thách thức các hiểu biết theo thông lệ và đổi mới mang tính đột phá. Trong khi có một số người tin rằng điều này có thể tạo ra kết quả tích cực, ví dụ với Trung Quốc, những người khác vẫn còn hoài nghi.

Vai trò của Trump trong lịch sử có thể phụ thuộc vào việc liệu ông có được tái đắc cử hay không. Các định chế, niềm tin và sức mạnh mềm dương như càng bị xói mòn nếu Trump tại chức trong tám năm chứ không phải là bốn năm. Nhưng trong cả hai trường hợp, người kế nhiệm của Trump sẽ đối đầu với một thế giới đã thay đổi, một phần vì những hậu quả trong chính sách của Trump, nhưng cũng vì các sự thay đổi quan trọng trong cấu trúc quyền lực trong chính trị thế giới, cả từ Tây sang Đông (sự trỗi dậy của châu Á) và từ các tác nhân do chính phủ đến phi chính phủ (được ủy thác quyền lực bởi tin tức tình báo trên không gian mạng và do nhân tạo). Như Karl Marx đã quan sát, chúng ta làm nên lịch sử, nhưng không phải trong những điều kiện do chính chúng ta lựa chọn. Chính sách đối ngoại của Mỹ sau thời kỳ của Trump vẫn là một vấn đề rộng mở.

***


Joseph S. Nye, Jr. là Giáo sư Đại học Harvard và là tác giả của cuốn Is the American Century Over? Sách sẽ xuất bản là Do Morals Matter? Presidents and Foreign Policy from FDR to Trump

Nguyên tác: Trump’s Effect on US Foreign Policy

https://www.project-syndicate.org/commentary/trump-long-term-effect-on-american-foreign-policy-by-joseph-s-nye-2019-09

23/09/2019(Xem: 263)
Thời gian vừa qua ở Việt Nam việc gây ô nhiễm môi trường và thiệt hại cho người dân đã không được xử lý một cách minh bạch nên dân chúng có nhiều bất mãn với cách hành xử của chính quyền
23/09/2019(Xem: 393)
, cứu đói Thương-Binh V.N.C.H. trong lúc này không phải là khơi dậy những đau thương của cuộc chiến mà chính là quý vị đang xoa dịu nỗi đau, đang hàn gắn phần nào những tan tác, đang chia xẻ phần nào
22/09/2019(Xem: 272)
Truyện thơ Nôm Bạch Viên Tôn Các bắt đầu bằng chuyện thầy Huyền Trang tìm được ngôi chùa ưng ý trong rừng để ẩn tu. Một con vượn bạch đến giúp thầy chuyện quét tước nhang đèn trong chùa. Ngày kia vượn bạch cởi lớp thành một cô gái đẹp
22/09/2019(Xem: 1058)
trích từ tuyển tập Mê Cung của nhà văn Đào Văn Bình. Mê Cung là một tuyển tập truyện ngắn hoàn toàn hư cấu nhưng mang tính tư tưởng và triết lý. Nói “hư cấu” nhưng đều dựa vào những sự kiện có thật trong cuộc sống
22/09/2019(Xem: 792)
Những dấu chỉ chế độ cộng sản Hà Nội đến hồi cáo chung, qua hình ảnh không một lãnh tụ cộng sản nào trước đại hội XII, không bêu xấu nhau và nay đến đại hội XIII, họ đào huyệt chôn sống đồng chí mình cho bất đắc kỳ tử về các tội danh tham nhũng, dâm ô... quả thật, trong khi đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản những người cộng sản tự chôn chính mình. Cộng sản Trung Quốc đang nuốt chửng Cộng sản Việt Nam!
22/09/2019(Xem: 363)
Phật Giáo như một con khổng tượng đang ngủ và khi nó thức giấc, sẽ đem lại hòa bình vĩnh cửu cho nhân loại và chúng sinh Tam Giới. Nêu trên là thiển ý của một Phật tử tuy đã quy y Tam Bảo nhưng không hiểu biết nhiều về Phật Pháp. Dĩ nhiên có điều đúng và có điều sai. Hoặc có điều chưa thi hành được trong thời điểm này, nhưng trong tương lai có thể. Nếu có điều mạo phạm mong Chư Tôn Đức niệm tình tha thứ.
22/09/2019(Xem: 594)
Chủ đề của ĐHTC lần thứ 7 năm 2019 là “Tinh Thần CVA Qua Các Thời Đại” nhằm nói lên lòng yêu nước thiết tha, tinh thần bất khuất trước bạo lực, ý chí sắt đá chống ngoại xâm phương Bắc, cùng sự hy sinh vô bờ bến của bao thế hệ Bưởi-CVA từ ngoài Bắc vào trong Nam để bảo vệ quê hương Việt chống lại giặc cộng
21/09/2019(Xem: 1068)
không có một thái độ nào thuộc về tinh thần dân tộc có thể thay đổi sự thật là sự sụp đổ của Đảng hiện ra gần hơn bất cứ lúc nào kể từ khi thời đại Mao kết thúc
21/09/2019(Xem: 568)
Người Việt tiếp tục bỏ nước ra đi, đảng viên cộng sản muốn diễn biến hòa bình, dân thì nghèo, xã hội khủng hoảng, đất nước đối mặt với chiến tranh, nếu có một cuộc trưng cầu dân ý chắc có tới 99,99% người Việt muốn thay đổi thể chế. Nhưng tại sao đến 99,99% muốn có tự do mà tình trạng chính trị tại Việt Nam vẫn như cũ.
21/09/2019(Xem: 794)
Chỉ cẫn giữ lại “700 KG ma túy bắt được tại Nghệ An” cũng dư sức cho người dân địa phương “xoá đói giảm nghèo” rồi. Thiệt là ơn Bác. Nếu không nhờ Người tìm đường qua nước bạn để nhận chỉ thị từ Mao Chủ Tịch, hồi giữa thế kỷ trước, nay làm sao có lối khiến cả tấn ma túy lọt vô được quê choa
21/09/2019(Xem: 883)
Trận Chiến của Đặng Tiểu Bình, hay Cuộc Chiến Tranh Tàu Việt 1979-1991 - Bộ chỉ huy tiền phương Quân khu Quảng Châu ban hành một chỉ thị rất chi tiết yêu cầu các binh sĩ phải thật chú ý đến 5 vấn đề khi họ chuẩn bị cho cuộc xâm lăng Việt Nam
21/09/2019(Xem: 1380)
Trở về thăm Dầu Giây Một phần đời bỏ lại Người xưa đâu chẳng thấy Mịt mù như bóng mây Mười lăm năm đi qua Anh về như khách lạ Ngỡ ngàng quanh phố xá Hiu hắt làn gió xa
21/09/2019(Xem: 697)
Những ai đă từng thao thức về tiền đồ tổ quốc, ở trong nước hay đang lưu vong ở hải ngoại, cũng phải đặt lại câu hỏi: Sau 33 năm Đổi Mới kể từ năm 1986 cho đến nay Viêt Nam về cơ chế lãnh đạo chính trị kinh tế đã làm nên được những gì?
21/09/2019(Xem: 1130)
Bộ Nội An đã công bố quy tắc mới về Public Charge (công phí hay Gánh nặng xã hội). Quy tắc này sẽ có hiệu lực trong vòng 60 ngày. Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (PIVOT) chống lại chính sách này vì sẽ đe dọa sức khỏe, sự an toàn, kinh tế
21/09/2019(Xem: 362)
.. Gió vẫn cuốn đi tất cả, mây vẫn bay không ngừng, thời gian như phi hoa lạc diệp...
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 09/2019, theo một báo cáo của Ủy ban Giám sát Ứng phó Toàn Cầu (Global Preparedness Monitoring Board - GPMB), đại dịch tiếp theo xảy ra trên quy mô toàn cầu có thể giết chết từ 50-80 triệu người. Điều đáng nói là tất cả chúng ta đều chưa có sự chuẩn bị tốt cho đại dịch nếu nó xảy ra.
Khoảng cuối tháng 09/2019, để giúp những người nghiện thuốc lá có thêm 1 lựa chọn trong việc cai thuốc, một ủy ban độc lập của FDA đang khuyến nghị tổ chức cho phép hãng dược phẩm GlaxoSmithKline Plc bán loại nicotin dạng xịt trên thị trường Mỹ theo kiểu bán tại quầy không cần kê đơn.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một sự kiện có tên là "Storm Area 51" (Đột nhập Area 51) được đăng tải trên Facebook nhằm kêu gọi mọi người cùng đi săn người ngoài hành tinh vào ngày 20/09/2019 tại thành phố Rachel, bang Nevada. Sau đó, sự kiện được chuyển thành một bữa tiệc cuối tuần với tên Alienstock. Tuy nhiên, giới chức trách địa phương cho biết có thể họ sẽ kiện những người chịu trách nhiệm cho hành động nguy hiểm của tập thể.
Đóng khung một vùng phát xạ sáng, khung nhìn thiên văn nhìn ra một trường sao xinh đẹp nằm dọc theo mặt phẳng của Dải Ngân Hà, hướng về chòm sao giàu tinh vân Cygnus (Chòm Thiên Nga).
Vi khuẩn kháng thuốc đang là mối đe dọa tới sức khỏe nhân loại, và nếu không có các hành động ngăn chặn tới từ các nhà cầm quyền cũng như việc giảm sử dụng kháng sinh bừa bãi trong xã hội, các chuyên gia lo ngại nhân loại sẽ rơi vào “kỷ nguyên hậu kháng sinh”. Chúng ta không đi một mình, đang kéo theo cả sinh vật biển trên con đường u tối.
Bản đồ thế giới cách đây 240 triệu năm rất khác biệt so với bản đồ thế giới hiện nay. Thời điểm xa xưa, các lục địa hiện nay của Trái đất được nối với nhau trong một siêu lục địa khổng lồ được gọi là Pangea.
Đây cũng không phải là lần đầu tiên Apple Music bị kiện vì việc sử dụng nhạc không bản quyền khi cũng có một vụ kiện tương tự vào tháng 05/2019.
Khoảng giữa tháng 09/2019, với thông báo mới, Facebook trở thành một trong các công ty lớn nhất thế giới ban hành lệnh cấm nhựa đối với nhân viên
Vào một ngày cuối tuần tràn ngập ánh nắng ở Los Angeles, Netflix đã biến bến tàu Santa Monica - một trong những điểm du lịch sầm uất nhất của thành phố, trở thành một nơi có không gian 3 chiều. Bến tàu Santa Monica trở thành thị trấn Indiana vào những năm 1980, nơi bộ phim nổi tiếng "Stranger Things" (tựa tiếng Việt: Cậu bé mất tích) được thực hiện. Những công trình kiến trúc hơn 100 năm tuổi được trang trí để phù hợp với bối cảnh của bộ phim, cùng đu quay khổng lồ nhấp nhánh ánh đỏ bên bờ biển Thái Bình Dương. Đêm trước hôm đó, một bữa tiệc xa hoa đã được tổ chức.
Từ lâu, giới thạo tin đã tin rằng, Samsung sẽ thực hiện một cuộc cách mạng lớn trên Galaxy S11 ra mắt vào đầu năm 2020, sau những thay đổi chưa tích cực trên thế hệ Galaxy S10.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một nhóm nhà khoa học tại Đại học Michigan, Mỹ đã phát triển được tấm pin năng lượng Mặt Trời trong suốt như kính cửa sổ. Với khám phá mới, họ kỳ vọng pin năng lượng Mặt Trời sẽ không chỉ là những tấm panel tối màu lắp trên mái nhà, mà thay vào đó có thể trở thành cửa sổ từng ngôi nhà cho ánh sáng chiếu qua, hoặc lắp toàn bộ kính xung quanh những tòa nhà cao tầng, vừa đẹp vừa có thể tạo ra năng lượng sạch.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Bob Iger - Giám đốc điều hành của Disney, đồng thời cũng vừa từ chức khỏi Hội đồng quản trị của Apple sẽ ra mắt một cuốn sách vào cuối tháng. Iger đã chia sẻ một số trích đoạn quan trọng về Steve Jobs - đối tác, đồng nghiệp và là người bạn thân thiết của ông.
Tựa những sợi tơ trời – mảnh dẻ và tinh tế - những sợi khí sốc, phát sáng được phủ khắp trời phía Chòm sao Thiên Nga (Chòm Cygnus).
Khoảng giữa tháng 09/2019, có vẻ như Facebook vẫn chưa có ý định từ bỏ phát triển các thiết bị phần cứng, nhằm kết nối mọi người trên thế giới. Hãng đã tiếp tục ra mắt Portal TV, một thiết bị giúp biến chiếc TV thành công cụ chat video.
Lệnh cấm của Mỹ đối với Huawei vẫn đang tiếp tục ảnh hưởng đến công ty, khi tư cách thành viên của họ trong nhiều nhóm lợi ích khác nhau liên tục bị đe dọa