Hôm nay,  
Việt Báo Online

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chiều Tảo Mộ

23/01/201900:04:00(Xem: 1546)
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chiều Tảo Mộ

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chiều Tảo Mộ

 

 blank

Ai liều tảo mộ chiều nay

Mà hương tảo mộ bay đầy hoàng hôn

Phùng Cung

 
“Vừa rồi tôi có đi Tây Nguyên dự lễ bỏ mả của gia đình ông Y Ngông Niết Đam. Người Eđê có một tục lệ rất đặc biệt. Khi nhà có người chết, gia đình con cháu hàng ngày vẫn nuôi nấng, vẫn mang cơm nước ra mộ, khi có điều kiện họ làm lễ bỏ mả. Đó là bữa tiệc linh đình chia tay vĩnh viễn với người chết. Sau đó họ không quan tâm đến ngôi mộ ấy nữa, để linh hồn người chết được siêu thoát, không còn vướng víu cõi trần.” (Trần Đăng Khoa. Chân Dung và Đối Thoại. Hà Nội: Thanh Niên, 1988).

Bãi mả, thực ra, không phải là “một tục lệ rất đặc biệt của người Eđê” mà là tập tục chung của nhiều sắn dân bản địa – ở Việt Nam:

 

“Đối với người Roglai - sắc dân sống rải rác các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, và Lâm Đồng - lễ cúng bỏ mả có nghĩa là người sống từ giã người chết. Lễ này được cử hành sau mùa gặt hái đầu tiên, tính từ ngày người chết qua đời. Mùa gặt hái hoàn tất, mọi người đều rảnh rang nên lễ cúng bỏ mả làm linh đình lắm. Có giết trâu mổ bò, mới thầy cúng làm lễ cho người khuất rồi đãi làng nước. Sau lễ bỏ mả là hết, ngôi mộ không được ai chăm sóc nữa.

 

Người Rhadé, đa số sinh sống tỉnh Darlac và Quảng Đức, cũng có lệ bỏ mả vào mùa gặt năm sau. Người nhà ra mộ khóc lóc một lần cuối rồi mộ bị bỏ hẳn. Kỷ niệm của người chết cũng chìm dần vào quên lãng.

 

Người Bahnar - sắc dân sống ở Đông Nam Kômtum, Tây Bắc Pleiku, và phía Tây Bình Định - cũng chỉ chăm sóc mộ phần một năm... Sau đó họ làm lễ tạ rồi san phẳng, và từ đây không còn ai ngó tới.” (Toan Ánh. “Tang Lễ Của Đồng Bào Thượng.Nhật báo Cách Mạng Quốc Gia, Sài Gòn 01 Sept 1963).

 

Bỏ mả, hay bãi mả là điều bắt buộc trong nếp sống du canh. Tục tảo mộ hằng năm, chắc chắn, chỉ bắt đầu khi nhân loại tiến đến giai đoạn định canh. Còn tôi thì phải  mãi cho đến cuối 2014, mới được rủ đi tảo mộ (lần đầu) khi đang lơ ngơ giữa một chiều Xuân, nơi đất lạ.

 

Cái nắng của những buổi chiều cuối năm thường khiến tôi hay bị nặng lòng, dù ở bất cứ đâu. Nhưng phải trải qua một buổi chợ chiều, chợ tết, ở một làng quê nơi đất lạ thì mới hiểu ra thế nào là nỗi buồn xa xứ.

 

Dân Việt túm tụm dọc mé sông Tonle Sap, đoạn chẩy qua xã Phsar Chhnang (tỉnh Kampong Chhnang) có thể đông đến vài ngàn. Tuy thế, cái đám người trôi sông lạc chợ nhếch nhác, te tua, rách nát này không tạo nổi không khí Tết cho khu chợ cạnh bờ.

 

 blank

Kampong Chhnang 2014

May mà vẫn còn vài cái cặp đèn lồng đỏ, năm bẩy cây quất, và mấy chậu cúc vàng của những gia đình gốc Hoa nên hè phố trông cũng đỡ phần ảm đạm. Tôi cứ nhìn mãi một em gái nhỏ, đứng bán đôi cành mai đã héo mà không khỏi cảm thấy có đôi chút bận lòng.

 

Như mọi người Việt khác ở bến sông này, tôi cũng là kẻ phiêu bạt không nhà nên chả có chỗ để cắm hoa. Muốn biếu em một số tiền nho nhỏ, đủ để sắm sửa một bữa cơm chiều cuối năm tươm tất cho gia đình nhưng đang loay hoay biết chưa biết cách sao cho tế nhị thì chợt nghe tiếng đồng hương quen thuộc:

 

-        Sao ông thầy lang thang gì mình ên vậy ? Đi tảo mộ với tụi em nha, gần xịt  thôi hà.

 

Thấy tôi hơi ngần ngừ, bà vợ rụt rè thêm:

 

-        Dạ, sẵn bữa nay có làm gà với mua được xị rượu để cúng nên mới dám mời ông thầy …

 

Nghe cách xưng hô nên tôi đoán là họ có con đang theo học ở trường làng Kandal, dưới bến sông. Không ai biết tôi tên gì cả, họ chỉ thấy ông già này thường lui tới ngôi trường này và hay chơi đùa với lũ trẻ con nên gọi tôi bằng “thầy” cho nó tiện việc sổ sách – thế thôi.

 

Phải nhìn thấy cảnh nuôi gà trên những túp lều nổi tả tơi, và những bữa cơm đạm bạc quanh năm (toàn với khô hay cá vụn nhỏ li ti) của những người suốt đời sống lênh đênh thì mới hiểu được rằng được mời ăn gà là một hân hạnh không thể chối từ – dù tôi chả mặn mà gì với gà và vịt!

 

May mà từ chợ đến nghĩa địa gần thật, chỉ chừng hơn cây số. Đang là mùa khô, nước rút nên mới lộ ra vài chục tấm mộ bia thô kệch và xấu xí. Chải ai sống qua tuổi sáu mươi. Khi còn tại thế (chắc) họ chưa bao giờ được giáp mặt với một ông nha sĩ, hay bác sĩ – dù chỉ một lần.


blank

Kampong Chnnang 2014

 

Sau khi thắp hương, nhổ cỏ, vun sới mộ phần, mọi người ngồi quanh chuyện trò ăn uống. Dường như ai cũng cảm thấy mãn nguyện vì đã làm xong chút bổn phận, cuối năm, với kẻ đã khuất.

 

Khó có thể ngờ rằng được đó là lần tảo mộ cuối cùng của cộng đồng người Việt ở xã Phsar Chhnang. Năm sau, từ Phnom Penh, thông tín viên Sơn Trung ̣(RFA) tường thuật: “Làng nổi của người Việt bị di dời… Theo thông báo của chính quyền tỉnh Kampong Chhnang thì việc di dời sẽ được thực hiện từ ngày 10 tháng 10 và chấm dứt trước ngày 25 tháng 10 năm 2015.”

 

Tháng 10 thì Á Châu vẫn còn mưa, và mưa tầm tã. Bia mộ vẫn còn chìm sâu dưới nước. Với cái “thông báo” bất ngờ (và bất nhơn) trên thì chắc chắn không ai có cơ hội tạ mả, trước khi tiếp tục trôi xuôi theo kiếp lục bình.

 

Ở trời Âu, có những kẻ may mắn hơn nên được nằm yên mãi mãi trong những mộ phần và được thăm viếng thường xuyên:

 

“Tôi vào tiệm tạp hóa Tàu ở Luân Đôn mua một thẻ nhang ngắn rồi xuống Portsmouth, bắt phà qua Normandy… Bây giờ là mùa đông. Khi phà tiến gần vào bờ cho đến khi cặp bến Ouistreham nằm phía cực đông của bờ biển Normandy, trời còn rất tối. Sao Mai sáng long lanh, các ngọn đèn rải thưa quanh bến tàu, ánh sáng vàng đứng bóng, không hắt hiu…

 

Tôi đi bộ dọc bờ biển từ hướng đông, bắt đầu từ chỗ giáp mép biển của con kênh đào từ Caen (cách biển chừng 16 cây số). Cứ khoảng 100 thước, một tấm biển tưởng niệm, hình ảnh thế hệ các người lính hôm nay thuộc binh chủng đã đổ bộ, và tên tuổi của một người lính tử trận ngày 6.6.1944…

 

Từ nơi này đi bộ hai cây số đến nghĩa trang đồng minh ở làng Ranville, ngôi làng đầu tiên trên đất Pháp được giải phóng sau khi người lính Dù chiếm giữ cầu Pegasus. Trên bản đồ là nghĩa trang của Anh, nhưng ở góc bên trái từ cổng vào có 330 bia mộ người lính Đức, chia cùng mảnh đất nghĩa trang với 2.235 người lính nhảy dù thuộc quân đội Anh, Úc, New Zealand, Bỉ, Pháp, Ba Lan…


blank

Nghĩa trang Quân đội Đồng minh Ranville: Các ngôi mộ của người lính Đức ở khu vực phía xa bên trái. Ảnh HĐT/12.2018

 

Mỗi ngôi mộ người lính Đức đều có bia như các ngôi mộ của người lính đồng minh, tên tuổi, ngày sinh và ngày chết, chỉ khác là huy hiệu binh chủng được thay bằng dấu Thập tự Sắt. Dưới bầu trời xám đục, đài thánh giá trắng có hình cây kiếm mũi hướng xuống đất nổi bật ngay giữa nghĩa trang. Những linh hồn nơi đây không còn chiến tranh nữa. Kiếm đã cắm hay cất. Không có một chữ ‘hòa giải’ nào trong nghĩa trang chung này. Nhưng các bia mộ của người lính Đức và người lính đồng minh nằm bên nhau. Người sống không thù hận nên người chết yên lành.” (Hồ Đắc Túc. “Những Mộ Phần Bên Nhau”. Dân Luận 01/01/201̣9).

 

Cùng lúc với Hồ Đắc Túc, Ngô Thanh Tú cũng đi tảo mộ ở quê nhà (Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hoà) nhưng với tâm trạng hoàn toàn không thư thái:

“Cứ mỗi bước chúng tôi đi đều phải chịu sự giám sát của ít nhất hai bảo vệ nơi này. Ánh mắt soi mói, những câu hỏi vô duyên, như: chụp hình để làm gì? Có động cơ gì không? làm chúng tôi vô cùng khó chịu. Người bạn đi cùng tôi nói, dường như cái chủ trương truy cùng giết tận còn được áp dụng cho cả người chết. Chế độ này ko chỉ trả thù người chết mà còn sợ họ đội mồ sống dậy nên kiểm soát rất chặt chẽ.”

 

 blank

Ảnh lấy từ FB TĐM
 

FB Từ Đức Minh cho biết thêm: “Với bản chất thú tính, bất chấp luân lý và tình người . Người Cộng Sản không cần biết thế nào là nghĩa tử, nghĩa tận . Họ chủ động giáo dục cho đám con trẻ gọi mộ người lính Việt Nam Cộng Hòa là ‘mả ngụy’, ‘mả giặc’. Người ta canh tác rau trên mộ, tưới nước phân dơ bẩn, thả trâu bò lội giẫm đạp lên mộ. Khốn nạn hơn nữa , họ cho người đào giữa ngôi mộ và trồng lên đó những cây to. Mấy năm sau cây lớn làm xập mộ…

Người đang sống ở Lộc Hưng mà họ còn ủi cho xập nhà, xập cửa thì xá gì đến chuyện mộ bia ở Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hoà!Top of Form

 

23/02/2019(Xem: 339)
Trọng đang cho báo chí tô lên hình ảnh “chưa bao giờ VN vinh quang trên thế giới như ngày nay!” Được Tổng thống của một siêu cường chiếu cố chọn làm nơi họp thượng đỉnh, rồi lại lấy VN làm mẫu mực phát triển chính trị-kinh tế-xã hội cho Bắc Hàn! Lấy cách “đổi mới” của CSVN làm cái gương để Kim noi theo!
23/02/2019(Xem: 181)
sẽ trao cho người quốc nội đang trực diện bất chấp hiểm nguy, đòi hỏi Dân chủ, Công lý và Dộc lập thật sự cho Việt Nam. Giải thưởng do người Việt vinh danh người Việt. Năm nay, Uỷ ban Giải thưởng đề cử 6 người
23/02/2019(Xem: 538)
Chính phủ Đan Mạch muốn hạn chế hơn nữa đối với những người xin tị nạn. Dự án gặp phải sự chỉ trích mạnh mẽ - cũng đến từ nền kinh tế.
23/02/2019(Xem: 370)
Có một lời dạy của Đức Phật đã ngấm vào dòng chảy của tâm thức dân tộc mình… Đó là ý thức về vô thường, về khổ. Bởi vậy, thơ Việt Nam kể chuyện buồn nhiều hơn vui, lo lắng nhiều hơn an bình, gập ghềnh nhiều hơn bằng phẳng
23/02/2019(Xem: 319)
Trong giao tế, mỗi nước có riêng một cách chào hỏi và chúc nhau. Và qua đó, người ta có thể thấy nỗi lo hay niềm mơ ước của dân tộc?
22/02/2019(Xem: 614)
Tổng thống Trump cũng vừa mới phát biểu để thấy thượng đỉnh này vẫn chưa phải là lần cuối cùng. Vấn đề quan trọng là lòng tin dành cho nhau. Để có được lòng tin này, Bắc Hàn cần phải chứng tỏ
22/02/2019(Xem: 431)
Chủ Nhật 17/2/2019, Hội Ái Hữu Cựu Học SinhTrung Học Nguyễn Hoàng, Quảng Trị đã họp mặt Tân Niên Kỷ Hợi 2019 tại nhà hàng Paracell, thành phố Westminster, với sự tham dự của rất đông quý thầy cô
22/02/2019(Xem: 234)
Bắt Đầu Từ Thứ Tư, 27 tháng 2, Chương trình Mẫu Giáo Sơ Học Và Mẫu Giáo Nguyên Ngày Sẽ Nhận Ghi Danh Sớm - vào mùa Thu niên khoá 2019/20. Phụ huynh nên ghi danh trên mạng https://enroll.ggusd.us cho con em càng sớm càng tốt
22/02/2019(Xem: 416)
Tổng thống Trump: BTT không nên vội giải giới lực lượng nguyên tử chừng nào BTT còn ngưng động, không thử vũ khí vì mối quan hệ giữa Mỹ và BTT hiện đang rất tốt-“in no rush to have North Korea denuclearize as long as it doesn’t test weapon”
22/02/2019(Xem: 1095)
từ 5 giờ chiều, thứ Ba ngày 26 tháng 2, khi TT Trump đang có mặt tại VN. Đia điểm trước Lee’s Sandwiches trên đường Bolsa. Đặc biệt đây là buổi xuống đường đầu tiên có sự phối hợp của cả 3 Miền: Nam, Trung, Bắc Cali
22/02/2019(Xem: 342)
Đảng và giới Khoa học- Lịch sử Cộng sản Việt Nam có tham vọng viết lại lịch sử dân tộc từ thời cổ đại đến hiện đại, nhưng liệu họ có dám sỏng phẳng và công bằng với 30 năm chiến tranh huynh đệ tương tàn không?
21/02/2019(Xem: 507)
Trưởng ty Cảnh sát Garden Grove ông Todd Elgin đã thông báo cho quyết định nghỉ hưu sau 32 năm gắn bó với Sở cảnh sát Garden Grove. Ngày nghỉ hưu chính thức của ông là ngày 20 tháng Tư, 2019
21/02/2019(Xem: 496)
Một danh sách gồm 94 tù nhân lương tâm được tổ chức Ân Xá Quốc Tế ghi nhận đã được ba vị Dân Biểu Liên Bang gửi kèm đến Tổng Thống Trump, trong đó có nhiều cá nhân tù nhân lương tâm thuộc các dân tộc thiểu số và các nhà hoạt động được nhiều người biết
21/02/2019(Xem: 1612)
Từ lúc nghe tin Trần Quang Hải, giáo sư tiến sĩ ngành Dân Tộc Nhạc Học (Ethnomusicology) mắc bệnh nan y ung thư máu, anh chị em trong nhóm "Nhân Văn Nghệ Thuật & Tiếng Thời Gian" rất xúc động và có ý định làm một cái gì đó cho ông
21/02/2019(Xem: 814)
Nếu việc tăng mức lương tối thiểu từ 9,19 euro lên 12 euro/giờ thực sự được quyết định, Đức sẽ đứng đầu EU. Nhưng hiện tại đó vẫn còn là một giấc mơ của tương lai.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 02/2019, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cảnh báo Mỹ sẽ không thể hợp tác hay chia sẻ thông tin với các nước sử dụng hệ thống của Huawei vì lý do an ninh.
Các nhà hoạch định chính sách của Mỹ thời gian qua luôn trong tình trạng đau đầu nhức óc khi tìm cách giúp cường quốc số một thế giới cạnh tranh với Trung Quốc trong việc xây dựng mạng không dây 5G phục vụ thị trường đại chúng đầu tiên trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 02/2019, một báo cáo mới từ Cisco có lẽ đã mang đến cho họ một số lý do để thở phào nhẹ nhõm.
Khoảng giữa tháng 02/2019, theo các trang Bloomberg và Axios, các kĩ sư và lãnh đạo của Intel đang dự đoán rằng Apple sẽ chuyển sang sử dụng chip ARM thay cho CPU Intel vào năm 2020. Đây là một phần trong nỗ lực thống nhất nền tảng xuyên suốt mọi thiết bị mà Apple đang sản xuất, và cách đây không lâu, một số ý kiến cho rằng tới năm 2021 Apple sẽ thúc đẩy việc làm 1 ứng dụng chạy được trên cả iPhone, iPad và Mac. Việc chuyển đổi nền tảng dường như đã bắt đầu từ năm 2018 khi Apple mang nhiều ứng dụng từ iOS lên macOS, chẳng hạn như Voice Memos, Stocks, Home... Năm 2019, có thể Apple sẽ cho phép port app iPad sang macOS, nhiều thông tin hơn sẽ được thông báo tại hội nghị WWDC 2019 diễn ra vào tháng 6.
Thiên hà xoắn ốc tráng lệ NGC 4565 được nhìn ở phía mép trên, từ Trái Đất. Còn được biết đến với cái tên Needle Galaxy (Thiên hà Cây Kim/ Kim Khâu) bởi mặt nhìn nghiêng nhỏ hẹp của nó, NGC 4565 tươi sáng là điểm dừng của rất nhiều ống kính thiên văn ở bầu trời phương bắc, nằm trong chòm sao mờ nhạt nhưng đẹp tinh tế: Coma Berenices (Hậu Phát).
Khoảng giữa tháng 02/2019, sau sự kiện Unpacked, DJ Koh - co-CEO của Samsung rằng chiếc loa thông minh Galaxy Home của hãng sẽ được bán ra chính thức vào tháng 04/2019. Được ra mắt cùng lúc với sự kiện giới thiệu Galaxy Note 9 vào tháng 08/2018, tuy nhiên cho đến tháng 02/2019, người dùng vẫn chưa biết được thông tin giá bán và thời điểm bán ra chính thức của sản phẩm
Khoảng giữa tháng 02/2019, Quốc hội Nga đã thông qua quy định cấm các binh lính đang thực hiện nhiệm vụ sử dụng smartphone, vì những hệ quả của mạng xã hội đối với an ninh quốc gia.
Khi nói tới smartphone cao cấp, Apple và Samsung thường cung cấp những tính năng tương đương nhau. Ví dụ, cả iPhone và Galaxy S mới nhất đều có màn hình tràn viền và công nghệ nhận dạng gương mặt. Tuy nhiên, theo một nhóm nhà phân tích tại Goldman Sachs, khi nói đến smartphone màn hình gập, Samsung sẽ vượt trội hơn tất cả các hãng kể cả Apple trong thời gian tới
Khoảng giữa tháng 02/2019, hệ thống tín dụng xã hội của Trung Quốc đang được thúc đẩy hoạt động trên diện rộng, hàng triệu cá nhân và doanh nghiệp ở Trung Quốc đã bị "gán mác" không đáng tin cậy, nằm trong "danh sách đen" của chính phủ, và họ sẽ không được phép tiếp cận thị trường tài chính hoặc di chuyển bằng máy bay, tàu hoả. "Danh sách đen thường niên" nằm trong nỗ lực thúc đẩy "sự đáng tin cậy" của xã hội Trung Quốc và cũng là sự mở rộng của hệ thống tín dụng xã hội, dự kiến sẽ chấm điểm cho 1.4 tỷ công dân.
Sau một loạt những đồn đoán trong thời gian qua, khoảng giữa tháng 02/2019, Samsung đã chính thức ra mắt bộ đôi siêu phẩm mới: Galaxy S10 và S10 Plus. Là thế hệ thứ 10 của dòng máy Galaxy S, Galaxy S10 và S10 Plus sở hữu thiết kế mặt trước hoàn toàn mới với màn hình đục lỗ Infinity-O, ngoài ra còn là nhiều nâng cấp về camera, cảm biến vân tay, sạc ngược không dây và những tính năng khác.
Nằm giữa quầng thiên thể yên bình đẹp đẽ, vdB 9 màu xanh xinh đẹp là đối tượng thứ 9 trong danh mục tinh vân phản chiếu năm 1966 của Sidney van den Bergh. Nó phân chia trường quan sát trong ảnh thiên văn, có kích thước gấp đôi trăng tròn, với những ngôi sao và đám mây bụi tối tăm che khuất trong chòm sao Cassiopeia phía bắc.
Hiện nay, hầu như toàn bộ hệ thống tự lái trên xe hơi đều chưa hoàn thiện và mang tính hỗ trợ cho lái xe, chưa hoàn toàn thay thế được cho lái xe. Tuy nhiên, theo nhà sáng lập kiêm CEO của hãng xe điện tự lái Tesla, điều này có thể thay đổi trong tương lai gần.
Khoảng giữa tháng 02/2019, cuối sự kiện Unpacked, Samsung đã giới thiệu cả chiếc S10 5G - chiếc smartphone 5G đầu tiên của hãng. S10 5G sẽ có pin lớn hơn, màn hình lớn hơn so với S10 Plus. Máy sẽ được bán ra từ nửa đầu năm 2019 và chưa có giá bán chính thức.
Lần đầu được nhá hàng hồi tháng 11/2018 tại sự kiện dành cho lập trình viên, ngày hôm nay tại sự kiện Galaxy Unpacked 2019, Samsung đã chính thức trình làng smartphone màn hình gập đầu tiên mang tên Galaxy Fold.
Đã từ lâu phím Bixby (nằm dưới phím tăng giảm âm lượng) vốn chỉ có một chức năng là kích hoạt trợ lý ảo Bixby của Samsung mà không hề có thêm bất kỳ tính năng nào khác. Tuy nhiên, với Galaxy S10, người dùng đã có thể gán các ứng dụng vào phím bấm Bixby.
Tháng 01/2019, Bộ Tư pháp Mỹ buộc tội Huawei đánh cắp bí mật thương mại, gian lận ngân hàng. Khoảng giữa tháng 02/2019, trang The Information đã đăng tải bài viết hé lộ các chiêu trò đánh cắp bí mật thương mại của Huawei, một số nhằm vào Apple.