Hôm nay,  
Việt Báo Online
banner-orange-nba-728x90-kb banner-orange-nba-728x90 banner-orange-728x90-kb banner-orange-728x90

TẾT TA TẾT TÂY

13/02/201811:03:00(Xem: 1019)
TẾT TA TẾT TÂY

Bảy mươi hai tuổi, được “ăn” 36 Tết Việt và 36 Tết Tây, nhưng cho đến phút nầy (26 tháng Chạp âm lịch) tôi vẫn bồi hồi hướng vọng về không khí Tết truyền thống của quê hương.


Có lẽ lý thuyết “thành hình lai lịch” (Identity Formation) của ngành Tâm lý học ứng dụng thời nay cũng hơi đáng tin khi cho rằng: Lại lịch căn bản nhất của mỗi con người được hình thành từ khi 3 tuổi và phát triển đạt mức ổn định tới 13 tuổi. Điếu nầy có nghĩa rằng, nếu là một người Việt như bạn, qua Mỹ sống sau năm 13 tuổi thì suốt đời còn lại, chất Việt vẫn đậm đà hơn chất Mỹ trong người bạn. Đang nhớ Tết lại đọc được bài viết bằng tiếng Việt toàn ròn của Jesse Peterson, nên tôi xin có đôi lời… phụ họa.  


Anh bạn Huê Kỳ Jesse Peterson không biết đã được “ăn Tết” trên quê hương tôi nhiều năm như tôi đã “ăn Tết” trên quê hương Anh không. Nhưng anh đã sống, cảm nhận và chia sẻ những ý nghĩ theo ý hướng duy lý của anh vào lứa tuổi đã trưởng thành; nghĩa là khi chúng ta đã xa rời thế giới thần tiên của tuổi thơ, già dặn đủ để biết rõ Ông Già Nô En – Santa Claus – trong đêm Giáng Sinh, ông Táo về Trời 23 tháng Chạp và những hình tượng đã làm thơm ngát hương hoa trong lòng trẻ thơ, vốn là những giấc mơ huyền thoại truyền thống trong văn hóa dân gian mà dân tộc nào cũng có.


Nhưng mỗi kỷ niệm đều có tâm cảnh, mỗi cảm xúc đểu có hoàn cảnh và mỗi nhóm chữ đều có ngữ cảnh riêng của nó. Đem cái nhìn chung chung, đưa cái nhận định và suy diễn đầy duy lý khách quan vào một khung cảnh văn hóa hay xã hội đặc thù nào đó thì phải dè chừng sự khập khiễng và tính không vừa vặn sẽ làm cho cảm tính thành máy móc và xa lạ.


Có vẻ như anh Jesse đã áp đặt tính máy móc đó vào khái niệm “Tết Tây”.


Tây, Mỹ làm gì có… Tết!


Riêng tại Hoa Kỳ mỗi năm có hằng chục ngày lễ lớn nhỏ, nhưng lễ hội lớn nhất vẫn là Giáng Sinh. Trong lúc đó Việt Nam dồn tụ lại hầu hết những ngày lễ lớn nhỏ vào trong một dịp trọng đại nhất là ngày Tết Nguyên Đán.


Ý nghĩa trọng đại của Ngày Tết trong văn hóa phương Đông tương đương với ý nghĩa lễ Giáng Sinh của Phương Tây. Nếu anh Jesse đem ngày 20 tháng 3 dương lịch hằng năm tại Mỹ như là một sự quy ước vật lý ngày cuối của mùa Đông chuyển qua ngày đầu của mùa Xuân trên đất nước của anh để diễn dịch với ý nghĩa “Xuân vế Tết đến” trên quê hương chúng tôi thì quả thật là một cố gắng ứng dụng những cột mốc thời gian không đồng bộ chút nào.


Nếu anh Jesse lấy những hiện tượng xã hội tiêu cưc của một thời như thế giới người lớn lạm dụng ngày Tết để ăn chia quà cáp, vay trả vật chất với nhau… để ví von và so sánh với đồng tiền lì xì mừng tuổi cho trẻ thơ thì không đúng. Thật ra, không có người sai mà chỉ có người chưa có cơ hột trải nghiệm thực tế hay có được thông tin đầy đủ mà thôi. Chút tiền lì xì mừng tuổi có truyền thống lịch sử bằng chiều dài của đất nước chúng tôi; nhưng bởi vì anh Jesse chưa bao giờ nhận phong bì lì xì trên đất nước của anh thì làm sao anh hiểu được “miếng giữa làng, bằng sàng trong bếp” đã đem lại niềm vui tinh thần cho biểu tượng “lì xì” trong lòng văn hóa đất nước chúng tôi như thế nào!


Tất cả những cột mốt thời gian như lễ hội, giáng sinh, ngày Tết tựu trung cũng chỉ là sản phẩm “tiện dụng” của con người. Khi sự tiện dụng đó trở thành bất tiện thì cũng chính con người tự ý thay đổi. Như trường hợp Nhật Bản chẳng hạn, cả nghìn năm trước, có chung ngày Tết như Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng từ thời Minh Trị Thiên Hoàng canh tân đất nước, năm 1873 Nhật quyết định bỏ “ngày Tết cũ” đồng thời với Trung Quốc để chọn ngày đón mừng Năm Mới theo lịch Gregorian của phương Tây thì cũng là sự thay đổi tự nhiên thôi. Cũng thế, các dân tộc tại hợp chủng quốc Hoa Kỳ đều có lý do lịch sử và truyền thống của họ để chọn “ngày Đầu Năm Mới” riêng cho nòi giống của mình. Nghĩa là tất cả đều có “Ngày Giả” riêng của họ để chọn làm ngày Tết. Và sẽ không có gì là “vô lý” cả như Jesse phàn nàn về ngày đầu Năm Mới của phương Tây vì không có hoa mai, hoa đào… đầy xuân sắc nở như dịp “Tết Ta” nên anh không chấp nhận. Nhưng đối với nhiếu người thì chính trong không khí mùa Đông lạnh lẽo đầy băng tuyết, cây khô trụi lá như thế mà người Âu Mỹ đã biến cây thông thành cây Giáng Sinh  – Christmas Tree -- đẹp rục rỡ với cách chưng bày và trang hoàng muôn màu, muôn vẻ như những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời thì đâu cần phải bận tâm với mai đào, cúc thọ.


Rồi biết đâu, thế giới đang chuyển mình vào quỹ đạo “văn hóa toàn cầu” như hiện nay thì đến một lúc sẽ có “Ngày Tết Làng Địa Cầu”  trong tương lai không biết chừng.


Anh bạn Jesse ơi! Tôi rất cảm kích và cám ơn vì anh đã đến với đất nước Việt Nam với tất cả chân tình như quê hương của mình. Anh lại viết tiếng Việt không thua gì người dân trong nước có trình độ tiếng Việt phổ thông lưu loát. Anh đã đi, đã sống và sinh hoạt với mọi tầng lớp người dân trong nước. Cũng như tôi đã sống, làm việc và tiếp cận với những người bạn Hoa Kỳ liên quan đến công việc trong gần năm mươi tiểu bang qua nửa đời người còn lại của tôi.


Anh Jesse có quá khắt khe khi có những nhận xét về tình trạng sinh hoạt hơi khác thường của người Việt Nam trong một thời điểm vui nhất của họ khi được cơ hội nghỉ ngơi và thưởng thức trong suốt năm làm việc cực khổ chăng?


Tôi cũng đã hòa mình trong bầu không khí hứng khởi, khác thường trên đất nước anh vào dịp Giáng Sinh, Thanksgiving, July 4… với những sinh hoạt cuồng nhiệt khác thường -- big sale 70% off, Black Friday, No Limit Eating and Drinking in Thanksgivings – Và bên cạnh đó, chúng tôi cũng đã sống nhiệt tình để chia sẻ miếng ăn, thức uống và lời thăm hỏi chân tình với bao nhiêu người trong thế giới nghèo, Homeless, Run Away, Nursing Homes trên quê hương đất nước của anh.  


Anh Jessy giỏi tiếng Việt như thế mà đã có bao giờ đọc những câu thơ ngày Tết, tương tự như thế này chưa:


Khóa cửa, cài then: Xuân Vẫn đến

Kiêng ăn, tắt bếp: Tết xông về


Nghĩa là khi anh KỆ TẾT thì Tết sẽ “KỆ JESSE!”


Hôm nay, chiều cuối năm tại California. Nhân đọc bài viết của Jesse Peterson, tôi cũng đem note từ cái điện thoại cầm tay, vừa đi bộ cho thư giãn, vừa đọc viết những dòng này chia sẻ với một người bạn chưa quen nhưng rất quý mến.


Trần Kiêm Đoàn

Thứ hai 12-2-2018

(Mời xem bài viết tiếng Việt của anh Jesse Peterson đính kèm.


Vị nầy là người ngoại quốc mà viết tiếng Việt rất đúng văn phạm, vì đài truyền hình không thèm phát cuộc phỏng vấn của anh, nên tôi post lên bà con đọc chơi khi có thì giờ.




KỆ TẾT
Thứ ba, 6/2/2018 | 01:36 GMT+7


blank


Gần đây tôi tham gia một chương trình trên truyền hình về Tết Tây.
Tôi tự hỏi liệu ban biên tập có đọc những bài báo của tôi trong hai năm qua không mà họ dám mời tôi tham gia talk show này. Hay họ mời tôi vì tôi là một người nước ngoài biết tiếng Việt? 
Người dẫn chương trình đặt câu hỏi cho tôi: “Chào anh Jesse Peterson. Sắp tới là Tết Tây, anh Jesse có mong đợi ngày đó không?”. 
Họ cứ mong tôi sẽ trả lời “Yes! Tết Tây là một ngày rất vui”, rồi tôi tiếp tục nói, “Cảm ơn đã mời tôi tham gia chương trình ngày hôm nay! Chúc mừng năm mới các bạn Việt Nam!”.
Nhưng họ há hốc miệng khi nghe tôi nói: “Không! Năm mới - Tết Tây là một ngày giả! Nó được thiết kế cách đây 2018 năm trước. Đế chế Hy Lạp muốn xoá bỏ phong tục của các dân tộc xung quanh và tạo nên một năm mới giả, ở giữa mùa đông”.
Thật vô lý khi ngày chào mừng năm mới ở giữa mùa đông. Trong khi, 20 tháng 3 mới là ngày chính giữa của mùa xuân. “Tết Tây” đã được thiết kế bởi Hoàng đế của Rome - Julius Caesar. Ông Caesar đã xâm lược rất nhiều bộ lạc của người châu Âu. Nhằm ngăn chặn việc họ nổi dậy chống lại mình, Caesar làm một ngày lễ mới - ngày đón năm mới ở giữa mùa đông.
Tôi không mong đợi năm mới theo cách đó. Tôi sẽ thành lập năm mới cho riêng tôi, 20 tháng 3. Và mặc kệ những phong tục của người xưa cũng như mưu đồ của họ. Nhưng khi lên sóng, đài truyền hình kia đã cắt đi phần tôi nói rằng Tết Tây là một ngày giả và tôi không muốn hùa theo nó. Chắc họ cho rằng đó là chủ đề nhạy cảm.
Tết Ta sắp tới rồi. Nó gần mùa xuân hơn Tết Tây. Điều tôi thích ở Tết Ta là khi người Việt Nam trang trí ở ngoài nhà với hoa mai, hoa đào. Nó có thể là biểu tượng của sự khởi đầu mới và là đại diện của môi trường thay đổi khi xuân tới..
Nhưng tôi không có ý so sánh các ngày Tết với nhau. Rõ Tết Việt Nam hẳn “có liên quan” với người Việt hơn Tết Tây nhiều. Nhưng tôi cũng thấy Tết Việt Nam bây giờ cũng có nhiều vấn đề quá. Giờ đây nó quá “human centric”, nghĩa là nó tập trung vào sự ích kỷ của con người nhiều hơn là lúc để chúng ta quan sát, hiểu ý nghĩa của sự vận động môi trường, vạn vật. Điều này khiến ta trở nên ích kỷ và quên đi Mẹ Thiên nhiên.
Có nhiều điều tôi không thích ở cách người Việt đón Tết ngày nay. Đó là người ta quá vất vả những ngày trước Tết. Họ bị stress khi phải chuẩn bị cho Tết, có người còn cãi nhau. Rồi các quan niệm như không được mặc áo đen, người đầu tiên đến nhà bạn phải mang may mắn, ép nhau ăn uống đến mức hệ tiêu hóa không làm việc kịp, không ăn thì bị giận (có lần tôi đã lén ném thức ăn dưới gầm bàn)… Và độc hại nhất với văn hóa truyền thống là họ dùng Tết để lấy cơ hội hối lộ, đút lót, biếu xén nhau. Trong các phần quà Tết ít khi thiếu phong bì tiền. Phong tục lì xì bị lạm dụng quá nhiều. Trẻ con hư sớm theo người lớn vì chúng chỉ mong phong bì lì xì chứ không phải yêu thích Tết..
Trong Tết mọi thứ đều bị đẩy giá cao hơn. Khi bị hỏi tại sao, họ chỉ nói “Tết mà”, không thèm giải thích sâu sắc hơn. Mấy năm trước, tôi đi phượt ở miền Tây. Đến khách sạn, họ bảo vì tôi là người Tây, tôi phải trả tiền thêm, và vì đây là Tết rồi.
Tết xong rồi, tôi không thấy mình vui hơn, không thấy là tôi biết nhiều điều hơn về thế giới, không thấy môi trường tốt hơn, không thấy người nghèo khá hơn và có gì tốt đẹp hơn để hy vọng cho năm mới.
Tôi thấy nó giống như nhiều phong tục của ngày xưa. Ý nghĩa của nó đang bị sự ích kỷ của loài người tiếp tục ăn hiếp hay lợi dụng. Khi có nhiều điều xấu đến thế, làm sao nó có thể đem tới văn hóa đạo đức hơn và điều tốt đẹp hơn cho Việt Nam?
Nên tôi cố tình kệ Tết. Tôi sẽ đi du lịch hay khóa cửa nhà, không bước ra ngoài trong vòng một tuần cho đến khi tôi đã đọc mười quyển sách và ăn sạch cái tủ lạnh.
Còn người Việt Nam, nếu còn yêu và trân trọng ngày “Tết Ta”, tôi nghĩ nhiều người cần bày tỏ tình yêu đó theo một cách khác.
Jesse Peterson
(Nguyên bản tiếng Việt)

 

22/02/2018(Xem: 281)
Không biết tôi đã đứng trong Quán Sách Mùa Thu bao lâu, trong một không gian rất nhỏ, cô chủ quán sách thì tế nhị và lặng lẽ; tôi có cảm giác thời gian như dừng lại
21/02/2018(Xem: 215)
Kim Jong-un muốn mời Tổng Thống Nam Hàn qua thăm và thương thuyết... Cộng sản không bao giờ có thiện chí hòa hợp hòa giải. Bài học Tết Mậu Thân 1968 tại miền Nam Việt Nam là một kinh nghiệm đau thương bằng xương máu đồng bào, của chế độ VNCH
21/02/2018(Xem: 569)
Nhân ngày Tết về, hội Nhiếp Ảnh Việt Mỹ đã tổ chức một buổi chụp hình để gây dựng lại cách ăn mặc và những phong tục ngày xuân cổ truyền
21/02/2018(Xem: 307)
với các giải từ cấp Tiểu Học đến Cao Học và một số Giải Đặc Biệt như Học Tiếng Việt Ở Nhà, Honoring Character, Bên Em Đang Có Ta, Hùng Biện, Thắp Sáng Việt Nam, Em Yêu Tiếng Việt và Danh Nhân Nước Việt
21/02/2018(Xem: 1027)
Giới lãnh đạo CSVN (chắc chắn) sẽ còn tạo ra nhiều thách thức ngang ngược và bạo ngược khác nữa, trong những ngày tháng tới, như họ đã từng làm từ hơn hai phần ba thế kỷ qua
21/02/2018(Xem: 965)
Mùa hè năm 1975 tôi đến định cư ở thành phố đại học Berkeley. Nơi đây chỉ có một tiệm tạp hoá nhỏ bán thực phẩm châu Á trên đường Grove, bây giờ là Martin Luther King. Cửa tiệm gần trường Berkeley Adult School, nơi tôi học ESL, nên thỉnh thoảng ghé mua gạo, mì gói, gia vị, nước mắm Thái. Nghe nói có phố tầu San Francisco bán đủ thứ thức ăn Á đông, nhưng còn đạp xe đi học nên nơi đó xa xôi.
21/02/2018(Xem: 362)
Đối với người Việt Nam, Tết gợi lên nhiều hình ảnh tốt đẹp. Nước Việt Nam đã trải qua chiến tranh triền miên, hàng ngày người dân chứng kiến cảnh khói lửa. Giàu sang và thanh bình là một cái gì đó rất hiếm. Tuy nhiên trong hoàn cảnh khó khăn đó, dân tộc ta rất giàu, đó là giàu tình yêu. Đúng vậy, Tết là biểu hiện của tình yêu. Đây không phải là tình yêu lứa đôi của ngày Valentine mà tình yêu này rất rộng rãi, xuyên qua mọi giới hạn.
20/02/2018(Xem: 277)
vào lúc 1:30 trưa ngày 18 Tháng 2, 2018 tức Mùng Ba Tết tại Trường Trung Học Holmes ở Alexandria, VA.
20/02/2018(Xem: 466)
Chương trình đón Xuân ngày Mùng Một Tết ở tòa soạn Việt Báo thật tưng bừng, nhộn nhịp và vui tươi như mọi năm với sự tham dự của nhiều vị dân cử, các cộng tác viên và thân hữu.
20/02/2018(Xem: 399)
Báo cáo năm nay của SIPRI đặc biệt ghi nhận sự vươn lên của Hàn Quốc trong vai trò nước sản xuất vũ khí quan trọng trên thế giới, chủ yếu là để tự trang bị cho quân đội của mình
20/02/2018(Xem: 438)
Chiếc ghe chài bành ky lững lờ trôi theo con nước lớn.
19/02/2018(Xem: 1606)
trò chơi hấp dẫn mọi lứa tuổi, trang trọng tưởng nhớ các trận Bạch Đằng Giang, múa lân tuyệt vời, thư pháp đẹp, văn nghệ ý nghĩa và xuất sắc, bonsai cây cảnh quyến rũ... Hội Xuân Tại Mile Square Park đạt được nhiều kỷ lục...
19/02/2018(Xem: 1239)
Nói đến nhà văn Doãn Quốc Sỹ người ta thường nghĩ đến hình ảnh của một kẻ sĩ thời đại. Ông là hội tụ của trí tuệ và tình thương, của niềm tin và ước vọng. Bằng một hành động lịch sử, trong lao tù ông đã từng lẫm liệt, khẳng khái chống lại những gì đi ngược với công cuộc tranh đấu cho hòa bình đất nước và nguyện vọng của nhân dân miền Nam
19/02/2018(Xem: 2024)
Trong cuộc thăm dò gần đây của Viện Gallup ở 134 quốc gia, chỉ 30% số người đã có một cái nhìn thuận lợi cho Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của ông Trump, giảm gần 20 điểm
19/02/2018(Xem: 1600)
Tôi đồng ý đa đảng cạnh tranh, tam quyền phân lập, quyền lực được kiểm soát là tốt hơn độc tài… Nhưng bây giờ tôi đang là ĐCS độc quyền lãnh đạo, tôi ngu gì lại đi cho thằng đảng khác cạnh tranh? Thằng lãnh đạo nào chả thích độc quyền, Trump bây giờ cũng muốn được độc quyền lắm chứ, nhưng vì thể chế của Mỹ nên nó chịu
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 02/2018, các nhà nghiên cứu của dự án Google Zero cảnh báo về 2 lỗ hổng Remote Code Execution nghiêm trọng ở các phiên bản phổ biến của uTorrent phiên bản web và desktop của hãng BitTorrent.
Khoảng cuối tháng 02/2018, Qualcomm công bố phiên bản nguyên mẫu của kính VR thế hệ mới, sử dụng nền tảng chipset Snapdragon 845 với nhiều cải tiến ấn tượng.
Khoảng cuối tháng 02/2018, Qualcomm công bố dòng chip Wi-Fi mới dành cho điện thoại và máy tính bảng, có thể hoạt động tương thích với thế hệ Wi-Fi sắp tới. Theo Qualcomm, đây sẽ là con chip đầu tiên cung cấp những tính năng 802.11ax cho các nhà sản xuất và hỗ trợ mã hóa WPA3 để bảo vệ mật mã và quyền riêng tư của người dùng.
Khoảng cuối tháng 02/2018, IBM và Unity đã công bố hợp tác nhằm đưa siêu trí tuệ nhân tạo IBM Watson lên nền tảng engine game phổ biến nhất thế giới với những tính năng thực tế ảo VR và thực tế tăng cường AR cao cấp.
Khoảng cuối tháng 02/2018, Google đã giới thiệu Auto Ads, một hệ thống phân tích mới, cho phép tận dụng trí thông minh nhân tạo AI để đặt quảng cáo sao cho hiệu quả nhất.
Khoảng cuối tháng 02/2018, sau khi tiết lộ một lỗ hổng không thể khắc phục được trong trình duyệt Microsoft Edge, Google đã tiếp tục tiết lộ một lỗ hổng mới trên Windows 10 Fall Creators Update (Windows 10 version 1709) có thể làm ảnh hưởng đến các phiên bản Windows khác.
Khoảng cuối tháng 02/2018, một số nguồn tin cho biết, Elon Musk đã rời khỏi hội đồng quản trị của OpenAI, nhóm nghiên cứu phi lợi nhuận mà ông cùng Sam Altman, chủ tịch Y Combinator, đồng sáng lập, chuyên tập trung nghiên cứu đạo đức và sự an toàn của trí tuệ nhân tạo.
Đã có khá nhiều mối lo hacker tấn công và chiếm quyền điều khiển camera vào những mục đích xấu, dù chưa ghi nhận được nhiều trường hợp. Nhưng có vẻ như Google đã và đang quyết tâm ngăn chặn nguy cơ xấu nhất xảy đến với người dùng.
Tháng 01/2018, Google tuyên bố sẽ kết hợp Google Wallet và Android Pay thành một ứng dụng có thể xử lý mọi hình thức thanh toán của người dùng. Đến khoảng cuối tháng 02/2018, công ty đã bắt đầu phát hành Google Pay cho người dùng trên toàn thế giới qua cửa hàng ứng dụng Play Store.
Khoảng cuối tháng 02/2018, Facebook đang lên kế hoạch nâng cấp News Feed bằng việc hỗ trợ việc hiển thị các hình ảnh 3D và công nghệ thực tế ảo VR, AR. Đây có thể là một sự thay đổi lớn, giúp các nhà sản xuất và những người bán hàng online có một cách đặc biệt để trưng bày sản phẩm ngay trên Facebook
Kể từ thế hệ Xperia Z ra mắt hồi đầu năm 2013, kiểu dáng của những chiếc Xperia flagship đa phần đều là thiết kế nguyên khối hình chữ nhật vuông vắn, giúp những mẫu điện thoại Sony không bị nhầm lẫn so với những dòng điện thoại khác. Tuy nhiên, kiểu thiết kế đang ngày càng trở nên nhàm chán, và có vẻ như Sony đang có kế hoạch thay đổi thiết kế trên smartphone mới.
Hồi năm 2016, Samsung đã từng ra mắt ổ cứng 15.36TB, được xem như là ổ SSD có dung lượng lớn nhất thế giới. Đến khoảng cuối tháng 02/2018, công ty tiếp tục giới thiệu một phiên bản mới với dung lượng lưu trữ gấp đôi.
Khoảng cuối tháng 02/2018, Samsung đã được cấp bằng sáng chế một chiếc máy bay drone tích hợp màn hình hiển thị với khả năng xác định được gương mặt, đồng tử, cử chỉ tay và tư thế của người dùng để điều khiển.
Khoảng cuối tháng 02/2018, Microsoft thông báo hệ điều hành Windows Phone 7.5 và 8 sẽ không còn nhận được bất kỳ thông báo nào, và tính năng Find my phone cũng sẽ ngưng hoạt động
Khoảng cuối tháng 02/2018, theo một báo cáo về các mối đe dọa bảo mật trên điện toán đám mây, nhóm nghiên cứu của RedLock đã cảnh báo Tesla về vụ xâm nhập, và các vấn đề đã được giải quyết