Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Đức Giáo Chủ: Huỳnh Phú Sổ

13/06/201700:01:00(Xem: 6022)
ĐỨC GIÁO CHỦ: HUỲNH PHÚ SỔ
(1920 - 1947)
 
     Đức Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ, quê làng Hòa Hảo, quận Tân Châu, tỉnh Châu Đốc (nay tỉnh An Giang) gần biên giới Việt-Miên, thân phụ là ông Huỳnh Công Bộ và thân mẫu là bà Lê Thị Nhậm, gia đình khá giả. Huỳnh Phú Sổ đã sáng lập đạo Hoà Hảo hay Phật giáo Hòa Hảo.
 
     Ông đậu bằng Tiểu học tại Tân Châu, sau đấy lại đau yếu liên miên nên thôi học. Ông lên núi Sam trị bệnh và thân thiện với Phật giáo Bửu Sơn Kỳ Hương. Cũng từ đấy, ông quyết chí tu hành. 
 
        Năm 1937, Huỳnh Phú Sổ về làng, bắt đầu chữa bệnh cho dân chúng, viết kinh, giảng sấm, nhân dân gọi ông là Phật thầy. Ngày 18 tháng 5 năm Kỷ Mão (4-7-1939) ông đứng ra cử hành lễ “Đền linh Khứu Sơn trung thọ mạng” khai đạo, lấy tên là Hòa Hảo, tên đạo là tên nơi làng của ông, lại có ý nghĩa là “Hiếu hòa” và “Giao hảo”. Từ đó ông đi chữa bệnh cho dân chúng ở khắp nơi, nói nhiều lời tiên tri, thuyết pháp và sáng tác thơ văn, kệ giảng.
  
Huynh Phu So.JPG
 
     Văn thơ của ông bình dị nên dễ đi vào lòng người. Thời gian từ năm 1940 đến 1942, đông đảo tín đồ đến nghe ông thuyết pháp. Thực dân Pháp lo ngại và bắt đầu giám sát chặt chẽ từ lời nói, cử chỉ của ông. Năm 1942, trước tin người Pháp sẽ đày ông qua Ai Lao, tín đồ Phật giáo Hòa Hảo và Hiến binh Nhật đã giải cứu ông đưa về nơi an toàn.
  
    Năm 1943, ông làm cố vấn cho Thanh Niên Ái Quốc Đoàn, sau này là Việt Nam Ái Quốc Đảng. Năm 1944, ông thành lập Bảo An Đoàn ở một số tỉnh miền Tây. Đến tháng 3 năm 1945, ông thành lập Việt Nam Độc Lập Vận Động Hội vì tinh thần tự lập không thể tin hẳn người Nhật. 
     Từ tháng 6 đến tháng 8 năm 1945, Huỳnh Phú Sổ đi thuyết pháp và khuyến nông (khuyến khích phát triển nông nghiệp) nhiều nơi ở các tỉnh miền Tây Nam bộ. 
 
      Ngày 14-8-1945, Huỳnh Phú Sổ cùng Hồ Văn Ngà, Trần Văn Thạch, Trần Văn Ân, Nguyễn Văn Sâm... liên kết với các lãnh tụ tôn giáo và đảng phái quốc gia thành lập Mật Trận Quốc Gia Thống Nhất. Ngày 25-8-1945, Việt Minh tổ chức biểu tình và cướp chính quyền tại Sài Gòn. Ngày 9-9-1945, Việt Minh bao vây trụ sở Phật giáo Hòa Hảo ở số 8, góc đường Miche và Sohier để bắt Huỳnh Phú Sổ nhưng ông trốn thoát. 
 
     Ngày 7-10-1945, để chống lại tình trạng độc tài Việt Minh, tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở các vùng lân cận tỉnh Cần Thơ, rầm rộ biểu tình với tay không và biểu ngữ. Cầm đầu cuộc biểu tình: Huỳnh Thạnh Mậu (bào đệ Giáo chủ), Nguyễn Xuân Thiếp (tức nhà thơ Việt Châu, anh họ Nguyễn Hiến Lê) và Trần Văn Hoành (con trai ông Năm Lửa) đã dàn xếp với Việt Minh nhưng thất bại, vì họ cho là âm mưu cướp chính quyền và bắt người cầm đầu cuộc biểu tình, đem chém tại sân vận động Cần Thơ. 
 
     Sau tạm ước giữa Pháp và Việt Minh ngày 6-3-1946. Việt Minh cải thiện quan hệ với Hòa Hảo. Huỳnh Phú Sổ vì tình dân tộc, tạm gác thù nhà (bào đệ bị Việt Minh giết) tham gia Ủy ban Hành chánh Kháng chiến Nam bộ Việt Minh, với chức vụ Ủy viên Đặc biệt của Ủy Ban hành chánh Nam Bộ và là người lãnh đạo cao nhất của Hoà Hảo. Ông lại về miền Tây theo thư mời của viên thanh tra Quân khu 8 miền Tây là Trần Văn Nguyên để cùng tìm cách giải quyết xung đột giữa Hoà Hảo và Việt Minh.
 
    Ngày 21-9-1946, Huỳnh Phú Sổ và một số trí thức có khuynh hướng dân tộc, dân chủ, thành lập Việt Nam Dân chủ Xã hội đảng, gọi tắt là Dân Xã đảng. Ngày 27-2-1947, đại diện của Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ là Nguyễn Bảo Toàn cùng với lãnh tụ các đảng quốc gia khác: Nguyễn Hải Thần (Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội), Nguyễn Tường Tam (Việt Nam Quốc dân đảng) thành lập Mặt trận Thống nhất Quốc gia Liên hiệp để hậu thuẫn Cựu hoàng Bảo Đại đàm phán với Pháp thành lập Quốc Gia Việt Nam.
 
     Cuộc hòa giải sự xung đột giữa Việt Minh và Phật Giáo Hòa Hảo vào khoảng 9 giờ đêm 16-4-1947 (ngày 25 tháng 2 năm Đinh Hợi), tại rạch Đốc Vàng Hạ nay thuộc xã Tân Phú, Đồng Tháp. Chi đội trưởng Vệ quốc quân Bửu Vinh và viên Chánh trị miền Tây Nam bộ Trần Văn Nguyên, đây là âm mưu mời Giáo chủ đến họp để ám hại. Từ đấy, Huỳnh Giáo chủ không còn xuất hiện nữa. Theo tài liệu của Tây phương và Việt Nam Cộng hòa xác nhận là Huỳnh Giáo chủ đã bị Việt Minh ám hại. 
     Nơi sinh sống của Giáo chủ, nay là Tổ đình Phật giáo Hòa Hảo (Phú Mỹ, Phú Tân, An Giang) là một ấn tích ghi nhớ. Tín đồ Đạo Hòa Hảo do Huỳnh Phú Sổ sáng lập, hiện nay có khoảng trên 2 triệu người, phần đông ở các tỉnh miền Tây Nam bộ. 
 
     Bài thơ “Tình yêu” của Giáo chủ, tình thương thật bao la:
 
Ta có tình yêu rất đượm nồng
Yêu đời yêu lẫn cả non sông
Tình yêu chan chứa trên hoàn vũ
Không thể yêu riêng khách má hồng
  
Nếu khách má hồng muốn được yêu
Thì trong tâm trí hãy xoay chiều
Hướng về phụng sự cho nhơn loại
Sẽ gặp tình Ta trong khối yêu
  
Ta đã đa mang một khối tình
Dường như thệ hải với sơn minh 
Tình yêu mà chẳng riêng ai cả
Yêu khắp muôn loài lẫn chúng sinh 
 
     Về văn thơ, kệ thi, Huỳnh Giáo chủ đã để lại: 
- Quyển I: Sấm giảng khuyên người đời tu niệm: Thể lục bát, dài 910 câu (năm 1939). 
- Quyển II: Kệ Dân của Người Khùng: Thể thất ngôn dài 846 câu (năm 1939). 
- Quyển III: Sám giảng: thể lục bát dài 612 câu (năm 1939). 
- Quyển IV: Giác Mê Tâm Kệ: Thể thất ngôn dài 846 câu (năm 1939). 
- Quyển V: Khuyến thiện: Thể lục bát và thất ngôn, dài 756 câu (năm 1942). 
- Quyển VI: Tôn chỉ hành đạo: Thể văn xuôi (năm 1945). 
- Và một số bài thơ, bài văn đã gom lại in thành quyển: “Sưu Tập Thi Văn Giáo Lý của Đức Huỳnh Giáo Chủ”.
 
Cảm niệm: Đức Huỳnh Giáo Chủ
  
Đức Huỳnh Giáo chủ, trí phi thường
Lo đạo, thương đời, tâm vấn vương
Chống chọi ngoại xâm, gìn giữ nước
Việt Minh hãm hại, chúng vô lương?!     
 
Nguyễn Lộc Yên   


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc họp thượng đỉnh giữa hai tổng thống Biden và Putin được báo chí quốc tế quan tâm và tin tức về cuộc họp này được loan tải rộng rãi. Phần tóm lược sau dựa vào các bản tin và bình luận của các cơ quan truyên thông Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc về cuộc họp này.
Một tiểu tiết khá thú vị được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ này là TT Biden đã đến biệt thự Villa La Grande, nơi tổ chức cuộc họp sau Putin. Theo bản tin của VOA Anh ngữ, dù Putin đã đến khá đúng giờ, nhưng đây là sắp xếp chu đáo của các nhân viên Bạch Ốc nhằm ngừa sự tái diễn như TT Donald Trump đã bị Putin cho đợi đến 30 phút trong cuộc họp thượng đỉnh tại Helsinki vào năm 2018, dù trước đó Trump đã đến muộn khi đến họp với NATO hay yết kiến Nữ Hoàng Anh.
Nền âm nhạc Việt Nam đã mất đi những khuôn mặt tài hoa, nhân cách… nhưng, rất may đã gởi lại những ca khúc bất tử. Nhạc sĩ tài hoa của nhân loại Johann Sebastian Bach (1865-1750) cho rằng “Âm nhạc có thể giúp tinh thần rũ sạch mọi bụi trần của cuộc sống thường ngày” nên khi “đầu óc vẩn đục” hãy lắng nghe ca khúc của tác giả đã quý mến để rũ sạch bụi trần.
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
Tôi tin vào những điều không thể. Tưởng tượng bạn đang rất căm ghét một con người hay một con vật nào đó. Rồi bỗng dưng một ngày bạn thấy họ là chính mình. Bạn có cảm giác mình biết về họ rõ như biết về những đường chỉ trên bàn tay của mình. Thậm chí, bạn cảm được cái khát khao và thương nó như thương nỗi khát khao của mình ngày nào - đó là cái tình cảm lạ lùng mà tôi dành cho con chuột của con trai tôi.
Nước tìm chỗ trũng thì tiền cũng biết chạy vòng quanh thế giới kiếm lời. Thị trường nhà đất ở Nhật bị sụp vào đầu thập niên 1990 nên tiền chạy sang Đông Nam Á và Đông Âu tìm các con rồng sắp cất cánh. Khi Đông Á và Đông Âu bị khủng hoảng vào cuối thập niên 1990 tiền lại đổ vào Mỹ và Nam Âu bơm thành hai bong bóng địa ốc rồi vỡ tung năm 2007 (Mỹ) và 2010 (Nam Âu).
Tôi tình cờ tìm được ấn bản Lá Thư Về Làng của nhạc sỹ Thanh Bình, do nxb Lúa Mới phát hành, năm 1956. Vào thời điểm đó, tuy chưa đủ tuổi để cắp sách đến trường nhưng tôi cũng đã thuộc lời của nhạc phẩm này rồi vì nghe mấy bà chị và radio hay hát
Thới gian vẫn không ngừng trôi, hết xuân lại hạ, ngày tháng dần qua như nước chảy mây bay, sóng sau đè sóng trước, từng thế hệ lần lượt nối tiếp nhau. Ba chẳng mấy chốc giờ đã lên nội, ngoại. Tóc ba đã bạc trắng mái đầu, mỏi gối chồn chân… Thương ba nhưng đành chịu thôi, quy luật sinh – lão – bệnh – tử có chừa ai đâu!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.