Qua Cơn Mơ về Trung Quốc

02/11/201805:35:00(Xem: 3018)
Qua Cơn Mơ về Trung Quốc
 
Trần Thúy Hạc dịch
 
(Bài dịch của một phần trong bài "The End of Engagement" trong số báo ngày 20 tháng 10 năm 2018 của tờ The Economist.)

Trong thế kỷ qua, cách tiếp cận của Mỹ đối với Trung Quốc đã được thành lập trên niềm tin vào sự hội tụ. Sự hội nhập chính trị và kinh tế sẽ không chỉ làm cho Trung Quốc giàu có hơn, mà cũng sẽ làm cho TQ phóng khoáng hơn, đa nguyên và dân chủ hơn. Dù đã có những cuộc khủng hoảng, chẳng hạn như cuộc đuơng đầu với eo biển Đài Loan vào năm 1996 hay vụ bắn hạ một chiếc máy bay thám thính vào năm 2001, nhưng Mỹ vẫn bám theo niềm tin rằng, với những ưu đãi đúng đắn, Trung Quốc cuối cùng cũng sẽ tham gia với thế giới như là một “thành phần có trách nhiệm ”.

Ngày nay sự hội tụ đã không cỏn. Mỹ xem Trung Quốc như một đối thủ chiến lược - một tay chơi ác ý và một kẻ phá lệ. Chính quyền Trump cáo buộc Trung Quốc can thiệp vào văn hóa và chính trị của Mỹ, ăn cắp tài sản trí tuệ và hành xử việc buôn bán không công bằng, và không chỉ tìm cách lãnh đạo ở châu Á, mà còn cả sự thống trị toàn cầu. Chính quyền Trump lên án hồ sơ Trung Quốc về nhân quyền ở nội địa và sự bành truớng thô bạo ở nước ngoài. Trong tháng này, (10/2018) ông Mike Pence, vị phó Tổng thống cảnh báo rằng Trung Quốc đã dấn thân vào một cuộc tấn công có tính cách toàn diện (Whole-of-Government) [đối với Mỹ]. Bài diễn văn của ông nghe có vẻ đáng ngại như một tiếng kèn ban sớm báo hiệu một cuộc chiến tranh lạnh mới.

Xin đừng nghĩ rằng ông Pence và chủ nhân của ông, Tổng thống Donald Trump, là đơn độc. Đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đang tranh nhau tấn công Trung Quốc kịch liệt. Kể từ cuối những thập niên 40, chưa bao giờ có tâm trạng chung như thế giữa các doanh nhân, các nhà ngoại giao và các lực lượng vũ trang Mỹ xoay huớng mạnh, quá nhanh đằng sau ý tưởng rằng Mỹ đang phải đối mặt với một đối thủ chiến lược và ý thức hệ mới.

Đồng thời, Trung Quốc cũng đang trải qua sự thay lòng đổi dạ. Các nhà chiến lược Trung Quốc từ lâu đã nghi ngờ rằng Mỹ đã bí mật muốn ngăn chặn sự vuơn lên của đất nước họ. Đó là một phần lý do tại sao Trung Quốc tìm cách giảm thiểu sự đối đầu bằng cách "che giấu thế mạnh của mình và cách mua thời gian của mình". Đối với nhiều người Trung Quốc, cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã xoá nhu cầu về sự khiêm tốn của họ. Cuộc khủng hoảng ấy đã kéo giật lùi nước Mỹ lại trong khi Trung Quốc phát triển mạnh. Từ đó Chủ tịch Tập Cận Bình đã quảng bá “Giấc mơ Trung Quốc” của một quốc gia đứng cao vời vợi trên thế giới. Nhiều người Trung Quốc coi nước Mỹ là một kẻ đạo đức giả phạm tất cả những tội lỗi mà họ cáo buộc Trung Quốc. Thời gian che dấu và ẩn dật để chờ thời đã qua rồi.

Điều này rất đáng báo động. Theo các nhà tư tưởng như Graham Allison của Đại học Harvard, lịch sử cho thấy các nước nắm tư cách lãnh đạo (hegemons) như Hoa Kỳ và các cường quốc đang trên đà phát triễn mạnh như Trung Quốc có thể trở nên bị kẹt cứng như thế nào trong một chu kỳ cạnh tranh thù địch.

Mỹ e sợ rằng thời gian sẽ thuận lợi cho phía Trung Quốc. Nền kinh tế Trung Quốc đang tăng nhanh hơn gấp đôi so với Mỹ và Trung Quốc đang đổ tài lực vào các công nghệ tiên tiến, như trí thông minh nhân tạo, điện toán lượng tử và công nghệ sinh học. Các động thái mà chỉ đơn thuần là khó khăn ngày hôm nay - chẳng hạn như để ngăn chặn việc “thủ đắc” bất hợp pháp sở hữu trí tuệ, hoặc hay như thách thức Trung Quốc ở Biển Đông - có thể là không làm được vào ngày mai. Dù ưa thích chuyện này hay không, các phuong cách mới điều chỉnh cách thức các siêu cường sẽ đối xử với nhau đang được thiết lập bây giờ. Một khi các kỳ vọng đã được thiết lập, việc thay đổi chúng một lần nữa, sẽ khó khăn. Vì lợi ích của nhân loại, Trung Quốc và Mỹ cần phải tiến đến một sự thông cảm trong hoà bình. Nhưng bằng cách nào đây?

Trump và chính quyền của ông đã có ba điều đúng.

- Đầu tiên là nước Mỹ cần phải hùng mạnh. Mỹ đã củng cố các quy tắc về việc tiếp quản, để tăng thêm cân đối an ninh quốc gia. Họ đã dẫn độ một nhân viên tình báo Trung Quốc bị cáo buộc từ nước Bỉ. Họ đã tăng chi tiêu quân sự (mặc dù số tiền chi thêm vào châu Âu sẽ làm giảm số tiền chi tiêu ở Thái Bình Dương). Và Mỹ đã tăng cường viện trợ cho ngoại quốc để chống lại sự đầu tư rộng rãi và xa hoa của Trung Quốc ở nước ngoài.

- Ông Trump cũng đúng ở chổ là nước Mỹ cần thiết lập lại các kỳ vọng về hành vi của Trung Quốc. Hệ thống giao dịch của hôm nay không ngăn cản các công ty do nhà nước Trung Quốc hỗ trợ làm mờ ranh giới giữa lợi ích thương mại và lợi ích quốc gia. Tiền của chính phủ trợ cấp và bảo vệ các công ty Trung Quốc khi họ mua công nghệ sử dụng kép (vừa xừ dụng cho dân sự lẫn chính trị / quân sự ) hoặc làm lệch thị trường quốc tế. Trung Quốc đã sử dụng ảnh hưởng thương mại của nhà nước vào các nước nhỏ hơn để tác động đến chính sách đối ngoại ở Liên minh châu Âu. Phương Tây cần sự minh bạch về kinh phí của các đảng chính trị, các nhà tư tưởng và các phòng ban ở đại học.

Thứ ba, khả năng đặc sắc của ông Trump trong việc cho thấy sự khinh dễ của ông đối với sự khôn ngoan truyền thống thường lệ dường như đã có hiệu quả. Ông không phải là nguời tinh tế hoặc nhất quán, nhưng cũng như với thương mại của Canada và Mexico, việc bắt nạt của Mỹ có thể dẫn đến việc thuơng luợng làm ăn. Nhưng Trung Quốc sẽ không dễ dàng bị áp lực - nền kinh tế của họ phụ thuộc ít vào xuất khẩu sang Mỹ hơn Canada và Mexico và ông Tập không thể thể ngoan ngoãn từ bỏ giấc mơ Trung Quốc của mình trước mặt nhân dân. Tuy nhiên, sự sẵn sàng của ông Trump để phá vỡ và gây xúc phạm đã làm các nhà lãnh đạo của Trung Quốc hụt hẫng- những người nghĩ họ có thể tin rằng Mỹ không muốn gây sóng gió hay đảo lộn tùng phèo mọi sự.

Tuy nhiên, với những gì xảy ra tiếp theo, ông Trump cần một chiến lược chứ không chỉ là chiến thuật.

Điểm khởi đầu phải là sự quảng bá các giá trị của Mỹ. Ông Trump đã hành động như thể ông tin rằng chỉ có sức mạnh là đúng là cần. Ông tỏ ra có thái độ hoài nghi và khinh thị đối với các giá trị mà Hoa Kỳ long trọng ghi nhận trong các định chế toàn cầu sau chiến tranh thế giới thứ hai. [Theo ông nghĩ], nếu ông ta theo con đường (cũ kỹ) đó thì nước Mỹ như là một ý thức/ tư tuởng, như một lực lượng đạo đức và chính trị sẽ bị suy thoái, yếu đi. Thực ra, khi nước Mỹ cạnh tranh với Trung Quốc như một người giám hộ của một trật tự dựa trên luật lệ, họ sẽ khởi điểm từ vị trí của sức mạnh. Nhưng khi bất kỳ một nước dân chủ phương Tây nào bước vào một cuộc đua tàn nhẫn cho đến cùng với Trung Quốc sẽ — và nên - thua cuộc.

Chiến lược này nên có chổ để cho Trung Quốc tăng truởng một cách hòa bình - điều đó không tránh được việc cho phép Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng của họ. Một phần vì một nỗ lực theo phưong thức “zero-sum game” trong liên hệ quốc tế [nuớc này được thì nước kia phải mất], dù có tìm cách ngăn chặn, kềm hãm - sẽ có thể dẫn đến xung đột. Nhưng đó cũng là vì Mỹ và Trung Quốc cần hợp tác bất chấp sự cạnh tranh của họ. Hainước gắn bó thương mại với nhau, loại gắn bó hơn so với Mỹ và Liên Xô chưa từng có. Ngay cả khi ông Trump chối bỏ, hai nước Mỹ và Trung Quốc cùng chia sẻ trách nhiệm - bao gồm các quan tâm về về môi trường và an ninh, chẳng hạn như việc bán đảo Triều Tiên.

Và chiến lược của Mỹ phải bao gồm các lợi điểm/ tài sản tách biệt rõ ràng khỏi với Trung Quốc: các đồng minh. Trong thương mại, ví dụ, ông Trump nên làm việc với Cộng Đồng Âu Châu và Nhật Bản để áp lực Trung Quốc thay đổi.

Về phưong diện quốc phòng ông Trump không chỉ nên từ bỏ cách tấn công/mắng mỏ chỉ trích các đồng minh một cách thậm tệ mà cần ủng hộ, giúp đỡ những người bạn cũ, như Nhật Bản và Úc, trong khi ve vuốt, nuôi dưỡng những người mới, như Ấn Độ và Việt Nam. Các Liên minh này là nguồn bảo vệ tốt nhất của Mỹ chống lại lợi thế mà Trung Quốc sẽ gặt hái được từ sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng tăng của họ.

Có lẽ điều không thể tránh khỏi là Trung Quốc và Mỹ sẽ kết cuộc là đối thủ của nhau. Nhưng việc các đối thủ cạnh tranh nhất thiết phải có chiến tranh với nhau là điều có thể tránh đuợc.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đầu năm mới Qúy Mão không ai muốn nghe chuyện xui, nhưng dân gian và báo chí của đảng CSVN lại chỉ nói đến những nguy cơ tiềm ẩn đang đe dọa sự sống còn của chế độ...
✱ HĐ Tham Mưu Trưởng LQ/JCS: Tổng thống Kennedy và Johnson đều không tin tưởng vào các cố vấn quân sự của họ, vì cho rằng các tướng lĩnh và đô đốc thiếu sự tinh tế về mặt chính trị - Giới quân sự bất bình vì "coi lực lượng quân sự là công cụ để thương lượng về mặt ngoại giao". ✱ McNamara: Một khi bổ sung quân số sẽ tăng thêm chi phí về nhân sự, về chính trị và kinh tế do cuộc chiến gây ra, làm suy giảm khả năng của quốc gia một khi cuộc chiến kéo dài. ✱ JCS: McNamara chủ trương tìm kiếm một giải pháp hòa đàm về cuộc chiến - thúc giục Hà Nội đi đến bàn đàm phán hòa bình...
Cái thời bao cấp (thổ tả) ấy, may quá, đã xa như dĩ vãng. Sau khi Đảng dũng cảm nhìn vào sự thực, quyết tâm đổi mới toàn diện, và cương quyết bẻ lái con tầu tổ quốc (theo hướng kinh tế thị trường) thì bộ mặt của xã hội đã hoàn toàn thay đổi ...
Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Paris, gồm có 9 chương và 23 điều khoản. Nội dung mà Chính phủ Hoa Kỳ, Chính phủ VNDCCH, Chính phủ VNCH và Chính phủ CMLTMNVN đồng thuận không phải là thoả hiệp giữa hai phe thắng và thua, mà nhằm quy định việc ngưng mọi cuộc giao tranh, Hoa Kỳ rút quân trong vòng 60 ngày ra khỏi Việt Nam, QĐNDVN được ở lại miền Nam; bù lại, Hà Nội trao trả các tù binh Hoa Kỳ, VNCH và MTGPMN cùng hoạt động trên lãnh thổ của mình...
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.