Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hallelujah, Bản Nhạc Tình Ca Tụng Thượng Đế

01/08/201710:10:00(Xem: 4743)

(sưu tầm trên net – Hallelujah Lyrics Meaning)

Trước khi đi vào ý nghĩa của bản tình ca được nhiều thính giả ở mọi lứa tuổi, ở mọi thời, ở nhiều quốc gia mến chuộng có tên là Hellelujah này xin được nói qua về Leonard Cohen, tác giả và nhạc sĩ người gốc Canada.
Ông được nuôi dạy trong một gia đình Do Thái bảo thủ và cha là một học giả về kinh điển đạo Do Thái. Khi còn thiếu thời, ông là một thi sĩ được ngưỡng mộ và có sức làm thơ dồi dào. Những bài thơ, bài luận thuyết và qua những cuộc phỏng vấn cho ta thấy rõ là ông đã từng ngày đêm cố công để hiểu biết về Thương đế và đã bỏ ra vài năm học hỏi về Phật giáo. Dù vậy, ông luôn luôn xác định rằng mình là người Do Thái và không từ bỏ tôn giáo của mình dù ông không là một tín đồ thuần thành. Khi ông qua đời, ông đã yêu cầu được cử hành đám tang theo nghi thức Do Thái.
Từ những dữ kiện trên, ta hiểu được gì về bài ca đầy bí ẩn này về tình yêu này?
Trước tiên nó giúp ta hiểu về nét tinh tế trong sự khác biệt trong ý nghĩa của tiếng Đối với Công giáo Hallelujah giữa Công Giáo và Do Thái giáo. Đối với Công giáo thì từ này là tiếng để ca ngợi Thượng đế : “Con ca ngợi Ngài” còn trong Do Thái giáo thì xem như đây là một động từ: “Gởi lời ca ngợi lên Thượng đế”. Do vậy, ý chủa Cohen trong toàn lời ca là ông cũnh như chúng ta, vẫn phải gởi lời mình ca ngợi lên Ngài ngay cả khi ta bị “bị gía lạnh và lòng tan nát.” (cold and broken.)
Lời ca nguyên thủy lúc đầu chỉ có bốn đoạn có liên hệ đến Thượng đế và sự dằn vật trong niềm tin. Nhiều năm sau ông viết thêm ba đoạn mới có liên quan rõ rệt tới niềm hoan lạc và nổi thống khổ trong tình yêu của con ngừơi. Trong tín ngưởng Do Thái, sự hoan lạc trong tình dục là một trong những món qùa của Thượng đế và theo ông nó có một chiều hướng tinh thần. Có lần ông nói là đã thêm nhiều lời nữa nhưng lại không bao giờ in ra. Cho nên, rồi cuối cùng, ta có thể coi đây như là một bài thơ về sự nổ lực để thấy được và hiểu được những quà tặng của Thượng đế. Là một người Do Thái, ông quan niệm đây là một nổ lực thông thường đối với người có niềm tin. Và là một thi sĩ, ông không hề phật lòng khi ta nhìn thấy trong lời thơ của ông diển theo riêng ý mình. Vì vậy ông không hề bận lòng giải thích chúng.
Trong bài có dẫn nhiều điển tích trong Thánh Kinh như vua David, dũng sĩ Samson có sức mạnh phi tường khi tóc dài và bị phản bội bởi mỹ nữ Delilah , rồi bị nàng nghe lời quân thù cắt tóc của mình để nói lên nổi thống khổ của tình yêu. Đây là phần diển giải lời của bài ca lấy từ buổi trình diển của Leonard Cohen trong lần lưu diển của ông khi ghé qua London năm 2008.
Lời 1:
Vua David yêu nhạc nhưng người yêu của ông thì không. (But you don’t really care for music, do you?) Ông không thể nào hiểu nổi điều đó nên viết lên bài Hallelujah. Có lẽ tác giả nói về sự không phù hợp về ý thích trong mối quan hệ của một tình yêu.
Lời 2:
Người đàn ông này đem lòng yêu một người đàn bà nhưng cuộc tình duyên này không tốt đẹp. Cuối cùng chàng phải chịu nhượng bộ và mất đi sức mạnh của mình. (She tied you to a kitchen chair. She broke your throne, and cut your hair...) Đây là một mối liên hệ tình cảm có tính cách huỹ hoại mà Hallelujah là tiếng than của khổ đau.
Lời 3:
Đây có lẽ là lời ca “đen tối” nhất phản ánh sự cay đắng của tình yêu. Khi ta nghe tiếng Hellelujah thì đây có lẽ không phải là hoan ca nhưng thốt lên vì một người đang bị đớn đau. (It’s a cold and it’s a broken Hallelujah).


Lời 4:
Mối liên hệ tình cảm vẫn còn nhưng trống rổng. Giống như khi xưa lúc chàng còn cô đơn. Chàng đã từng thấy được cái vinh quang của tình yêu (the flag on the marble arch), nhưng tình yêu đó lại không vững bền và trái tim của chàng bị tan nát do đó đây là một Hallelujah của giá băng và tan vở.
Lời 5:
Chàng nhớ lại khi mọi chuyện êm đẹp và khi gần nhau chàng cảm thấy hai người là một và lúc đó Hallelujah là thuộc về sướng vui và hoan lạc.
Lời 6:
Phần kết của bài ca Leonard chuyển hướng nhìn từ hồi ức sang hướng vọng tương lai. Chúng ta cố gắng nhưng thừơng bị thất bại trong tình yêu. Chúng ta khởi đi bằng ý hướng tốt đẹp nhất và dù cho sự thể không theo ý mình nhưng chúng ta cần cố gắng thì đó cũng là cái xứng đáng ở hồi chung cuộc . Đây là một Hallelujah lạc quan vì nó cho ta thấy là dù gặp khổ ải, gian nan, chàng vẫn không ngã lòng.
Theo một cái nhìn khác thì người thưởng thức bài ca này đừng qúa bị chi phối bởi những điển tích được dẫn ra mà đi phân tích lời ca từng câu một có khi làm trệch trọng tâm ý nghĩa vì như các thi văn của đại thi hào khác được viết ra trong trạng thái tỉnh-tỉnh mơ-mơ không thể diễn giải bằng ý nghĩ của từng câu. Lý do lời của bài ca này rất hay vì mỗi câu đều mang theo nó hai hay ba ý nghĩa. Khi đọc các lời diển giải, ta thấy lời nào cũng đúng. Nó đòi hỏi đến sự suy tưởng của một đầu óc thông sáng để có thể nhắn nhủ cùng người nghe ở mọi giai tầng trong xã hội, tuy trong cùng một câu mà bao gồm được cả các lảnh vực về lòng tin và trạng thái của cảm xúc mà lại mang được nhiều ý nghĩa khác nhau. Đây có thể nói là bài ca này là chứa nhiều ý niệm bí truyền.
Ở bài ca này, một người đàn ông thấy khó khăn trong việc hòa hợp sự tìm kiếm chân lý cho cá nhân của riêng mình như là một người đi tìm kiếm về mặt tinh thần và như là một nghệ sĩ sáng tạo khi chạm với tình yêu nơi phàm trần. Như khi dũng sĩ Samson bị thu hút bởi vẻ đẹp của Delilah nên phải nhận chịu sự gò bó và chi phối bi thãm của tình yêu. Để khỏi bị cô đơn, chàng phải hy sinh năng lực, tự do cá nhân của mình cho ham muốn về xác thịt và nhu cầu tình cảm. Dù cho người bạn tình của mình không màn đến âm nhạc rồi những ham vui về xác thịt theo thời gian cũng bị giãm đi, nhưng cuối cùng miệng chàng vẫn thốt được lời Hallelujah để ngợi ca Thượng đế.( I stand before the Lord of Song with nothing on my tongue but Hallelujah.)
Tôi được biết và nghe bài ca này do chính Leonard Cohen diển ca tại London năm 2008, qua buổi truyền hình của đài PBS. Dù lúc đó chưa hiểu thấu được ý nghĩa của lời ca và tầm vóc ảnh hưởng bao trùm trong làng âm nhạc hiện đại của L. Cohen nhưng nhìn phong cách trình bày của ông và nhạc điệu của bài ca đã gây trong tôi nhiều xúc động. Hình ảnh ông, lúc đó đã quá tuổi trung niên, đầy trầm tỉnh với cái nón phớt trên đầu và bộ vét xẫm màu nhưng lại tạo đầy sức lôi cuốn bởi lời ca trầm, tha thiết của ông. Cái ngã nón chào khán giả ở cuối bài ca nói lên phong cách đầy khiêm nhường đáng qúi của một ca nhạc sĩ ưu hạng.
Bài ca này được hầu hết các danh ca Mỹ và người mến mộ ở nhiều quốc gia khác trình bày lại, kể cả có lần được cải biên để ca trong một buổi lễ cưới trong nhà thờ. Để thưởng thức cho trọn vẹn cái hay của bài ca này mời bạn vào YouTube bấm: Hallelujah, Leonard Cohen để nghe chính L. Cohen trình bày trong cảm xúc chân tình tại buổi trình diển ở London, Anh quốc năm 2008.
Lacey, July 25, 2017

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Garth Brooks đã mở cuộc họp qua mạng để giải thích với người hâm mộ về lý do tại sao anh tham gia chương trình nhậm chức trước ngày trình diễn. Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden đã đích thân gọi mời anh. Garth bảo đây là lúc phục vụ quốc gia, nó không có nghĩa là một thái độ chính trị mà là một thái độ của đoàn kết, hàn gắn. Và Garth đã chọn quốc gia lên trên hết mọi chuyện. Sự nghiệp, uy tín, tiền bạc... của mình.
Quyền tự do hiến định là các quyền căn bản của người dân được hiến pháp quy định mà nhà nước pháp quyền có nhiệm vụ phải tôn trọng và bảo vệ. Hiện nay, tại hầu hết các quốc gia dân chủ phương Tây, các quyền này đều được quy định với nội dung giống nhau.
Vào ngày 23 tháng 11 năm 2020, từ trang Facebook của luật sư Jenny Đỗ, tôi tình cờ đọc được lời kêu gọi ủng hộ cho một người bị thương nặng sau khi bị đâm nhiều nhát trong lúc làm việc thiện nguyện tại nhà thờ Grace Baptist Church (San Jose, California). Người vừa gặp chuyện không may một ngày trước đó là Nguyên Phạm, người bạn trẻ với nụ cười hiền lành và ánh mắt sáng ngời.
Thông qua những thời đại đầy thử thách, nước Mỹ đẫ trở nên dày dạn trong ứng xử với mọi thử thách. Hôm nay chúng ta đón mừng thắng lợi, không phải thắng lợi của một ứng cử viên mà là thắng lợi của một Chính nghĩa- Chính nghĩa Dân chủ. Nguyện vọng của người dân đã được lắng nghe. Ý nguyện cua nguòi dân đã được quan tâm. Người Mỹ chúng ta hoc được bài học Dân chủ thật quí giá vào thời điểm này.
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.