Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đọc "Quê Nhà Quê Người" Của Nhà Văn T. Vấn

30/04/201700:08:00(Xem: 4465)
blank
Bìa tập Tùy Bút "Quê Nhà Quê Người".

Đó là những trang văn, khi được lật ra đọc từng trang, như xem lại một phần cuốn phim về cuộc đời của nhà văn T. Vấn -- và tận cùng, cũng là những cảm xúc chung của một thế hệ Miền Nam VN, một thời đi học, một thời tòng quân, một thời chinh chiến, một thời vào trại cải tạo, và rồi may mắn còn sống để rồi trôi dạt xứ người.

Ngôn ngữ tùy bút của T. Vấn nhẹ nhàng, dịu dàng, như không nỡ làm hư vỡ đời này, bất kể khi anh ghi lại chuyện phải giữ thế thủ, vì “thủ thế trước mọi lời đường mật gởi ra từ trong nước” như một “con chim đã một lần bị tên, nay thấy cành cong cứ tưởng đó là cây cung.”

Nhà văn T. Vấn kể lại những thâm cảm về dòng sống vô thường, khi viết về “những người quen biết đã lần lượt theo nhau rơi rụng xuống đồng đất xứ người.”

Anh có lúc nhớ lại hình ảnh “ở một nơi xa lạ giữa rừng già Việt Bắc, mấy chục năm về trước...” nơi anh ở chung với những “mái tóc họ còn màu xanh. Thân xác họ tuy có gầy gò ốm yếu vì đói rét và lao động cực khổ... Họ vẫn hiên ngang ngửng đầu.”

Trong một cơ duyên về thăm quê nhà, T. Vấn nhìn thấy bên đường những cuốn sách cũ, và nhà văn xúc động, “tay mân mê những quyển sách giấy đã ố vàng, mắt nhắm lại mà như thấy hết những ngày ấy Sài Gòn, mũi hít sâu cái mùi giấy cũ ẩm mốc.”

Tập Tùy Bút "Quê Nhà Quê Người"của T. Vấn gồm 25 bài viết, mang theo cả một đất trời mênh mông của một nhà văn xa xứ và bâng khuẩng nhìn về quê nhà, nơi anh đã một thời bước vào cuộc nội chiến, và trở thành một trong những ngừời chiến bại. Và rồi, trở thành một nhà văn, khi anh tâm sự rằng “rất nhiều khi tôi đã vịn chữ nghĩa mà đứng dậy”...

Những gì đã giúp anh đứng dậy. Sau đây là các trích đoạn từ tập Tùy Bút "Quê Nhà Quê Người"của T. Vấn.

*

Từ bài “Quê nhà, Quê người”:

...Tôi có trở lại nơi tôi bỏ ra đi một lần. Căn nhà xưa, nơi tôi sinh ra, không còn là căn nhà của tôi nữa. Thành phố ấy, nơi tôi lớn lên, trưởng thành, có mối tình học trò đầu tiên, không còn là thành phố của tôi nữa. Những người sống ở đó, không còn ai là bạn của tôi nữa. Tôi có đến những nơi chốn trước đây tôi thường lui tới. Những khu bán sách cũ. Những quán xá. Những ngã tư hò hẹn. Những con đường lá me bay ngày ngày tôi đi học. Tất cả đều dửng dưng với tôi. Như với một người lạ. Như với một du khách. Từ quê nhà, tôi lủi thủi quay lại quê người với tâm trạng của một người tình bị hắt hủi...

*

Từ bài “Lưu đầy, Quê nhà”:

...Ngày hôm ấy, phía bên Phương Đông, nơi mặt trời đi ngủ rất muộn, những đóa quỳnh nở rực rỡ, kiêu sa giữa những bàn ghế chỏng chơ và một người già ngồi nhắm mắt nhìn về hôm qua, miệng khò khè hát chờ nhau hoài cố nhân ơi. Phía bên Phương Tây, một người già khác ngồi vỗ những dòng chữ nhạt nhòa trên trang giấy ố vàng cho rơi xuống chậu quỳnh mới cắm, miệng cũng khò khè ư ử nhìn về đường cố lý cố lý xa xôi...

*

Từ bài “Trôi xuôi một mảnh hồn lưu lạc”:

...Chớm thu thì trời chưa lạnh lắm, buổi sáng dậy sớm, pha xong ly cà phê đầu ngày, có thể mang ra ngồi trước hiên nhà, vừa nhấm nháp cà phê, vừa nhìn những chiếc lá đang từ từ thay màu giữa không gian thật im ắng không có đến cả tiếng xe chạy vọng về từ ngòai con lộ chính, im ắng đến độ có thể nghe được tiếng chiếc lá rơi xuống trên mặt sỏi xào xạc. Tôi lại nghĩ đến những người quen biết đã lần lượt theo nhau rơi rụng xuống đồng đất xứ người. Không biết tâm tư họ lúc ấy có "rơi" nhẹ nhàng như chiếc lá nửa xanh nửa vàng đầu mùa thu vừa rơi xuống trước mặt tôi hay không. Nhưng mùi cà phê thơm phức lại khiến tôi đâm sợ hãi ý nghĩ ấy, không dám nghĩ tiếp. Tôi nhận ra sự liên hệ giữa mùi cà phê đầu ngày và âm thanh chiếc lá rụng đầu thu. Một bên là mùi ngào ngạt của sự sống và bên kia là âm thanh của cái chết...

*

Từ bài “Tuổi trẻ, Tuổi già”:

...Mỗi khi nghĩ và nhớ về buổi chiều Sài Gòn với những cơn mưa bất chợt, tôi lại bùi ngùi tội nghiệp cho những người trẻ Việt Nam ở Hải Ngoại. Họ không có một thành phố của riêng mình, với những quán xá hò hẹn, những con đường bụi bậm đứng chờ nhau mong cho trời đừng đổ mưa để không ướt áo, hay buổi trưa hè chở nhau trên những chiếc xe đạp cũ kỹ, dừng lại bên đường cùng nhau uống chung ly nước mía. Những hình ảnh rất đơn sơ nhưng dấu ấn của chúng thì mãi 30 năm sau, khi tôi ngồi trong căn Patio của một người bạn ở Florida - nơi mà vào những tháng mùa hè oi ả, cứ chiều xuống, lại có những cơn mưa bất chợt y hệt Sài Gòn – chúng vẫn có thể hiện ra trước mắt tôi, rõ mồn một như vừa mới xẩy ra hôm qua...

*

Từ bài “Nước Non Ngàn dặm”:

...Có phải vì chúng tôi mỗi người đứng ở về hai phía đối nghịch nhau của một lằn ranh vô hình? hay tâm trạng của tôi là tâm trạng của con chim đã một lần bị tên, nay thấy cành cong cứ tưởng đó là cây cung nên co mình ẩn náu? hay cái não trạng thủ thế trước mọi lời đường mật gởi ra từ trong nước?...

*

Từ bài “Tết quê nhà, Tết quê người”:

...Đã bao năm rồi nhỉ, tôi đã không được hưởng cái tết quê nhà. Gần 10 năm trong các nhà tù tiền sử. Mười mấy năm trên mảnh đất lưu vong. Tính ra thời gian của những cái tết quê nhà cộng lại cũng đâu có hơn những cái tết... không ở quê nhà nhiều đâu, mà sao mỗi năm cứ đến cái khỏanh khắc cùng tận của năm tháng, tôi cứ bồn chồn, khó ở. Cáo chết ba năm cũng quay đầu về núi. Người chết rồi thân xác cũng hòa với dòng nước ngầm dưới đất mà chảy về cố hương....

*

Từ bài “Tôi sợ bóng mình”:

...Thực ra, từ ngày rời nước ra đi, tôi đã có lần quay về lại thành phố xưa, và đi trên những con đường cũ. Nhưng không còn ai quen thuộc ở những nơi tôi quen thuộc ấy. Những con đường, những quán xá đã đổi tên. Dù vậy, ký ức còm cõi của tôi vẫn có thể nhận ra được từng gốc cây, từng mặt đường, từng bầu trời cũ. Tôi cũng có về ngồi lại chỗ tôi và em chia nhau chai bia 33 cuối cùng lần cuối cùng của buổi chiều cuối cùng ấy trên vỉa hè Lê Lợi. Phía cuối đường, cũng vẫn một đám đông, cái đám đông đã nuốt chửng em buổi chiều hôm ấy. Và trời Sài Gòn vẫn những cơn mưa vội vã, vẫn những chiếc dù xanh đỏ, vẫn những đôi trai gái đứng trú mưa dưới hàng hiên, vẫn những bàn tay nắm chặt lấy nhau hạnh phúc.

Qua làn nước mưa nhòe nhọet trên mặt, tôi thóang thấy cái bóng tôi và em trong số những đôi trai gái ấy...

*

Từ bài “Xin trân trọng quá khứ để xứng đáng là người sống sót”:

...tôi nhớ đến cũng một nơi rộng lớn như thế này, cũng những con người như thế này, nhưng ở một nơi xa lạ giữa rừng già Việt Bắc, mấy chục năm về trước. Ngày ấy, mái tóc họ còn màu xanh. Thân xác họ tuy có gầy gò ốm yếu vì đói rét và lao động cực khổ nhưng trên khuôn mặt vẫn đôi mắt sáng rực của tuổi trẻ. Ngày ấy, cái vô vọng của một viễn ảnh không có ngày về vẫn không đủ sức đánh gục họ. Họ vẫn hiên ngang ngửng đầu, vẫn dũng cảm chiến đấu với cái khắc nghiệt của thời tiết, với sự độc ác của kẻ thù...

*

Từ bài “Sài Gòn và những trang sách cũ”:

...Thế còn cuộc đốt sách, tiêu diệt hết những văn hóa phẩm, "những tàn dư, nọc độc của nền văn hóa Mỹ Ngụy đồi trụy" của những Tần Thủy Hoàng tân thời thì sao?

Đừng tưởng rằng sau một cuộc phần thư, cái còn lại chỉ là đống tro tàn của quá khứ!

Đó là ý nghĩ cứ chập chờn trong đầu tôi trong những ngày tháng 7 nắng cháy da (năm rồi), có mặt ở Sài Gòn, mỗi ngày đều say mê bước vào những cửa hàng sách cũ trên đường Hồng Thập Tự cũ (nay là Nguyễn thị Minh Khai), tay mân mê những quyển sách giấy đã ố vàng, mắt nhắm lại mà như thấy hết những ngày ấy Sài Gòn, mũi hít sâu cái mùi giấy cũ ẩm mốc, và tâm tư là của anh học trò nghèo gần 40 năm về trước, mê sách hơn bất cứ thứ gì trên đời...

*

Từ bài “Vịn chữ để đứng dậy”:

...rất nhiều khi tôi đã vịn chữ nghĩa mà đứng dậy. Rất nhiều khi, tôi đã tự an ủi mình rằng, mình không bất nhân với chữ nghĩa, thì chẳng có con chữ nào nỡ phủi tay bỏ mặc, những khi mình cần chúng nhất. Bội bạc vốn là một thuộc tính của con người, không phải của con chữ. Mỗi khi tôi ngồi xuống, đối diện màn hình trắng lóa, tôi luôn nhủ lòng mình rằng, nếu người nông dân đổ mồ hôi trên mảnh ruộng là để tạo ra cơm gạo cho đời thì người cầm bút, rỉ tâm tư của mình trên mỗi đầu ngón tay, cũng phải tạo ra được chút gì cho đời, hay nói như ông nhà văn nông dân, ít nhất cũng "cố gắng xây dựng cái thiện đế làm đối trọng cái ác". Nếu không, thế giới này sẽ mất cân bằng. Và khi ấy, cái ác sẽ chỉ biết sợ cái ác... hơn...

*

Tùy Bút "Quê Nhà Quê Người" phát hành miễn phí trên trang mạng văn học T.Vấn & Bạn Hữu (http://t-van.net/). Có thể tải về từ: http://t-van.net/?p=30159
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
11/12/2019(Xem: 65)
Báo chí suy thoái tư tưởng, cán bộ mơ hồ chệch hướng và đảng viên không thèm đọc Nghị quyết để thi hành là những chứng tật báo hiệu Đảng đang mất lãnh đạo từ trên xuống dưới.
06/12/2019(Xem: 526)
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
06/12/2019(Xem: 607)
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
05/12/2019(Xem: 582)
Bản thông báo của cảnh sát đưa ra hôm Thứ Năm ngày 5 tháng 12/2019, cho biết cô bé mất tích tên Lara Nguyen, 12 tuổi, cư dân thị trấn Menda. Lần cuối cô bé được nhìn thấy là tại nhà cô bé này ở đường Coppice Street, khoảng 8 giờ sáng hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 12/2019.
05/12/2019(Xem: 499)
Sài Gòn: Trong 11 tháng kiều hối đạt 4,3 tỷ USD, dự kiến cả năm 2019 dự kiến 5,3 tỷ USD, tăng trên 9% so với năm 2018. Kiều hối về đã giúp sản xuất kinh doanh, giải quyết khó khăn đời sống người thân, giải quyết việc làm, tạo điều kiện cho kinh tế Tp SG phát triển.
05/12/2019(Xem: 857)
Hôm biểu tình 17/11, lãnh tụ trẻ Joshua Wong hô lớn khẩu hiệu "Hồng-kông là Bá-linh mới !" trước đông đảo dân Hồng-kông tụ tập tại Công trường Edimbourg trong khu phố doanh thương.
04/12/2019(Xem: 641)
Tạp chí Văn Học Mới số 5 dày 336 trang, in trên giấy vàng ngà, bìa tranh nghệ thuật của Nguyễn Đình Thuần, sáng tác từ hơn 50 nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo và phê bình nghệ thuật.- Văn Học Mới số 6 sẽ ấn hành vào tháng 3/2020, có chủ đề về nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn
04/12/2019(Xem: 587)
Một tuyệt phẩm thi ca gồm những bài thơ dị thường chưa bao giờ xuất hiện bất cứ đâu, viết bởi một thi sĩ dị thường. Tựa: Tuệ Sỹ Ba ngôn ngữ: Việt - Anh - Nhật Dịch sang tiếng Anh: Nguyễn Phước Nguyên Dịch sang tiếng Nhật: G/s Bùi Chí Trung Biên tập: Đào Nguyên Dạ Thảo
04/12/2019(Xem: 966)
Ngồi niệm Phật miên man, dù cố tâm vào Phật hiệu nhưng hôm nay vẫn không sao “ nhập” được, đầu óc nó cứ văng vẳng lời anh nó lúc sáng: - Tu hú chứ tu gì mầy!
04/12/2019(Xem: 2510)
Đó là cuộc khảo sát của công ty tài chánh WalletHub đối với 182 thành phố khắp Hoa Kỳ, để xếp thứ tự an toàn nhất cho tới bất an nhất. Cuộc nghiên cứu dựa trên 41 thước đo liên hệ tới an toàn
03/12/2019(Xem: 1891)
DB Rick Miller thuộc Đảng Cộng Hòa, đại diện khu vực Sugar Land, đã bị phản ứng gay gắt sau khi ông chụp mũ các đối thủ tranh ghế ông chỉ vì họ là người Mỹ gốc Á trong địa hạt đông ngưởi gốc Á.
03/12/2019(Xem: 782)
Ai quyết tâm đi tìm chân lý và hướng thượng cuộc đời trong tinh thần – Tu là cõi phúc – đều hưởng được sự bình an trong tâm hồn, tức là hưởng được hạnh phúc, Thiên đàng, Niết bàn, Cõi phúc ở trần gian
03/12/2019(Xem: 1127)
nữ tài tử Julia Roberts và cựu đệ nhất phu nhân Michelle Obama sẽ có chuyến đi đặc biệt thăm Việt Nam trước khi sang Malaysia dự chương trình "Leaders: Asia-Pacific"
03/12/2019(Xem: 868)
ông có tập Thơ Lửa, cùng làm với Đoàn Văn Cừ, gồm những bài thơ đề cao cuộc kháng chiến chống Pháp, do Cơ quan Kháng chiến Liên khu III xuất bản, được in ở Thái Nguyên năm 1948
02/12/2019(Xem: 775)
Khi chưa thấy ánh mặt trời, Tôi đã cảm nhận được muôn ngàn đau khổ, Của mẹ cha, Của bà con và của muôn triệu người dân gần xa trong nước, Lúc mẹ ôm bụng bầu chạy từ chỗ nầy sang chỗ khác,
Ghi danh nhận tin hàng ngày qua email.
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Chọn ngày
Tin công nghệ
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Apple lại chính thức quay trở lại hội chợ công nghệ thường niên CES tại Las Vegas vào tháng 01/2020.
Putin nói phán quyết cấm Nga dự World Cup và Olympic trong 4 năm mang động cơ chính trị và "mâu thuẫn với Hiến chương Olympic".
Khoảng đầu tháng 12/2019, Tập đoàn công nghệ Amazon nộp đơn khiếu nại, cho rằng Trump gây sức ép với Lầu Năm Góc để giúp đối thủ Microsoft nhận hợp đồng 10 tỷ USD.
Quân đội Nga dự kiến trang bị hệ thống phòng không S-400 cho toàn bộ lực lượng tại Bắc Cực để tạo lá chắn phòng thủ cho khu vực
Thủ tướng New Zealand xác nhận 5 người tử vong và 8 người mất tích, với ít cơ hội còn sống, do núi lửa phun ở đảo White.
Theo trang Reuters, các công tố viên đã bắt đầu điều tra gian lận tại Samsung Biologics sau khi cơ quan giám sát tài chính của Hàn Quốc nghi ngờ giá trị của công ty này bị thổi phồng thêm 4,500 tỷ Won (khoảng 3.82 tỷ USD) vào năm 2015.
Công tố viên truy tố hình sự cựu đại sứ Thụy Điển tại Trung Quốc Anna Lindstedt với cáo buộc vượt quyền.
hacker đã tấn công trung tâm dữ liệu lưu trữ thông tin của chính phủ Argentina
Một người thiệt mạng, nhiều người bị thương và mất tích khi núi lửa trên đảo White, một địa điểm du lịch nổi tiếng của New Zealand, phun trào.
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ hồi phục trong nửa sau của năm 2020, khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung "giảm nhiệt" và chính sách tiền tệ nới lỏng của các ngân hàng trung ương phát huy tác dụng.
World Bank cho biết sẽ giảm các khoản cho vay với Trung Quốc sau khi Trump kêu gọi tổ chức tài chính ngừng cho Bắc Kinh vay tiền.
Apple đã mua lô nhôm không chứa carbon thương mại đầu tiên để sử dụng trong các sản phẩm của hãn
Bộ trưởng Giao thông Phần Lan Sanna Marin, 34 tuổi, được chọn làm tân thủ tướng trẻ nhất đất nước, sau khi người tiền nhiệm Antti Rinne từ chức.
Về cơ bản, F-22 Raptor, chiếc máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5 của không quân Mỹ hiện giờ vẫn đang dùng phần mềm và công nghệ cũ, đơn giản vì chúng khó có thể bị hacker can thiệp và chiếm quyền điều khiển hơn.
Khoảng đầu tháng 12/2019, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ ở Hong Kong Tara Joseph bị quan chức nhập cư Macau giữ lại và không cho nhập cảnh vào thành phố.