Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tiếng Khóc Giữa Mùa Xuân Paris

20/04/201900:00:00(Xem: 725)
Tiếng Khóc Giữa Mùa Xuân Paris
Nguyễn Thị Cỏ May

 
Văn hào Victor Hugo tưởng tượng một Paris tương lai sẽ không còn những lâu đài, dinh thự mà chỉ còn hai di sản lớn, đó là Khải Hoàn môn và Nhà thờ Notre-Dame. Dưới mắt ông, đó là hai tác phẩm vĩ đại và bất tử. Khải Hoàn môn do Napoléon Đệ I cho xây dựng, khởi đầu vào năm 1806 và xong năm 1836, dưới triều đại vua Louis-Philippe, hiện tọa lạc giữa 3 Quận 8, 16 và 17 của Paris. Còn Nhà thờ Notre-Dame đúng là một chứng nhơn lịch sử Pháp vì nó trải qua thời Quân chủ, Đế chế và Cộng hòa.

Thế mà chỉ trong vòng có vài tháng, hai biểu tượng vĩ đại của nước Pháp đã phải hứng chịu những thảm nạn kinh khủng. Khải Hoàn môn hồi cuối năm 2018 bị đám Áo vàng đập phá một cách vô cùng thô bạo và cực kỳ dã mang. Nhà thờ Notre-Dame, hôm chiều 15/03/2019, bị ngọn lửa tàn bạo thiêu mất một phần quan trọng với ngọn tháp mũi tên.  Cho đến nay hơn 850 năm, Đức Bà chỉ bị hỏa hoạn năm 1644 ở sườn nhưng nhẹ, và một trái bom của quân đội Đức hồi tháng 10/1914 trong Đệ I Thế chiến, làm thiệt mạng bốn tín đồ nhưng không thiệt hại đến Đức Bà.

Hồi Paris Công xã, Đức Bà thoát nạn, không bị đốt mặc dầu đã bị ghi vào danh sách những nơi phải thanh toán. Bàn ghế đã được những người làm cách mạng đem tới chất đống trước bàn thờ làm mồi lửa. Nhưng lửa vừa được châm thì người châm lửa, một người trong nhóm Công xã, vì hối hận do tín ngưởng hay kính trọng vẻ nguy nga của một công trình cổ, bèn bỏ đi tìm linh mục báo động. Trong lúc đó, sinh viên y khoa của Bịnh viện Hotel-Dieu ở ngay phía trước thấy khói bôc lên, bèn ào qua, tông cửa, vào dập tắt lửa kịp lúc.

Đến năm 1831,  một cánh phía nam của thánh đường bị cách mạng tàn phá và hủy bỏ luôn nên ngày nay không còn vết tích.

Sáng nay, thứ tư, buổi họp Hội Đồng Chánh phủ Pháp hằng tuần, nay dành trọn cho thảo luận lập chương trình làm lại nhà thờ Notre Dame, cho đẹp, cho chắc chắn nhưng vẫn giữ nguyên dáng vẻ cũ. TT. Macron đưa ra quyết tâm công trình này phải làm xong trong 5 năm. Và Chánh phủ đề cử ông Tướng Jean-Louis Georgelin, cựu Tham muu trưởng Liên quân, Đại diện đặc biệt,  để theo dõi việc thực hiện chương trình sửa chữa.

Ngay hôm tối thứ hai xảy ra hỏa hoạn, TT. Macron liền đưa ra lời kêu gọi toàn nước Pháp hãy bắt tay cùng nhau phục dựng lại di tích lịch sử  dân tộc.

Những sáng kiến và những kế hoạch liền được đề xuất kêu gọi đóng góp tiền bạc cho chi phí làm lại nhà thờ. Cho tới chiều thứ tư 17/04/2019, những nhà hảo tâm và tín đồ, kẻ ít người nhiều, đã đóng góp được gần cả tỷ euros. Một hiện tượng đại đoàn kết dân tộc chưa từng thấy đối với dân Pháp. Phải chăng người ta chỉ đoàn kết thật tình trước một hoạn nạn lớn chung?

Từ Công ty Apple tới Ngân hàng Trung ương Âu châu, và hằng ngàn người vô danh khác nhiệt tình hưởng ứng đóng góp. Chắc chắn trong nay mai, số tiền đóng góp sẽ vượt qua một tỷ dễ dàng.

Ngay trong đêm thứ hai, sau lời kêu gọi của ông Macron, nhiều nhà giàu Pháp như gia đình Pinault báo tin sẽ đóng góp 100 triệu euros, tiếp theo là nhóm LVMH và gia đình Arnault sẽ gởi tới 200 triệu euros và gia đình Bettencourt-Meyers và Nhóm L’Oréal cũng cho 200 triệu euros. Gia đình Bouygues cho biết sẽ cho 200 triệu euros. Doanh nhơn Marc Ladreit de Lacharrière (Fimalac) đồng ý cho 10 triệu để phụ làm lại ngọn tháp mũi tên bị lửa thiêu rụi. Gia đình nhà quảng cáo Decaux gởi 20 triệu euros đóng góp.

Tiền đóng góp sửa chữa nhà thờ sẽ được gởi thẳng tới quỹ của công trình dự án này.

Ngọn tháp mũi tên

Bộ phận quan trọng của Notre-Dame bị lửa xóa vết tích là ngọn tháp. Nhà hảo tâm Fimalac góp 10 triệu euros và nói rõ nguyện vọng là để góp tạo dựng lại ngọn tháp. Vậy ngọn tháp có gì đặc biệt hơn những phần khác cũng bị hư hại và cũng cần phải làm lại?

Ngọn tháp đầu tiên được xây dựng vào thế kỷ XIII, đặt trên sườn của tòa khiến trúc rất kiên cố. Ngọn tháp là phần trang trí nhà thờ và còn là lầu chuông. Vào thế kỷ XVII, nơi đây có 6 cái chuông nhỏ. Nhưng dưới áp lực của gió, nó đã sập vào giữa thế kỷ XVIII, kế đó, được tháo gỡ từ năm 1786 tới năm 1792. Ngọn tháp tồn tại suốt 5 thế kỷ.

Notre-Dame từ đó không có tháp cho tới khi được sửa chữa và kiến trúc sư Eugène Viollet-le-Duc làm lại ngọn tháp mới vào giữa thế kỷ XIX, dựa theo ngọn tháp của nhà thờ Sainte-Croix d’Orléans, với 500 tấn gỗ sồi, bao phủ bên ngoài bằng 250 tấn chì, cao 96 thước, khánh thành ngày 15 tháng 8 năm 1859.

Vài điều cần biết về Notre-Dame

Notre-Dame đầu tiên được Giáp mục Maurice de Sully kêu gọi và vận động xây cất vào năm 1163. Ông là con trai của một người lao động chơn tay và một bà tiều phu. Ông được các thầy tu dòng Sully nuôi dạy và được gởi lên Paris tiếp tục học, rồi gia nhập vào nhà thờ Notre- Dame, trước khi trở thành giám mục. Một hôm, mẹ của ông tới thăm ông, bà ăn diện đẹp như một nhà tư sản. Ông khuyên mẹ nên ăn mặc như phụ nữ nông dân mà ông từng quen biết.

Notre-Dame ngày nay được xây dựng trên nền của 4 nhà thờ cổ đã có trước đó theo những khai quật khảo cổ cho biết. Những nhà thờ cổ này đã có ở đó từ thế kỷ thứ IV và lần lược bị phá bỏ, gạch đá được dùng lại làm nền cho nhà thờ mới.

Chánh điện nhà thờ đặt theo trục mặt trời mọc, không ngay theo gian giữa nên hơi nghiên về phía trái. Không phải là lỗi kỹ thuật mà chính là truyền thống tượng trưng đầu của đấng Ky- tô ngã trên thập tự giá.

Từ thế kỷ XIII, Notre-Dame là nhà thờ lớn nhứt của Tây phương cho tới khi có những nhà thờ khác như nhà thờ ở Chartres và nhà thờ ở Reims. Notre-Dame tiêu biểu cho sự giàu sang và sức mạnh của Paris thời vua Philippe Auguste.

Làm sườn nhà thờ Notre-Dame, người ta phải cần tới một mẫu rừng cây sồi nên người ta mới gọi đó là «cánh rừng». Mỗi cây cừ là một cây sồi và đã hạ 1300 cây sồi, có những cây ra đời từ thế kỳ thứ IX. Ngày nay làm lại phần nhà thờ bị cháy, không biết người ta có thể tìm được những cây sồi lớn và cao như vậy hay không?

Tới khi cách mạng bùng nổ, Notre-Dame bị những nhà cách mạng cướp giựt tất cả bảo vật, tượng thờ bị phá hủy, ngọn tháp bị bẻ cong. Cách mạng dự tính san bằng Notre-Dame, lấy đá đem bán. Phải đợi tới khi tác phẩm «Notre-Dame de Paris» của Victor Hugo ra đời năm 1831, người ta mới chợt tỉnh và khám phá vẻ đẹp của di sản dân tộc, bắt đầu đưa ra dự án xây dựng lại ngôi thánh đường cổ.

Ngọn tháp chánh, vừa bị cháy sập đó, giữ 3 bảo vật vô giá: một phần của vương miệng của đấng Ky-tô, một miếng xương của thánh Denis, giám mục đầu tiên của Paris, và một miếng xương của nữ thánh Genevìève, chủ thủ đô. Tất cả ba bảo vật này đều được đựng trong bụng của con gà trống trên ngọn tháp. Và sau hỏa hoạn hôm 15/4 rồi, người ta tìm lại được con gà trống còn nguyên vẹn.

Thằng Gù nhà thờ Đức Bà

Tựa thật là «Nhà thờ Đức Bà Paris» của Victor Hugo, sau được dựng thành phim. Những người chưa từng tới Paris vẫn có thể biết  Notre-Dame qua quyển tiểu thuyết này hoặc nhờ coi phim do hai tài tử nổi tiếng Anthony Quinn đóng vai thằng gù Quasimodo và Gina Lollobrigida, vai nữ vũ công dân du mục Esméralda.

Văn hào Victor Hugo muốn ngôi nhà thờ cổ kính tráng lệ phải vượt thời gian và tất cả những biến cố. Tác phẩm đã thể hiện được sự vươn đến một tầm cao triết lý, qua cách mô tả một định mệnh đã dẫn các nhân vật gắn liền với ngôi nhà thờ này đến chỗ chết, chỗ hủy diệt. Chính cảm hứng bi quan này đã thể hiện tư tưởng trong văn học lảng mạn pháp.

Esméralda múa hát trước nhà thờ kiếm sống, điều này bị Phó Giám mục Claude  Frollo cấm. Nhưng khi nhìn thấy nữ vũ công thì Ngài lại si tình mê mệt, bèn ra lệnh cho Quasimodo bắt cóc. Sự việc không thành, Esméralda bắt đầu yêu Đại úy Phoebus, người đã cúu cô.

Anh Gù trông thấy Esméralda cũng yêu ngay cô gái, yêu say mê chết bỏ, không cần biết có được yêu lại hay không.

Phó Giám mục biết Esméralda chỉ yêu Phoebus nên câm thù Phoebus, kết tội treo cổ Esméralda. Quasimodo giải cứu người yêu, đem dấu trong nhà thờ.

Phó Giám mục phát hiện Esméralda đang trốn trong nhà thờ, buộc cô phải ưng Ngài nếu không, Ngài cho lính tới bắt và đem xử tội.

Sau  cùng Esméralda cũng bị bắt và bị treo cổ lần thứ hai. Quasimodo biết được đầu đuôi câu chuyện nên xô Frollo té từ trên tháp chuông nhà thờ xuống đất và ôm Esméralda chết chung trong hầm mộ. Khi khai quật hầm mộ người ta thấy 2 bộ xương, một bộ không bình thường ôm lấy bộ xương kia, họ định tách ra thì bộ xương không bình thường tan thành tro bụi

Nghĩ lại xứ Việt Nam ngày nay

Đó là chuyện Notre-Dame của Paris bị cháy và cả nước Pháp khóc. Họ đồng lòng chung góp kẻ ít, người nhiều để xây dựng lại ngôi thánh đường. Chỉ từ tối hôm hỏa hoạn tới nay chưa quá 3 ngày mà đã có tới cả tỷ euros cho ngân sách thực hiện dự án. Và dân Pháp cả quyết việc tái tạo phải kết thúc trong vòng 5 năm tuy thời hạn này, theo vài nhà chuyên môn, thì khó làm xong được. Thời gian phải dài hơn.

Khi biết dân Pháp khóc cho nhà thờ Notre-Dame, có người Việt nam cũng muốn khóc cho hoàn cảnh đất nước Việt nam. Di tích lịch sử của Việt nam tuy không lâu đời, không nguy nga tráng lệ nhưng vẫn là những di sản của đất nước đã có. Nó là dấu ấn lịch sử của đất nước, cửa thành phố, với giá trị văn hóa xã hội của nó. Tại sao không được gìn giữ?

Di sản nào chưa bị suy sụp thì người ta ra tay đập phá với những lý do chánh thức là «chủ trương», là «qui hoạch», …Để lấy đất bán cho ngoại quốc xây cất cơ sở thương mại.

Chủ trương  phá hủy cho sạch thật ra không phải của đảng và nhà nước cộng sản ngày nay có sáng kiến đưa ra mà do học tập và làm theo tư tưởng thần sầu của Hồ Chí Minh.

Đúng vậy, tháng 6 năm 1946, Tướng Salan của Pháp và Hồ Chí Minh trên đường đi qua Paris dừng lại ở Ấn độ. Hai người cùng thăm viếng ngôi đền cổ  Taj Mahal nổi tiếng của Ấn độ, Tướng Salan trầm trồ ngợi khen vẻ đẹp lộng lẫy của ngôi đền, hỏi Hồ Chí Minh có thấy như vậy không? Hồ Chí Minh trả lời «Tôi bị hấp dẫn đó nhưng tôi muồn đừng đem chuyện như vậy hỏi tôi nữa. Chúng tôi phải bắt đầu làm lại từ mảnh đất trống. Phải từ mảnh đất trống trơn như vậy, chúng tôi sẽ rút ra cái tinh hoa cách mạng để đem vào thực tế sau khi đã hoàn toàn xóa sạch quá khứ»(Salan, Hồi ký, Tập I, Paris, 1968).

Nguyễn Thị Cỏ May

20/05/2019(Xem: 906)
Tối Thứ Bảy 20/7/2019 tại Hội Trường Việt Báo, Westminster, vào cửa tự do. Nhạc sĩ Trần Chí Phúc, thuyền nhân từng ở trại tị nạn Kota Bharu Mã Lai, cho biết đêm văn nghệ sẽ hát những ca khúc vượt biển, thuyền nhân với nỗi niềm đau đớn xen lẫn ước vọng tự do.
20/05/2019(Xem: 614)
lính 18 quốc gia tới xâm phạm, là hình ảnh chúng ta bị thế giới cõi này trói buộc: Nhóm 6 căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; nhóm 6 trần là sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; nhóm 6 thức là nhãn thức, nhĩ thức, tị thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Căn, trần, thức nào cũng đều là binh tướng hung hiểm
20/05/2019(Xem: 577)
Hơn hai chục năm trước, khoảng thập niên 90, tôi cùng một vài bằng hữu Phật tử lái xe từ San Jose xuống Quận Cam , trong đó có Lý Khôi Việt (đã mất), giáo sư Vũ Thế Ngọc, giáo sư Nguyễn Châu; thăm một số bằng hữu trong giới trí thức Phật giáo nhân mùa Phật Đản.
19/05/2019(Xem: 805)
Bài thơ Giọt nắng thiên thu bên trên, tôi viết mười năm sau khi mẹ tôi mất. Lúc mẹ tôi đau nặng, hấp hối, tôi có về thăm mẹ lần chót, hết phép qua Mỹ lại. Một tuần sau mẹ tôi mất, xin về nữa không được, nhiều năm sau mới có dịp về thăm lại ngôi mộ mẹ tôi nằm hiu quạnh gần bờ sông
19/05/2019(Xem: 600)
Mục tiêu tối hậu của tất cả pháp hành là giải thoát, giác ngộ: giải thoát tự thân, giải thoát cho người; giác ngộ tự thân, giác ngộ cho người. Tâm nguyện hướng về mục tiêu ấy là chí lớn. Chí lớn ấy cũng khởi phát từ bi-nguyện cứu khổ chúng sinh. Vì khổ não của thế gian mà đem cả thân tâm, hướng về giải thoát, giác ngộ.
19/05/2019(Xem: 889)
Chùa Đại Tòng Lâm – Tam bảo Sơn được xây dựng tại Thị trấn Harrington-Tỉnh bang Quebec-Canada . Chùa được Hòa thượng Thích Thiện Nghi khởi công xây dựng từ năm 1988 , trên một vùng đất rộng 337 ha
19/05/2019(Xem: 1994)
Gần đây Công Tố Viện Liên bang Mỹ đã vừa cáo buộc hai sinh viên Trung Quốc ở Mỹ về tội lừa đảo. Hơn 3,000 chiếc Iphone giả từ Trung Quốc được gởi cho hai sinh viên nầy, là sinh viên ở đại học tiểu bang Oregon, viện lý do hư
19/05/2019(Xem: 350)
Ở thế gian này, có biết bao nhiêu chúng sinh ra đời mỗi ngày! Chỉ nói đến cõi người không thôi cũng đã thấy con số rất lớn, tính chi đến các loài chúng sinh khác. Trong hằng hà sa số chúng sinh ấy, có bao nhiêu sự ra đời còn được xưng tụng sau mấy ngàn năm? Con số đếm được thật quá ít ỏi.
18/05/2019(Xem: 501)
ngày 17 tháng Năm, Thị Trưởng Trí Tạ đã có mặt tại trường trung học đệ nhất cấp (lớp 6, 7, và 8) Warner Middle School thuộc thành phố Westminster để gặp gỡ và trả lời các thắc mắc cho các cư dân trẻ
18/05/2019(Xem: 1381)
Dâm từ, theo Đại Nam Quấc Âm Tự Vị của Huình – Tịnh Paulus Của là miếu thờ yêu quái. Ở dâm từ, dân gian hay thờ cúng những… dâm thần! Hồ Chí Minh vốn thường bị coi là một tay gian thần. Nay, thêm tước vị dâm thần nữa thì e (hơi) quá tải.
18/05/2019(Xem: 1321)
“Cộng sản đang tiến vào nước Mỹ” (The Communists are coming.) Câu nói đầy kích động của cánh cực hữu trong mùa bầu cử nhưng thu hút được cử tri trước những gì đang xảy ra, mà gần đây nhất là điểm thi SAT sẽ tăng hay giảm dựa vào lý lịch và gia cảnh nhằm san bằng bất công xã hội
18/05/2019(Xem: 618)
Làng nổi Kor Ka’Ek có khoảng 290 gia đình người Việt, phần lớn là thế hệ thứ hai hoặc thứ ba (sinh ra ở Cambodia). Tuy nhiên, tình trạng di trú của các thế hệ người Việt sinh ra ở Cambodia đều gần như giống nhau: không được hưởng quy chế quốc tịch
18/05/2019(Xem: 393)
Khi nói «19/5 là ngày sanh của Hồ Chí Minh» là tự thừa nhận một sự dối trá có chủ ý của chính ông ấy. Ngày sanh dối trá, ngày cách mạng tháng 8 dối trá, ngày độc lập 2/9 cũng dối trá vì tất cả đều chỉ nhằm gạt mọi người
17/05/2019(Xem: 930)
Hơn hai chục năm trước, khoảng thập niên 90, tôi cùng một vài bằng hữu Phật tử lái xe từ San Jose xuống Quận Cam , trong đó có Lý Khôi Việt (đã mất), giáo sư Vũ Thế Ngọc, giáo sư Nguyễn Châu; thăm một số bằng hữu trong giới trí thức Phật giáo nhân mùa Phật Đản.
17/05/2019(Xem: 1117)
Tháng tư 2019 ! Tháng Tư Đen thứ 45 ! Phải thứ 45, vì chúng tôi đếm cả tháng Tư Đen 1975, cái tháng tư ấy, đen tối, đầy kinh hoàng, đầy chết chóc lo âu, với những hình ảnh những chiếc tàu, những chiếc xà lan đầy người tỵ nạn miền Trung chạy về, với hình ảnh nhà cha mẹ tôi đầy bà con từ Huế chạy nạn Cộng Sản vào Sài gòn tỵ nạn …
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2019, Cơ quan giám sát bảo mật dữ liệu của Ireland thông báo mở cuộc điều tra nhắm vào hoạt động thu thập dữ liệu quảng cáo trực tuyến của Google.
Hàng triệu năm trước, một tai nạn di truyền ngẫu nhiên có thể đã kích hoạt cho sự ra đời và phát triển của tất cả cuộc sống đa bào như hiện nay. Chỉ một thay đổi duy nhất đã tạo nên bước chuyển đổi từ sự sống đơn bào (như vi khuẩn) sang sự sống đa bào, trong đó bao gồm cả con người.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang Bloomberg, nhiều khả năng sẽ có thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách đen và áp dụng lệnh cấm giống Huawei, mà đa số là các công ty sản xuất thiết bị và camera giám sát.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Panasonic, hãng công nghệ Nhật Bản, đã đưa ra thông báo chính thức về việc ngừng cung cấp linh kiện cho Huawei sau khi hãng phải chịu những cấm vận từ Mỹ.
Khoảng cuối tháng 05/2019, trong một bài viết được đăng tải trên blog của công ty, Google cho biết đã phát hiện ra một lỗ hổng bảo mật có thể khiến mật mã tài khoản của một lượng lớn người dùng dịch vụ G Suite bị lưu dưới dạng văn bản thuần túy.
Ngày 20 tháng 5, Trăng tròn và Sao Mộc, hành tinh lớn nhất của Hệ Mặt trời, gần như đã chia sẻ cùng khung nhìn trong ảnh.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang TechCrunch, dữ liệu tài khoản chứa thông tin cá nhân của 49 triệu người dùng Instagram đã vô tình bị rò rỉ trên mạng Internet. Những tài khoản bị ảnh hưởng bao gồm cả người nổi tiếng, tài khoản thương hiệu và một lượng người dùng có tầm ảnh hưởng lớn trên Instagram.
Hồi tháng 03/2019, Apple chính thức thừa nhận bàn phím cánh bướm của hãng gặp lỗi và ra mắt chương trình sửa miễn phí. Tuy nhiên, chương trình vẫn bị nhiều người dùng phàn nàn vì không hỗ trợ các mẫu MacBook vừa ra mắt như MacBook Air 2018 và MacBook Pro 2018. Hai mẫu laptop đã được cập nhật bàn phím nhưng cuối cùng vẫn gặp lỗi.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Ngân hàng Trung ương Nepal tuyên bố cấm cửa ví điện tử Alipay và WeChat Pay tại Nepal
Tháng 05/2019, chính quyền ông Donald Trump đã ra lệnh cấm các công ty Mỹ hợp tác với Huawei. Tuân thủ chính sách mới, Google đã chính thức rút giấy phép sử dụng Android của Huawei và một loạt công ty Mỹ khác như Qualcomm, Intel cũng yêu cầu nhân viên tạm ngừng hợp tác với Huawei.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Facebook chia sẻ rằng hãng đang giúp đỡ các tổ chức y tế cộng đồng chống lại các dạng dịch bệnh bằng cách chia sẻ cho họ 3 dạng bản đồ số có chứa các thông tin liên quan đến nhân khẩu học, cách thức di chuyển và khả năng truy cập Internet của người dùng mạng xã hội.
Xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang lên một bước mới khi vào ngày 10/05/2019, tổng thống Trump chính thức nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, từ 10% lên 25%. Điều này đang làm các nhà đầu tư vào Apple và chuỗi cung cấp của họ lo lắng hơn bao giờ hết. Ngay cả người luôn lạc quan vào Trung Quốc như nhà đầu tư lớn Thornburg Investment Management cũng đang rút vốn ra khỏi Apple và các công ty thuộc chuỗi cung ứng của họ, khi lo ngại rằng việc Mỹ áp đặt thuế quan có thể gây ra các tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái công nghệ.
Tại thời điểm tế bào khỏe mạnh bị căng thẳng, nó có thể chọn một trong hai con đường: hoặc là kích hoạt một quá trình tự hủy rồi chết, hoặc trở thành tế bào zombie
Khoảng giữa tháng 05/2019, Thượng viện Đức đã bỏ phiếu và chính thức thông qua luật về việc sử dụng xe scooter điện ở nơi công cộng.
Khoảng giữa tháng 05/2019, một số nguồn tin cho biết, người thừa kế Samsung, Lee Jae-yong, đã gặp gỡ quan chức từ các nhà mạng di động hàng đầu Nhật Bản để thảo luận về khả năng hợp tác trong công nghệ 5G