Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhớ Huy Trâm, Bạn Tôi, Nhân 49 Ngày Bạn Ra Đi...

03/02/201800:00:00(Xem: 4065)
HUY TRAM
Ông Bà Huy Trâm trong ngày ra trường của con trai út, Nguyễn Tài Sơn Kim (2002).

 
Huy Phương
 

Ở Quận Cam này, nhiều người cứ gọi nhầm tôi với hai người bạn, có một nửa cái tên giống tôi, một là Huy Trâm và người kia là Nguyên Huy. Ông Huy Trâm là dân Bắc Kỳ, trong khi tôi là dân Huế nhưng lại là bạn thân với nhau, chẳng qua là nhờ thời gian Huy Trâm học chung trường Trung Học Khải Định ở Huế, nhưng không phải chung lớp. Thời gian tôi học đệ Tam cùng lứa (promo) với Đỗ Anh Tài, Bùi Bích Hà… thì Huy Trâm học Đệ Nhị, lớp với Nguyễn Xuân Thiệp và Tạ Ký đang học Đệ Nhất.

Chúng tôi có ấn hành một đặc san tên là “Niềm Tin” do Đỗ Anh Tài làm chủ bút, học đòi văn chương nên chúng tôi rất dễ thân nhau.

Trước hiệp định Geneve, thân sinh Huy Trâm là Chánh Án Nguyễn Mạnh Nhụ đổi vào làm việc ở Quảng trị, buồn xa nhà, ông muốn đem một đứa con trai theo, và Nguyễn Hồng Nhuận Tam tình nguyện đi theo bố. Nhưng thời gian đó. Quảng Trị chưa có lớp Đệ Nhị II, nên Huy Trâm phải vào Huế. Lúc dầu Huy Trâm theo học trường công giáo Thiên Hựu (Providence) nhưng sau đó chuyển sang trường Trung Học công lập Khải Định.

Thời gian có cuộc di cư, thân phụ Huy Trâm vẫn còn ở Quảng Trị và Huy Trâm đang ở Huế, tất cả việc di chuyển của gia đình từ Hải Phòng vào Saigon đều do bạn của Ông Cụ là Ông Nguyễn Văn  Chiểu, anh ruột của LS Nguyễn Văn chức, Tỉnh trưởng Ninh Bình lo liệu.

Sau khi ông Cụ ra khỏi ngành, đổi về Saigon làm Giám Đốc Nha Báo Chí Bộ Thông Tin, (thời ông Lê Quang Luật) thì Huy Trâm vẫn còn học ở Huế và một chuyện “không may” đã xẩy ra cho Huy Trâm. Hôm ấy hai đứa chúng tôi đi xe đạp từ Bến Ngự về, ngang qua nhà sách Uyên Bác, Huy Trâm rủ tôi ghé vào chơi ( hay giả vờ xem sách.) Lúc bước ra đường, chưa leo lên xe đạp, thì Huy Trâm bước loạng quạng rồi té xuống mặt đường. Thì ra bạn tôi “say nắng” vì tình đơn phương với một cô em của Hà Thanh (Uyên Bác là nhà sách của gia đình Hà Thanh) nên mới gặp mặt nàng, Huy Trâm đã lên cơn nhức tim, bất tỉnh tại chỗ, may mà chưa đến nỗi truỵ tim.

Tôi gọi xích lô đưa Huy Trâm vào bệnh viện, đến bệnh viện là Huy Trâm đã lai tỉnh. Ngay hôm sau ông Cụ từ Saigon bay ra Huế thăm con, và tối hôm đó ông Cụ dắt tôi và Huy Trâm đi ăn bữa ăn tối tại nhà hàng Quốc tế trên đường Gia Long (dân Huế gọi là Ngã Giữa.) Là con nhà nghèo, đây là lần đầu tiên trong đời, tôi được dự một bữa ăn sang trọng nhớ đời.

Năm sau, lúc tôi vào Saigon học Sư Phạm thì Huy Trâm cũng xong Tú Tài về với gia đình ở thành phố Mỹ Tho là nơi Ông Cụ đang làm việc.

Thời gian này, ở Saigon buồn vì xa nhà, thỉnh thoảng cuối tuần tôi lại đi AutoRay xuống Mỹ Tho chơi với Huy Trâm. Loại xe lửa một toa này chỉ chạy đến Mỹ Tho, giá vé chỉ bằng một tô phở. Nhà Huy Trâm nhìn ra bờ sông và rất gần đường xe lửa. Ngôi nhà xây theo kiểu Tây xưa, rất nhiều phòng. Hồi ấy, Huy Trâm đang dạy một trường trung học tư ở Tầm Vu- Long An, và anh Nguyễn Hồng Nhuận (sau này là luật sư) đang học ở Saigon, cuối tuần mới về nhà, ở nhà chỉ có 5 cô em gái đang học ở Mỹ Tho.

Bữa cơm tôi được ngồi ăn chung với gia đình, nhưng cho đến giờ này tôi cũng chưa phân biệt được mấy cô em của Huy Trâm, cô nào là Trang 5, Trang 6, Trang 7, Trang 9 hay Trang 10.

Bà cụ thân mẫu của Huy Trâm rất đẹp và hiền lành, lúc nào cũng vui vẻ, ân cần với bạn của con. Buổi chiều Chủ Nhật, tôi cùng Huy Trâm đi AutoRay, Huy Trâm ghé xuống Tầm Vu, còn tôi về Saigon.

Lúc tôi ra dạy học thì Huy Trâm lên Saigon đi học Luật.


Lúc tôi đi lính thì Huy Trâm là Thẩm Phán Công Tố ở Phan Rang rồi Gò Công, ít gặp nhau, nhớ có một lần gặp nhau Dinh Độc Lập lúc Huy Trâm nhận giải III Văn chương của Tổng Thống VNCH với tác phẩm “Vài Hàng Châu Ngọc.”

Sau tháng 5- 1975, Huy Trâm và tôi cùng đều lãnh bản án 7 năm. Thời gian ra tù, chúng tôi lại gặp nhau vì nhà ở gần nhau, Huy Trâm Phú Thọ và tôi Chợ Cá, thỉnh thoảng đạp xe rủ nhau đi uống cà phê ở Chợ Nguyễn Tri Phương. Thời gian này, chị Huy Trâm có nghề làm ô mai, và Huy Trâm vẫn thường đạp xe đi bỏ mối, sinh sống qua ngày.

Sau đó, Huy Trâm lại bị đi tù lần nữa, gần 3 năm vì có liên quan đến chuyện “thơ văn chính trị” vì nghe đâu, có người tố giác là Huy Trâm tàng trữ “sách báo phản động” gì đó!

Tiếp theo là thời kỳ H.O. đợi đi. Gia đình Huy Trâm đi H.O. 8 đến Quận Cam năm 1991.

Tôi thương cho bạn đã không thích nghi được với cuộc sống ở Mỹ, từ một nhân viên cao cấp trong ngành tư pháp, đổi đời thành một lao động làm việc chân tay, lúc nào Huy Trâm cũng mang mặc cảm thua sút người khác. Đến Mỹ trước hoàn cảnh mới, việc làm khó khăn, văn hoá đổi thay, Huy Trâm đâm ra bất mãn với cuộc sống, nhất là sau khi thất nghiệp, không còn lái xe được. Mấy câu thơ sau đây đã nói lên những mặc cảm đó:

“Tôi ngẫm thân tôi, mình sao rị mọ!

Không giống ai ở xứ sở văn minh

Một trái tim khô – vắng bóng nhân tình

Còn thấp thỏm lo bao ngày mất việc

Hết cọ cầu tiêu, lại ra sàn quét

Tôi với em – hai cảnh sống lưu vong”…

 

Buồn, cô đơn nhất là sau khi vợ qua đời, sống một mình trong nhà già đơn chiếc, Huy Trâm đâm ra nghiện hút thuốc lá nặng, nên bị ung thử phổi. Bị hàng xóm than phiền, Huy Trâm đổi chỗ ở khác, không vừa ý lại buồn thêm.

Cho đến lúc ra đi, Huy Trâm vẫn mang tâm trạng buồn nản.

Cách đây vài năm, có lúc Huy Trâm có ý định về Việt Nam sinh sống bằng cách mở lớp dạy đàn piano và dạy nhạc, và tôi là một trong những người bạn khuyên Huy Trâm bỏ ý định này vì lý do chính trị và vì chuyện bảo hiểm y tế.

Huy Trâm Nguyễn Hồng Nhuận Tam sinh ra trong một gia đình danh gia, vọng tộc. Ông Nội là Cụ Phó Bảng Nông Sơn Nguyễn Can Mộng, nguyên giáo sư Đại Học Văn Khoa, Hà Nội, trước di cư 1954. Thân Phụ là Chánh Án Nguyễn Mạnh Nhụ. Nhạc phụ của Huy Trâm là Cụ Đông Xuyên Nguyễn Gia Trụ, một nhà thơ, dịch giả Việt Nam thời tiền chiến.

Huy Trâm là tác gỉa 28 tác phẩm thơ văn, biên khảo in trong và ngoài nước.

Bạn tôi vốn tính hiền lành, không ghét ai, ngoài ghét chuyện đổi đời, cũng ít quan tâm đến chính trị. Do vậy, khi Huy Trâm sang đến Mỹ, in tập thơ đầu tiên và tôi được hân hạnh làm diễn giả cho buổi giới thiệu tác phẩm này tại phòng hội NB Người Việt. Chạnh lòng vì thân phụ Huy Trâm mất trong trại “cải tạo” trên đất Bắc, anh thì tù tội 7 năm, mà tập thơ anh quá hiền lành, tình ái, không có chút buồn bã hay giận hờn. Trong lời phát biểu, tôi không nhắc đến nỗi đau này, nhưng nói thẳng là “thơ Huy Trâm không có lửa.” Có lẽ Huy Trâm vô tình không nhớ, tôi cũng đã quên, nhưng sau này hôm đáng tang Huy Trâm, bà cụ thi sĩ Hồng Anh có nhắc lại chuyện này như là một kỷ niệm giữa chúng tôi.

Nửa cuộc đời trước khá huy hoàng, sau gần 10 năm tù đày, những ngày cuối cùng của Huy Trâm tại Mỹ phải nói là bất như ý. Các con nói ông già khó tính khi nhìn đời, cái khó tính của kẻ sĩ  lúc thấy xã hội và con người đảo điên.

Huy Trâm ơi, dầu sao thì bạn cũng đã tới nơi thanh thản rồi.

Nhân kỷ niệm 49 ngày đi khỏi Bolsa của Huy Trâm.

Huy Phương

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Về địa dư, Ngã ba Ông Tạ là ngã ba đường Phạm Hồng Thái, nối dài Lê Văn Duyệt (nay là Cách mạng Tháng 8) và đường Thoại Ngọc Hầu (nay là Phạm Văn Hai), với tiệm chụp ảnh Á Đông cao sừng sững, một thời là dấu mốc để nhận ra từ xa.
Tài sản của 26 người giàu nhất thế giới hiện ngang bằng 50% phần còn lại của nhân loại . Riêng ở Mỹ vào năm 2017 của cải của 3 nhà giàu nhất nước nhiều hơn 50% dân chúng còn lại . Những tỷ phú như Jeff Bezos hay Mark Zuckerberg quả tình mang đến tiện ích cho hàng tỷ con người qua các dịch vụ trên Amazon và Facebook, nhưng khó lòng giải thích tài sản hàng trăm tỷ của họ 100% là đến từ giá trị tiện ích mà không phải nhờ các công ty này bẻ cong luật pháp và bóp méo thị trường nhằm tránh thuế và giết chết cạnh tranh. Ở Mỹ hay nhiều nước khác ngày nay tuy không bóc lột lao động (mất việc hay không chịu đi làm thì lãnh trợ cấp nhà nước) nhưng vô cùng chênh lệch: nhiều gia đình làm việc quần quật nhưng vẫn sống chật vật với đồng lương thấp trong khi một số khác hưởng lợi to nhờ giá nhà và chứng khoán tăng vọt. Một khi quần chúng phẩn nộ cho là bất công thì mô hình kinh tế phải thay đổi, bởi vì mô hình kinh tế phải phục vụ con người chớ xã hội không thể bị bẻ cong vì lý thuyết kinh tế (tr
Từ trên không trung tiếng của Quỷ Vương Phiền Não cất lên: -Tôi vốn không có hình tướng, không hề hiện hữu trên thế gian này. Thế nhưng do chúng sinh tham-ái mê luyến vào cuộc sống này cho nên tôi mới có mặt. Tôi thống trị thế gian này từ khi có con người. Do đó muốn đoạn trừ phiền não thì phải hiểu tôi là ai.
Tuy nhiên đầu năm nay việc kiểm soát đại dịch tương đối có chiều hướng tốt, Vaccine đã được nhiều người dân ủng hộ, chính quyền địa phương các cấp đã ban hành lệnh cho phép tụ tập không quá đông người trở lại tùy theo mỗi hoàn cảnh. Do đó Ban Chấp Hành, với sự khuyến khích của ông Hội Trưởng Phan Ứng Thời, Hội AH CHS PCT ĐN đã tổ chức một buổi họp mặt nhỏ để tưởng nhớ về Chí Sĩ Phan Châu Trinh vào trưa ngày Thứ Bảy 27/3/2021 tại một nhà hàng ở vùng Little Saigon, Nam California.
Những “hoạt động tuyên truyền cách mạng” của Người đã gây ra cớ sự và hậu họa khôn lường cho mấy thế hệ kế tiếp. Mãi đến thập niên 1990 – sau khi Chủ Nghĩa Cộng Sản đã chuyển qua từ trần – nhà nước Thái mới hết lo ngại về những “quả bom nổ chậm” do Hồ Chí Minh gài lại, và bắt đầu nới tay với đám Việt Kiều. Từ đó, họ mới ngóc đầu lên được.
Chương trình cải tổ cơ sở hạ tầng, một "New Deal" thế kỷ 21 của tổng thống Joe Biden cũng vậy. Nó sẽ mang lại ích lợi to lớn cho quốc gia và người dân Mỹ một khi được thực hiện. Liệu có lý do gì để chống đối việc người dân cùng con cháu họ sẽ được uống nước sạch, có thêm trường học, chạy trên xa lộ an toàn, có hệ thống giao thông công cộng tiện nghi và sử dụng mạng internet nhanh và rẻ hơn?
Ngày nay, Hoa Kỳ giống như Nhà Chu, vẫn là siêu cường Số Một về quân sự và kinh tế nhưng Hoa Lục đang nổi lên như một cường quốc- giống như Nhà Tần có khả năng cạnh tranh địa vị thống trị thế giới của Hoa Kỳ. Các nhà làm chiến lược, bộ trưởng quốc phòng, tham mưu trưởng liên quân, giám đốc CIA khi điều trần trước Quốc Hội đều công khai bày tỏ lo ngại “Hoa Lục là đối thủ của Hoa Kỳ trong 100 năm tới”.
Liên Hiệp Âu châu, cả Anh quốc, Huê kỳ và Canada đều đồng loạt lên tiếng cực lực lên án Xi và đảng cộng sản Trung Quốc là tội phạm chống nhơn loại. Các nước văn minh trên đây đã quyết định trừng phạt Trung quốc vì tội diệt chủng nhằm vào dân tộc thiểu số Duy-ngô-nhĩ ở Tân-cương, miền Tây-Bắc nước Tàu.
Trước hiện trạng kỳ thị, không chỉ bạo hành bằng lời nói, mà còn tấn công hung bạo và bắn giết khiến nhiều người đã thiệt mạng hoặc bị thương tích nặng, các chuyên gia và các nhà hoạt động đã đưa ra một số biện pháp để chống trả vấn nạn này và giúp các thành viên trong cộng đồng tự bảo vệ
Lực lượng “ăn cháo đá bát” rất đông và lan nhanh như bệnh dịch, nhưng chưa bao giờ được công khai cho dân biết để dân bàn, dân kiểm tra. Ngược lại, dân lại là nạn nhân của đám ong nuôi trong tay áo từ bao năm nay. Chúng nằm trong ngành Tuyên giáo, trước đây gọi là Ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương và Ban Khoa giáo Trung ương. Sau lưng đảng còn có đội ngũ chuyên nghề nói thuê và viết mướn gồm Báo cáo viên và Dư luận viên được trả lương bằng tiền thuế của dân.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.